VII C 121/18 · Sąd powszechny

Sygn. akt VII C 121/18 upr

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2018 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie VII Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Milena Gardocka–Kaczmarczyk Protokolant Angelika Baranowska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa R. B. przeciwko Towarzystwu (...) Spółka Akcyjna w W. o nakazanie naprawy albo o dostarczenie nowego urządzenia 1. nakazuje pozwanemu Towarzystwu (...) Spółka Akcyjna w W. dokonania naprawy tabletu A. (...)/A M. o nr seryjnym (...), należącego do R. B. albo gdy naprawa okaże się ekonomicznie nieuzasadniona lub sprzęt okaże się nienaprawialny dostarczenia powodowi R. B. sprzętu na wymianę;

2. oddala powództwo w pozostałym zakresie;

3. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) Spółka Akcyjna w W. na rzecz powoda R. B. kwotę 100 (stu) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;

4. zwraca pozwanemu Towarzystwu (...) Spółka Akcyjna w W. kwotę 300 (trzystu) złotych, wpłaconą tytułem zaliczki na opinię biegłego w dniu 13 lipca 2018 roku i zaksięgowaną pod pozycją 500033595686. Sygn. akt VII C 121/18

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 10 stycznia 2018 r. skierowanym przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w W. powód R. B. wniósł o nakazanie pozwanemu naprawy tabletu A. (...)FD/A M. lub jeżeli naprawa jest ekonomicznie nieuzasadniona lub tablet okaże się nienaprawialny dostarczenie nowego urządzenia oraz pokrycia kosztów dostawy do punktu naprawy. Jednocześnie powód wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że zawarł z pozwanym umowę ubezpieczenia Gwarancja (...) P., która obejmowała sprzęt zakupiony w sieci sklepów (...) m.in. w zakresie uszkodzenia lub zniszczenia sprzętu.

W dniu 19 grudnia 2017 roku tj. w okresie objętym umową ubezpieczenia nastąpiło uszkodzenie tabletu. Powód wskazał, że na stół, na którym leżał tablet nieoczekiwanie wskoczył kot i zrzucił urządzenie na posadzkę z terakoty, co spowodowało uszkodzenie ekranu, gorszą reakcję na dotyk, wgniecenie obudowy i samoistne przełączanie funkcji przełącznika bocznego blokady orientacji pionowej. Wskazał, iż szkoda została zgłoszona ubezpieczycielowi, jednakże ten odmówił wypłaty odszkodowania, powołując się na treść OWU, zgodnie z którą warunkiem koniecznym dla przyjęcia odpowiedzialności przez ubezpieczyciela jest między innymi to, aby szkoda była wywołana przez czynnik zewnętrzny, przy czym zdarzenie wywołane czynnikiem zewnętrznym musi być nagłe, nieprzewidywalne i niezależne od woli Ubezpieczonego.

Powód podkreślał, że pozwany dokonał interpretacji zapisów OWU w sposób niekorzystny dla powoda, bowiem w ocenie strony powodowej zachowanie kota jest przyczyną zewnętrzną, a jego wskoczenie na stół było zdarzeniem nagłym, nieprzewidywalnym i niezależnym od woli powoda. Powód wskazywał, że zgodnie z § 3 ust 4 OWU pozwany zobowiązał się do naprawy sprzętu lub, jeżeli naprawa jest ekonomicznie nieuzasadniona lub tablet okaże się nienaprawialny, dostarczenie nowego urządzenia (k. 1-2). W odpowiedzi na pozew pozwany ubezpieczyciel domagał się oddalenia powództwa w całości i zasądzenia od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu przyznał, że zawarł z powodem umowę ubezpieczenia oraz potwierdził fakt odmowy wypłaty odszkodowania. Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie, pozwany ubezpieczyciel wyjaśnił, iż nie ponosi odpowiedzialności z niniejszej umowy gdyż, jak wynika z poczynionych ustaleń, przyczyna bezpośrednia wywołującą szkodę była możliwa zarówno do przewidzenia jak i do zapobieżenia. W ocenie pozwanego, w sytuacji gdy powód posługuję się lub przechowuje tablet w pomieszczeniach, do których kot ma dostęp, winien podjąć wszelkie starania w celu bezpiecznego przechowywania przedmiotów, w szczególności tych łatwo podatnych na uszkodzenia.

Wywodził, że powód mógł uniknąć przedmiotowego zdarzenia. Strona pozwana podnosiła, że w pierwszej kolejności należy ustalić „wartości wymiany”, zaś naprawę przeprowadza się wyłącznie wtedy, gdy jest ona technicznie możliwa i jednocześnie ekonomicznie uzasadniona. Dodatkowo strona pozwana wskazała, że powodowi nie przysługuje sprzęt zastępczy, z uwagi na treść § 2 pkt 12 OWU. W zakresie żądania powoda zwrotu kosztów dostawy do punktu naprawy, pozwany wywodził, iż jest ono bezzasadne, bowiem powód sam dostarczył uszkodzony tablet do sklepu, a poza tym nie wykazał, aby poniósł jakiekolwiek koszty związane z transportem uszkodzonego sprzętu.

Powołał się na treść §4 ust.3 pkt 1 OWU, zgodnie z którym WARTA w ramach świadczenia nie pokrywa kosztów dostawy jeżeli Ubezpieczony sam dostarczył sprzęt do punku narawy(k. 16-19). W piśmie z dnia 26 kwietnia 2018 roku (data prezentaty) powód podkreślał, że pozwany w odpowiedzi na pozew powoływał się na inne argumenty niż w uzasadnieniu decyzji w sprawie szkody. Wywodził, że odpowiedzialność pozwanego związana jest wyłącznie z działaniem siły wyższej. Powód odnosząc się do zarzutu pozwanego, że strona powodowa winna przechowywać sprzęt w taki sposób aby zapobiec możliwości jego uszkodzenia, wskazał, iż położenie tabletu na stole nie można zaliczać do działań ryzykowanych lub zwiększających prawdopodobieństwo uszkodzenia sprzętu (k. 44-44v.).

Do dnia zamknięcia rozprawy stanowiska stron nie uległy zmianie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 9 stycznia 2014 roku powód R. B. dokonał zakupu w sieci sklepów (...) tabletu A. typ ME 828FD/A M. (...), nr art. 03701218757, o nr seryjnym (...), za kwotę 2.999,00 zł. Jednocześnie powód zawarł ze stroną pozwaną Towarzystwem (...) S.A. z siedzibą w W. umowę ubezpieczenia (...) nr (...). (...), na okres 48 miesięcy za kwotę 579,00 zł, w zakresie usterki, uszkodzenia lub zniszczenia sprzętu, utraty w wyniku kradzieży z włamaniem oraz rabunku (okoliczność bezsporna, a ponadto faktury VAT nr (...) z dnia 9 stycznia 2014 r., k. 3-4).

Integralną częścią umowy ubezpieczeniowej w zakresie ubezpieczenia stanowiły Ogólne Warunki Ubezpieczenia (zwane dalej: OWU). Zgodnie z § 1 OWU zawarta przez powoda umowa ubezpieczenia obejmowała swoim zakresem uszkodzenia lub zniszczenia sprzętu, utraty w wyniku kradzieży z włamaniem oraz rabunku. Dnia 19 grudnia 2017 roku nieoczekiwanie na stół, na którym leżał przedmiotowy tablet wskoczył kot i zrzucił urządzenie na posadzkę z terakoty, co spowodowało uszkodzenie ekranu, gorszą jego reakcję na dotyk, wgniecenie obudowy i samoistne przełączanie funkcji przełącznika bocznego blokady orientacji pionowej (okoliczności bezsporne).

W dniu 22 grudnia 2017 roku R. B. zgłosił stronie pozwanej szkodę. W przedmiotowym zgłoszeniu reklamacyjnym pracownik serwisu w rubryce stan sprzętu wskazał: „po lewej stronie pęknięty ekran”, zaś w rubryce opis usterki wg klienta wskazano: „pęknięty ekran, nie styka przycisk blokowania/obracania ekranu. Samoistnie przełącza się ekran blokady. Porysowane plecy, wymiana obudowy na nową. Gwarancja+” (zgłoszenie reklamacyjne nr (...), k. 7-9). W dniu 2 stycznia 2018 r. pozwany po rozpatrzeniu wniosku powoda odmówił uznania roszczenia.

W uzasadnieniu pozwany powołał się na zapis § 2 ust. 4 OWU oraz wywiódł, że warunkiem koniecznym dla przyjęcia odpowiedzialności przez Ubezpieczyciela jest miedzy innymi to, aby szkoda była wywołana przez czynnik zewnętrzny. W decyzji wskazano, że zdarzenie wywołane czynnikiem zewnętrznym musi być nagłe nieprzewidywalne i niezależne od woli Ubezpieczonego. W związku z tym, iż do uszkodzenia sprzętu nie doszło w okolicznościach, w których Ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność - opisane przez powoda zdarzenie nie spełnienia przesłanek definicji uszkodzenia lub zniszczenia sprzętu - brak czynnika zewnętrznego skutkującego powstaniem szkody, pozwana odmówiła uznania zgłoszonego roszczenia (decyzja z dnia 02.01.2018 r., k. 10).

Powyższy stan faktyczny, Sąd ustalił na podstawie wyżej powołanych dokumentów, zgromadzonych w aktach sprawy. Wiarygodność materiału dowodowego nie była kwestionowana przez strony, nie wzbudziła również wątpliwości Sądu. Sąd pominął wnioskowany przez pozwanego dowód z opinii biegłego z zakresu elektronicznego sprzętu powszechnego użytku, z uwagi na nie wpłacenie przez pozwanego zaliczki na koszty przeprowadzenia dowodu w zakreślonym przez Sąd terminie.

Sąd zważył, co następuje:

W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej mierze. W przedmiotowej sprawie bezspornym było, iż strony łączyła umowa ubezpieczenia w zakresie tabletu A. (...)/A M. o nr seryjnym (...) należącego do powoda, jak również że powód w wyniku zdarzenia z dnia 19 grudnia 2017 r. poniósł szkodę w postaci uszkodzenia przedmiotowego urządzenia. Dokonując oceny zasadności zgłoszonego przez powoda żądania w pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na art. 805 k.c. Zgodnie z tym przepisem przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę (§ 1), przy czym świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie przy ubezpieczeniu majątkowym - określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku, zaś przy ubezpieczeniu osobowym - umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej (§ 2).

Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń uwarunkowana jest – co do zasady –wystąpieniem dwóch przesłanek tj. opłaceniem ustalonej składki ubezpieczeniowej i zajściem przewidzianego w umowie wypadku. Zwrócić należy uwagę, że ze względu na masowość umów ubezpieczenia, art. 812 k.c. wprowadził zasadę posługiwania się przy ich zawieraniu ogólnymi warunkami ubezpieczenia. Zgodnie z definicjami zawartymi w § 2 ust. 4 OWU uszkodzenie lub zniszczenie sprzętu - to uszkodzenie lub zniszczenie sprzętu zewnętrzne lub wewnętrzne, spowodowane przez nagłe, nieprzewidywalne i niezależne od woli ubezpieczonego zdarzenie, niemożliwe do zapobieżenia, spowodowane działaniem czynnika zewnętrznego powodujące konieczność naprawy, wymiany części lub całego sprzętu.

Natomiast zgodnie z ust. 2 cytowanego paragrafu: szkoda ma następujące znaczenie: „usterka, uszkodzenie lub zniszczenie sprzętu, a także utrata w wyniku kradzieży z włamaniem lub rabunku”, zaś użyta w §2 ust. 3 definicja „usterka” oznacza: „nagłe nieprzewidziane uszkodzenie, wynikające z normalnego użytkowania sprzętu zgodnie z instrukcją, zakłócające prawidłowe funkcjonowanie Ubezpieczonego (...) spowodowane czynnikami wewnętrznymi pochodzenia elektrycznego, elektronicznego, elektromechanicznego lub mechanicznego”.

§ 4 ust OWU mówiący o wyłączeniach odpowiedzialności pozwanego statuuje, że nie odpowiada on za szkody: wynikające m. in. z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa ubezpieczającego. OWU stanowią, że Ubezpieczony Sprzęt objęty jest ochroną ubezpieczeniową w zakresie usterki, uszkodzenia/zniszczenia sprzętu oraz utraty w wyniku kradzieży z włamaniem i rabunku. W przypadku szkody objętej ochroną ubezpieczeniową WARTA zobowiązuje się do spełnienia świadczenia poprzez:

1) w przypadku usterki lub uszkodzenia/zniszczenia sprzętu, do:

a) naprawy sprzętu lub b) jeżeli naprawa jest ekonomicznie nieuzasadniona lub sprzęt okaże się nienaprawialny dostarczenia (...) na wymianę.” W ocenie Sądu, powód nie uchybił obowiązkom wynikającym z zawartej przez niego umowy. Wbrew stanowisku strony pozwanej, która wskazywała, że zdarzenie wywołujące szkodę w niniejszej sprawie nie jest objęte ochroną ubezpieczeniową, bowiem nie wyczerpuje przesłanki zdefiniowanego w OWU pojęcia „Uszkodzenie lub zniszczenie sprzętu”, w ocenie Sądu, nie można podzielić powyższego zapatrywania pozwanego, a także stanowiska, że przyczyna bezpośrednia wywołująca szkodę była możliwa zarówno do przewidzenia jak i do zapobieżenia.

W ocenie Sądu, położenia na stole tabletu nie można zaliczać do działań ryzykowanych lub zwiększających prawdopodobieństwo uszkodzenia sprzętu. Co do zasady jest to bowiem urządzenie przenośne i z definicji ma być, jak słusznie zauważył powód, „pod ręką”. Niewątpliwie zdarzenie, które spowodowało szkodę – kot niespodziewanie wskoczył na stół, było nagłe, nieprzewidywalne, niezależne od woli ubezpieczonego i niemożliwe do zapobieżenia, a także spowodowane działaniem czynnika zewnętrznego. W doktrynie i judykaturze dominuje koncepcja obiektywna, uznająca za siłę wyższą ( vis maior) wyznaczającą granicę odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, zdarzenie zewnętrzne wobec urządzenia, z którym związana jest odpowiedzialność odszkodowawcza.

Jednocześnie niektórzy wskazują dodatkowe cechy tego zdarzenia, także w ujęciu zobiektywizowanym, jak niemożliwość przewidzenia (należy ją rozumieć w ten sposób, iż przy obiektywnej ocenie zdarzeń ustalono najwyżej bardzo niski stopień prawdopodobieństwa jego pojawienia się) oraz niemożliwość zapobieżenia jego skutkom (por. wyrok SN z 9 kwietnia 1952 r., C 962/51, OSNCK 1954, nr 1, poz. 2; wyrok SN z 9 lipca 1962 r., I CR 34/62, OSNC 1963, nr 12, poz. 262; wyrok SN z 11 stycznia 2001 r., IV CKN 150/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 153, z glosą A.

Szpunara, Rejent 2001, nr 12, s. 111 i M. Kolasińskiego, PiP 2002, z. 7, s. 100; por. także W. Czachórski (w:) System prawa cywilnego, t. III, cz. 1, s. 614 i n.; W. Dubis (w:) E. Gniewek, Komentarz, 2008, art. 435, nb 13; Z. Radwański, A. Olejniczak, Zobowiązania, 2008, nb 213; M. Safjan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. I, 2005, art. 435, nb 17; W. Warkałło, Odpowiedzialność odszkodowawcza. Funkcje, rodzaje, granice, Warszawa 1972, s. 292). Podkreślić należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, to na ubezpieczycielu ciąży obowiązek wykazania okoliczności zwalniających go od świadczenia.

Zgodnie z dyspozycją art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktów, z których pozwany wywodzi skutki prawne, spoczywa na nim jako na stronie odmawiającej uwzględnienia roszczenia powoda. W związku z powyższym, skoro strona pozwana nie udowodniła faktu wskazującego na wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela, Sąd w pkt 1 wyroku nakazał pozwanemu Towarzystwu (...) Spółka Akcyjna w W. dokonania naprawy tabletu A. (...)/A M. o nr seryjnym (...), należącego do R. B. albo, gdy naprawa okaże się ekonomicznie nieuzasadniona lub sprzęt okaże się nienaprawialny, dostarczenia powodowi R.

B. sprzętu na wymianę. Sąd oddalił roszczenie powoda w zakresie żądania wydania sprzętu zastępczego na czas naprawy oraz żądanie pokrycia kosztów dostawy do punktu naprawy. Wskazać należy, że powodowi nie przysługuje sprzęt zastępczy. Zgodnie bowiem z treścią § 2 ust. 12 OWU sprzęt zastępczy przysługuje jedynie w przypadku uszkodzenia niektórych sprzętów, do których zalicza się: telewizor, drukarka, pralka zmywarka, suszarka do ubrań, pralko – suszarka, lodówka, kuchnia gazowa, kuchnia elektryczna lub elektryczno – gazowa, zamrażarka.

W ocenie Sądu, także żądanie powoda w zakresie pokrycia kosztów dostawy przedmiotowego urządzenia do punktu naprawy przez pozwanego, należy uznać za bezzasadne. Powód, w żaden sposób nie wykazał, aby poniósł jakiekolwiek koszty związane z transportem uszkodzonego sprzętu. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, powód uszkodzony sprzęt dostarczył samodzielnie, a zgodnie z §4 ust.3 pkt 1 OWU WARTA w ramach świadczenia nie pokrywa kosztów dostawy jeżeli ubezpieczony sam dostarczył sprzęt do punktu naprawy. Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku.

Kosztami procesu obciążono w całości pozwanego na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Z uwagi na fakt, że pozwany przegrał sprawę w przeważającej części, obowiązany jest zwrócić powodowi te koszty w takim samym stosunku (zasada odpowiedzialności za wynik procesu). Na koszty składała się opłata sądowa od pozwu w kwocie 100 zł. Sąd w pkt 4 zwrócił pozwanemu Towarzystwu (...) Spółka Akcyjna w W. kwotę 300 złotych, wpłaconą tytułem zaliczki na opinię biegłego w dniu 13 lipca 2018 roku i zaksięgowaną pod pozycją 500033595686, mając na względzie fakt, iż zaliczka została wpłacona przez stronę pozwaną po upływie zakreślonego terminu,w konsekwencji czego dowód z opinii biegłego nie został przeprowadzony, a zaliczka nie została wykorzystana.