III U 226/18 · Sąd powszechny

Sygn. akt III U 226/18

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lutego 2019r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Piotr Witkowski Protokolant: st. sekretarz sądowy Beata Dzienis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2019r. w Suwałkach sprawy J. G. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o rentę rolniczą w związku z odwołaniem J. G. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 20 lutego 2018 r. znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje J. G. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 3 stycznia 2018r. na stałe. Sygn. akt III U 226/18

UZASADNIENIE

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia 20.02.2018r. odmówił J. G. prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu decyzji wskazał na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 2336 ze zm.), który stanowi, iż renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który łącznie spełnia następujące warunki:

1) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres, o którym mowa w ust. 2;

2) jest trwale lub okresowo całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym;

3) całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu lub w okresach, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2, lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Natomiast J. G. nie spełnia powyższych warunków ponieważ jego całkowita niezdolność do pracy powstała w dniu 16.11.2007r., zaś ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu podlega od 01.10.2008r., wobec czego nie ma podstaw do przyznania mu prawa do tego świadczenia. W odwołaniu od tej J.

G. domagał się jego zmiany i przyznania prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Podniósł, że jego chorobę wykryto w 2015r. i od tej pory następuje stopniowe pogorszenie jego stanu zdrowia. Ponadto wskazał, że nigdy wcześniej nie ubiegał się o rentę. Ponadto ma problemy z płucami, a nie z nogą, co sugeruje stanowisko lekarzy rzeczoznawców. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Podtrzymał podstawy skarżonej decyzji i dodatkowo wskazał, iż całkowita niezdolność do pracy nie powstała u odwołującego się w okresach wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników tj. w okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników albo w okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w latach 1983 – 1990, albo też w okresie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie po ukończeniu 16 roku życia, przed dniem 01.01.1983r.

Sąd Okręgowy w Suwałkach ustalił i zważył, co następuje:

Odwołanie należało uznać za uzasadnione. Odwołujący się spełnia bowiem warunki do przyznania mu prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Jest mianowicie całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym na stałe, podlegał wymagany okres rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu i niezdolność do pracy odwołującego się w gospodarstwie rolnym powstała w czasie podlegania rolniczemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu. Fakt, iż odwołujący się jest trwale (na stałe) niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym wynika i z orzeczenia Komisji Lekarskiej Kasy z dnia 24.02.2018r. i z opinii biegłych lekarzy sądowych z zakresu diabetologii – dr n. med. E. P., pulmonologii – L.

C., neurologii – K. J., ortopedii – G. K. i chorób wewnętrznych – dr n. med. Z. H., którzy po przeanalizowaniu dokumentacji medycznej i badaniu odwołującego się rozpoznali u niego: obturacyjny bezdech senny o ciężkim nasileniu - AHI - 98,1/godz. snu, cukrzycę t. 2 niewyrównaną, stan po wszczepieniu endoprotezy stawu biodrowego prawego - 2007r. oraz zawroty głowy i utraty przytomności do dalszej diagnostyki. Zaopiniowali, że rozpoznane u odwołującego się schorzenia, stopień ich zaawansowania i przebieg powodują całkowitą trwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym, a trwała całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym istnieje u odwołującego się od 03.01.2018r, a nie – jak to wskazała Komisja Lekarska Kasy – od 10.11.2007r.

Biegli wskazali, iż ich stanowisko jest zbieżne z orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy Kasy, którzy właśnie stwierdził trwałą całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym od 3.01.2018r. Ciężki obturacyjny bezdech senny, potwierdzony badaniami polisomnograficznymi i konieczność przewlekłego leczenia protezą powietrzną ( (...)) stanowi u odwołującego się przeciwwskazanie do ciężkiej pracy fizycznej, prowadzenia pojazdów mechanicznych i rolniczych, jak również - przy pracach wymagających koncentracji - przy obsłudze maszyn rolniczych.

Istotą choroby są powtarzające się w czasie snu epizody bezdechów, które powodują niedotlenienie mózgu i ważnych narządów. Konsekwencją tego jest nadmierna senność w ciągu dnia, zasypianie w sytuacjach wymagających koncentracji i pełnej sprawności psychofizycznej. Ciężki bezdech senny stanowi przeciwwskazanie do pracy w gospodarstwie rolnym. Taki sam skutek ma niewyrównana cukrzyca. Biegli wskazali, iż dostarczone wyniki badań świadczą o bardzo złej kontroli cukrzycy u odwołującego się. Wymaga ona zwiększonej samokontroli, systematycznego przyjmowania insuliny, przestrzegania przyjmowania posiłków po iniekcjach insuliny oraz odpowiedniego dozowania wysiłku.

Praca rolnika wiąże się z różnymi obowiązkami oraz różnymi godzinami pracy o różnym natężeniu wysiłku, co w przypadku odwołującego się może grozić powikłaniami zagrażającymi jego życiu w przypadku niesystematycznego przyjmowania insuliny. Biegły z zakresu ortopedii nie stwierdził podstaw do uznania odwołującego się z tego powodu za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym w 2007r. Po zabiegu operacyjnym mógł być tylko okresowo niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym w ramach zwolnienia lekarskiego. Obecnie stan odwołującego się jest stabilny, natomiast w dokumentacji medycznej nie ma danych potwierdzających całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym z powodu wszczepienia mu endoprotezy stawu biodrowego.

Biegły wskazał na brak danych medycznych potwierdzających złe funkcjonowanie endoprotezy lub powikłań operacyjnych świadczących o niemożności wykonywania prac związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Kasa złożyła zastrzeżenia do tej opinii wskazując, i zgodnie z orzecznictwem Kasy, endoprotezoplastyka stawu biodrowego jest przeciwwskazaniem do pracy w gospodarstwie rolnym. Organ rentowy nie kwestionował istnienia całkowitej niezdolności do pracy, a jedynie datę powstania tej niezdolności. W odpowiedzi na takie stanowisko organu rentowego biegli lekarze sądowi, potwierdzili, że w listopadzie 2007r. odwołujący się przebył taką operację.

W związku z tym faktem, biegli sądowi zmienili swoją pierwszą opinię i uznali, iż J. G. jest całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym od 16.11.2007r. Z takim stanowiskiem biegłych lekarzy sądowych nie zgodził się odwołujący się, który złożył zastrzeżenia do opinii. Sąd z urzędu uzupełnił materiał dowodowy o dokumentację medyczną dotycząca leczenia odwołującego z powodu schorzeń ortopedycznych. Po uzupełnieniu materiału dowodowego opinię uzupełniającą wydali jedynie biegli z zakresu neurologii i ortopedii.

Biegli wskazali, iż z dokumentacji lekarza rodzinnego wynika, że od 2015r. odwołujący się okresowo zgłaszał się z bólami obu stawów biodrowych - otrzymywał środki przeciwbólowe, ale nie był kierowany na specjalistyczne konsultacje. Dokumentacja z (...) Szpitala (...) w B. zawiera historię choroby z pobytu odwołującego się w Klinice (...) w 2007r. i zdjęcie rtg stawów biodrowych z tego okresu. W aktach sprawy nie ma dokumentacji z poradni ortopedycznej(...)i nie można ustalić jakie wówczas odwołujący się zgłaszał dolegliwości i w jakim stopniu rzutowały one na wydolność operowanej kończyny.

W dołączonej dokumentacji medycznej nie ma dowodów klinicznych na to, że był on od 2007r. długotrwale całkowicie niezdolny do pracy. Okresowo otrzymywał natomiast krótkotrwałe zwolnienia lekarskie w poradni lekarza rodzinnego z powodu choroby zwyrodnieniowej biodra. Biegli wskazali, że opis zdj. rtg stawów biodrowych z 2014r. nie zawiera informacji o ewentualnych cechach obluzowania elementów protezy lub innych patologiach związanych z powikłaniami po wszczepieniu protezy biodra. Potwierdza to, że od 2007r. odwołujący się nie był całkowicie niezdolny do pracy na gospodarstwie rolnym.

Badanie przedmiotowe przeprowadzone przez biegłych sądowych w dniu 07.04.2018r. nie wskazuje na patologie prawego biodra, które uzasadniałyby opiniowania całkowitej niezdolności do pracy. Abstrahując od praktyki orzeczniczej Kasy w kwestii protezoplastyk stawów biodrowych, biegły ortopeda uznał, że nie ma podstaw klinicznych do opiniowania całkowitej niezdolności do pracy na gospodarstwie rolnym z powodu wszczepionej protezy prawego biodra. Strony nie zgłaszały zastrzeżeń do powyższej opinii biegłych lekarzy sądowych. Sąd tymczasem podzielił opinie biegłych sądowych, gdyż zostały sporządzone przez specjalistów i są jednoznaczne w swojej wymowie.

Jak zaś wypowiedział się Sąd Najwyższy choćby w wyroku z dnia 14.03.2007r. III UK 130/06 (Lex 368973), w sprawie o świadczenie rentowe to ustalenia biegłych lekarzy sądowych dostarczają sądowi wiedzy specjalistycznej, koniecznej do dokonania oceny stanu zdrowia osoby ubiegającej się o świadczenia rentowe, w tym rodzaju występujących schorzeń, stopnia ich zaawansowania i nasilenia związanych z nimi dolegliwości. Podobnie wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12.01.2010r. I UK 204/09 (Lex 577813) i z 24.02.2010r.

II UK 191/09 (Lex 590238). Sąd bowiem musi zawsze kierować się ustaleniami biegłych lekarzy sądowych, którzy posiadają w tym względzie specjalistyczną wiedzę. Biegli wydając opinię w sprawie uwzględnili aktualny stan zdrowia odwołującego się i przekonywująco wywiedli, iż stopień naruszenia sprawności jego organizmu uzasadnia orzeczenie całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym na stałe od 3.01.2018r. Ustaleń tych organ rentowy zresztą ostatecznie nie kwestionował. Sąd również nie znalazł podstaw, aby kwestionować opinię biegłych i ich wnioski końcowe.

Nadto, stan zdrowia został ustalony przez biegłych specjalistów, z zakresu schorzeń na które cierpi odwołujący się, wyjaśniony w sposób wystarczający i nie stwierdzono konieczności zasięgania opinii biegłego z zakresu medycyny pracy. Okolicznością, która w opinii organu rentowego musiała skutkować odmową przyznania odwołującemu się prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, było ustalenie daty powstania tej niezdolności. Data ta, w opinii organu rentowego musiała zbiegać się z przebyciem przez odwołującego się operacji ortopedycznej.

Po przeanalizowaniu dokumentacji medycznej dotyczącej przebiegu schorzenia ortopedycznego biegli lekarze sądowi, pomijając sugestie organu rentowego próbującego narzucić swoją wewnętrzną praktykę w zakresie oceny stanu zdrowia osób po protezoplastyce stawu biodrowego, nie stwierdzili podstaw do uznania, że w 2007r. odwołujący się był całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym. Wywody biegłych w tym zakresie są poparte dokładną analizą istniejącej dokumentacji medycznej i Sąd w całości się z nimi zgadza. Stąd w sprawie nie może ulegać wątpliwości, że niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała u odwołującego się w okresie podlegania rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, a zatem w czasie, kiedy posiadał i prowadził swoje gospodarstwo rolne związane z nabytą wraz z żoną 14.10.2009r. zabudowaną nieruchomością rolną o pow. 11.1322 ha, w związku z czym uiszczał składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe.

W sprawie nie ulega też wątpliwości, że odwołujący się podlegał co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Potwierdza to bowiem stosowne zaświadczenie o podleganiu tym ubezpieczeniom. Mając więc powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na mocy art. 477 14 §2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał J. G. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 03.01.2018r. na stałe.