IV U 700/18 · Sąd powszechny

Sygn. akt IV U 700/18

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant sekr. sądowy Monika Świątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. w S. odwołania G. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 3 września 2018 r. Nr (...) w sprawie G. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do emerytury oddala odwołanie. Sygn. akt: IV U 700/18

UZASADNIENIE

Decyzją z 3 września 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., działając na podstawie art.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze odmówił G. K. prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 25-letni okres ubezpieczenia oraz 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Organ rentowy podniósł, że udowodniony okres ubezpieczenia wynosi 24 lata, 9 miesięcy i 11 dni, a udowodniony staż pracy w szczególnych warunkach obejmuje okres zatrudnienia w Zakładach (...) od 27 stycznia 1986r. do 15 stycznia 1993r., co stanowi 6 lat, 9 miesięcy i 5 dni. Dalej organ rentowy wskazał, że do stażu pracy w szczególnych warunkach nie zaliczył okresu zatrudnienia ubezpieczonego od 1 sierpnia 1976r. do 31 października 1985r. z uwagi na brak świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, natomiast do okresu ubezpieczenia nie uwzględniono okresu pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców od 1 listopada 1985r. do 26 stycznia 1986r., gdyż w okresie tym ubezpieczony nie był objęty ubezpieczeniem społecznym rolników.

Pracę w gospodarstwie rolnym można zaliczyć do stażu, jeżeli przypada do 31 grudnia 1982r. (decyzja z 3 września 2018r. k.30 akt emerytalnych). Odwołanie od w/w decyzji złożył G. K. wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu stanowiska wskazał, że posiada wymagany okres pracy w szczególnych warunkach, gdyż pracę tego rodzaju wykonywał w Fabryce (...) w O. w okresie od 1 sierpnia 1976r. do 31 października 1985r. na stanowisku spawacza w wydziale spawalni, a także w Fabryce (...) w W. w okresie od 8 marca 1995r. do 27 października 1997r. również na stanowisku spawacza.

Nadto ubezpieczony wskazał, że do okresu ubezpieczenia zaliczyć należy okres pracy w gospodarstwie rolnym od 1 listopada 1985r. do 26 stycznia 1986r. w charakterze domownika (odwołanie wraz z załącznikami k.1-3 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.4 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony G. K. w dniu (...). ukończył 60-ty rok życia. W dniu 2 sierpnia 2018r. ubezpieczony wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek o emeryturę z 2 sierpnia 2018r. k.1 akt emerytalnych).

Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił okres ubezpieczenia w wymiarze 24 lata, 9 miesięcy i 11 dni. Ponadto organ rentowy ustalił, że do dnia 1 stycznia 1999r. ubezpieczony osiągnął staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 6 lat, 9 miesięcy i 5 dni z tytułu zatrudnienia w Zakładach (...) od 27 stycznia 1986r. do 15 stycznia 1993r. (świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 22 maja 2018r. k.17 akt emerytalnych). Z uwagi na brak wymaganego ustawą okresu ubezpieczenia oraz stażu pracy w szczególnych warunkach zaskarżoną decyzją z 3 września 2018r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 3 września 2018r. k.30 akt emerytalnych).

Do 1 stycznia 1999r. ubezpieczony przebył następujące okresy ubezpieczenia: - od 3 września 1973r. do 31 października 1985r. z tytułu zatrudnienia w Fabryce (...) w O. (w tym służba wojskowa od 25 października 1980r. do 16 października 1982r.), co stanowi 12 lat, 1 miesiąc i 28 dni, z czego w okresie od 1 sierpnia 1976r. (po ukończeniu nauki w szkole zawodowej) do 31 października 1985r., a zatem przez 9 lat i 3 miesiące ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę spawacza na wydziale spawalni przy spawaniu elementów do koparek (...) produkowanych w w/w fabryce (świadectwo pracy z 31 października 1985r. k.6 akt o ustalenie kapitału początkowego, zeznania świadków:

A. K. i A. S. k.23-23v akt sprawy i zeznania ubezpieczonego k.22v akt sprawy), - od 27 stycznia 1986r. do 31 grudnia 1993r. z tytułu zatrudnienia w Zakładach (...) SA w Zakładzie (...) w W., co stanowi 7 lat, 11 miesięcy i 5 dni, z czego w okresie od 27 stycznia 1986r. do 15 stycznia 1993r., a zatem przez 6 lat, 9 miesięcy i 5 dni ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę na stanowisku szlifierza metalu (świadectwo pracy z 29 grudnia 1993r. k.13 akt o ustalenie kapitału początkowego, świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 22 maja 2018r. k.17 akt emerytalnych, zeznania ubezpieczonego k.22v akt sprawy), - od 4 lutego 1994r. do 3 lutego 1996r. z tytułu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, co stanowi 1 rok (zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w W. z 24 marca 2003r. k.15 akt o ustalenie kapitału początkowego, - od 8 marca 1995r. do 27 października 1997r. z tytułu zatrudnienia w Fabryce (...) w W., co stanowi 2 lata, 7 miesięcy i 19 dni, przy czym przez cały okres zatrudnienia ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę spawacza przy spawaniu elementów maszyn rolniczych produkowanych w w/w fabryce (świadectwo pracy z 27 października 1997r. k.18 akt o ustalenie kapitału początkowego, zeznania ubezpieczonego k.22v akt sprawy), - od 1 grudnia 1997r. do 31 grudnia 1998r. z tytułu zatrudnienia w (...) Sp. z o.o.

Sp. Komandytowej z siedzibą w W., co stanowi 1 rok i 1 miesiąc, przy czym w okresie tego zatrudnienia ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę spawacza przy spawaniu elementów maszyn rolniczych produkowanych w w/w przedsiębiorstwie (zaświadczenie o zatrudnieniu z 2 sierpnia 2018r. k.26 akt emerytalnych, zeznania ubezpieczonego k.22v akt sprawy). Suma w/w okresów ubezpieczenia wynosi 24 lata, 9 miesięcy i 22 dni. W okresie przerwy między zatrudnieniem w (...) w O. a zatrudnieniem w Zakładach (...) SA ,tj. w okresie od 1 listopada 1985r. do 26 stycznia 1986r. ubezpieczony mieszkał na terenie gospodarstwa rolnego w miejscowości Ż. gmina S. prowadzonego przez rodziców ubezpieczonego Z. i H. małż.

K.. Gospodarstwo miało 8,13 ha powierzchni. Uprawiano w nim zboże, ziemniaki, hodowano trzodę chlewną i krowy. W powyższym okresie ubezpieczony pracował w gospodarstwie rolnym rodziców wykonując wszystkie potrzebne prace. Był wówczas kawalerem (zaświadczenie Starosty (...) z 6 lipca 2018r. dot. gospodarstwa rolnego rodziców ubezpieczonego i zaświadczenie Urzędu Gminy w S. z 3 lipca 2018r. poświadczające zameldowanie ubezpieczonego pod adresem (...) k.10-11 akt emerytalnych, zeznania ubezpieczonego 22v akt sprawy). We wskazanym okresie ubezpieczony nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników jako domownik i nie odprowadzono za niego składek na ubezpieczenie społeczne rolników (zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w W. z 9 listopada 2018r. k.16 akt sprawy, zeznania ubezpieczonego k.22v akt sprawy).

Ubezpieczony nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego (raport z analizy konta k.27 akt emerytalnych).

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie G. K. nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015r., poz.748 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z §4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U.

Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.

Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu ubezpieczenia oraz wymaganego stażu pracy w szczególnych warunkach. Poza sporem pozostawało, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek oraz że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Ubezpieczony podnosił, że posiada 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, gdyż oprócz niekwestionowanej przez organ rentowy pracy w takich warunkach w Zakładach (...) w wymiarze 6 lat, 9 miesięcy i 5 dni, pracę w szczególnych warunkach wykonywał również w okresie zatrudnienia w (...) w O., w (...) w W. oraz w (...) Sp. z o.o.

Sp. Komandytowa w W. – w każdym z tych zakładów jako spawacz zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy. W odniesieniu do ogólnego okresu ubezpieczenia ubezpieczony podniósł, że okres ten winien być uzupełniony okresem pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w miejscowości Ż. gmina S. od 1 listopada 1985r. do 26 stycznia 1986r. Analizując całokształt okoliczności sprawy, w tym dowody z zeznań ubezpieczonego oraz z zeznań świadków Sąd doszedł do przekonania, że słuszne jest twierdzenie, że ubezpieczony posiada 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach, gdyż do wykazanego stażu pracy w szczególnych warunkach w okresie zatrudnienia w Zakładach (...) w wymiarze 6 lat, 9 miesięcy i 5 dni (świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach k.17 akt emerytalnych) zaliczyć należy w/w wymienione okresy pracy ubezpieczonego na stanowisku spawacza w (...) w O., w (...) w W. oraz w (...) Sp. z o.o.

Sp. Komandytowa w W.. We wskazanych okresach - w wymiarze odpowiednio 9 lat i 3 miesiące, następnie 2 lata, 7 miesięcy i 19 dni oraz 1 rok i 1 miesiąc - ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace polegające na spawaniu elementów do produkowanych w tych zakładach maszyn budowlanych i rolniczych. Zgodnie zaś z wykazem A dział XIV poz.12 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze do pracy w szczególnych warunkach zalicza się prace polegające na spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym.

Ustalenie, że ubezpieczony legitymuje się 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach okazało się niewystarczające do uwzględnienia odwołania ubezpieczonego, gdyż niespełniona została przez ubezpieczonego przesłanka 25-letniego okresu ubezpieczenia na dzień 1 stycznia 1999r. Jak wynika z ustaleń Sądu do 31 grudnia 1998r. ubezpieczony posiada okres ubezpieczenia w wymiarze 24 lata, 9 miesięcy i 22 dni – z tytułu wymienionych wyżej okresów zatrudnienia oraz z tytułu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. W odwołaniu i w toku procesu ubezpieczony wnosił o uzupełnienie w/w okresu ubezpieczenia okresem pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 1 listopada 1985r. do 26 stycznia 1986r.

Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że wniosek ten nie może być uwzględniony. Zgodnie bowiem z art.10 ust.1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do okresu wymaganego do nabycia emerytury może zaliczony okres pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia przypadający przed dniem 1 stycznia 1983r. Dalsze okresy pracy w gospodarstwie rolnym ,tj. przypadające po dniu 31 grudnia 1982r. mogą być uwzględnione do emerytury tylko w przypadku, gdy w danym okresie osoba podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników i za okres ten opłacono przewidzianą w odrębnych przepisach składkę – art.10 ust.1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Tymczasem jak wynika z ustaleń Sądu w okresie od 1 listopada 1985r. do 26 stycznia 1986r. ubezpieczony nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników (zaświadczenie k.16 akt sprawy). Mając na uwadze powyższe okoliczności ,tj. wobec ustalenia, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony nie legitymuje się co najmniej 25-letnim okresem ubezpieczenia, Sąd na podstawie art.477.14§1 kpc oddalił odwołanie G. K. jako nieuzasadnione.