II Ns 2684/12 · Sąd powszechny

Sygn. akt II Ns 2684/12 POSTANOWIENIE Dnia 22 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku Wydział II Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący : SSR Marta Radziwon Protokolant : Marta Wróblewska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z wniosku Gminy B. z udziałem Gminy K., (...) sp. z o.o. w W. o zmianę stwierdzenia nabycia spadku postanawia: I. Wniosek oddalić; II. Stwierdzić, że zainteresowani ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt II Ns 2684/12

UZASADNIENIE

Wnioskodawca Gmina B. – Prezydent Miasta B. wniósł o zmianę postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 11 maja 2010 roku w sprawie o sygn. akt II Ns 1700/09, w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po J. S. (1), poprzez orzeczenie, że spadek po zmarłej dnia 22 lutego 2009 roku w K., ostatnio stale zamieszkałej w miejscowości (...), gmina K., nabyła na podstawie ustawy Gmina K.. W uzasadnieniu wniosku podnosił, że w toku ww. postępowania przyjęto, że ostatnim miejscem zamieszkania spadkodawczyni był B.. Tymczasem wnioskodawca ustalił, że ostatnim miejscem zamieszkania J.

S. (1) była miejscowość położona w granicach administracyjnych gminy K., zatem w myśl art. 935 § 3 zd. 1 k.c. spadek po zmarłej powinien przypaść gminie K.. Uczestnik postępowania Gmina K. wniosła o oddalenie wniosku, z uwagi na brak wykazania, że ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawczyni mieściło się w miejscowości Z., oraz ze względu na nie zaistnienie przesłanek art. 679 § 1 k.p.c. Uczestnik postępowania (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. nie odniósł się do wniosku. Sąd ustalił, co następuje:

Sąd Rejonowy w Białymstoku postanowieniem z dnia 11 maja 2010 roku w sprawie o sygn. akt II Ns 1700/09 stwierdził, że spadek po J. S. (1), córce F. i J., zmarłej dnia 22 lutego 2009 roku w K., ostatnio stale zamieszkałej w B., przy ulicy (...), na podstawie ustawy nabyła Gmina B. w całości (k. 33 akt sprawy o sygn. II Ns 1700/09 Sądu Rejonowego w Białymstoku). Na skutek wniosku wierzyciela (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Białymstoku D. K. wszczął egzekucję z nieruchomości przeciwko dłużnikowi Gminie B. z ograniczeniem jego odpowiedzialności do spadku po zmarłych J. i J.

S. (2), o czym zawiadomiono dłużnika w dniu 14 lutego 2011 roku (k. 1-2, 23 akt sprawy egzekucyjnej DK Km 98/11). Sąd Rejonowy w Białymstoku postanowieniem z dnia 22 stycznia 2013 roku w sprawie o sygn. akt II Ns 4190/12 oddalił wniosek Gminy B. o sprostowanie aktu zgonu J. S. (1), sporządzonego przez Urząd Stanu Cywilnego w K. w dniu 23 lutego 2009 roku, nr (...) w ten sposób, aby wpisane w tym akcie ostatnie miejsce zamieszkania B., zastąpić na Z., gmina K.. Następnie Sąd Okręgowy w Białymstoku postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2013 roku oddalił apelację wnioskodawcy od ww. orzeczenia (k. 96, 152 akt sprawy o sygn.

II Ns 4190/12 Sądu Rejonowego w Białymstoku).

Sąd zważył, co następuje :

Zgodnie z treścią art. 679 § 1 kpc dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, z zastosowaniem przepisów rozdziału 8 Działu IV Tytułu II Księgi drugiej Kodeksu postępowania cywilnego. Jednakże ten, kto był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność.

Wniosek o wszczęcie takiego postępowania może zgłosić każdy zainteresowany (art. 679 § 2kpc). W razie przeprowadzenia dowodu, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, sąd spadku, zmieniając to postanowienie, stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 679 § 3kpc). W myśl art. 935 § 3 zd. 1 kc, w brzmieniu obowiązującym w dacie śmierci zmarłej J. S. (1), w braku małżonka spadkodawcy i krewnych powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu.

Gmina B. wnosząc o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. S. (1) wywodziła, że ostatnim miejscem jej zamieszkania była gmina K.. Jednakże jak już wyżej wskazano Sąd Rejonowy w Białymstoku w sprawie II Ns 4190/12 oddalił wniosek Gminy B. nie znajdując podstaw do sprostowania aktu zgonu zmarłej i wywodząc w uzasadnieniu, że ostatnim miejscem zamieszkania nie była gmina K.. Sąd badał i prawomocnie przesądził, że ostatnim miejscem zamieszkania zmarłej w istocie była gmina B.. Natomiast wnioskodawca nie był w stanie podważyć tego zapisu.

W związku z tym w niniejszym postępowaniu nie ma żadnych podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku, gdyż Gmina B. dziedziczy z mocy ustawy. Na marginesie należy wskazać, że w niniejszej sprawie pełnomocnik wnioskodawcy nie wykazał nawet zachowania terminu wynikającego z treści wyżej cytowanego art. 679 § 1 kc. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 13 grudnia 2010 roku, sygn. akt IV CSK 183/12, LEX nr 1288710, Sąd Najwyższy, podsumują dotychczasowy dorobek orzeczniczy wskazał, że postępowanie przewidziane w art. 679 k.c. nie służy i nie może być wykorzystywane, jako środek do usunięcia skutków bezczynności lub błędów uczestników postępowania spadkowego, czy też skutków ich nieznajomości prawa ani nawet błędów sądu (między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2004 r.

III CK 82/03 i z dnia 6 czerwca 2007 r. III CSK 19/07, niepubl.). Chociaż jest postępowaniem autonomicznym, ma jednak charakter "wznowieniowy", co uwidacznia się przede wszystkim w tym, że uczestnik postępowania spadkowego tylko wtedy może skutecznie żądać na podstawie art. 679 § 1 k.p.c. zmiany postanowienia spadkowego, jeżeli wykaże, jak przy wznowieniu postępowania, szczególne przesłanki swojego żądania, czyli podstawę, której nie mógł powołać w poprzednim postępowaniu oraz zachowanie rocznego terminu określonego w tym przepisie.

Obowiązany jest wykazać istnienie przeszkody obiektywnej, uniemożliwiającej mu powołanie w sprawie spadkowej okoliczności uzasadniającej odmienną podstawę lub porządek dziedziczenia (między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2008 r. II CSK 573/07 i z dnia 21 grudnia 2011 r. IV CSK 199/11, niepubl.). Gmina B. w żadnej formie nie wykazała zachowanie terminu z art. 679 § 1 k.p.c. Wobec powyższego w ocenie Sądu, żądanie wnioskodawcy należało oddalić. Na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Sąd stwierdził, że zainteresowani ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.