Legislator Case Law & Legislation
VIII U 1688/18 AI generated

VIII U 1688/18 · Sąd powszechny

Case Number VIII U 1688/18
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome REASONS

Legislator summary

AI generated

Decyzją z dnia 26 czerwca 2018 r (...) Oddział w T. odmówił H. L. prawa do wcześniejszej emerytury. Organ rentowy podniósł, iż wnioskodawca do dnia 31 grudnia 1998 roku nie osiągnął wymaganego 25 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego, a jedynie 23 lata, 8 miesięcy i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż nie zaliczył okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 1 grudnia 1971 r do 1 grudnia 1973 r ponieważ dokumentacja ZUS nie potwierdza okresu ubezpieczenia. Nadto na wymagane 15 lat zatrudnienia w warunkach szczególnych bądź szczególnym charakterze wykazał 3 lata, 5 miesięcy i 16 dni .

Legislator headnote

AI generated

art.473§1 k.p.c, art.245 k.p.c; VIII U 1688/18 · Sąd powszechny: Zaś ust. 2 w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 65 lat (dla mężczyzn), oraz mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat (dla mężczyzn).

Keywords

AI generated
incapacity for work original appropriation employment status employment subject to social contributions seasonal employment employment status qualification

Cited Legislation

AI generated
art.473§1 k.p.c
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyłączone jest, stosownie do treści art.473§1 k.p.c., zastosowanie przepisów ograniczających dopuszczalność dowodów ze świadków i przesłuchania stron (art.246 i 247 k.p.c.).
art.245 k.p.c
Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach w postępowaniu sądowym traktuje się jako dokument prywatny w rozumieniu art.245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.

Cited Case Law

AI generated
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VIII U 1688/18

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 czerwca 2018 r (...) Oddział w T. odmówił H. L. prawa do wcześniejszej emerytury. Organ rentowy podniósł, iż wnioskodawca do dnia 31 grudnia 1998 roku nie osiągnął wymaganego 25 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego, a jedynie 23 lata, 8 miesięcy i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż nie zaliczył okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 1 grudnia 1971 r do 1 grudnia 1973 r ponieważ dokumentacja ZUS nie potwierdza okresu ubezpieczenia. Nadto na wymagane 15 lat zatrudnienia w warunkach szczególnych bądź szczególnym charakterze wykazał 3 lata, 5 miesięcy i 16 dni .

Nie zaliczono do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie (...) od 19.06.1979 – 16.06.1990 na stanowisku operator kierowca oraz okresu zatrudnienia w (...) Z. w okresie 1.01.1992 – 31.12.1998 w charakterze operator koparki, ponieważ nie wskazał wykazu działu i pozycji w Rozporządzeniu RM oraz zarządzenia Resortowego stanowiącego podstawę uznania pracy za pracę w szczególnych warunkach. /decyzja - k. 49 akt ZUS/ W odwołaniu z dnia 16 lipca 2018 r H. L. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do emerytury, w związku z tym, że spełnia wszystkie warunki do przyznania emerytury. /odwołanie – k. 3-5 / W odpowiedzi na odwołanie z dnia 31 sierpnia 2018 r (...) Oddział w T. wniósł o oddalenie odwołania, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie - k. 7 / Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

H. L. urodził się w dniu (...). /bezsporne, a nadto wniosek – k. 1- 4 akt ZUS/ W kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych, złożonym w dniu 1 marca 2004 r wnioskodawca wskazał jako pierwszy okres służby wojskowej 26.10.1974 – 23.02.1976. /kwestionariusz Plik II akt rentowych – k. 2/ Wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę w dniu 24 kwietnia 2018 roku. Wnioskodawca nie jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego. /wniosek – k. 1-4 akt ZUS/ W informacji dotyczącej okresów składkowych i nieskładkowych wskazał, że w okresie 1 grudnia 1971 r do 1 grudnia 1973 r pracował w gospodarstwie rolnym (...). /informacja – k. 4, oświadczenie – k. 6, zeznania świadków – k. 7-8 akt ZUS/ Wnioskodawca pracował w gospodarstwie o powierzchni ponad 10 ha J.

B., z którym nie był spokrewniony. Pracował u tego gospodarza z uwagi na trudną sytuację materialną. Wówczas nie uczył się i nie pracował gdzie indziej. Miejsce zamieszkania wnioskodawcy i gospodarstwo, w którym pracował znajdowało się w odległości ok. 1 km. Wnioskodawca miał tam pokój, do domu wracał w niedzielę. Jeździł też czasem do domu, jak miał wolne południe. Wynagrodzenie za pracę otrzymywał w towarze, np. ziemniaki, mięso, słomę. Gospodarze kupowali mu odzież i wyżywienie. Nie zawierał umowy o pracę i nie był zgłoszony do ubezpieczeń.

Robił wszystko, co jest potrzebne do pracy w gospodarstwie - oprzątał, wykonywał prace polowe, przy żniwach, wykopkach. Pracował więcej niż 8 godzin, zimą krócej. /zeznania wnioskodawcy e – protokół (...):46:47 w zw. z 00:05:00, zeznania świadka T. B. e - protokół (...):19:09 – 00:26:44, zeznania świadka J. D. – e protokół -00:26:44 – 00:31:27 / Wnioskodawca w okresie 6.04.1976 – 30.11.1978 był zatrudniony w (...) Zakładach (...) w Z., na stanowisku maszynisty koparki drenarskiej. /świadectwo pracy – k. 28 akt ZUS/ Wnioskodawca w okresie 19.06.1979 – 16.06.1990 był zatrudniony w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie (...) w S., na stanowisku operatora – kierowcy(wg.

świadectwa pracy z dnia 6.02.1991 – k. 30 akt ZUS), operatora koparki (wg. świadectwa pracy z dnia 16.06.1990 – kserokopia – k. 35). Wnioskodawca był zatrudniony na stanowiskach: - od 19 czerwca 1976 r – operator koparki - od 1 sierpnia 1982 r – operator sprzętu budowlanego - od 1 maja 1984 r – operator - od 28 kwietnia 1988 r – operator koparki - od 1 marca 1989 r – operator kierowca - od 1 sierpnia 1989 r – operator - od 1 grudnia 1989 r – operator – kierowca - od 1 marca 1990 – operator. Z opinii z dnia 30.07.1990 r wynika, że wnioskodawca w całym okresie zatrudnienia zajmował stanowisko operatora koparki. /świadectwo pracy – k. 30 akt ZUS, angaże , świadectwo pracy – kserokopie – k. 35 – 62, opinia – k. 63/ W tym okresie wnioskodawca pracował na kilku koparkach jednonaczyniowych..

Wykonywał prace wodno- kanalizacyjne, oczyszczalnie ścieków, kopał wykopy pod rury i zasypywał je. Nie prowadził innego pojazdu, niż koparka. /zeznania wnioskodawcy e – protokół (...):46:47 w zw. z 00:05:00, zeznania świadka E. P. e - protokół (...):36:43 – 00:42:29, zeznania świadka J. P. – e protokół -00:42:29 – 00:46:15 / Wnioskodawca w okresie 11.03.1991 – 24.05.1999 był zatrudniony w (...) Zakładach (...) w Z., na stanowisku montera telekomunikacyjnego linii kablowych – operator koparki (w dziale produkcji budowlano – montażowej) /świadectwo pracy – k. 33 akt ZUS, kserokopia umowy – k. 26/ Wnioskodawca w okresie 1.06.1998 – 31.08.1998 był zatrudniony w (...) Zakładach (...) w Z., na stanowisku – operator koparki. /świadectwo pracy – k. 33 akt ZUS/ W okresie tego zatrudnienia wnioskodawca kopał koparką gąsiennicową wykopy pod kable, słupy i światłowody, nie montował kabli.

Tym zajmowali się monterzy. / zeznania wnioskodawcy e – protokół (...):46:47 w zw. z 00:05:00, zeznania świadka E. Ż. e - protokół (...):31:27 – 00:36:43 / Do stażu pracy w warunkach szczególnych ZUS zaliczył okresy: - 6.04.1976 – 30.11.1978 w (...) w Z. na stanowisku maszynisty koparki drenarskiej. - 11.03.1991 – 31.12.1991 w (...) na stanowisku operatora koparki. /okoliczność bezsporna/ Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny dowodów i zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną była okoliczność pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym, a tym samym zaliczenie tego okresu do stażu ubezpieczeniowego oraz okres zatrudnienia w warunkach szczególnych.

W myśl art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku (art. 196 ustawy) osiągnęli:

1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz, 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

27. Zaś ust. 2 w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 65 lat (dla mężczyzn), oraz mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat (dla mężczyzn).

Stosownie do treści art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 – 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Według treści § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.

U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W przedmiotowym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości fakt, iż wnioskodawca spełnia przesłanki ustawowe co do: wieku ,braku członkostwa w otwartym funduszu emerytalnym. Kwestią sporną był brak okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze 25 lat, w związku z niezaliczeniem okresów uzupełniających wynikających z pracy w gospodarstwie rolnym. Zgodnie z art. 10 cytowanej ustawy o FUS przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe:

1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki, 2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia, 3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. Okresów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie uwzględnia się, jeżeli zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty, na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Zauważyć należy, że istotą przepisu art. 10 ustawy o emeryturach i rentach jest przede wszystkim możliwość zaliczenia okresu ubezpieczenia rolniczego do stażu ubezpieczeniowego wymaganego do świadczenia pracowniczego. Przepis ten umożliwia ubezpieczonemu nabycie świadczenia z ubezpieczenia pracowniczego, mimo braku wystarczającego stażu pracowniczego, po uzupełnieniu tego stażu wskazanym stażem rolniczym. Choć przepis art. 10 ust. 1 pkt 3 nie wyznacza warunków, od których wystąpienia uzależnione jest uznanie okresu pracy w gospodarstwie rolnym jak okresu składkowego (uzupełniającego), to przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych okresów pracy w gospodarstwie rolnym sprzed objęcia rolników obowiązkiem opłacania składki na rolnicze ubezpieczenie społeczne domowników (tj. przed dniem 1 stycznia 1983 r.), przesądza wystąpienie dwóch okoliczności, a mianowicie: wykonywanie czynności rolniczych powinno odbywać się zgodnie z warunkami określonymi w definicji legalnej " domownika" z art. 6 pkt 2 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz czynności te muszą być wykonywane w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, tj. minimum 4 godziny dziennie./tak SA w Rzeszowie w wyroku z dnia 3 lipca 2014 r , III AUa 184/14, LEX nr 1489152/ Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia z dnia 20 grudnia 1990 r.o ubezpieczeniu społecznym rolników /t.j.

Dz.U.2016.277/ ilekroć w ustawie jest mowa o: domowniku - rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:

a) ukończyła 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Przez osoby bliskie rolnikowi należy rozumieć osoby, mające z rolnikiem takie więzi osobiste (rodzinne lub quasi rodzinne), które wyjaśniają przyczynę wykonywania pracy na rachunek rolnika bez wynagrodzenia z tego tytułu. Za osoby bliskie uznaje się przede wszystkim osoby zaliczane do członków najbliższej rodziny rolnika, a więc zstępnych (dzieci własne i przysposobione) i ich współmałżonków, wstępnych (rodzice) oraz rodzeństwo.

Do osób bliskich może być także zaliczony inny członek rodziny lub powinowaty, jeżeli stan faktyczny wykazuje, że łączą go z rolnikiem bliskie więzy i prowadzi z rolnikiem wspólne gospodarstwo domowe. W ocenie Sądu brak było podstaw do zaliczenia spornego okresu do stażu ubezpieczeniowego. Należy zauważyć, że kwestia pracy w gospodarstwie rolnym małżeństwa B. pojawiła się dopiero w momencie ubiegania się o świadczenie emerytalne w 2018 r. Okoliczność ta nie była podnoszona w 2004 r, gdy był ustalany po raz pierwszy kapitał początkowy, a pojawiła się dopiero w momencie ubiegania się o świadczenie emerytalne.

W 2004 r zostało wskazane, że wnioskodawca od 1974 r rozpoczął służbę wojskową. Ubiegając się o świadczenie wnioskodawca wskazał już, że w spornym okresie pracował w gospodarstwie rolnym małżeństwa B., nie podając, że były to osoby mu bliskie. Zarówno on jak i świadkowie, których zaznania załączył , wskazywali, że wykonywał pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Z zeznań samego wnioskodawcy wynikało, że zatrudnił się u gospodarza w związku z trudną sytuacja materialną i wykonywał pracę w tym gospodarstwie, ale nie w charakterze domownika.

W związku z tym winien być zgłoszony do ubezpieczeń społecznych. A skoro nie zostały odprowadzone za ten okres składki na ubezpieczenie społeczne, z uwagi na brak zgłoszenia do ubezpieczenia, brak było podstaw do zaliczenia tego okresu do stażu ubezpieczeniowego. Należy zauważyć, że wnioskodawca w żaden sposób nie był spokrewniony ani spowinowacony z rolnikiem, w spornym okresie nie był zameldowany w gospodarstwie rolnym, sam przyznał, że jeździł w spornym okresie do domu, a także, że za prace otrzymywał wynagrodzenie w towarze, zatem trudno mówić o braku odpłatności za pracę.

Z ustaleń wynika, że wnioskodawca wykonywał pewne czynności w tym gospodarstwie, pojawiają się jednak rozbieżności co do okresu wykonywania tych prac – wnioskodawca wskazuje na okres 1.12.1971 – 1.12.73 (2 lata), świadek B. wskazuje na lata między 1970 – 1972, a okres pomocy – 3 lata, świadek D. zeznaje o dwóch latach w latach siedemdziesiątych, bez sprecyzowania okresu. A trzeba zwrócić uwagę, że tylko praca po ukończeniu 16 roku życia jest możliwa do zaliczenia. Mając na uwadze powyższe rozbieżności, zmianę stanowiska wnioskodawcy wraz z upływem czasu oraz w związku z ubieganiem się o konkretne świadczenia oraz treść zeznań co do rodzaju zatrudnienia (robotnik a nie domownik) należało uznać, iż wnioskodawca w spornym okresie co najwyżej był robotnikiem , a zatem, by można było zaliczyć ten okres do stażu ubezpieczeniowego, winien być zgłoszony do ubezpieczeń i powinny być odprowadzane składki na ubezpieczenie, co jednak nie nastąpiło.

Wobec powyższego wnioskodawca nie spełnił przesłanki wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego i z tego powodu odwołanie zostało oddalone. W ocenie Sądu wykazał natomiast, iż stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w warunkach szczególnych. Regulacja § 2 Rozporządzenia, statuująca ograniczenia dowodowe i obowiązująca w postępowaniu przed organem rentowym, nie ma zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed Sądem. W konsekwencji okoliczność i okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach Sąd uprawniony jest ustalać także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, w tym zeznaniami świadków ( por. uchwała Sądu Najwyższego z 27 maja 1985 r. sygn.

III UZP 5/85 – LEX 14635, uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 r. III UZP 6/84 – LEX 14625). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na okoliczność pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w szczególnych warunkach dopuścił dowód z zeznań świadków, zeznań wnioskodawcy oraz przeprowadził dowód z dokumentacji zatrudnienia wnioskodawcy. Z poczynionych ustaleń wynika, że wnioskodawca w okresie 19.06.1979 – 16.06.1990 był zatrudniony w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie (...) w S., na stanowisku operatora – kierowcy(wg. świadectwa pracy z dnia 6.02.1991 – k. 30 akt ZUS), operatora koparki (wg.

świadectwa pracy z dnia 16.06.1990 – kserokopia – k. 35). Wnioskodawca był zatrudniony na stanowiskach: - od 19 czerwca 1976 r – operator koparki - od 1 sierpnia 1982 r – operator sprzętu budowlanego - od 1 maja 1984 r – operator - od 28 kwietnia 1988 r – operator koparki - od 1 marca 1989 r – operator kierowca - od 1 sierpnia 1989 r – operator - od 1 grudnia 1989 r – operator – kierowca - od 1 marca 1990 – operator. Z opinii z dnia 30.07.1990 r wynika, że wnioskodawca w całym okresie zatrudnienia zajmował stanowisko operatora koparki.

Mimo różnego nazewnictwa stanowiska w tym okresie wnioskodawca pracował na kilku koparkach jednonaczyniowych. Wykonywał prace wodno- kanalizacyjne, oczyszczalnie ścieków, kopał wykopy pod rury i zasypywał je. Nie prowadził innego pojazdu, niż koparka. Wnioskodawca w okresie 11.03.1991 – 24.05.1999 był zatrudniony w (...) Zakładach (...) w Z., na stanowisku montera telekomunikacyjnego linii kablowych – operator koparki (w dziale produkcji budowlano – montażowej).Wnioskodawca w okresie 1.06.1998 – 31.08.1998 był zatrudniony w (...) Zakładach (...) w Z., na stanowisku – operator koparki.

W okresie tego zatrudnienia wnioskodawca kopał koparką gąsiennicową wykopy pod kable, słupy i światłowody, nie montował kabli. Tym zajmowali się monterzy. Środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest - w myśl §2 ust.2 - świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawione według określonego wzoru lub świadectwo pracy, w którym zakład pracy stwierdza charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.

Regulacja §2, statuująca ograniczenia dowodowe i obowiązująca w postępowaniu przed organem rentowym, nie ma zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji okoliczność i okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach sąd uprawniony jest ustalać także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, w tym nawet zeznaniami świadków (uchwała Sądu Najwyższego z 27 maja 1985 roku, III UZP 5/85, Lex 14635, uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 roku III UZP 6/84, Lex 14625; wyrok Sądu Najwyższego z 30 marca 2000 r.

II UKN 446/99, Lex 48778). Zaliczenie nieudokumentowanych okresów składkowych do uprawnień oraz wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych wymaga dowodów niebudzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 1998 roku, II UKN 440/97, Lex 34199). W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyłączone jest, stosownie do treści art.473§1 k.p.c., zastosowanie przepisów ograniczających dopuszczalność dowodów ze świadków i przesłuchania stron (art.246 i 247 k.p.c.). W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dopuszczalne jest wykazywanie wszelkimi dowodami okoliczności, od których zależą uprawnienia do świadczeń, z ubezpieczenia społecznego, także, gdy z dokumentów wynika, co innego.

Należy również wskazać, że świadectwo pracy w warunkach szczególnych wydane pracownikowi przez pracodawcę z zachowaniem warunków przewidzianych normą §2 ww. rozporządzenia stanowi domniemanie i podstawę do przyjęcia, iż okres pracy w nim podany jest okresem pracy w warunkach szczególnych. Samo jednakże posiadanie świadectwa pracy potwierdzającego wykonywanie zatrudnienia w warunkach szczególnych organu rentowego nie wiąże i nie przesądza automatycznie o przyznaniu świadczenia emerytalnego na podstawie art.32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach w postępowaniu sądowym traktuje się jako dokument prywatny w rozumieniu art.245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki może być więc weryfikowany pod kątem prawdziwości wskazanych w nim faktów (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 listopada 2008 roku sygn. III AUa 3113/08, Lex nr 552003; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 30 listopada 2006 roku sygn. III AUa 466/06, opubl: Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Katowicach rok 2007, Nr 3, poz. 8; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 24 września 2008 roku sygn.

III AUa 795/08, opubl: Orzecznictwo Sądów Apelacji B. rok 2008, Nr 4, str. 60). Należy przypomnieć, że dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2011 r.

I UK 393/10). Zeznania wszystkich świadków oraz samego wnioskodawcy potwierdziły, że wnioskodawca w spornych okresach pracował na stanowisku operatora koparki. Nie ma przy tym wątpliwości, że pracę tę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Powołani świadkowie pracowali z wnioskodawcą. Ich zeznania potwierdziły, że wnioskodawca nie był oddelegowany do innych prac. W wykazie do pracy w szczególnych warunkach zostały zaliczone prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych (dział V punkt 3).

Stanowiska na których praca jest wykonywana w szczególnych warunkach zostały sprecyzowane także w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 16 MINISTRA BUDOWNICTWA I PRZEMYSŁU MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH z dnia 10 grudnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładzie pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do wzrostu emerytury –cz. I pkt. 3 Prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych - Maszyniści maszyn do robót ziemnych, pkt. 1- maszynista koparek i ładowarek jednonaczyniowych i wielonaczyniowych.

Wykaz ten stanowi - jako, że ma charakter informacyjny, techniczno-porządkujący, uściślający ogólne pojęcia istniejące w rozporządzeniu Rady Ministrów - swego rodzaju wskazówkę, dowód, że takie a nie inne czynności były przez pracownika istotnie wykonywane w szczególnych warunkach (wyrok Sądu Najwyższego z 29 stycznia 2008 roku, I UK 192/07, Lex nr 447272). Powyższe jednak nie powoduje zmiany zaskarżonej decyzji z uwagi na brak spełnienia przesłanki ogólnego stażu pracy. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c., oddalił odwołanie, uznając, że nie ma podstaw do zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego okresu pracy w gospodarstwie rolnym, a następnie do zaliczenia tego okresu jako okresu uzupełniającego okres składkowy.