III Ca 352/18 · Sąd powszechny

Sygn. akt III Ca 352/18 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Gabriela Sobczyk (spr.) Sędziowie: SO Mirella Szpyrka SO Anna Hajda po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Gminy R. z udziałem Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta R. o wpis na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt Dz. Kw 14771/17 postanawia: oddalić apelację. SSO Anna Hajda SSO Gabriela Sobczyk SSO Mirella Szpyrka

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Rybniku oddalił wniosek Gminy R. o wpis prawa własności w księdze wieczystej (...). Sąd rejonowy rozpoznawał wniosek na skutek wniesienia przez wnioskodawczynię skargi na wcześniejsze postanowienie referendarza sądowego, które utraciło moc prawną. W uzasadnieniu postanowienia ustalił, że wnioskodawczyni wniosła o dokonanie w ww. księdze wieczystej wpisu własności działek (...). Odnośnie działki (...) przedstawiła jako podstawę wpisu dokument w formie elektronicznej z podpisem elektronicznym wraz z pismem Wojewody (...) informującym, że decyzja ta jest ostateczna także w formie elektronicznej z podpisem elektronicznym.

Wskazał, że bezspornie dokumenty elektroniczne mają charakter dokumentu urzędowego. Wskazał jednak, że nie mogą one stanowić podstawy wpisu w księgach wieczystych. Wydział ksiąg wieczystych musiałby mieć możliwość zweryfikowania ich autentyczności, do czego obecnie nie ma stosownych narzędzi. Z tych powodów do wniosku należało dołączyć dokumenty stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej w tradycyjnej formie. Sąd I instancji wskazał, że jedynym wyjątkiem są wpisy dokonywane na podstawie tytułów wykonawczych uzyskanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym, wyjątek ten jednak jest wyraźnie wskazany w art.626 2 kpc.

Ponadto wskazał sąd I instancji, że podstawę wpisu może stanowić jedynie ostateczna decyzja, a wnioskodawca winien tę ostateczność wykazać. Wobec braku możliwości weryfikacji dokumentów w formie elektronicznej dołączonych do wniosku w ocenie sądu I instancji zaświadczenie wojewody nie jest wystarczające. Dlatego w ocenie tego sądu nie można uznać, by ostateczność decyzji została wykazana. Sąd rejonowy podniósł ponadto, że powołane przez wnioskodawczynię przepisy dotycząc postępowania administracyjnego i stron postępowania, a nie postępowania sądowego, a w szczególności wieczystoksięgowego.

Przywołując treść art. 626 2§3 kpc oraz art. 626 8§2kpc i art. 626 9kpc Sąd I instancji z opisanych powodów orzekł o oddaleniu wniosku. Od tego postanowienia apelację wniosła wnioskodawczyni, która domagała się jego zmiany (uchylenia) i uwzględnienia wniosku. W apelacji zarzuciła: - naruszenie art.626 2 § 3 k.p.c. poprzez przyjęcie, że dokumenty dołączone do wniosku nie stanowią podstawy wpisów w księdze wieczystej, - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 39 2 kpa poprzez jego niezastosowanie mimo, że z treści tego przepisu wynika, że przedłożone dokumenty są jedynymi możliwymi.

W uzasadnieniu apelacji skarżąca wskazała, że wniosek dotyczył wszystkich trzech działek wpisanych w księdze wieczystej, a zatem także działki (...), której dotyczyła decyzja z 19.09.2017r. (...).26.2017 z dnia 19.09.2017r. przedłożona z klauzula stwierdzającą iż decyzja stała się ostateczna. Odnośnie drugiej decyzji, sporządzonej w formie elektronicznej, przywołała treść art. 39 2 kpa. Wskazała, że wnioskodawczyni jako strona postępowania administracyjnego nie ma możliwości uzyskania dokumentów w formie tradycyjnej.

Nie może bowiem zgodnie ze wskazanym unormowaniem zrezygnować z doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Uznała, że niezasadnie Sąd Rejonowy wskazał na niemożność weryfikacji dokumentów, gdyż niemożność ta w ocenie skarżącej ma charakter techniczny, co nie uzasadnia odmowy wpisu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Mimo racji skarżącego co do błędnego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że wniosek dotyczył jedynie 2 działek, a nie wszystkich działek wpisanych w księdze wieczystej, apelacja nie mogła odnieść skutku. Skarżąca nie kwestionowała, że podstawą wpisu mogła być jedynie ostateczna decyzja administracyjna stwierdzająca nabycie przez nią prawa własności. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że żądany wpis nie może być dokonany ze względu na formę części dołączonych dokumentów. W tym zakresie w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skrzynka e - (...) nie służy do obsługi prowadzonego w sądach postępowania cywilnego, a zasadniczo jedynie dla potrzeb działalności administracyjnej sądów.

Zasadą jest, że wnioski składa się w sądzie wieczystoksięgowym na papierowym formularzu za wyjątkiem kategorii spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu wieczystoksięgowym (art.626 4 k.p.c.). Badany wniosek nie należy do spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu wieczystoksięgowym, w którym istnieje pewność (ze względu na zastosowane rozwiązania techniczne), że dokument elektroniczny pochodzi od określonego podmiotu. Tym samym skarżąca nie była zwolniona z obowiązku przedstawienia dokumentów stanowiących podstawę wpisu na papierze, co pozwoliłoby na stwierdzenie ich istnienia i pochodzenia od określonego podmiotu.

Możliwość dokonania wpisu na podstawie dokumentu elektronicznego wynika bowiem z określonych szczególnych przepisów prawa takich jak: art. 626 4 § 2 k.p.c. czy art.626 2 § 3 1 k.p.c. Tylko w takich wypadkach, z uwagi na wdrożone rozwiązania techniczne możliwa jest weryfikacja przez sąd wieczysto księgowy tych dokumentów elektronicznych pod kątem ich istnienia i treści. Nie można zgodzić się z zarzutem apelacji, że tylko brak możliwości technicznych po stronie Sądu nie pozwala na dokonanie wpisu na podstawie zweryfikowanej w systemie elektronicznym decyzji, w szczególności zaś informacji o jej ostateczności.

W przepisach dotyczących postępowania wieczystoksięgowego brak w tym zakresie odpowiedniej regulacji umożliwiającej dokonani weryfikacji w/w dokumentów wydanych w postępowaniu administracyjnym. Istniejąca luka w prawie nie może uzasadniać dokonywania wpisu w księdze wieczystej wbrew przepisom prawa normującym postępowanie cywilne. Nadto do wniosku dołączono jedynie niepodpisane wydruki dokumentów postępowania administracyjnego, a faktyczne dokumenty elektroniczne istnieją w innej formie, zaś Sąd wieczystoksięgowy w ich przypadku nie został przez ustawodawcę wyposażony w możliwość dokonywania weryfikacji ich istnienia, treści i wydania przez upoważniony organ.

Z tych powodów zawarty w apelacji zarzut naruszenia art. 626 2 § 3 kpc uznano za chybiony. Podobnie chybiony był zarzut naruszenia art.39 2 kpa, który nie znajduje zastosowania w postępowaniu sądowym o wpis w księdze wieczystej. Tym samym zasadnie Sąd Rejonowy uznał istnienie przeszkody do dokonania wpisu, wniosek dotyczył bowiem wpisania własności w księdze, a co do części nieruchomości( działki (...) nie zostało wykazane stwierdzenie nabycia jej własności przez wnioskodawczynię właściwymi dokumentami Orzeczenie o oddaleniu apelacji oparto na art.385 k.p.c. w związku z art.13 § 2 k.p.c..

SSO Anna Hajda SSO Gabriela Sobczyk SSO Mirella Szpyrka