VII U 542/18 · Sąd powszechny

Sygn. akt VII U 542/18

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2018 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Marcin Winczewski Protokolant: sekr. sądowy Artur Kluskiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. w Bydgoszczy sprawy P. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o odszkodowanie z tytułu wypadku na skutek odwołania P. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 20 czerwca 2018 r., nr (...) oddala odwołanie. SSR Marcin Winczewski Sygn. akt VII U 542/18

UZASADNIENIE

Decyzją nr (...) z dnia 20 czerwca 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., na podstawie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych przyznał P. O. prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem wypadku przy pracy z dnia 30 marca 2015 r., w wysokości 11.700,00 zł, po 780,00 zł za każdy z 15% uszczerbku na zdrowiu. Decyzja ta została wydana w wykonaniu wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 7 czerwca 2018 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. O., domagając się jej zmiany poprzez przyznanie z tytułu odszkodowania kwoty 12.810,00 zł, tj. po 854,00 zł za każdy z 15% uszczerbku oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 12 ust 1 i 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, jednorazowe odszkodowanie przysługuje w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przy przyjęciu wysokości przeciętnego wynagrodzenia, obowiązującego na dzień wydania decyzji.

Na dzień wydania zaskarżonej decyzji, tj. 20 czerwca 2018 r., zgodnie z obwieszczeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 lutego 2018 r. w sprawie wysokości kwot jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, w okresie od 1 kwietnia 2018 r. do dnia 31 marca 2019 r. kwota jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej wynosi 854,00 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. W związku z tym, odszkodowanie powinno zostać ustalone w wysokości 12.810,00 zł tj. jako iloczyn 15% uszczerbku na zdrowiu i kwoty 854,00 zł, a nie w wysokości 11.700,00 zł, tj. 15% x 780,00 zł.

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. wniósł o jego oddalenie, wskazując że decyzja z dnia 20 czerwca 2018 r. stanowiła wykonanie wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 7 czerwca 2018 r. w sprawie VI Ua 30/18, który rozpoznawał sprawę i przyznał ubezpieczonemu wyższe odszkodowanie, na skutek odwołania od decyzji ZUS z dnia 2 listopada 2016 r., w której to dacie za procent uszczerbku obowiązywała kwota odszkodowania w wysokości 780,00 zł. Sąd ustalił, co następuje: P. O. w dniu 30 listopada 2015 r. uległ wypadkowi przy pracy w trakcie zatrudnienia u P. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.W.

M. P. M., doznając szeregu urazów. Decyzją z dnia 2 listopada 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. przyznał mu prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu 57% uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem wypadku przy pracy z dnia 30 marca 2015 r. P. O. odwołał się od tej decyzji, w wyniku czego Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 12 marca 2018 r. w sprawie VII U 1233/16 zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu dalszego 33% uszczerbku na zdrowiu spowodowanego rzeczonym wypadkiem.

Apelację od tegoż wyroku wniosły obie strony procesu, przy czym pozwany zaskarżył go wyłącznie w zakresie 5%, z przyznanych przez Sąd Rejonowy dalszych 33% uszczerbku. Organ nie kwestionował natomiast 28% uszczerbku, za które wypłacił ubezpieczonemu odszkodowanie. Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2018 r. w sprawie VI Ua 30/18 Sąd Okręgowy w Bydgoszczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyznał P. O. prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, za dalszy 43% uszczerbek na zdrowiu, oddalając apelację organu. (okoliczności bezsporne, ponadto dowód: wyrok SR w Bydgoszczy z dnia 12 marca 2018 r.

– k. 7; wyrok SO w Bydgoszczy z dnia 7 czerwca 2018 r. – k. 6; decyzje ZUS z dnia 2 listopada 2016 r. i z dnia 20 czerwca 2018 r. – k. 39, 152 akt ZUS) Decyzją nr(...) z dnia 20 czerwca 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. przyznał P. O. prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem wypadku przy pracy z dnia 30 marca 2015 r., w wysokości 11.700,00 zł, po 780,00 zł za każdy z 15% uszczerbku na zdrowiu. Decyzja ta została wydana w wykonaniu wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 7 czerwca 2018 r.

Wcześniej, decyzją z dnia 28 maja 2018 r. organ przyznał, a następnie i wypłacił ubezpieczonemu jednorazowe odszkodowanie za 28% uszczerbku na zdrowiu, wynikającego z wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 12 marca 2018 r. Do wypłaty pozostało więc odszkodowanie za 15% uszczerbek (43% przyznane przez Sąd Okręgowy minus 28% przyznane wyrokiem Sądu Rejonowego i decyzją z dnia 28 maja 2018 r.). (okoliczności bezsporne, ponadto dowód: decyzje z dnia 28 maja 2018 r. i z dnia 20 czerwca 2018 r. – k. 133, 152 akt ZUS)

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i aktach ZUS, których prawdziwości i wiarygodności strony nie kwestionowały w toku procesu. Podkreślenia wymaga, iż stan faktyczny sprawy był bezsporny pomiędzy stronami. W wyniku wniosku P. O., decyzją z dnia 2 listopada 2016 r. ZUS przyznał ubezpieczonemu prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu 57% uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem wypadku przy pracy z dnia 30 marca 2015 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 12 marca 2018 r. zmienił tą decyzję i przyznał mu prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu dalszego 33% uszczerbku na zdrowiu.

Pozwany zaskarżył ten wyrok wyłącznie w zakresie 5% uszczerbku, nie kwestionując 28% uszczerbku, za które wypłacił odszkodowanie. Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyznał P. O. prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, za dalszy 43% uszczerbek na zdrowiu, oddalając apelację organu. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 czerwca 2018 r., wykonując wyrok Sądu Okręgowego zmieniający wyrok Sądu Rejonowego i decyzję z dnia 2 listopada 2016 r., przyznano więc ubezpieczonemu odszkodowanie w wysokości 11.700,00 zł, po 780,00 zł za każdy z 15% uszczerbku na zdrowiu.

Wcześniej organ wypłacił odszkodowanie za 57% uszczerbek przyznany decyzją z dnia 2 listopada 2016 r. i za 28% uszczerbek przyznany prawomocnym w tym zakresie wyrokiem Sądu Rejonowego. Bezspornym pozostawała więc wysokość uszczerbku, za który winno zostać wypłacone aktualnie odszkodowanie. Łącznie wypłacono ubezpieczonemu już odszkodowanie za 85% uszczerbek, a do wypłaty pozostało jeszcze odszkodowanie za 15% uszczerbku. Sporna natomiast okazała się wysokość przyjętego przez organ odszkodowania za każdy procent. O ile w ocenie pozwanego, wysokość ta powinna wynosić 780,00 zł, a więc kwotę wynikającą z właściwego obwieszczenia obowiązującego w dacie wydania decyzji pierwotnej z dnia 2 listopada 2016 r. (zmienionej następnie wyrokami Sądów Rejonowego i Okręgowego), o tyle, zdaniem ubezpieczonego, powinna być to kwota 854,00 zł, wynikająca z obwieszczenia obowiązującego w dacie wydania decyzji z dnia 20 czerwca 2018 r., wykonującej wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (j.t.:. Dz. U. z 2018 r., poz. 1376; powoływana dalej jako „ustawa wypadkowa”) z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, ubezpieczonemu, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie. Przyznanie lub odmowa przyznania jednorazowego odszkodowania oraz ustalenie jego wysokości następuje w drodze decyzji Zakładu (art. 15 ust. 1 ustawy).

Jednorazowe odszkodowanie przysługuje w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu (art. 12 ust. 1 ustawy). W dacie wydania decyzji z dnia 2 listopada 2016 r., stawkę za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu stanowiła kwota 780,00 zł, stosownie do obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 lutego 2016 r. w sprawie wysokości kwot jednorazowych odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej (M.P. z dnia 4 marca 2016 r., poz. 206).

Natomiast w dacie wydania decyzji z dnia 20 czerwca 2018 r. stawkę tą stanowiła kwota 854,00 zł, w myśl obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 lutego 2018 r. w sprawie wysokości kwot jednorazowych odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej (M.P. z dnia 8 marca 2018 r., poz. 268). Podkreślenia wymaga, iż zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja z dnia 20 czerwca 2018 r. jest następstwem wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 7 czerwca 2018 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego z dnia 12 marca 2018 r. i decyzję ZUS z dnia 2 listopada 2016 r.

Stanowi więc ona wyłącznie wypełnienie ustawowego obowiązku wykonania prawomocnego wyroku sądowego, natomiast pierwotną decyzją rozstrzygającą o żądaniu P. O. o przyznaniu prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu w związku z wypadkiem przy pracy, była decyzja z dnia 2 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 8 maja 2012 r. (II UK 250/11, OSNP 2013/7-8/93) „Do ustalenia wysokości jednorazowego odszkodowania w przypadku nieterminowego wydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji przyznającej to prawo przyjmuje się przeciętne wynagrodzenie obowiązujące w dniu, w którym najpóźniej powinno nastąpić wydanie decyzji (art. 12 ust. 5 w związku z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych).

Organ rentowy jest zobowiązany do zapłaty odsetek od tak ustalonego świadczenia (art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.” Sąd Najwyższy wskazał w uzasadnieniu wyroku procedurę wydawania przez ZUS decyzji w przedmiocie jednorazowego odszkodowania, dochodząc do wniosku, iż nawet w sytuacji wydania decyzji po terminie i tak przy ustaleniu wysokości odszkodowania przyjmuje się stawkę obowiązującą w dniu, w którym najpóźniej Zakład zobowiązany był stosowną decyzje wydać (niezależnie od tego, czy to faktycznie uczynił).

W niniejszej sprawie taką decyzję organ wydał w terminie, w dniu 2 listopada 2016 r. i z tego względu, kwotę za każdy procent uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego stanowi obowiązująca wówczas kwota 780,00 zł. Nie ma natomiast podstaw, aby za datę tę uznawać dzień wydania decyzji wydanej przez organ, w wyniku orzeczenia Sądu, zmieniającego przecież wcześniejszą decyzję organu. Trafnie wskazał bowiem Sąd Najwyższy, iż art. 12 ust. 5 ustawy odsyła do całego art. 15, a nie tylko do jego ust.

1. Nie chodzi w nim zatem o decyzję z jakiejkolwiek daty, ale o decyzję wydaną w terminie określonym w art. 15 ust. 2 ustawy. Konsekwencją dla organu wydania wadliwej decyzji nie jest więc uzyskanie wyższej stawki procentowej – z daty wyroku sądowego, bądź decyzji wydanej na skutek wyroku zmieniającego decyzję pierwotną, ale ewentualne prawo do odsetek, o co zresztą w odrębnym postępowaniu ubezpieczony także wnosił. Wskazuje to zresztą na jego dużą niekonsekwencję – z jednej strony chciałby bowiem uzyskać wyższą stawkę procentową odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu, a z drugiej odsetki od daty wydania pierwotnej decyzji z dnia 2 listopada 2016 r.

W ocenie Sądu jest to niedopuszczalne. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku terminowego wydania przez Zakład decyzji odmownej wysokość jednorazowego odszkodowania podlega ustaleniu w oparciu o przeciętne wynagrodzenie obowiązujące w dniu wydania tej decyzji, a organ rentowy jest obowiązany – w razie zaistnienia okoliczności określonych w art. 85 ust. 1 ustawy systemowej – do wypłaty odsetek od tego świadczenia od daty wydania decyzji (por. także uchwałę SN z dnia 7 kwietnia 2009 r., I UZP 2/09, OSNP 2009/19-20/264 i wyrok z dnia 4 czerwca 2013 r., I BU 3/13, Legalis nr 768843).

Z uwagi na powyższe, Sąd na zasadzie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji. SSR Marcin Winczewski