IX GC 4300/15 · Sąd powszechny

Sygn. akt: IX GC 4300/15

UZASADNIENIE

Powód (...) spółka akcyjna w W. wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych H. K. oraz T. W. kwoty 6 883,89 zł na podstawie art. 299 k.s.h. Pozwany H. K. wniósł o oddalenie powództwa. Pozwany T. W. nie złożył odpowiedzi na pozew, ani też nie stawił się na rozprawę. S ąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwani H. K. oraz T. W. pełnili w spółce (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. funkcję członków zarządu (odpis z KRS – k.44 -47). W czasie pełnienia ich funkcji, powstał dług spółki w stosunku do (...) S.A. w W. z tytułu korzystania usług telekomunikacyjnych stwierdzony fakturą VAT nr (...) na kwotę 5 071,90 zł z terminem płatności na dzień 5 stycznia 2006 r.

Wierzytelność ta nabyta została przez powoda i wraz z naliczonymi odsetkami w kwocie 1 879,92 zł objęta została nakazem zapłaty z dnia 23 marca 2009 r. Sądu Rejonowego w Zamościu sygn. akt: V GNc 1890/09 (nakaz – k. 40, umowa sprzedaży wierzytelności – k. 41 – 42, niekwestionowane twierdzenia powoda – k. 57). Egzekucja okazała się bezskuteczna i postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r. Komornik Sadowy przy Sadzie Rejonowym dla Warszawy M. w W. umorzył postępowanie egzekucyjne (postanowienie – k.48). Pod koniec 2005 r. w spółce (...) sp. z o.o. w W. powstały problemy zarówno związane z porozumieniem wspólników, jak też co do kwestii finansowych.

Spółka nie dysponowała środkami finansowymi koniecznymi do dalszej działalności, zabrakło środków na wypłatę wynagrodzeń. Pod koniec 2005 r. z zespołem pracowniczym rozwiązane zostały umowy o pracę. Pozwany H. K. złożył rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu najpóźniej w dniu 31 grudnia 2005 r. (zeznania świadków A. K. – k. 102, P. K. – k. 103, D. P. - k. 103, przesłuchanie pozwanego H. K. – k. 104). Powołany wyżej stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o wskazane dokumenty, które nie budziły wątpliwości co do wiarygodności.

Przeprowadzone dowody osobowe - z zeznań świadków -pracowników spółki (...) i przesłuchania pozwanego H. K. były ze sobą spójne i racjonalne. Sąd uznał je za wiarygodne. Przedstawiają sytuację dłużnej spółki pod koniec 2005 r., jej problemy finansowe, falę odjeść pracowników, współpracowników. Przesłuchanie pozwanego T. W. zostało pominięte z uwagi na jego niestawiennictwo na termin przesłuchania. S ąd zważył, co następuje: Powództwo było w całości uzasadnione w stosunku do obu pozwanych tj. co do kwoty 6 883,89 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 28 września 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty.

W stosunku do obu pozwanych spełnione zostały przesłanki z art.299 § 1 k.s.h., zgodnie z którym jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Pierwszą przesłanką jest istnienie długu w dacie pełnienia funkcji członka zarządu. Zgodzić się należy z poglądem Sąd Apelacyjnego we Wrocławiu wyrażonym w wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., (...), Lex nr 1506782, zgodnie z którym wystarczające dla spełnienia przesłanki odpowiedzialności posiłkowej członków zarządu jest samo istnienie zobowiązania w czasie urzędowania danej osoby, nie jest natomiast w tym czasie konieczna jego wymagalność.

Ponadto należy zaakcentować, że stwierdzenie zobowiązania tytułem egzekucyjnym może nastąpić zarówno w tym czasie, jak i później. Zarzut pozwanego H. K. oparty był na tym, iż przestał być członkiem zarządu wskutek złożonej rezygnacji pod koniec 2015 r., a więc na podstawie art. 202 § 4 k.s.h. Przy czym nie był w stanie wykazać tego dokumentem, podobnie też nie został wykreślony z rejestru. Podjęte czynności dowodowe związane z uzyskaniem akt osobowych okazały się bezskuteczne (k. 104, 119). Przyjmując, na podstawie zeznań świadków i przesłuchania pozwanego, iż taka rezygnacja faktycznie miała miejsce w tym czasie (w zasadzie większość osób współpracujących w tym czasie ze spółką podjęły czynności związane ze rozwiązaniem współpracy) – najpóźniej w dniu 31 grudnia 2005 r., to i tak nie miało to wpływu na odpowiedzialność pozwanego.

Otóż nie jest sporne, że dochodzona przez powoda wierzytelność wynika ze świadczenia usług telekomunikacyjnych z konkretnej faktury, która stała się wymagalna 5 stycznia 2006 r. Oczywiście nie bierzemy przy ocenie przesłanek z art. 299 k.s.h pod uwagę wymagalności, lecz moment powstania długu, a jest nim bądź zawarcie umowy, bądź powstanie przesłanek warunkujących obowiązek zapłaty czyli np. spełnienie świadczenia wzajemnego przez dostawcę usługi. Faktem notoryjnym jest, iż przy świadczeniu usług telekomunikacyjnych korzystanie z tych usług powoduje naliczanie opłat, a zatem już dłużnik od tego momentu powinien liczyć się z jego zapłatą.

Biorąc nawet pod uwagę zwykłe terminy płatności przy tego typu usługach, które nie wynoszą kilka dni, ale są liczone w kilkunastu dniach, czy też tygodniach, oczywistym jest, iż nawet samo wystawienie faktury musiało nastąpić jeszcze w 2005 r., a więc w czasie pełnienia przez pozwanego funkcji członka zarządu. Zwrócić należy uwagę, iż pozwany nie wykazał żadnych przesłanek uwalniających z art. 299 § 2 k.s.h. Powołanie się w toku swego przesłuchania, iż zajmował się tylko sprawami technicznymi, był podział ról, nie chciał mieć wglądu do spraw finansowych nie ma tu znaczenia.

Zwrócić należy uwagę, iż ewentualny podział obowiązków między członkami zarządu, czy też scedowanie określonych obowiązków na inne podległe osoby nie może mieć znaczenia z punktu widzenia odpowiedzialności z art. 299 k.s.h. Zgodnie z aprobowanym przez Sąd orzekający poglądem Sądu Apelacyjnego w Łodzi wyrażonym w wyroku z dnia 27 stycznia 2012 r., I ACa 462/11,OSAŁ 2012/2/15 podział czynności między członkami zarządu spółki ma jedynie znaczenie wewnątrzorganizacyjne, nie niweczy skutków z art. 204 § 1 k.s.h. i nie może wyłączyć odpowiedzialności odszkodowawczej członka zarządu płynącej z art. 299 § 1 k.s.h.

Ponadto art. 21 ust. 2 prawa upadłościowego i naprawczego jednoznacznie obliguje do złożenia wniosku o ogłoszenia upadłości każdą osobę, która samodzielnie lub z innymi osobami reprezentuje spółkę. Przepis art. 299 § 1 k.s.h. nie może być także interpretowany w oderwaniu od treści art. 293 § 2 k.s.h. i podwyższonych standardów należytej staranności obowiązujących członków zarządu. W rezultacie brak wiedzy o kondycji finansowej zarządzanego podmiotu, wynikający wyłącznie z zaniechania, nie może prowadzić do uwolnienia go od odpowiedzialności z art. 299 § 1 k.s.h.

Także w podzielanym przez sąd orzekający wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2016 r., IV CSK 485/15, L. czytamy, iż odpowiedzialności członka zarządu nie uchyla umowa łącząca członków zarządu co do sposobu kierowania sprawami spółki, w szczególności ustalony umownie podział czynności. Obowiązkiem członka zarządu jest zachowanie staranności w sprawowaniu tej funkcji. Możliwość dokonania przez członka zarządu oceny stanu finansowego i gospodarczego spółki w celu zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o upadłość podmiotu, wyklucza zwolnienie członka zarządu z odpowiedzialności przewidzianej w art. 299 § 1 KSH.

Zakres tej odpowiedzialności, wyznacza stan możliwego zaspokojenia wierzycieli w przypadku terminowego zgłoszenia wniosku ogłoszenie upadłości. Zarzut co do braku wykazania bezskuteczności egzekucji także okazał się bezzasadny. Egzekwowana kwota znacznie przekracza kwotę zasądzoną nakazem zapłaty, co zapewne wynika z doliczenia do dłużnej sumy dalszych odsetek i kosztów. Trudno uznać, iż powód nie zgłosił do egzekucji części długu, którego dochodzi w niniejszym postępowaniu. Zresztą z postanowienia komornika, będącego dokumentem urzędowym wynika z jakich składników majątkowych przeprowadzono egzekucję.

Pozwany zaś nie wykazał, iż istniał inny majątek, z którego można było przeprowadzić skuteczną egzekucję nawet części roszczenia w późniejszym czasie. Wręcz przeciwnie, wskazał, iż w firmie skończyły się pieniądze, nie było chęci do finansowania spółki. Na zasądzoną kwotę składa się należność główna razem z odsetkami na określony dzień, które zostały już objęte tytułem wykonawczym. Zgodnie z aprobowaną przez orzekający uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2006 r, III CZP 118/06, OSNC 2007/9/136 odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie art. 299 k.s.h. obejmuje zasądzone w tytule wykonawczym, wydanym przeciwko spółce, koszty procesu, koszty postępowania egzekucyjnego umorzone z powodu bezskuteczności egzekucji, odsetki ustawowe od należności głównej.

Dalszych odsetek powód żąda od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i były one uzasadnione na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. z uwzględnieniem zmiany przepisów od 1 stycznia 2016 r. Wobec pozwanego T. W. spełnione zostały przesłanki do wydania wyroku zaocznego z art. 339 k.p.c. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Powód wygrał w całości sprawę i na należne mu od pozwanych poniesione koszty zgodnie ze spisem kosztów z k.

54. ZARZĄDZENIE - odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego H. K..