III S 98/18 · Sąd powszechny

Sygn. akt III S 98/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 lipca 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.) Sędziowie: SO Tomasz Pawlik SO Artur Żymełka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J. J. przy udziale Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego w Raciborzu na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. akt I C 193/17 Sądu Rejonowego w Raciborzu p o s t a n a w i a:

1. stwierdzić, że w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Raciborzu pod sygnaturą I C 193/17 wystąpiła przewlekłość postępowania;

2. przyznać skarżącemu J. J. od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Raciborzu kwotę 2.000 zł (dwa tysiące złotych);

3. zobowiązać Sąd Rejonowy w Raciborzu do podjęcia zdecydowanych działań w celu pozyskania z Sądu Rejonowego w Sopocie akt sprawy o sygn. I Co 783/13;

4. oddalić skargę w pozostałym zakresie. SSO Artur Żymełka SSO Leszek Dąbek SSO Tomasz Pawlik Sygn. akt III S 98/18

UZASADNIENIE

Skarżący J. J. wniósł skargę na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie z jego powództwa o zapłatę, zarejestrowanej w Sądzie Rejonowym w Raciborzu pod sygnaturą I C 193/17 żądając stwierdzenia wystąpienia w niej przewlekłości postępowania w okresie od 15 06 2017r. do 12 03 2018r. oraz przyznania mu od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł. Uzasadniając skargę twierdził, że w miesiącu lutym 2017r. złożył pozew i wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, a Sąd po wezwaniu go do uzupełnienia braków formalnych tego pisma w postanowieniu z dnia 5 03 2018r. odrzucił ten wniosek, wobec czego w okresie od 15 06 2017r. do 12 03 2018r. wystąpiła w sprawie nieuzasadniona zwłoka w jej rozpoznaniu. Udział w sprawie zgłosił Skarb Państwa – Prezes Sądu Rejonowego Raciborzu, który wnosił o oddalenie skargi. Podnosił między innymi, że wszystkie czynności w sprawie były podejmowane bez zbędnej zwłoki.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

W oparciu o materiał zgromadzony w sprawie o sygnaturze akt I C 193/17 ustalono, co następuje: W dniu 8 02 2017r. sporządzono zarządzenie, w którym polecono zarejestrować pozew, ustalono opłatę od niego oraz skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w celu rozpoznania wniosku powoda o zwolnienie go od kosztów sadowych oraz ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 3 03 2017r. oddalono wnioski skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz o zwolnienie go od kosztów sądowych. W dniu 10 04 2017r. wpłynęło zażalenie powoda.

Zarządzeniem z dnia 12 04 2017r. akta przedłożono Sądowi Okręgowemu celem rozpoznania zażalenia. Postanowieniem z dnia 4 07 2017r. rozpoznano zażalenie powoda i uchylono zaskarżone orzeczenie. Akta sprawy zostały przekazane do Sądu Rejonowego w dniu 24.07.2017r. Zarządzeniem z dnia 3 08 2017r. zwrócono się do Sądu Rejonowego w S. o podanie czy pozew stanowi odpisu pozwu wniesionego so tego Sądu w dniu 15 05 2013r. oraz o nadesłanie orzeczenie wydanego w tej sprawie. Zarządzeniami z dnia 1 09 2017r., 27 09 2017r. ponaglano o nadesłanie odpowiedzi.

W dniu 25 10 2017r. ustalono, iż pozew dotyczy sprawy o sygn. Co 783/13 Sądu Rejonowego w Sopocie i ponownie zarządzeniem z dnia 22 11 2017r. ponaglono o pisemną odpowiedź pod rygorem zawiadomienia Prezesa Sądu. W dniu 5 01 2018r. wpłynęła odpowiedź Sądu Rejonowego w Sopocie Zarządzeniem z dnia 17 01 2018r. zwrócono się o nadesłanie akt wskazanych w informacji Sądu Rejonowego w Sopocie oraz zarządzono doręczenie powodowi odpisu postanowienia Sadu Okręgowego w Gliwicach. Postanowieniem z dnia 5 marca 2018r. odrzucono ponowne wnioski powoda o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych i ponownie ponaglono Sąd Rejonowy w Sopocie o akta.

Z poczynionych ustaleń wynika, że oceniana sprawa zawisła w Sądzie Rejonowym w Raciborzu najpóźniej w dniu 8 02 2017r. kiedy sporządzono zarządzenie o zarejestrowaniu pozwu (na pozwie brak prezentaty Sądu Rejonowego w Raciborzu i od tego momentu do chwili wniesienia skargi upłynął okres ponad roku (skarga została złożona w Areszcie Śledczym w dniu 13 03 2018r.). W tym czasie podejmowano jednak tylko czynności związane z dekretacją pozwu oraz rozpoznaniem i to wadliwym wniosku skarżącego o zwolnienie go od pono-szenia kosztów sądowych oraz ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu (Sąd Okręgowy w Gliwicach w postanowieniu z dnia 4 07 2017r. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 3 03 2017r.) i do chwili obecne czynności te nie zostały zakończone.

W głównej mierze jest to wynikiem braku zdecydowania i konsekwencji Sądu Rejonowego w Raciborzu w pozyskania z Sądu Rejonowego w Sopocie informacji dotyczącej tożsamości pozwów wniesionych do tych Sądów, a następnie po jej otrzymaniu w pozyskaniu z Sądu Rejonowego w Sopocie akt sprawy, w której znajduje się tożsamy w treści pozew skarżącego (Sąd Rejonowy w Raciborzu czterokrotnie bezskutecznie zwracał się do Sądu Rejonowego w Sopocie o informację - w dniach 2 08 2017r., 1 09 2017r. 3 10 2017r. 22 11 2017r. - a następnie po jej uzyskaniu w dniu 5 01 2018r. ponownie dwukrotnie zwracał do tego Sądu - w dniach 17 01 2018r. i 5 03 2018r. - o nadesłanie akt sprawy I Co 783/13).

W następstwie tego w okresie trwającym ponad 7 miesięcy faktycznie zaprzestano nadania sprawy dalszego biegu i tym samym wystąpiła w niej zarzucana w skardze przewlekłości postępowania w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 17 06 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. nr 179, poz. 1843, z późniejszymi zmianami. Dlatego skarga co do zasady jest uzasadniona, co stosownie do regulacji art. 12 ust. 2 w związku z art. 2 ust 1 i 2 przywołanej ustawy obligowało Sąd do stwierdzenia wystąpienia w ocenianej sprawie przewlekłości postępowania.

Do opóźnienia w rozpoznaniu sprawy doszło jednak tylko częściowo z przyczyn leżących po stronie Sądu Rejonowego. Skarżący bowiem od maja 2016r. zainicjował 12 spraw, w większości których pozwy miały analogiczną treść, a stronami pozwanymi jest kilkadziesiąt jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa, co skutkowało koniecznością ustalenia, czy pozew złożony w niniejszej sprawie stanowi odpis pozwu z dnia 15 05 2013r. skierowanego do Sądu Rejonowego w Sopocie i co za tym idzie wstrzymania dalszego rozpoznania spraw. Z tych względów, uznać należy, że przyznana skarżącemu kwota 2.000zł stanowi wystarczającą rekompensatę za opóźnienie Sądu w nadaniu biegu sprawie i w tej tylko części jego żądanie przyznania mu od Skarbu Państwa - przewidzianej w regulacji art. 12 ust. 4 powyższej ustawy - odpowiedniej sumy pieniężnej było uzasadnione, a w pozostałym zakresie jest ono wygórowane.

Dlatego biorąc pod uwagę występujące w sprawie znaczne opóźnienie w jej rozpoznaniu uznać należy, że żądana od Skarbu Państwa kwota 2 000zł nie jest wygórowania, a to również w tej części czyniło skargę uzasadnioną (art. 12 ust. 4 powyższej ustawy). Z uwagi na brak akt sprawy I Co 783/13 zachodziła potrzeba wydania w tym zakresie Sądowi rozpoznającemu sprawę stosownego zalecenia. Reasumując skarga skarżącego na naruszenie jego prawa do rozpoznania w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy zarejestrowanej w Sądzie Rejonowym w Raciborzu pod sygn. akt I C 193/17, co do zasady jest uzasadniona i dlatego przy zastosowaniu wskazanych powyżej regulacji prawnych orzeczono jak w sentencji.

SSO Artur Żymełka SSO Leszek Dąbek SSO Tomasz Pawlik