Legislator Case Law & Legislation
DE FR IT EN
Analyze in Legislator
I Ns 540/17 AI generated

I Ns 540/17 · Sąd powszechny

Case Number I Ns 540/17
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome DECISION
Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Legislator summary

AI generated

Wnioskiem z dnia 1 czerwca 2017 r. R. K. wystąpił o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po matce D. K.. Podniósł, że w okresie po jej śmierci był osobą silnie uzależnioną od narkotyków i innych środków psychoaktywnych, i kwestia odrzucenia spadku po matce nie była dla niego istotna. Podjął jednak terapię w ośrodku (...) i ma zamiar powrócić do normlanego życia, zaczął się także interesować swymi sprawami. [wniosek – k. 2] Pismem z dnia 20 lutego 2018 roku swój udział w sprawie jako uczestnik zgłosiła (...) sp. z o.o. z siedzibą w S., podnosząc, iż jest wierzycielem zmarłej D.

Legislator headnote

AI generated

art. 1019 § 1 k.c, art. 1019 § 2 k.c, art. 1019 § 3 k.c, art. 82 k.c, art. 1019 k.c, art. 1019 § 2 k.p.c; I Ns 540/17 · Sąd powszechny: spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca. Zgodnie z art. 1019 § 2 k.c., spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu. Jak stanowi art. 1019 § 3 k.c., uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd. W stanie faktycznym niniejszej sprawie zachodzi podstawa do uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, określona w art. 82 k.c. tj. stan wyłączający świadome wyrażenie decyzji i powzięcie woli.

Keywords

AI generated
alcohol dependence mental health status severe depression inpatient addiction treatment deportation despite health issues substance abuse

Cited Legislation

AI generated
art. 1019 § 1 k.c
Stosownie do art. 1019 § 1 k.c., jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:
art. 1019 § 2 k.c
Zgodnie z art. 1019 § 2 k.c., spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.
art. 1019 § 3 k.c
Jak stanowi art. 1019 § 3 k.c., uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd.
art. 82 k.c
W stanie faktycznym niniejszej sprawie zachodzi podstawa do uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, określona w art. 82 k.c.
art. 1019 k.c
Należy zauważyć, iż przepis art. 1019 k.c.
art. 1019 § 2 k.p.c
III Ca 18/16 wydanego na gruncie identycznego stany faktycznego, że „surowość normy uznającej niezłożenie przez spadkobiercę oświadczenia w terminie za jednoznaczne z przyjęciem spadku łagodzi przepis art. 1019 § 2 k.p.c.
art. 88 § 2 k.c
art. 520 § 1 k.p.c
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., nie znajdując podstaw do odejścia od ogólnej zasady dotyczącej rozliczania kosztów w postępowaniu nieprocesowym.
AI generated
II CSKP 873/23
Wnioskodawca Prokurator Rejonowy w Zielonej Górze wniósł o orzeczenie wobec J.
I Ns 146/15
Wnioskodawcy A. D. i L. M. wnieśli w dniu 9 lutego (...). o stwierdzenie nabycia spadku po E. M., zmarłym dnia 3 lutego 2015 r. w D., ostatnio stale zamieszkałym w D., na podstawie ustawy. W uzasadnieniu swojego wniosku podali, że zmarły był rozwiedziony i był ojcem wnioskodawców. Wnioskodawcy podali, iż przed śmiercią spadkodawca prawdopodobnie pozostawił testament w formie aktu notarialnego dokonując rozrządzenia na korzyść J. K.. Z ostrożności wnioskodawcy zakwestionowali ważność sporządzonego testamentu wskazując, że w chwili jego sporządzania spadkodawca był w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Spadkodawca za życia nadużywał alkoholu, co działało wyniszczająco na jego układ nerwowy. Spadkodawca pozostawał w nieustannych ciągach alkoholowych. Ciągi kończyły się stanami agonalnymi i wzywaniem karetki pogotowia. Nadto w okresie ostatnich 2 lat życia pozostawał pod silnym wpływem dalszej rodziny, która broniła jego nałogu celem uzyskania korzystnych rozporządzeń na ich rzecz.
VI Ka 611/25
Sygn. akt VI Ka 611/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2025 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli Protokolant Sandra Michalec przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Marcina Zarównego po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025r. sprawy K. C. (1) ur. (...) w Z. s. J., J. z domu S. oskarżonego z art. 291 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 5 czerwca 2025 r. sygn. akt II K 394/24 uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonego K. C. (1) i sprawę w części dotyczącej tego oskarżonego przekazuje Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 611/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 5 czerwca 2025 r. sygn. akt II K 394/24 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. K. C. (1) Pobyt oskarżonego w szpitalu na oddziale psychiatrycznym od 9.11.2023 r. do 14.12.2023 r. z rozpoznaniem zaburzeń emocji i zachowania spowodowanych używaniem alkoholu i zamierzone samouszkodzenie przez powieszenie. Kserokopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego z (...) Szpitala (...) w Z. k. 239 - 240 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------------------------- -------------------------------------------------------------------------- ----------------- ----------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1. Kserokopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego z (...) Szpitala (...) w Z.. Dowód przedłożony wprawdzie przez obrońcę oskarżonego, ale niebudzący wątpliwości co do wiarygodności. 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1.Rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia tj. art. 167 k.p.k. w zw. z art. 202 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów na okoliczność poczytalności oskarżonego K. C. (1) w chwili zarzuconego mu czynu, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia i uniemożliwiało Sądowi I instancji prawidłową weryfikację kwalifikacji prawnej czynu, którego popełnienie zarzuca się oskarżonemu, w sytuacji istnienia uzasadnionej wątpliwości co do poczytalności skazanego, wynikającej zarówno ze złożonych przez niego oświadczeń do protokołu przesłuchania podejrzanego o fakcie leczenia psychiatrycznego m.in. zaburzenia osobowości ale i dowodów i zeznań świadka E. P. (1) czy też notatki policyjnej z rozpytania oskarżonego z dn. 10.03.2024 r. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny 2.Naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia tj. art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 polegające na braku wyznaczenia obrony z urzędu, kiedy ta obrona była obligatoryjna wobec istnienia uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności skazanego; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ewentualnie 3.Naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia tj. art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 polegające na braku wyznaczenia obrony z urzędu, kiedy ta obrona była obligatoryjna wobec istnienia uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego K. C. (1) pozwalającego na udział w postępowaniu lub prowadzenia obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 1 – 3 Zarzuty zostaną omówione łącznie, jako że rację ma skarżący obrońca, że w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Oskarżony K. C. (1) już w trakcie przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym podał że leczył się psychiatrycznie w związku z zaburzeniami osobowości i depresją ( k. 90 odwrót ). Z innego dowodu – zeznań świadka E. P. (1), pracodawcy tego oskarżonego, złożonych w dniu 14.02.2024 r. wynika, że znana mu była okoliczność, iż oskarżony jest chory, leczy się na depresję ( k. 63 ). Koreluje to z dowodem przedłożonym przez skarżącego obrońcę w postępowaniu odwoławczym i przeprowadzonym na rozprawie odwoławczej w postaci kserokopii karty informacyjnej leczenia szpitalnego z (...) Szpitala (...) w Z. z którego wynika, że oskarżony przebywał na oddziale psychiatrycznym tego szpitala od 9.11.2023 r. do 14.12.2023 r. ( a więc w okresie zbliżonym do czasu popełnienia przestępstwa przypisanego mu w niniejszej sprawie ), z rozpoznaniem zaburzeń emocji i zachowania spowodowanych używaniem alkoholu i zamierzonego samouszkodzenie przez powieszenie. Jak wynika z tego dokumentu oskarżony podjął leczenie m.in. lekami psychiatrycznymi ( k. 239 – 240 ). Zgodzić należy się ze skarżącym obrońcą, że okoliczności powyższe – po części znane Sądowi Rejonowemu na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego – powodują wątpliwości co do poczytalności K. C. (1) tempore criminis, co skutkować powinno dopuszczeniem dowodu z opinii dwóch biegłych lekarzy psychiatrów na podstawie art. 202 § 1 k.p.k., celem ustalenia czy w czasie popełnienia zarzucanego oskarżonemu czynu miał on w pełni zachowaną zdolność rozumienia jego znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem. To z kolei aktualizuje obligatoryjną obronę oskarżonego na podstawie art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. W postępowaniu przed Sądem I instancji oskarżony K. C. (1) nie miał obrońcy z wyboru, nie został mu także ustanowiony obrońca z urzędu. W tej sytuacji całe postępowanie przed Sądem I instancji jest wadliwe, dotknięte bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Wniosek O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. wniosek apelacji był zasadny. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. Bezwzględna przyczyna odwoławcza ☒ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku wobec oskarżonego K. C. (1) i przekazaniem sprawy w części dotyczącej tego oskarżonego Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania. 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w pierwszej kolejności dopuści dowód z opinii dwóch biegłych lekarzy psychiatrów celem ustalenia czy w czasie popełnienia zarzucanego czynu oskarżony K. C. (1) miał w pełni zachowaną zdolność rozumienia jego znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem w rozumieniu art. 31 § 1 k.k., a także ustalenia innych okoliczności istotnych w sprawie, w tym czy stan jego zdrowia psychicznego pozwala na jego udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny. W przypadku gdyby na tym etapie postępowania oskarżony nie miał obrońcy z wyboru, Sąd Rejonowy wyznaczy mu obrońcę z urzędu. Sąd ten przeprowadzi od początku cały przewód sądowy dotyczący oskarżonego K. C. (1) bacząc aby realizowana była obligatoryjna obrona, całość przeprowadzonych dowodów podda wnikliwej ocenie i wyda wyrok, który prawidłowo uzasadni zgodnie z wymogami art. 424 k.p.k. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego K. C. (1) Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość rozstrzygnięcia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
VIII Ns 278/23
Wnioskiem z dnia 6 czerwca 2023 roku wnioskodawczyni M.
II K 1340/23
Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I Ns 540/17 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2018 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia S.R. K. B. Protokolant sekr. sąd. Marta Florczyk po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 roku w Zgierzu na rozprawie sprawy z wniosku R. K. z udziałem (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie postanawia:

1. zatwierdzić uchylenie się przez R. K. od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku nabytego z mocy ustawy po D. K., zmarłej w dniu 19 marca 2015 roku w Z., ostatnio stale przebywającej w S.;

2. nakazać pobrać od wnioskodawcy R. K. na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Zgierzu kwotę 456,30 (czterysta pięćdziesiąt sześć 30/100) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych;

3. ustalić, iż w pozostałym zakresie każdy z uczestników postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 540/17

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 1 czerwca 2017 r. R. K. wystąpił o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po matce D. K.. Podniósł, że w okresie po jej śmierci był osobą silnie uzależnioną od narkotyków i innych środków psychoaktywnych, i kwestia odrzucenia spadku po matce nie była dla niego istotna. Podjął jednak terapię w ośrodku (...) i ma zamiar powrócić do normlanego życia, zaczął się także interesować swymi sprawami. [wniosek – k. 2] Pismem z dnia 20 lutego 2018 roku swój udział w sprawie jako uczestnik zgłosiła (...) sp. z o.o. z siedzibą w S., podnosząc, iż jest wierzycielem zmarłej D.

K. na podstawie nakazu zapłaty z dnia 6 października 2010 roku, wydanego przez Sąd Rejonowy Lublin- Zachód w Lublinie w sprawie XVI Nc-e (...), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności na jej rzecz jako następcy prawnego pierwotnego wierzyciela postanowieniem Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 8 lipca 2013 roku, sygn. akt I Co 1957/13. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2018 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. [postanowienie – k. 31] Na terminie rozprawy 15 maja 2018 r. wnioskodawca poparł wniosek i oświadczył, iż odrzuca spadek po D.

K.. [protokół k. 34-34 v] Sad Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca R. K. jest synem D. K., zmarłej w dniu 19 marca 2015 roku w Z., ostatnio stale zamieszkałej w S.. [bezsporne] Jej córka K. K. oraz syn M. K. (1) odrzucili spadek po niej w dniu 26 marca 2015 roku przed notariuszem T. Ś. (...) W. zmarłej M. K. (2) odrzuciła spadek po niej w dniu 6 sierpnia 2015 roku przed notariuszem A. K. rep. (...), zaś wnuk M. G.- przed notariuszem T. Ś. w dniu 10 listopada 2015 roku, Rep. (...).[k. 2-3 załączonych akt I Ns 1791/15, k. 1-2 akt I Ns 1248/15, k. 2-2 v akt I Ns 497/15] R.

K. problem z narkotykami miał od 2009 roku. Do 2011- 2012 roku funkcjonował jednak normalnie. Po 2012 roku zaczął brać tyle narkotyków, że to stało się dla niego najważniejsze. Rzucił wtedy szkołę. Przed lutym 2016 roku miał jedno dwutygodniowe leczenie, pod koniec roku 2015. Pod dwóch tygodniach z niego zrezygnował. O długach dowiedział się w październiku 2015 roku. Po śmierci matki nie podjął żadnych działań, aby ustalić skład majątku po niej. Nie myślał wtedy w ogóle o tym. Później miał sprawę karną, został skazany, i groźba więzienia skłoniła go do podjęcia leczenia.

Odbywał je od 3 lutego 2016 roku w Ośrodku (...) w G.. Zakończył je 5 listopada 2017 roku. [przesłuchanie wnioskodawcy- k. 12-12v, zaświadczenie- k. 3, karta informacyjna leczenia szpitalnego- k. 28-28v)] U R. K. nie stwierdza się objawów choroby psychicznej ani cech upośledzenia umysłowego. Stwierdza się u wnioskodawcy natomiast uzależnienie mieszane od alkoholu i substancji psychoaktywnych- aktualnie w fazie abstynencji. U wnioskodawcy faza czynna uzależnienia trwała do 3 lutego 2016 roku (abstynencja wymuszona) i do 5 listopada 2017 r. (od tej daty rozpoczęła się abstynencja dobrowolna w warunkach ambulatoryjnych) Od 21 marca do 21 września 2015 roku R.

K. pozostawał w stanie wyłączającym swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. Stan ten ustał ok. 24 maja 2017 roku. [pisemna opinia biegłego z zakresu psychiatrii – k. 24-27] Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie przywołanych dowodów, których wiarygodność nie budziła wątpliwości sądu. Ustalając, iż wnioskodawca do roku 2014 znajdował się w stanie wyłączającym świadome i swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli, sąd oparł się na opinii biegłego psychiatry, która była logiczna, konsekwentna i stanowcza w konkluzji.

Nie były także kwestionowana przez strony.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. W niniejszej sprawie R. K. wskazał, iż nie złożył oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie z uwagi na swoje silne uzależnienie od narkotyków. Stosownie do art. 1019 § 1 k.c., jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:

1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;

2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca. Zgodnie z art. 1019 § 2 k.c., spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu. Jak stanowi art. 1019 § 3 k.c., uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd. W stanie faktycznym niniejszej sprawie zachodzi podstawa do uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, określona w art. 82 k.c. tj. stan wyłączający świadome wyrażenie decyzji i powzięcie woli.

Wnioskodawca od wielu lat nadużywał narkotyków. W terminie przewidzianym przez ustawodawcę na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku był wstanie czynnym uzależnienia, który powodował u niego stan wyłączający swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. Stan ten ustał ok. 24 maja 2017 roku. Zgodnie z art. 82 k.c., nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.

Wady oświadczenia woli w przypadku złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wprost reguluje art. 1019 § 1 k.c. Przepis ten dotyczy tylko dwóch wad oświadczenia woli: błędu i groźby. Nakazuje on do tych dwóch wad stosować przepisy o wadach oświadczenia woli z art. 84-88 k.c. ze zmianami w tym przepisie przewidzianymi. Taki rodzaj unormowania sprawia mylne wrażenie, że prawo spadkowe nie reguluje problemu oświadczenia woli w sprawie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku złożonego w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.

Nie powinno jednak budzić wątpliwości, że do złożonych oświadczeń mają zastosowanie także przepisy części ogólnej k.c., dotyczące innych wad oświadczenia woli. W doktrynie przyjmuje się bowiem, iż oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być dotknięte bezwzględną nieważnością na podstawie art. 82 k.c. (szerzej B. Kordasiewicz (w:) System prawa prywatnego, t. 10, s. 505 i n.). Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, jest zawsze nieważne.

W niniejszej sprawie sytuacja wnioskodawcy jest jeszcze bardziej skomplikowana, albowiem na skutek znajdowania się w stanie wyłączającym świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, nie złożył on oświadczenia o odrzuceniu spadku po spadkodawcy. Należy zauważyć, iż przepis art. 1019 k.c. reguluje tryb postępowania w kwestii uchylenia się od skutków złożenia lub też niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie, jednak jedynie w odniesieniu do błędu i groźby. Należy jednak przyjąć, iż do sytuacji wnioskodawcy, gdy podstawą uchylenia się przez niego od skutków niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie był stan wyłączający świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, przepisy te będą miały zastosowanie per analogiam.

Za niedopuszczalną bowiem w ocenie sądu należy uznać koncepcję, że osoby będące w sytuacji tożsamej z sytuacją wnioskodawcy pozbawione są w jakiejkolwiek sposób ochrony prawnej. Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 23 marca 2016 r. III Ca 18/16 wydanego na gruncie identycznego stany faktycznego, że „surowość normy uznającej niezłożenie przez spadkobiercę oświadczenia w terminie za jednoznaczne z przyjęciem spadku łagodzi przepis art. 1019 § 2 k.p.c. Konstrukcję fikcyjnego przyjęcia spadku przez bierne zachowanie można zatem zaakceptować pod warunkiem jednoczesnego zapewnienia spadkobiercy możliwości skorygowania skutków tej fikcji w sposób pozwalający na uwzględnienie stanu świadomości spadkobiercy, na co w pewnym stopniu pozwalają właśnie przepisy o wadach oświadczenia woli”.

Co więcej, w takiej sytuacji nie ma żadnego terminu zawitego na złożenie przez wnioskodawcę wniosku o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożonego oświadczenia, inaczej niż w przypadku błędu, oraz groźby, co do których ustawodawca przewidział roczny termin zawity (art. 88 § 2 k.c.) (por. postanowienie Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 12 lipca 2016 r. I Ns 661/15, LEX nr 2164854) Wobec powyższego, Sąd uznał, że, skoro w okresie od śmierci D. K. do ok. 24 maja 2017r., wnioskodawca nie mógł świadomie powziąć decyzji w przedmiocie przyjęcia bądź odrzucenia spadku, należało zatwierdzić uchylenie się przez wnioskodawcę od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po spadkodawczyni.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., nie znajdując podstaw do odejścia od ogólnej zasady dotyczącej rozliczania kosztów w postępowaniu nieprocesowym. W związku z powyższym na podstawie art. 113 ust. 1 u.k.s.c. w zw. z art. 520 § 1 k.p.c. sąd nakazał pobranie od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Zgierzu kwoty 456,30 złotych, wydatkowanych tymczasowo przez Skarb Państwa, tytułem kosztów opinii biegłego psychiatry. W tym stanie faktycznym należało orzec jak w sentencji.