VIII U 965/18 · Sąd powszechny

Sygn. akt VIII U 965/18

UZASADNIENIE

Decyzją numer (...) z dnia 9 marca 2017 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w Ł. stwierdził, że T. M. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, tj. emerytalnemu i rentowemu w okresie od 1 lutego 2004 roku do 30 września 2005 roku, jako zleceniobiorca u płatnika składek (...) z siedzibą w Ł. oraz że z tego tytułu miesięczne podstawy wymiaru składek wynoszą:

1. na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, tj. emerytalne i rentowe za miesiąc: - luty 2004 roku – 102,38 zł; - marzec 2004 – 1.178,55 zł; - kwiecień 2004 roku – 813,10 zł; - maj 2004 roku – 553,87 zł; - czerwiec 2004 roku – 874,81 zł; - lipiec 2004 roku – 685,91 zł; - sierpień 2004 roku – 1.730,22 zł; - wrzesień 2004 roku – 3.034,51 zł; - październik 2004 roku – 356,08 zł; - listopad 2004 roku – 650,52 zł; - grudzień 2004 roku – 572,08 zł; - styczeń 2005 roku – 925,82 zł; - luty 2005 roku – 883,28 zł; - marzec 2005 roku – 860,84 zł; - kwiecień 2005 roku – 729,35 zł; - maj 2005 roku – 1.017,47 zł; - czerwiec 2005 roku – 819,20 zł; - lipiec 2005 roku – 790,52 zł; - sierpień 2005 roku – 175,20 zł; - wrzesień 2005 roku – 2.861,84 zł.

2. na ubezpieczenia zdrowotne za miesiąc: - luty 2004 roku – 85,74 zł; - marzec 2004 – 958,04 zł; - kwiecień 2004 roku – 680,89 zł; - maj 2004 roku – 463,81 zł; - czerwiec 2004 roku – 732,57 zł; - lipiec 2004 roku – 574,39 zł; - sierpień 2004 roku – 1.448,89 zł; - wrzesień 2004 roku – 2.541,10 zł; - październik 2004 roku – 298,18 zł; - listopad 2004 roku – 544,75 zł; - grudzień 2004 roku – 479,05 zł; - styczeń 2005 roku – 775,28 zł; - luty 2005 roku – 739,66 zł; - marzec 2005 roku – 720,87 zł; - kwiecień 2005 roku – 610,76 zł; - maj 2005 roku – 852,02 zł; - czerwiec 2005 roku – 686,00 zł; - lipiec 2005 roku – 661,99 zł; - sierpień 2005 roku – 146,71 zł; - wrzesień 2005 roku – 2.396,50 zł.

W uzasadnieniu decyzji, organ rentowy wskazał, iż płatnik składek (...) zgłosił T. M., z tytułu wykonywania umowy zlecenia, wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 19 stycznia 2004 roku do 25 października 2006 roku, a także złożył imienne raporty miesięczne o należnych składkach na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące od lutego 2005 roku do listopada 2006 roku. Na podstawie dokumentów zewidencjonowanych w systemie teleinformatycznym organu rentowego ustalono, że w okresie od 1 lutego 2004 roku do 30 września 2005 roku T.

M. nie posiadał innego tytułu do ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji, z tytułu wykonywania umowy zlecenia, podlegał on obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. (decyzja – k. 34 – 40 akta ZUS) W dniu 14 kwietnia 2017r. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, działając za pośrednictwem pełnomocnika, złożył odwołanie od wyżej wymienionej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i ustalenie, że w przypadku T. M., będącego od 19 stycznia 2004 roku do 25 października zleceniobiorcą u odwołującego, brak jest podstaw do skorygowania dokumentów rozliczeniowych za okres od lutego 2004 roku do września 2005 roku.

W ocenie odwołującego, organ rentowy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie wziął pod uwagę miesięcznego przesunięcia wypłaty wynagrodzenia pracownikowi, a także faktu odrębności instytucji statusu ubezpieczonego i podstawy wymiaru składek. Wskazano, że, zgodnie z umową zlecenia, rozliczenie miesięczne następuje w terminie do 10 – go dnia miesiąca, następującego po miesiącu, w którym zlecenie było realizowane. W konsekwencji, powinno się uwzględniać, dla potrzeb rozliczenia składek, status ubezpieczonego w okresie świadczenia zlecenia, a nie płatności za zlecenie, wykonane w miesiącu poprzednim.

W ocenie wnioskodawcy, organ rentowy błędnie wiąże konieczność ustalenia statusu ubezpieczonego z wypłatą wynagrodzenia za pracę w okresie wcześniejszym. (odwołanie – k.

2) W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazano argumenty tożsame jak w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestii podniesionych w odwołaniu organ rentowy zaznaczył, że obowiązek opłacania składek powstaje z chwilą wypłaty lub pozostawienia do dyspozycji ubezpieczonego wynagrodzenia. Bez znaczenia pozostaje zatem fakt, iż było to wynagrodzenie za inny miesiąc. ( odpowiedź na odwołanie – k.

8) Na rozprawie z dnia 11 czerwca 2018 roku pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołanie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w kwocie ryczałtowej podstawowej. (stanowisko strony – e – protokół rozprawy z dnia 11 czerwca 2018 roku – 00:22:38 – 00:23:03 – k. 24, płyta CD) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny Płatnik składek (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest agencją pracy tymczasowej i zatrudnia osoby w oparciu o umowy zlecenia. (okoliczność bezsporna) W okresie od 19 stycznia 2004 roku do 25 października 2006 roku płatnik składek zgłosił T.

M., z tytułu wykonywania umowy zlecenia, wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego, a także złożył imienne raporty miesięczne o należnych składkach na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2005 roku do listopada 2006 roku. W okresie od 1 lutego 2004 roku do 30 września 2005 roku T. M. nie posiadał innego tytułu do ubezpieczeń społecznych. Od 1 października 2005 roku T. M. został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia przez innego płatnika składek. (decyzja – k. 34 – 40 akta ZUS, dane ubezpieczonego o podstawach wymiaru składek – k. 8 – 12 akta ZUS) Rozliczenie miesięczne zleceniobiorcy z płatnikiem składek następuje w terminie do 10 – go dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zlecenie było realizowane. (odwołanie – k.

2) Decyzją numer (...) z dnia 9 marca 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w Ł. stwierdził, że T. M. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, tj. emerytalnemu i rentowemu w okresie od 1 lutego 2004 roku do 30 września 2005 roku, jako zleceniobiorca u płatnika składek (...) z siedzibą w Ł. oraz że z tego tytułu miesięczne podstawy wymiaru składek wynoszą:

1. na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, tj. emerytalne i rentowe za miesiąc: - luty 2004 roku – 102,38 zł; - marzec 2004 – 1.178,55 zł; - kwiecień 2004 roku – 813,10 zł; - maj 2004 roku – 553,87 zł; - czerwiec 2004 roku – 874,81 zł; - lipiec 2004 roku – 685,91 zł; - sierpień 2004 roku – 1.730,22 zł; - wrzesień 2004 roku – 3.034,51 zł; - październik 2004 roku – 356,08 zł; - listopad 2004 roku – 650,52 zł; - grudzień 2004 roku – 572,08 zł; - styczeń 2005 roku – 925,82 zł; - luty 2005 roku – 883,28 zł; - marzec 2005 roku – 860,84 zł; - kwiecień 2005 roku – 729,35 zł; - maj 2005 roku – 1.017,47 zł; - czerwiec 2005 roku – 819,20 zł; - lipiec 2005 roku – 790,52 zł; - sierpień 2005 roku – 175,20 zł; - wrzesień 2005 roku – 2.861,84 zł.

2. na ubezpieczenia zdrowotne za miesiąc: - luty 2004 roku – 85,74 zł; - marzec 2004 – 958,04 zł; - kwiecień 2004 roku – 680,89 zł; - maj 2004 roku – 463,81 zł; - czerwiec 2004 roku – 732,57 zł; - lipiec 2004 roku – 574,39 zł; - sierpień 2004 roku – 1.448,89 zł; - wrzesień 2004 roku – 2.541,10 zł; - październik 2004 roku – 298,18 zł; - listopad 2004 roku – 544,75 zł; - grudzień 2004 roku – 479,05 zł; - styczeń 2005 roku – 775,28 zł; - luty 2005 roku – 739,66 zł; - marzec 2005 roku – 720,87 zł; - kwiecień 2005 roku – 610,76 zł; - maj 2005 roku – 852,02 zł; - czerwiec 2005 roku – 686,00 zł; - lipiec 2005 roku – 661,99 zł; - sierpień 2005 roku – 146,71 zł; - wrzesień 2005 roku – 2.396,50 zł. (decyzja – k. 36 – 40 akta ZUS) Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentacji, złożonej do akt sprawy oraz do akt organu rentowego.

Prawdziwość oraz wiarygodność ustaleń, wynikających z treści przedmiotowej dokumentacji, nie została podważona ani zakwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Tym samym, Sąd Okręgowy przyjął ją jako pełnowartościowe dowody, stanowiące podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Odwołanie jest niezasadne i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1778) podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej ,,zleceniobiorcami'', oraz osobami z nimi współpracującymi.

Jak stanowi art. 13 pkt 2, zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. W myśl art. 13 pkt 1 pracownicy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Zgodnie z ustalonym w sprawie stanie faktycznym, T. M. nie posiadał innego tytułu do ubezpieczeń społecznych, niż przedmiotowa umowa zlecenia z płatnikiem składek, w okresie od 1 lutego 2004 roku do 30 września 2005 roku.

Dopiero od 1 października 2005 roku ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia, jako pracownik przez inny podmiot. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w spornym okresie T. M. podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia z (...) Spółka z o. o. Natomiast zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1938) obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych (art. 69 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy). Przedmiotem niniejszego postępowania było ponadto ustalenie czy określona przez organ rentowy podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, tj. emerytalne i rentowe, oraz ubezpieczenie zdrowotne z tytułu wykonywania umowy zlecenia u płatnika składek (...) Spółka z o.o. jest prawidłowa. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 i pkt 18a stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, ust. 4 pkt 5 i ust.

12. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 9 wyżej wskazanej ustawy za przychód, z tytułu świadczenia umowy zlecenia, rozumie się przychód zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 200) przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 roku, w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831), należy stwierdzić, iż dla każdego ubezpieczonego, którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, płatnik składek w raporcie lub imiennym raporcie miesięcznym korygującym, o którym mowa w art. 41 ust. 6 ustawy, zwanym dalej „raportem korygującym”, oraz w deklaracji i deklaracji rozliczeniowej korygującej, o której mowa w art. 47 ust. 3 ustawy, zwanej dalej „deklaracją korygującą”, uwzględnia należne składki na ubezpieczenia społeczne od wszystkich dokonanych lub postawionych do dyspozycji ubezpieczonego wypłat – od pierwszego do ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego, którego deklaracja dotyczy - stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, z uwzględnieniem ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ustawy.

Podkreślić należy, że pojęcie przychodu, wprowadzone zostało do ubezpieczeń społecznych cytowaną ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 roku, która uzależniła wysokość składek i terminy ich płatności od osiągniętych przez ubezpieczonych przychodów. Celem tej nowelizacji było ustalenie zasady, iż zobowiązanie z tytułu składek powstaje dopiero w momencie osiągnięcia przez ubezpieczonego przychodu, w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych. Obowiązek opłacania składek powstaje więc z chwilą wypłaty lub pozostawienia do dyspozycji ubezpieczonego wynagrodzenia ( por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2009 r., sygn. akt I UZP 5/09 opubl.

OSNP 2010/6-6/71 ). Ponadto, zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a, d-i i pkt 3 i 35, stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób, z zastrzeżeniem ust. 5, 6 i 10. Natomiast jak stanowi art. 81 ust. 6 podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych.

Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny wskazuje jednoznacznie, że rozliczenie miesięczne następowało w terminie do 10 – go dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zlecenie było realizowane, jednakże to wynagrodzenie otrzymywane z tytułu świadczenia umowy zlecenia i ta kwota powinna stanowić podstawę wymiaru składek zarówno na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, jak i na ubezpieczenie zdrowotne. W świetle wskazanych powyżej regulacji prawnych, to nie tytuł na podstawie którego uzyskuje się wynagrodzenie, a faktyczny moment jego otrzymania decyduje o określeniu wysokości podstawy wymiaru składek za dany miesiąc, zarówno na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, jak i na ubezpieczenia zdrowotne.

Tym samym, decyzja organu rentowego, zarówno w zakresie ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym, jak i ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, oraz ubezpieczenie zdrowotne, jest prawidłowa i odpowiada prawu. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie (...) § 1 k. p. c. oddalił odwołanie, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k. p. c., w zw. z art. 99 k. p. c., zasądzając od (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w Ł., kwotę 180,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Wysokość kosztów zastępstwa procesowego Sąd ustalił na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawcy. K. J