VI RCa 163/18 · Sąd powszechny

Sygn. akt VI RCa 163/18

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2018 roku Sąd Okręgowy w Olsztynie VI Wydział Cywilny Rodzinny w składzie: Przewodniczący: SSO Waldemar Pałka (spr.) Sędziowie: SO Jolanta Piórkowska SR del do SO Andrzej Hinz Protokolant: p.o. sekr. sąd. Sylwia Stankiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2018 roku w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa małoletniego K. P. (1) i małoletniej K. P. (2) reprezentowanych przez matkę D. P. przeciwko K. P. (3) o podwyższenie alimentów na skutek apelacji małoletnich powodów od wyroku Sądu Rejonowego w Bartoszycach z dnia 10 maja 2018 roku sygn. akt III RC 37/18 1. zmienia zaskarżony wyrok, w ten sposób, że podwyższa z dniem 1 czerwca 2018 roku zasądzone tam alimenty do kwoty po 550 zł (pięćset pięćdziesiąt złotych) miesięcznie na każde z powodów, łącznie 1100 zł (jeden tysiąc sto złotych) miesięcznie;

2. w pozostałej części apelację oddala;

3. koszty procesu za instancję odwoławczą między stronami wzajemnie znosi. Sygn. akt VI RCa 163/18

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Bartoszycach wyrokiem z 10 maja 2018r. w sprawie III RC 37/18 podwyższył alimenty zasądzone od pozwanego K. P. (3) na rzecz małoletnich powodów K. P. (1) i K. P. (2) z dniem 1 marca 2018r. z kwoty 350 zł miesięcznie do kwoty 400 zł miesięcznie płatne do rąk ich matki D. P.. Oddalił wniosek powodów w pozostałym zakresie obejmującym żądanie ustalenia alimentów w wysokości po 700 zł miesięcznie na utrzymanie każdego z nich. Odstąpił od ściągnięcia od stron na rzecz Skarbu Państwa kosztów. Sąd uzasadnił decyzję podając, że w toku postępowania wykazana została zmiana sytuacji pozwanego, która uległa poprawie wskutek podjęcia przez niego zatrudnienia w Holandii.

Uznał jednak, że potrzeby powodów nie wzrosły, zaś oczekiwana przez nich kwota alimentów jest wygórowana, gdyż nie wymagają oni ponadstandardowych wydatków, nie uczestniczą w zajęciach dodatkowych, nadto Sąd powołał się na samodzielne dokonywanie przez pozwanego zakupów na ich rzecz, co stanowi realizację obowiązku alimentacyjnego. W ocenie Sądu rodzice powodów niewłaściwie rozporządzają wydatkami na ich utrzymanie, gdyż rywalizują w zakresie spełniania ich oczekiwań. W ocenie Sąd m.in. z tego powodu alimenty przekazywane przez pozwanego na rzecz powodów nie powinny być wyższe.

Apelację od tego wyroku wnieśli powodowie zaskarżając wyrok w części oddalającej powództwo ponad kwotę 800 zł miesięcznie. Zarzucili wyrokowi nieuwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy szczególnie w zakresie sytuacji materialnej i majątkowej pozwanego oraz zakładów jego pracy na ich rzecz. Wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz każdego z nich alimentów w kwocie 700 zł miesięcznie. Uzasadnili swoje stanowisko podając, że Sąd Rejonowy nieprawidłowo ustalił stan faktyczny przyjmując nieznaczną tylko zmianę stosunków od czasu ustalenia alimentów na dotychczasowym poziomie.

Skarżący wskazali, że aktualnie pozwany pracuje w Holandii, uzyskuje wysokie dochody, nadto w żaden sposób nie uczestniczy w ich sprawach, nie wykazuje zainteresowania ich sytuacją, nie wspiera ich matki w opiece nad nimi.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja zasługiwała na częściowe uwzględnienie. Sąd Rejonowy, wbrew twierdzeniom powodów, prawidłowo ustalił stan faktyczny, w tym ich usprawiedliwione potrzeby. Podkreślić należy, że podstawą ustalenia alimentów jest przepis art. 135§1 kro, który obliguje do badania potrzeb uprawnionych, czyli powodów i możliwości zarobkowych zobowiązanego, czyli pozwanego. Powodowie aktualnie znajdują się w sytuacji porównywalnej do tej, jaka istniała w momencie ustalenia alimentów na poziomie 350 zł miesięcznie na utrzymanie każdego z nich.

Odmienna jednak jest sytuacja pozwanego. Sąd Rejonowy okoliczność tą dostrzegł, jednak nie nadał jej, w ocenie Sądu odwoławczego, właściwego znaczenia. Pozwany uzyskuje wysoki dochód, znaczne kwoty przeznacza na zorganizowanie powodom atrakcji i rozrywek. Niemożliwe jest jednak przyjęcie, że w ten sposób pozwany realizuje obowiązek alimentacyjny. W jego zakres bowiem wchodzi zabezpieczanie potrzeb usprawiedliwionych. Pewien zakres rozrywek należy w nich uwzględnić, jednak nie można akceptować zastępowania zabezpieczania potrzeb podstawowych zabezpieczaniem zbytecznych oczekiwań.

Alimenty mają umożliwić zabezpieczenie potrzeb rozsądnych i koniecznych w danej konkretnej sytuacji. Wszystkie inne wydatki nie mogą mieć wpływu na ocenę realizowania obowiązku alimentacyjnego. Pozwany zatem doładowując konto powoda w celu umożliwienia mu grania w gry komputerowe, czy dokonując nadmiernych wydatków na sprzęt sportowy nie realizuje obowiązku alimentacyjnego. Niemożliwe jest więc ograniczenie z tego powodu udziału pozwanego w wydatkach na zapewnienie powodom wyżywienia, ubrania, mieszkania, okazjonalnego leczenia, wsparcia edukacyjnego, transportu, rozwijania zainteresowań i rozsądnych rozrywek adekwatnych do poziomu finansowego rodziny.

W konsekwencji Sąd odwoławczy uznał, że nie wszystkie wydatki ponoszone przez pozwanego w ramach dobrowolnych zakupów na rzecz powodów powinny powodować obniżenie jego udziału w obowiązku alimentacyjnym. Uwzględnienie ponadto znacznego poprawienia się sytuacji materialnej i zarobkowej pozwanego doprowadziło do wniosku, że alimenty przekazywane przez pozwanego na utrzymanie powodów ich matce powinny wynosić 550 zł miesięczne na utrzymanie każdego z nich, czyli łącznie 1100 zł miesięcznie. Istotne w rozstrzygnięciu jest również dostrzeżenie znikomego zaangażowania pozwanego w obowiązki wynikające ze sprawowania opieki nad dziećmi.

Powodowie korzystają z pomocy matki, organizowania przez nią ich spraw, wsparcia. Pozwany sporadycznie spotyka się z powodami, nie wykonuje natomiast obowiązków polegających na pracy związanej ze sprawowaniem opieki nad dziećmi. Powinien więc w niemalże pełnym zakresie ponosić koszt ich utrzymania. Sąd uznał, że zabezpieczenie usprawiedliwionych potrzeb powodów wymaga wydatkowania kwoty około 700 – 800 zł miesięcznie na utrzymanie każdego z nich. Taka kwota jest adekwatna do dotychczasowego standardu funkcjonowania rodziny.

Umożliwia zabezpieczenie usprawiedliwionych potrzeb powodów. Pozwany opłaca zajęcia piłkarskie syna, abonament telefoniczny. W pewnym zakresie dokonuje zakupu odzieży, obuwia. W ocenie Sądu odwoławczego na usprawiedliwione wydatki na rzecz dzieci przeznacza kwotę około 50 zł miesięcznie. Matce powodów przekazywać będzie kwotę 550 zł miesięcznie na utrzymanie każdego powoda, zatem łączne jego obciążenie finansowe wynosić będzie 600 zł miesięcznie w odniesieniu do każdego dziecka, czyli łącznie 1200 zł miesięcznie. Matka powodów ponosić będzie koszty ich utrzymania w wysokości około 200 zł miesięcznie.

W ocenie Sądu odwoławczego takie proporcje udziału rodziców w kosztach utrzymania powodów są odpowiednie do sytuacji. Sąd odwoławczy w konsekwencji uwzględnił więc częściowo wniosek powodów ustalając alimenty na poziomie 550 zł miesięcznie. W tym zakresie na podstawie art. 386§1 k.p.c. zaskarżony wyrok zmienił, w pozostałym natomiast na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację w pozostałym zakresie. Sąd ustalił, że alimenty w zasądzonej wysokości obowiązywać będą od 1 czerwca 2018r. O kosztach procesu za instancję odwoławczą Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. znosząc je między stronami.