III RC 371/17 · Sąd powszechny

Sygn. akt III R C 371/17

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2018 r. Sąd Rejonowy w Nowym Sączu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Barbara Zelek Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Rumin po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 r. w Nowym Sączu na rozprawie sprawy z powództwa A. O. (1) przeciwko A. O. o uchylenie obowiązku alimentacyjnego I. uchyla obowiązek alimentacyjny A. O. (1) w stosunku do pozwanej A. O. (2) - wynikający z tytułu wykonawczego pkt. I wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 24.04.2013 r. w sprawie III R C 81/13 na kwoty po 300 zł miesięcznie - z dniem 31 sierpnia 2016 r., II. w pozostałej części powództwo oddala, III. koszty postępowania pomiędzy stronami wzajemnie znosi. Sygn. akt III RC 371/17

UZASADNIENIE

A. O. (1) po ostatecznym sprecyzowaniu żądania pozwu skierowanego przeciwko pozwanej A. O. domagał się o uchylenia obowiązku alimentacyjnego ustalonego na podstawie wyroku z dnia 24.04.2013 w sprawie IIIRC 81/13 na kwoty po 300.-zł miesięcznie - z dniem 24.06.2016. . Na uzasadnienie tego żądania podał ,że w dacie 24.06.2016 pozwana ukończyła naukę ( co wynika z przedłożonego przez pozwaną świadczenia ukończenia Szkoły Policealnej (...)) zdobyła zawód i jest zdolna do samodzielnego utrzymania się. Wg powoda pozwana podejmuje pracę jako opiekunka dziecka , a w takiej sytuacji obowiązek alimentacyjny powoda względem pozwanej wygasł.

Powód podnosił, że uzyskał informację w (...) w P. ,że pozwana nadal korzysta ze świadczeń alimentacyjnych , jednak odmówiono powodowi prawa do uzyskania informacji na jakiej podstawie świadczenia alimentacyjne na rzecz pozwanej są wypłacane. Podniósł nadto powód ,że z uwagi na stan zdrowia jest pozbawiony możliwości zarobkowania, ,że od kilku miesięcy pozostaje na zwolnieniu lekarskim i z tej przyczyny utracił status bezrobotnego ( bez prawa do zasiłku ). Pozwana A. O. (2) wniosła o oddalenie powództwa , zarzuciła , iż do marca 2018 r kontynuowała naukę, którą ukończyła dopiero w styczniu 2018 ,że przez czas trwania nauki nie podejmowała żadnej pracy , utrzymywała się z alimentów należnych od powoda a w pozostałym zakresie środki utrzymania dostarczała jej matka - w związku z czym żądanie uchylenia obowiązku alimentacyjnego powoda uznaje za bezzasadne.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wyrokiem z 24 kwietnia 2013 r w sprawie III RC 81/13 tut. Sąd zasądził od A. O. (1) na rzecz małoletniej wówczas A. O. (2) alimenty w kwotach po 300 zł miesięcznie . A. O. (2) liczyła wówczas 16 lat i uczyła się w I klasie liceum ogólnokształcącego . Pozostawała pod opieką swojej matki , mieszkała w domu rodzinnym z matką, starszym pełnoletnim bratem i młodszym bratem , na rzecz którego tym samym wyrokiem z 24.04.2013 zasądzone zostały alimenty po 300.-zł miesięcznie . Matka pozwanej pracowała z wynagrodzeniem po około 900.-zł miesięcznie , pracował także starszy brat pozwanej , ponosił koszty swojego utrzymania a do wspólnego gospodarstwa domowego przekazywał kwoty po 200.-zł miesięcznie.

Koszty utrzymania pozwanej jej matka określała na kwoty po 400.-zł miesięcznie, które nie obejmowały kosztów utrzymania domu, wynoszących po 300.-zł miesięcznie . Pozwany w dacie ustalenia alimentów w sprawie IIIRC 81/13 był zaliczony do III grupy inwalidów , nie miał stałych dochodów, utrzymywał się z prac dorywczych , deklarując dochody po 100.-zł miesięcznie . Pozwany mieszkał we wspólnym domu stron, prowadził osobne gospodarstwo domowe, zabezpieczał na zimę opał, nie ponosił innych kosztów utrzymania domu, był skonfliktowany z żoną i dziećmi .W/g twierdzeń matki pozwanej nadużywał alkoholu i był zobowiązany do podjęcia leczenia odwykowego . (dowód : protokół zeznań matki powódka z k- 25-26 , zeznania pozwanego k-26-27 akt tut.Sądu III RC 81/13 ) Pozwana A.

O. (2) w czerwcu 2015 r ukończyła naukę w liceum ogólnokształcącym i od września 2015 rozpoczęła naukę w Policealnej Szkole (...)zdobywając zawód opiekuna medycznego – na kierunku jednorocznym .Nauka odbywała się bezpłatnie . Po ukończeniu nauki w w/w szkole policealnej pozwana nie podjęła żadnych działań zmierzających do podjęcia pracy w wyuczonym zawodzie, wg twierdzeń pozwanej w czasie wakacji w 2016 r podjęła pracę w wolontariacie ,a od września 2016 podjęła naukę w kolejnej szkole policealnej – Ż. na kierunku asystenta osoby niepełnosprawnej , w czasie trwania nauki po upływie 3-ch miesięcy zmieniła kierunek na florystykę .

Po roku nauki ponownie zmieniła kierunek i od września 2017 r podjęła naukę w tej samej szkole policealnej Ż. na kierunku asystent nauczyciela przedszkola , który to kierunek ukończyła w styczniu 2018 r. .Nauka w szkole policealnej Ż. odbywała się zaocznie tj w soboty i w niedziele. Pozwana w czasie trwania nauki w szkole Ż. nie podejmowała żadnej pracy , nawet dorywczej, jeździła do siostry, do znajomych , albo jak zeznała „ siedziała w domu „. W/g twierdzeń pozwanej nie podejmowała pracy w zawodzie opiekuna medycznego , bo nie wiedziała czy będzie się nadawała do tej pracy ,a nauki na kierunkach asystenta osoby niepełnosprawnej i florystyce nie kończyła, bo te zawody „ nie podobały się „ pozwanej.

Na rozprawie w dniu 9 marca 2018r pozwana zeznała ,że nie podejmowała także pracy w charakterze opiekunki dzieci ..”bo nie miała papierów i nikt jej do pracy przyjąć nie chciał..” Bezspornie nauka w policealnej szkole Ż. trwała do stycznia 2018r ,a pomimo jej ukończenia do marca pozwana nadal nie podjęła żadnej pracy i wnosiła o oddalenie powództwa o uchylenie obowiązku alimentacyjnego . Odpłatność za naukę w Centrum (...) w roku szkolnym 2017 ( a zatem w okresie nauki na kierunku florystyka ) – za II,III i V. 2017 po 198.-zł miesięcznie ,a od września 2017 po 99.-zł miesięcznie .

Pozwana odbywała w okresie od 23.06.2017 szkolenie 40 godzinne nt „ trening kompetencji i umiejętności społecznych ,a od 27.07.2017 szkolenie na ten sam temat w wymiarze 32 godzin dydaktycznych .W okresie od 4.10.2017 pozwana uczestniczyła nadto w 24 godzinnym szkoleniu dotyczących wolontariatu i ekonomii społecznej i od 23.11.2017 w 40 godzinnym szkoleniu nt .trening kompetencji życiowych z elementami wizażu . W czasie pobierania nauki na w/w zaocznych kierunkach kształcenia pozwana wg jej twierdzeń utrzymywała się z alimentów wypłacanych z funduszu alimentacyjnego a w pozostałym zakresie koszty jej utrzymania pokrywała matka. (dowód :świadectwo ukończenia szkoły policealnej Medycznej k 18,zaświadczenie Centrum (...) k- 19, pismo (...) w P.,k- 20, faktury VAT za usługi edukacyjne k-21-25, certyfikat ukończenia szkolenia k- 26-29 zeznania pozwanej k- 44- 45 ).

Powód A. O. (1) zaliczony jest do niepełnosprawności stopnia lekkiego na stałe .Może podejmować pracę na otwartym rynku pracy - z przeciwwskazaniem do pracy o nadmiernym wysiłku fizycznym i wymagającej obuocznego widzenia . Z dniem 6.07.2017r powód utracił status osoby bezrobotnej w związku z niezdolnością do pracy , pozostaje w leczeniu i skierowany został na rehabilitację, której termin wyznaczono na kwiecień 2018 . Powód korzysta z pomocy opieki społecznej otrzymując żywność z banku żywności, korzysta nadto z pomocy rodziny , na zwolnieniu lekarskim przebywał przez 90 dni .

Wg powoda pozwana pracuje, opiekuje się dzieckiem , codziennie rano wyjeżdżała z domu do B., gdzie opiekowała się dzieckiem . (dowód :, zeznania powoda k- 43 , decyzja Starosty (...) k- 6, orzeczenie o niepełnosprawności k- 7, dokumentacja lekarska k- 8-9 )

Sąd zważył co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie . Stosownie do art. 133 § 1 i 2 k.r.o rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie , chyba, że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania ,a poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest ten, kto znajduje się w niedostatku . Zgodnie z § 3 w/w przepisu rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego , jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się .

Obowiązek rodziców dostarczania środków utrzymania i wychowania trwa dopóty , dopóki dziecko nie zdobędzie, stosownie do swoich uzdolnień i predyspozycji , kwalifikacji zawodowych , czyli do chwili usamodzielnienia się i to niezależnie od osiągniętego wieku. Uzyskanie pełnoletności nie zmienia sytuacji prawnej dziecka w zakresie alimentów , jeżeli dziecko pobiera naukę, a czas na nią przeznaczony wykorzystuje na zdobywanie kwalifikacji zawodowych . Jeżeli czas pobierania nauki wydłuża się poza przyjęte ramy, gdy kontynuujący naukę nie czyni należytych postępów w nauce, gdy nie zdaje egzaminów , nie kończy nauki w okresie przewidzianym w programie, a ze względu na wiek i ogólne przygotowanie do pracy może ją podjąć, rodzice nie są zobowiązani do alimentacji pełnoletniego dziecka.

Bezspornie po zdaniu matury w czerwcu 2015 r pozwana podjęła decyzję o kontynuowaniu nauki w szkole policealnej jednorocznej Policealnej Szkole Medycznej . Naukę na tym kierunku ukończyła 24 czerwca 2016 r i zdobyła zawód opiekuna medycznego . Pozwana po zdaniu matury nie posiadała żadnego zawodu , podjęcie przez nią pracy ,a zwłaszcza pozwalającej na samodzielne utrzymanie się w tym okresie nie było możliwe . Brak jest natomiast podstaw do przedzielenia stanowiska pozwanej ,że po ukończeniu nauki w w/w Szkole Policealnej (...)zachodziły podstawy do dalszej alimentacji pozwanej przez powoda .Należy bowiem uwzględnić ,że pozwana kończąc w czerwcu 2016 r naukę w szkole policealnej zdobyła zawód opiekuna medycznego a zatem w ocenie Sadu posiadała możliwości zarobkowe , których nie wykorzystywała i zobowiązana była podjąć pracę w celu samodzielnego utrzymania się .Oceny tej nie zmienia okoliczność, że pozwana podjęła następnie naukę w zaocznym studium policealnym Ż. na kierunku opiekun osoby niepełnosprawnej , zmienionej na florystykę, której nie ukończyła, a od września 2017 rozpoczęła naukę na kolejnym kierunku centrum (...) - asystent nauczyciela przedszkola, którą ukończyła w styczniu 2018 r.

W sytuacji gdy pozwana posiadała wyuczony zawód po ukończeniu szkoły Policealnej(...)w czerwcu 2016 r kontynuowanie nauki zaocznie na wybranych a następnie trzykrotnie zmienianych kierunkach nie mogło stanowić przeszkody w zatrudnieniu , pozwana sama przyznała ,że nie podjęła żadnych starań o pozyskanie pracy, chociażby dorywczej , zwłaszcza w sytuacji gdy nauka odbywała się zaocznie w soboty i niedziele. . Mając powyższe na uwadze w ocenie Sąud bierność zawodowa pozwanej w okresie od końca czerwca 2016 – nie stanowi podstawy do przyjęcia iż w okresie tym pozwana była dzieckiem niezdolnym do samodzielnego utrzymania się Jeżeli bowiem dziecko zdobyło kwalifikacje zawodowe, to nawet jeżeli nie może podjąć pracy z uwagi na brak takiej możliwości , nie może być traktowane jako dziecko, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie .

W przedmiotowej sprawie pozwana nie wykazała nawet aby podjąć pracy nie mogła z powodu braku takiej możliwości , lecz nie pracowała wobec całkowitej bierności zawodowej, co nie uzasadnia ani przyjęcia że po ukończeniu nauki w Policealnej Szkole Medycznej w była niezdolna do samodzielnego utrzymania się lub pozostawała w niedostatku . Niedostatek występuje wtedy, gdy uprawniony nie może w pełni, własnymi siłami, z własnych środków zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb .Pozwana nie znajdowała się w takiej sytuacji , posiadając możliwości zarobkowe nie podjęła nawet próby ich wykorzystania – co zasadnym czyni żądanie powoda uchylenie obowiązku alimentacyjnego .Z uwagi jednak na okoliczność ,że pozwana ukończyła naukę w Policealnej Szkole (...) w dniu 24 czerwca 2016 – zasadne było uchylenie obowiązku alimentacyjnego powoda 31.08.2016 , pozwana bowiem musiała mieć czas na podjęcie działań zmierzających do pozyskania pracy , a okres 2-ch miesięcy jest w ocenie sądu wystarczający dla osiągnięcia tego celu .

Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji w oparciu o wyżej powołane przepisy , a uwzględniając charakter sprawy koszty postępowania pomiędzy stronami zostały zniesione, pomimo częściowego uwzględnienia powództwa ( art.. 102 kpc ). . .