III Cz 1460/17 · Sąd powszechny

Sygn. akt III Cz 1460/17 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SSO Andrzej Dyrda (spr.) Sędziowie: SSO Magdalena Balion – Hajduk SSO Anna Hajda po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku(...)w W. przeciwko dłużnikowi Z. G. (O. – G.) o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego na skutek zażalenia wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w (...) z dnia 10 kwietnia 2017 r., sygn. akt VIII Co 305/17 postanawia: oddalić zażalenie. SSO Anna Hajda SSO Andrzej Dyrda SSO Magdalena Balion - Hajduk Sygn. akt III Cz 1460/17

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w (...) oddalił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na następcę prawnego. W uzasadnieniu wskazał, że przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie spełniały wymogów z art. 788 § 1 k.p.c. W treści umowy przelewu wierzytelności sporządzonej w wymaganej przez art. 788 § 1 k.p.c. formie nie wymieniono wierzytelności objętej wnioskiem. Figuruje ona w załączniku, jednakże nie stanowi on dokumentu urzędowego ani prywatnego. Zażalenie na to postanowienie złożył wnioskodawca, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania celem nadania klauzuli wykonalności zgodnie z wnioskiem, zasądzenia na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania klauzulowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zarzucił naruszenie art. 788 § 1 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wnioskodawca nie wykazał przejścia uprawnień. Wywodził, że na przedłożonych dokumentach widnieje pieczęć notariusza oraz podpisy osób występujących przy danej czynności. Klauzula notariusza została trwale połączona z umową przelewu wierzytelności, zatem notarialne poświadczenie podpisów złożonych na umowie odnosi się nie tylko do umowy, ale również załączników. Przedłożone dokumenty wypełniały więc przesłanki określone w art. 788 § 1 k.p.c.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 788 § 1 k.p.c., jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. W świetle przywołanej powyżej regulacji prawnej jedyną przesłanką warunkującą nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności z zaznaczeniem przejścia uprawnień z dotychczasowego na nowego wierzyciela jest wykazanie i udokumentowanie tego przejścia za pomocą ściśle określonych środków dowodowych, jakimi są dokument urzędowy lub prywatny z podpisem urzędowo poświadczonym.

Oznacza to, że dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym muszą być wykazane wszystkie elementy, od których w świetle okoliczności wynikających z treści wniosku i dołączonych doń dokumentów – prawo uzależnia dojście następstwa prawnego do skutku, a w postępowaniu klauzulowym sąd ocenia tylko te dokumenty pod względem formalnym. Dokumenty te mogą być przy tym złożone w odpisach uwierzytelnionych przez adwokata lub radcę prawnego w trybie art. 129§3 k.p.c. W tym aspekcie zaznaczenia wymaga, że niewątpliwie zasadnicza treść umowy nie wskazuje na konkretne wierzytelności podlegające przeniesieniu.

Prawa te zostały dokładniej określone w załączniku, który - w przeciwieństwie do umowy przelewu wierzytelności z 5 maja 2016 roku – nie został sporządzony w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Jego treść nie została opatrzona żadnymi podpisami. Karty wyciągu z załącznika zawierające informacje na temat wierzytelności i osoby dłużnika - opatrzone jedynie parafami - nie zostały opisane. Nie sposób było ich zatem przyporządkować do zawartej umowy przelewu wierzytelności. Również zamieszczenie odcisku okrągłej pieczęci notariusza na wyciągu z załącznika nie świadczyło o zachowaniu formy poświadczenia wymaganej przez art. 97 ustawy prawo o notariacie.

Poświadczenie takie powinno zawierać (poza samym stwierdzeniem poświadczenia) co najmniej datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia oraz oznaczenie kancelarii. Z załączonej do akt klauzuli poświadczeniowej notariusza (obejmującej poświadczenie podpisów na „niniejszym” dokumencie) nie wynika przy tym wprost jakich elementów umowy dotyczy. Ocenę taką uniemożliwia też sposób przedłożenia dokumentów – wszak wyciąg z załącznika precyzujący przenoszone wierzytelności złożono za klauzulą notariusza. Żaden z przepisów nie pozwala nadto na usunięcie takich wątpliwości w drodze zapewnienia radcy prawnego.

Wszak radca prawny na zasadzie art. 129§2 k.p.c. może jedynie poświadczyć zgodność odpisu z oryginałem dokumentu, nie ma natomiast uprawnień do wiążącego na gruncie art. 788§1 k.p.c. wyjaśniania wątpliwości dotyczących zakresu poświadczenia dokonanego przez notariusza. Sąd Okręgowy konsekwentnie stoi na stanowisku, że wymóg z art. 788§1 k.p.c. dotyczący formy dokumentującej przejście uprawnień dotyczy wszystkich elementów czynności, w następstwie której nastąpiła zmiana wierzyciela. Skoro zatem treść załącznika została wyłączona poza podpisaną treść umowy, skarżący był zobligowany do przedłożenia również załącznika z urzędowo poświadczonymi podpisami osób zawierających umowę.

Tym samym brak było podstaw do uznania aby wnioskodawca przedłożył do akt dokumentację spełniającą wymogi z art. 788 § 1 k.p.c. warunkującą nadanie klauzuli wykonalności. Podkreślenia wymaga, że omawiany tryb pozwala na uzyskanie tytułu wykonawczego w uproszczonym trybie, a zatem dokumentacja podlegająca badaniu sądu powinna być jednoznaczna. Konkludując, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uznania aby wnioskodawca wykazał następstwo prawne względem pierwotnego wierzyciela w trybie art. 788§1 k.p.c. Z tych względów zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397§2 k.p.c. i art. 13§2 k.p.c. SSO Anna Hajda SSO Andrzej Dyrda SSO Magdalena Balion - Hajduk