VIII U 1750/17 · Sąd powszechny

Sygn. akt VIII U 1 750 /17

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 lipca 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20 czerwca 2017 r., odmówił S. D. prawa do emerytury pomostowej, na podstawie art. 4 w związku z art. 49 ustawy z dnia 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych Dz. U z 2015r. poz. 965 z późn. Zm) oraz ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U z 2016r. poz. 887 z zm.). W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że wnioskodawca nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wynoszącego co najmniej 15 lat, a także, że wnioskodawca, przed dniem 1 stycznia 1999 r., nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, oraz, iż po dniu 31 grudnia 2008 r., wnioskodawca nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykazanych w załączniku nr 1 lub 2 ustawy o emeryturach pomostowych.

Za udowodnione okresy organ rentowy przyjął staż sumaryczny w wymiarze 26 lat, 7 miesięcy i 10 dni, w tym 2 lata, 1 miesiąc i 9 dni okresów nieskładkowych i 24 lata, 6 miesięcy i 1 dzień okresów składkowych. Do pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze nie zostały przyjęte okresy pracy: - od dnia 1.07. 1988 r. do dnia 7.12.1994 r. , od 10.12.1994 do 15.12.1994r., od 17.12.1994 do 21.02.1995r., od 17.06.1996r. do 6.09.1996r., od 5.05.1997r. do 14.12.1998r., od 24.12.1998r. do 31.12.2001r. , ponieważ pracodawcy nie potwierdzają , że wnioskodawca wykonywał, w tych okresach , pracę wymienioną w załączniku nr 1 lub 2 ustawy o emeryturach pomostowych ; - od 6.08.1994r. do 30.06.1988r. ponieważ wnioskodawca nie przedłożył żadnego dokumentu na podstawie byłoby możliwe wykazanie pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. (decyzja – k. 67 akt ZUS) Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawca S. D. w dniu 31 lipca 2017 r., działając przez pełnomocnika, i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie emerytury pomostowej z dniem 29 czerwca 2017r. , , a , w przypadku uwzględnienia odwołania, o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego (odwołanie – k. 2 – 10 ) W odpowiedzi na odwołanie z dnia 1 września 2017r. , organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania od powyższej decyzji.

W uzasadnieniu, przywołał argumentację, podniesioną w zaskarżonej decyzji. (odpowiedź na odwołanie – k.

14) S ąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: S. D. urodził się w dniu (...) Ma średnie wyksztalcenie techniczne. Z zawodu jest drukarzem. Ukończył Technikum P.-Księgarskie. Obecnie – nie pracuje.. (okoliczności bezsporne) S. D. w okresie od dnia 6 sierpnia 1984 r. do dnia 30 czerwca 1988 r. pracował w (...) Zakładach (...) w Ł. na stanowisku maszynista maszyn offsetowych w pełnym wymiarze czasu pracy . W dniu 9.10.1985r. uzyskał świadectwo nr rej. (...) i tytuł kwalifikacyjny : maszynista offsetowy rolowy . Czynności, wykonywane przez wnioskodawcę, polegały na przygotowywaniu maszyny do druku: nakładał farbę, przygotowywał zespół wodny do druku , nakładał płyty drukujące.

Nadzorował proces druku. Brak akt osobowych z (...) Zakładach (...) . /świadectwo pracy k. 21 akt ZUS , świadectwo z dnia 9.10.1985r. – akta osobowe z (...) Drukarni (...) k.. 35 , pismo Archiwum (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością k. 3 , zeznania wnioskodawcy e-protokół rozprawy z dnia 22.01.2018r. , płyta CD k. 53 / W (...) Drukarni (...) wnioskodawca pracował w okresach: 1.07.1988-7.12.1994r., 10.12.1994r.- 15.12.1994r., 17.12.1994r. – 21.02.1995r. W dniu 1 marca 1995r. zawarł umowę o prace w wymiarze 7 godzin dziennie na stanowisko maszynisty maszyn offsetowych zwojowych.

Wykonywał czynności na maszynach offsetowych zwojowych, nie arkuszowych, ,maszynach rotacyjnych. W powietrzu unosił się pył z papieru; cześć farby, stanowiły sole kobaltu, które przyspieszały wysychanie. W okresach : 8-9 grudnia 1994r. , 16 grudnia 1994r. , 22-28 lutego 1995r. korzystał z urlopu bezpłatnego . W okresie od 17 czerwca 1996r. do 6 września 1996r. wnioskodawca pracował w (...) Spółce Akcyjnej jako maszynista maszyn wklęsłodrukowych . W okresie od 11 września 1996r. do 30 kwietnia 1997r. wnioskodawca był zatrudniony w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowym (...) Spółce Akcyjnej w Ł. jako maszynista offsetowy w pełnym wymiarze czasu pracy .

Kolejna umowę o pracę, z (...) Drukarnią (...), wnioskodawca podpisał w dniu 5 marca 1997r. , na stanowisko: maszynista maszyn offsetowych zwojowych , w wymiarze 7,5 godzin na dobę. Orzeczeniem lekarskim z dnia 30.04.1997r. numer SKA/324/97, lekarz laryngolog w Instytucie Medycyny Pracy, orzekł, że wnioskodawca jest zdolny do pracy jako maszynista offsetowy, pod warunkiem stosowania ochronników akustycznych w razie poziomu hałasu ponad 80 decybeli. Zakres czynności znajduje się w aktach osobowych z dnia 3.01.2001r. Wnioskodawca wykonywał czynności , polegające na przygotowaniu maszyny do druku tzn. sprawdzenia ogólnego stanu technicznego maszyny, oliwienia, przygotowania roztworu nawilżającego nałożenia farby, założenia rolek z papierem na maszynę, przeglądu płyt przed założeniem na maszynę, sprasowania płyt, wykonania odbitki korektorskiej do korekty, ustawienia nasilenia farby, także czyszczenia i konserwacji maszyny czyli czynności na maszynach offsetowych zwojowych.

W okresie : 15-23 grudnia 1998r. , korzystał z urlopu bezpłatnego . Wnioskodawca otrzymywał mleko . Nie pracował w maseczce ochronnej i ubraniu ochronnym . W dniu 1 czerwca 2000r. wnioskodawca podpisał z (...) Drukarnią (...) umowę, na podstawie której zobowiązał się do wyszkolenia i przysposobienia do wykonywania czynności maszynisty offsetowego zwojowego G. Z.. Szkolenie było wykonywane w czasie wykonywania czynności , wynikających z umowy o pracę. Stosunek pracy wygasł w dniu 31 grudnia 2001r. Wnioskodawca otrzymał świadectwo pracy w szczególnych warunkach z dnia 31.12.2001r., w którym zakład pracy zawarł informację, że wnioskodawca w okresie od 1.07.1988 r. do 28.02.1995 r. oraz 5.05.1997r. do 31.12.2001r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w przemyśle poligraficznym; drukowanie i uszlachetnianie tkanin, stanowisku: maszynista maszyn offsetowych zwojowych , wymienionym w wykazie A dział:

XI poz. 4 pkt. 5 stanowiącym załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 26 Ministra Kultury i Sztuki z dnia 1 lipca 1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu kultury i sztuki . /akta osobowe zŁódzkiej Drukarni (...) k. 35 , w tym świadectwa pracy z : (...) Spółki Akcyjnej strona 14akt osobowych zŁódzkiej Drukarni (...) , Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego (...) Spółki (...) Drukarni (...), zeznania wnioskodawcy e-protokół rozprawy z dnia 22.01.2018r. , płyta CD k. 53/ Wnioskodawca nie wykonywał prac w szczególnych warunkach po dniu 1 stycznia 2009r. /okoliczność bezsporna/ Wnioskodawca udokumentował staż pracy wynoszący staż sumaryczny w wymiarze 26 lat, 7 miesięcy i 10 dni. / okoliczność bezsporna/ Ubezpieczony w dniu 20 czerwca 2017 r. złożył wniosek o prawo do emerytury pomostowej. (wniosek – k. 1 –3 plik akt ZUS) Zaskarżoną decyzją z dnia 19 lipca 2017 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20 czerwca 2017 r., odmówił S. D. prawa do emerytury pomostowej, na podstawie art. 4 w związku z art. 49 ustawy z dnia 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych Dz. U z 2015r. poz. 965 z późn. Zm) oraz ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U z 2016r. poz. 887 z zm.). W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że wnioskodawca nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wynoszącego co najmniej 15 lat, a także, że wnioskodawca, przed dniem 1 stycznia 1999 r., nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, oraz, iż po dniu 31 grudnia 2008 r., wnioskodawca nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykazanych w załączniku nr 1 lub 2 ustawy o emeryturach pomostowych.

Za udowodnione okresy organ rentowy przyjął staż sumaryczny w wymiarze 26 lat, 7 miesięcy i 10 dni, w tym 2 lata, 1 miesiąc i 9 dni okresów nieskładkowych i 24 lata, 6 miesięcy i 1 dzień okresów składkowych. Do pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze nie zostały przyjęte okresy pracy: - od dnia 1.07. 1988 r. do dnia 7.12.1994 r. , od 10.12.1994 do 15.12.1994r., od 17.12.1994 do 21.02.1995r., od 17.06.1996r. do 6.09.1996r., od 5.05.1997r. do 14.12.1998r., od 24.12.1998r. do 31.12.2001r. , ponieważ pracodawcy nie potwierdzają , że wnioskodawca wykonywał, w tych okresach , pracę wymienioną w załączniku nr 1 lub 2 ustawy o emeryturach pomostowych ; - od 6.08.1994r. do 30.06.1988r. ponieważ wnioskodawca nie przedłożył żadnego dokumentu na podstawie byłoby możliwe wykazanie pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. (decyzja – k. 67 akt ZUS) Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał na podstawie dokumentów, zawartych w aktach organu rentowego, i akt , załączonych do akt sprawy, w tym akt osobowych z (...) Drukarni (...) oraz zeznań odwołującego się.

Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:

W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych, na jego podstawie, ustaleń faktycznych, oraz przeprowadzonej oceny dowodów, należy uznać, że odwołanie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych tj. z dnia 10 marca 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 664) prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1)urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.; 2)ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; 3)osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn; 4)ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;

6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 7)nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy. W myśl art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:

1) po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 2)spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;

3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. A zatem, stosownie do powołanego przepisu, prawo do emerytury pomostowej może nabyć również osoba, która po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, jednakże, w dniu wejścia w życie ustawy, miała okres wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze z tym, że praca ta musi być pracą w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów tj. art. 3 ust. 1 i 3 Ustawy o emeryturach pomostowych. (vide min. wyrok SA w Lublinie z 13.03.2014 r., III AUa 1531/13, opubl.

LEX nr 1441422, wyrok SA w Katowicach z 27.02.2014 r., III AUa 1045/13, opubl. LEX 1439028, wyrok SA w Szczecinie z 14.01.2014 r. III AUa 577/13, opubl. LEX 1441543, wyrok SA w Białymstoku z 09.01.2014 r., III AUa 705/13, LEX 1415788, wyrok SN z 04.12.2013 r. II UK 159/13, opubl. LEX nr 1405231, wyrok SA w Gdańsku z 07.11.2013 r., III AUa 343/13) W myśl art. 3 ust. 1 cyt. ustawy o emeryturach pomostowych, prace w szczególnych warunkach, to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.

Według ust. 3 cytowanego przepisu, prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy. W rozpatrywanej sprawie, doskonale wpisuje się wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2016 r.

I UK 269/15, który wskazuje m.in., że ustawa o emeryturach pomostowych zastąpiła przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 965 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna), określające zasady przyznawania emerytur w niższym wieku, pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, nowymi regulacjami, określającymi zasady nabywania wcześniejszych emerytur z tytułu tego rodzaju pracy. Ustawa o emeryturach pomostowych ma charakter przejściowy, ograniczając prawo do uzyskania świadczenia do osób urodzonych po dniu 31 stycznia 1948 r., które, prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, rozpoczęły przed dniem 1 stycznia 1999 r.

Celem tej ustawy jest ograniczenie kręgu uprawnionych do emerytury , z powodu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, do mniejszej liczby sytuacji , uzasadnionych rzeczywistą koniecznością przejścia na emeryturę, przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w których oczekiwania osób, które rozpoczęły wykonywanie takiej pracy, na starych zasadach, na wcześniejsze przejście na emeryturę powinny zostać zaspokojone (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 r., II UK 164/11, OSNP 2013 nr 5 -6, poz. 62 i z dnia 4 września 2012 r., I UK 164/12, OSNP 2013 nr 15 - 16, poz. 185, uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 17/09, OTK-A 2010nr 3, poz. 21 oraz uzasadnienie projektu ustawy, Sejm RP VI kadencji, nr druku 1070).

W przedmiotowym stanie faktycznym, nie budzi wątpliwości fakt, że wnioskodawca spełnia przesłanki ustawowe, co do daty urodzenia (po dniu 31 grudnia 1948 roku), wieku, lat okresów składkowych i nieskładkowych. W ocenie Sądu, wnioskodawca nie spełnia warunków wskazanych w art. 4 w/w ustawy, gdyż po 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w myśl art. 3 ust. 1 i 3 w/w ustawy. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy, wskazać, iż wnioskodawca , w przedmiotowej sprawie, nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach , w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 Ustawy o emeryturach pomostowych .

Co istotne, w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych, fakty mające, dla rozstrzygnięcia sprawy, istotne znaczenie (sporne czy też niemożliwe do udowodnienia przy pomocy dowodu z dokumentu), mogą być dowodzone wszelkimi dostępnymi środkami, które Sąd uzna za pożądane i celowe, co wynika z treści przepisu art. 473 k.p.c. Na tę okoliczność zostało przeprowadzone obszerne postępowanie dowodowe, z którego, jednakże, nie wynikały fakty, przemawiające za tym, że wnioskodawca spełnia przesłanki do zmiany decyzji organu rentowego, który w ocenie Sądu wydał właściwe rozstrzygnięcie w świetle treści przepisów obowiązującego prawa odmawiające S. D. prawa do emerytury pomostowej.

Należy zaznaczyć, że możliwość uzyskania emerytury pomostowej przez osoby niespełniające warunku z art. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych, przewiduje art. 49 tej ustawy. Według tego przepisu, prawo to przysługuje osobie, która:

1) po dniu 31 grudnia 2008 r. , nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1 -5 i 7 i art. 512;

3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. Oznacza to, że art. 49 , w miejsce warunku z art. 4 pkt 6 wprowadza wymaganie, aby zainteresowany spełniał w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2009 r.) warunek posiadania, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Ale wnioskodawca nie spełnia ustawowych przesłanek , albowiem do dnia 1.01.2009r. nie spełnia przesłanki, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

A zatem mając na względzie powyższe, uznać należy zaskarżoną decyzję organu rentowego za słuszną i zgodną z treścią przepisów, obowiązującego prawa. Wnioskodawca zatem, nie może nabyć prawa do emerytury pomostowej na podstawie cytowanych wyżej przepisów, w związku z brakiem spełnienia przez niego przesłanek uprawniających do nabycia prawa do emerytury pomostowej. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie. ZARZĄDZENIE odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawcy. 1 . 0 2.201 8 r.