Legislator Case Law & Legislation
III U 322/17 AI generated

III U 322/17 · Sąd powszechny

Case Number III U 322/17
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Decyzją z dnia 16.03.2017r. nr 115/2017 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., wskazując na art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 963 ze zm.) w zw. z art. 11 ust. 3 lit. a), art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 1a i b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/20014 z dnia 29.04.2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE nr L166/1 z 30.04.2004r. ze zm.) oraz art. 14 ust. 2 i 5 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16.09.2009r. (Dz.U. UE nr L 284/1 z 30.10.2009r.) stwierdził, że R. B. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia w okresie od 08.04.2015r. do 10.05.2015r. oraz z tytułu wykonywania umowy o pracę w okresie od 11.05.2015r. do 31.12.2016r. w (...) Sp. z o.o. nie podlega polskiemu ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenia społecznego. Uzasadniając swoje stanowisko organ rentowy wskazał, iż zgodnie z ogólną zasadą określoną w art. 11 ust. 3 lit.

Legislator headnote

AI generated

III U 322/17 · Sąd powszechny: Błędna była również interpretacja kryteriów oceny, czy Spółka (...) prowadzi znaczną część działalności w państwie siedziby (w Polsce). Organ rentowy niezasadnie oparł się w głównej mierze na kryterium wysokości obrotu osiągniętego w państwie delegującym (25% z całości obrotu). Było to błędne założenie, gdyż w celu ustalenia, że przedsiębiorstwo prowadzi normalną działalność w rozumieniu art.12 ust.1 rozporządzenia nr 883/2004, należy uwzględniać wszystkie kryteria charakteryzujące jego działalność oraz charakter przedsiębiorstwa delegującego.

Keywords

AI generated
nationality of legal persons business location products from third countries labor jurisdictional conflict situation in country of origin foreign company

Cited Case Law

AI generated
AI generated
VII U 4592/19
S. (1) w dniu 14 października 2019 r. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. z dnia 5 września 2019 r., znak: (...) stwierdzającej, że od dnia 1 marca 2018 r. podlega ustawodawstwu polskiemu. Ubezpieczona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, iż w okresie od dnia 01.03.2018r. podlegała ustawodawstwu niemieckiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi rentownemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu rentowego na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
IV U 680/18
Decyzją z dnia 14.03.2018 r., nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.
VI U 839/13
W dniu 29 marca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.wydał decyzje o numerach (...)oraz (...), którymi odmówił spółce (...)wydania zaświadczeń dotyczących właściwego ustawodawstwa o treści żądanej przez płatnika składek, stwierdzających, że w okresie od 18 marca 2013 r. do 17 marca 2014 r., tj. w czasie wykonywania pracy na terenie Niemiec, pracownicy Ł. N. (1)oraz K. P. (1)objęci są w zakresie ubezpieczeń społecznych polskim ustawodawstwem.
III USKP 136/23
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Jaśle decyzją z 5 września 2019 r.
III AUa 690/20
Decyzją z 30 maja 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., z urzędu, w sprawie o wycofanie zaświadczenia (...): wycofał zaświadczenie (...) potwierdzające, że w stosunku do P.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III U 322/17

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2017r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Danuta Poniatowska Protokolant: stażysta Angelika Chodorowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2017r. w Suwałkach sprawy (...) spółki z o. o. z siedzibą w S. i R. B. przeciwko Zakładowi (...) Oddział w S. o ustalenie w związku z odwołaniem R. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 16 marca 2017 r. znak (...) oddala odwołanie.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16.03.2017r. nr 115/2017 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., wskazując na art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 963 ze zm.) w zw. z art. 11 ust. 3 lit. a), art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 1a i b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/20014 z dnia 29.04.2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE nr L166/1 z 30.04.2004r. ze zm.) oraz art. 14 ust. 2 i 5 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16.09.2009r. (Dz.U. UE nr L 284/1 z 30.10.2009r.) stwierdził, że R. B. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia w okresie od 08.04.2015r. do 10.05.2015r. oraz z tytułu wykonywania umowy o pracę w okresie od 11.05.2015r. do 31.12.2016r. w (...) Sp. z o.o. nie podlega polskiemu ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenia społecznego. Uzasadniając swoje stanowisko organ rentowy wskazał, iż zgodnie z ogólną zasadą określoną w art. 11 ust. 3 lit.

a) rozporządzenia nr 883/2004, osoba wykonująca w Państwie Członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego państwa. Od powyższej zasady ustawodawca przewidział określone prawem wyjątki, zawarte między innymi w art. 12 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1a i b rozporządzenia nr 883/2004. W niniejszym przypadku istotnym było ustalenie, czy po stronie płatnika składek - mającego siedzibę w Polsce, jak również po stronie R. B. zamieszkującego w Polsce, lecz wykonującej pracę na terytorium Niemiec, spełnione zostały warunki pozwalające na zastosowanie wyjątku określonego w art. 12 ust. 1 Rozporządzenia nr 883/2004.

Zgodnie z Decyzją nr A2 z dnia 12.06.2009r. dotyczącą wykładni art. 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w sprawie ustawodawstwa mającego zastosowanie do pracowników delegowanych i osób wykonujących pracę na własny rachunek, tymczasowo pracujących poza państwem właściwym (Dz. Urz. UEC 106 z 24.04.2010r.), w celu ustalenia, czy pracodawca zazwyczaj prowadzi znaczną część działalności na terytorium państwa członkowskiego, w którym ma swoją siedzibę, instytucja właściwa w tym państwie zobowiązana jest zbadać wszystkie kryteria charakteryzujące działalność prowadzoną przez tego pracodawcę, w tym miejsce, w którym przedsiębiorstwo ma swą zarejestrowaną siedzibę i administrację, liczebność personelu administracyjnego pracującego w państwie członkowskim, w którym pracodawca ma siedzibę oraz w drugim państwie członkowskim, miejsce, w którym rekrutowani są pracownicy delegowani, i miejsce, w którym zawierana jest większość umów z klientami, prawo mające zastosowanie do umów zawartych przez przedsiębiorstwo z jednej strony z pracownikami i z drugiej strony z klientami, obroty w odpowiednio typowym okresie w każdym z państw członkowskich, których rzecz dotyczy oraz liczbę umów wykonanych w państwie wysyłającym.

Organ rentowy ustalił i stwierdził, że (...) Sp. z o.o. nie prowadzi w zwykłym trybie działalności na terenie kraju. Na terenie Polski spółka zatrudnia 3 pracowników (na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenia) i są to pracownicy biurowi. Spółka zawiera kontrakty z kontrahentem niemieckim i są one realizowane na terenie Niemiec. Spółka nie posiada podpisanych kontraktów na wykonywanie usług w kraju. Wielkość obrotu spółki w wysokości 100% osiągana jest poza granicami kraju, a na terenie Polski nie są osiągane żadne obroty.

Rekrutacja pracowników i zleceniobiorców odbywała się w biurze firmy w S.. Rekrutacji dokonują pracownicy firmy (...) oddelegowani w ramach umowy obowiązującej miedzy spółkami. Spółka (...) nie prowadzi ścisłego nadzoru nad przebywającymi na terenie Niemiec zleceniobiorcami i pracownikami. Pomimo zapisów w umowach o pracę i umowach zlecenia, że miejscem wykonywania usług jest Polska, Niemcy i UE, usługi transportowe i usługi magazynowania były wykonywane wyłącznie na terenie Niemiec. Samochody, narzędzia i inne przedmioty służące do realizowania umów o pracę lub umów zlecenia w trakcie pobytu za granicą należą do kontrahenta niemieckiego.

Organ rentowy podnosił, że poinformował (...) Sp. z o.o., iż na podstawie ustalonego stanu faktycznego nie ma podstaw do zastosowania polskiego ustawodawstwa wobec zleceniobiorców i pracowników firmy. Właściwy Oddział ZUS pouczył, że płatnik składek może skorzystać z możliwości wystąpienia do niemieckiej instytucji właściwej (...) w B. z wnioskiem o zastosowanie wobec zleceniobiorców polskiego ustawodawstwa w trybie porozumienia wyjątkowego, o którym mowa w art. 16 Rozporządzenia (WE) nr 883/2004. Płatnik składek nie skorzystał z tej możliwości i nie zwrócił się o zastosowanie wobec swoich zleceniobiorców i pracowników polskiego ustawodawstwa w trybie porozumienia wyjątkowego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. B., domagając się jej zmiany i ustalenia, że podlega ustawodawstwu polskiemu w związku z pracą w Spółce (...). W jego przypadku organ rentowy błędnie uznał, iż doszło do oddelegowania go do pracy w innym kraju, gdy w rzeczywistości praca była wykonywana w ramach podróży służbowych. Ponadto w każdej łączącej go umowie o pracę ze Spółką (...), jako miejsce pracy określono Polskę oraz Niemcy. Charakter wykonywanej pracy powodował, iż niepełne dwa tygodnie - około 11-12 dni przebywał na terytorium Niemiec i kolejne 9-10 dni przebywał w Polsce.

Zawierane umowy regulowały kwestię wypłaty diet z tytułu odbywanych podróży służbowych. Okoliczności te wskazują, że pracę wykonywał w ramach podróży służbowych. Powołując się na zapisy art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 odwołujący wskazał, iż przewidywany czas jego pracy nie przekraczał 24 miesięcy, a do Państwa Członkowskiego nie był wysłany, aby zastąpić inną delegowaną osobę. Dlatego interpretacja przepisu doprowadziła do jego niewłaściwego zastosowania, a w konsekwencji do wydania przez organ rentowy wadliwej decyzji.

Błędna była również interpretacja kryteriów oceny, czy Spółka (...) prowadzi znaczną część działalności w państwie siedziby (w Polsce). Organ rentowy niezasadnie oparł się w głównej mierze na kryterium wysokości obrotu osiągniętego w państwie delegującym (25% z całości obrotu). Było to błędne założenie, gdyż w celu ustalenia, że przedsiębiorstwo prowadzi normalną działalność w rozumieniu art.12 ust.1 rozporządzenia nr 883/2004, należy uwzględniać wszystkie kryteria charakteryzujące jego działalność oraz charakter przedsiębiorstwa delegującego.

Wybór kryteriów powinien być dostosowany do konkretnego wypadku. Ocena ta powinna mieć charakter całościowy, a zatem stanowić ogólny wniosek wynikający z rozważenia wszystkich przyjętych kryteriów. Kryterium obrotu nie jest warunkiem bezwzględnie przesądzającym, bo należy uwzględniać wszystkie kryteria. Porównanie skali działalności w państwie siedziby i państwie miejsca wykonywania pracy przez pracownika delegowanego ma jedynie znaczenie pomocnicze. Odwołujący wskazał, że zbieżne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12.01.2017r. sygn. akt II UK 550/15.

Najistotniejszym jest jednak stanowisko Sądu Najwyższego w wyroku wydanym w składzie siedmiu sędziów z dnia 18.11.2015r. sygn. akt II UK 100/14, z którego wynikało, iż w szczególności, jeśli instytucja właściwa lub sąd nie biorą pod uwagę niektórych z kryteriów wskazanych w decyzji A2 z dnia 12.06.2009r. dotyczącej wykładni art. 12 rozporządzenia 883/2004 w sprawie ustawodawstwa mającego zastosowanie do pracowników delegowanych i osób wykonujących pracę na własny rachunek tymczasowo pracujących poza państwem właściwym (Dz.

Urz. UE C 106 z 24.04.2010 r.,s.5), powinny wyjaśnić jakie względy merytoryczne (np. nieadekwatność danego kryterium z punktu widzenia charakteru działalności pracodawcy) są tego przyczyną. W jego przypadku organ rentowy nie brał pod uwagę innych kryteriów. Dodatkowo wskazał, iż podczas pobytu w Polsce wraz z partnerką, z która pozostaje w związku od kwietnia 2014r., prowadzi gospodarstwo rolne o pow.3,76 ha oraz całoroczne gospodarstwo (...), położone we wsi Z.. Prowadzona przez nich działalność rolna, jak i agroturystyczna wymaga wiele wkładu pracy i starannej troski o stan obiektu i zadowolenie klientów.

W tym zakresie wskazywał na konieczność rozważenia kwestii wliczenia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, którą reguluje ustawa z dnia 20.07.1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310). Wskazał na treść przepisu art. 1 ustawy oraz definicję domownika, wynikającą z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 277 ze zm.). Wskazał, iż pozostaje z rolnikiem (U.

G.) we wspólnym gospodarstwie domowym, zamieszkuje na terenie jej gospodarstwa rolnego oraz przebywając w Polsce stale pracuje w tym gospodarstwie. Nie jest związany z rolnikiem stosunkiem pracy i dlatego wypełnia definicję domownika w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a tym samym podlega ubezpieczeniu społecznemu wynikającemu z tej ustawy. Powołując się na zapisy w art. 13 i 12 rozporządzenia nr 883/2004 wskazał, iż kierowca ponad wszelką wątpliwość wykonuje pracę najemną, zaś prowadzenie gospodarstwa rolnego/agroturystycznego jest pracą na własny rachunek wypełniając przesłanki uprawniające do zastosowania dyspozycji art. 13 ust. 3 rozporządzenia 883/2004, według której osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych Państwach Członkowskich podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym wykonuje swą pracę najemną lub, jeżeli wykonuje taką pracę w dwóch lub w kilku Państwach Członkowskich, ustawodawstwu określonemu zgodnie z przepisami ust.

1. Spełnienie przez niego, jako osobę wykonującą m.in. działalność na własny rachunek, kryterium 25% ogólnego czasu pracy w Państwie Członkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania prowadzi do ustalenia ustawodawstwa właściwego w Państwie Członkowskim, w którym mam miejsce zamieszkania. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalanie i zasądzenie od odwołującego zwrotu kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Podtrzymał podstawy skarżonej decyzji. Sąd ustalił, co następuje: (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. została zarejestrowana w KRS w dnu 26.01.2015r.

Spółka była reprezentowana przez zarząd, w skład którego wchodził P. P. M. i członek zarządu - M. G.. Przedmiot przeważającej działalności przedsiębiorcy obejmował transport drogowy towarów, ale również działalność usługową związaną z przeprowadzkami, transportem lądowym pasażerów, przeładunkiem towarów. Postępowanie w sprawie ustalenia, czy Spółka (...) prowadzi na terenie Polski znaczną część działalności, wynikało z wcześniejszego zgłoszenia niemieckiej instytucji H. S., która prowadząc własną kontrolę w różnych obiektach na terenie Niemiec, napotkała pracowników Spółki (...).

Z wyjaśnień tych osób wynikało, że wykonywali oni prace na rzecz Spółki na terenie Niemiec. W toku niniejszego postepowania nikt w imieniu Spółki nie zajął stanowiska w sprawie. Z protokołu przesłuchania M. G. przez inspektora kontroli ZUS w dniu 15.12.2016r. wynikało, iż wraz z rozpoczęciem działalności gospodarczej tj. od lutego 2015r. firma zaczęła podpisywać umowy z kierowcami. Ich przedmiot obejmował transport oraz załadunek i rozładunek towarów. Prace były wykonywane wyłącznie na terenie Niemiec. Spółka zawarła kontrakty z firmami niemieckimi i dotyczyły one magazynowania oraz przewożenia towarów.

Na terenie Polski firma zatrudniała trzy osoby, które były pracownikami biurowymi. Nikt inny, czy to w formie umowy o pracę czy umowy zlecenia, nie był zatrudniony na terenie Polski. Zlecenia wyjazdu dla kierowców początkowo (przez pierwsze 3 miesiące działania firmy) były udzielane w formie pisemnej, a później w formie ustnej. Wynagrodzenia były wypłacane przez Spółkę przelewem na konto. Pracownicy utrzymywali z firmą kontakt mailowy lub telefoniczny. Wszystkie niezbędne szkolenia były prowadzone na terenie Niemiec przez doświadczonych kierowców oraz magazynierów.

Odwołujący R. B. w dniu 08.04.2015r. zawarł umowę zlecenia ze S. G.-L. w S., na podstawie której wnioskodawca zobowiązał się do prowadzenia pojazdu (TIR) na trasie wytyczonej przez dyspozytora transportu oraz rozładunku i załadunku towaru. Miejscem wykonywania zlecenia były Niemcy. Umowa została zawarta na okres próbny od 08.04.2015r. do 07.08.2015r. W dniu 11.05.2015r. została zawarta umowa o pracę na okres próbny od 11.05.2015r. do dnia 10.08.2015r. Na jej podstawie Spółka (...) powierzyła wnioskodawcy prace polegające na załadunku i rozładunku towaru oraz dostarczania tego towaru w odpowiednie miejsce na podstawie posiadanych uprawnień.

Miejscem wykonywania pracy wskazanym w umowie były Polska i Niemcy. W dniu 11.09.2015r. zawarto z odwołującym umowę o pracę na czas określony do dnia 31.12.2015r. Natomiast w dniu 01.01.2016r. umowę o pracę na czas nieokreślony. Wnioskodawca wskazał, że każdą kolejną umowę podpisywał w Polsce. Pracę wykonywał wyłącznie na terenie Niemiec. Pracę nadzorował dyspozytor niemiecki, który przekazywał dokumenty ze wskazaną ilością palet do przewozu i miejscem dostawy. Po dostarczeniu towaru i zdaniu dokumentów przewozu, kierowca wypełniał dokument pracy dziennej, który przekazywał niemieckiemu dyspozytorowi.

Wynagrodzenie naliczane było według stawki godzinowej i dziennej i płacone było co miesiąc w euro na konto pracownika przez firmę polską. Natomiast kontrahenci rozliczali się na podstawie ilości przewiezionych palet i odległości do sklepu, gdzie te palety dowożono. Samochody oraz wszelki sprzęt niezbędny do pracy pozostawał w dyspozycji niemieckiego kontrahenta. W trakcie rozmów nikt nie wspominał, że pracował w Polsce. Odwołujący od 2014r. pozostaje w konkubinacie z U. G., z którą wspólnie prowadzą gospodarstwo agroturystyczne.

Odwołujący pomaga jej w prowadzeniu tego gospodarstwa w przerwach w pracy w Niemczech. Zajmuje mu to cały czas wolny od pracy w (...) Spółce z o.o. w S..

Sąd zważył, co następuje :

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do określenia ustawodawstwa właściwego dla podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym wnioskodawcy w związku z pracą świadczoną przez niego w Niemczech na rzecz (...) Spółki z o.o. w S. w okresach wynikających z zaskarżonej decyzji. Organ rentowy kwestionował spełnienie przez pracodawcę warunku normalnego prowadzenia działalności na terenie Polski, czyli kraju, w którym firma ma siedzibę - w rozumieniu przepisu art. 12 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29.04.2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Jednym z fundamentów wspólnotowej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest zasada stosowania ustawodawstwa tylko jednego państwa. Zasada ta została zawarta zapisana w rozporządzeniu nr 1408/71 (art.13 ust.1), jak i w rozporządzeniu nr 883/2004 (art.11 ust.1). Szereg norm kolizyjnych, zamieszczonych w obu rozporządzeniach, służy wyłonieniu właściwego ustawodawstwa, przy czym podstawowym łącznikiem było i jest miejsce wykonywania pracy, a więc przede wszystkim zastosowanie znajduje ustawodawstwo kraju, w którym faktycznie pracownik świadczy pracę.

Przepisy dotyczące ubezpieczenia pracowników delegowanych wprowadzają wyjątek od ogólnej zasady terytorialności podlegania systemowi ubezpieczeń społecznych państwa, w którym jest wykonywana praca. Zgodnie z art. 12 ust. 1 rozporządzenia 883/2004 osoba, która wykonuje działalność jako pracownik najemny w państwie członkowskim w imieniu pracodawcy, który normalnie tam prowadzi swoją działalność, a która jest delegowana przez tego pracodawcę do innego państwa członkowskiego do wykonywania pracy w imieniu tego pracodawcy, nadal podlega ustawodawstwu pierwszego państwa członkowskiego pod warunkiem, że przewidywany czas pracy nie przekracza 24 miesięcy (według poprzedniego rozporządzenia 12 miesięcy) i że osoba ta nie jest wysłana, żeby zastąpić inną osobę.

Aby jednak korzystać z dobrodziejstwa tego przepisu pracownik delegowany oraz zatrudniające przedsiębiorstwo spełnić muszą szereg dodatkowych warunków zapisanych w aktach prawnych, jak też sformułowanych w orzecznictwie ETS (wyrok z dnia 10 lutego 2000 r., C-202/97). Obowiązujące od dnia 01.05.2010r. rozporządzenie wykonawcze 987/2009 wskazuje, że w celu stosowania art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 sformułowanie "który normalnie tam prowadzi tam swoją działalność" odnosi się do pracodawcy zazwyczaj prowadzącego znaczną część działalności, innej niż związana tylko z zarządzaniem, na terytorium państwa członkowskiego, w którym ma siedzibę, z uwzględnieniem wszystkich kryteriów charakteryzujących działalność prowadzoną przez dane przedsiębiorstwo, przy czym kryteria te powinny zostać dopasowane do cech specyficznych pracodawcy i profilu prowadzonej działalności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.05.2010r., II UK 378/09).

O podleganiu właściwemu systemowi zabezpieczenia społecznego pracowników oddelegowanych, oprócz formalnych więzi pozostawania w stosunku pracy pomiędzy pracownikiem i przedsiębiorstwem wysyłającym oraz przynależności do porządku prawa pracy państwa delegującego w zakresie zawierania umów o pracę, podejmowania decyzji w przedmiocie rodzaju pracy, wynagradzania za jej wykonywanie i zwalniania pracowników, przesądza prowadzenie przez pracodawcę zwykłej (normalnej) działalności godnej odnotowania w państwie wysyłającym, w którym ma zarejestrowaną siedzibę.

Odwołujący w Spółce (...) pracował od 08.04.2015r. do 31.12.2016r. zatem okres delegowania wnioskodawcy był krótszy niż 24 miesiące, a oddelegowanie nie miało na celu zastąpienia w transportowaniu towarów innego kierowcy. Jednak powyższe okoliczności same w sobie nie były wystarczające do uznania, iż zachodzą przesłanki dla ustalenia polegania przez odwołującego polskiemu ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenia społecznego. W tym zakresie należy podzielić stanowisko organu rentowego, iż nie został spełniony przez Spółkę warunek normalnego prowadzenia działalności w Polsce, jako kraju, w którym podmiot ma siedzibę.

W tym względzie organ rentowy wskazywał na wytyczne opracowane przez Komisje Administracyjną w Praktycznym Poradniku, Ustawodawstwo mające zastosowanie do pracowników w Unii Europejskiej (UE), Europejskim Obszarze Gospodarczym ( (...)) i Szwajcarii, zgodnie z którym, aby przedsiębiorstwo delegujące mogą zostać uznane za prowadzące znaczną część działalności powinno osiągać obrót w państwie delegującym na poziomie 25% całkowitego obrotu. Jak wskazuje judykatura, w ocenie, czy przedsiębiorstwo delegujące prowadzi znaczną część działalności w kraju delegowania, istotnym kryterium (tj. utrwalonym i aktualnym jako kryterium racjonalnie sprawdzalne) jest kryterium obrotu odwołujące się do skali działalności przedsiębiorstwa.

W przypadku Spółki (...) obroty w Niemczech wynoszą 100% natomiast w Polsce nie są generowane żadne dochody. Istnienie siedziby na terenie Polski, w której znajduje się obsługa administracyjna pracowników delegowanych do Niemiec, nie tylko nie stanowi o prowadzeniu znacznej działalności na terenie Polski, nie wymusza głębszych rozważań w tym względzie. Miejsce siedziby pracodawcy delegującego i jego administracji, miejsce rekrutacji pracowników delegowanych, miejsce zawierania umów oraz prawo, któremu podlegają umowy zawarte z pracownikami jako kryteria nie mogą kompensować braku najistotniejszego warunku uznania działalności za znaczną, tj. wielkości obrotu pracodawcy w kraju wysyłającym, który w sposób rzeczywisty oddaje skalę działalności przedsiębiorcy na tym rynku (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16.12.2014r.

II UK 94/14). Wprawdzie zgodnie z najnowszym orzecznictwem, kryterium obrotu nie może być jedynym wyznacznikiem decydującym o tym, że pracownicy podlegają polskiemu ustawodawstwu ubezpieczeń społecznych, w sytuacji gdy przedsiębiorca normalnie zatrudnia znaczną liczbę wszystkich pracowników w Polsce oraz w znacznej proporcji realizuje typowe krajowe umowy inwestycyjne lub handlowe w porównaniu do kontraktów zagranicznych (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18.11.2015r., II UK 100/14). Niemniej jednak w przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca.

Spółka wszystkie obroty generowała w Niemczech. Wszyscy rekrutowani pracownicy pracowali w Niemczech, korzystając ze sprzętu kontrahenta. Trudno dokonywać dalszych analiz i rozważań sytuacji prawnej pracodawcy, gdy te okoliczności w sposób jednoznaczny wskazują na rzeczywistą skalę i obszar działania firmy. W aspekcie zarzutów podnoszonych w odwołaniu należy również wskazać, iż kwestia związana z podleganiem przez odwołującego danemu ustawodawstwu w zakresie ubezpieczeń społecznych, jest uzależniona od statusu prawnego pracodawcy w tym zakresie.

Symptomatyczne jest, że Spółka ubiegała się o uzyskanie zaświadczenia o podleganiu przez jej pracowników polskiemu systemowi zabezpieczeń społecznych, ale bezskutecznie. W tych okolicznościach w stosunku do wnioskodawcy w spornych okresach nie mają zastosowania polskie przepisy dotyczące zabezpieczenia społecznego i powinien on, zgodnie z generalną zasadą z art. 11 ust. 3a rozporządzenia 883/2004, podlegać przepisom prawnym w państwie wykonywania pracy – w tym przypadku w Niemczech. Działalność Spółki odbywa się na terenie Niemiec.

W Polsce dokonywana jest wyłącznie rekrutacja pracowników. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze podstawowy aspekt działalności Spółki – branża transportowa. Pracownicy transportując towary poruszają się wyłącznie na terenie Niemiec, a w przypadku prac magazynowych są one również wykonywane wyłącznie w tym państwie. Co do okoliczności związanych z pomocą, jaką odwołujący świadczy w ramach gospodarstwa agroturystycznego prowadzonego przez jego konkubinę, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia jego stanowiska.

Ustawa z dnia 20.07.1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U Nr 54 poz. 310), na którą powoływał się odwołujący, ma zastosowanie, w sytuacji gdy przepisy prawa (ustawy, rozporządzenia) obowiązujące u danego pracodawcy pozwalają wliczać do stażu pracy okresy zatrudnienia u innego pracodawcy. Przy czym nie chodzi tu o "każdy" staż pracy, lecz tylko taki, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy - z wyjątkami określonymi w art. 2 tej ustawy.

Jeśli te warunki są spełnione (łącznie), można do stażu pracy zaliczyć pracę w gospodarstwie rolnym lub prowadzenie tego gospodarstwa. Zatem z ewentualnym żądaniem uwzględnienia do stażu pracy okresu pracy w gospodarstwie rolnym, po właściwym wykazaniu tego okresu stosownym zaświadczeniem (art. 3 ustawy) odwołujący może wystąpić do pracodawcy. W niniejszym postepowaniu te okoliczności nie miały znaczenia przy rozstrzyganiu o podleganiu przez odwołującego polskiemu ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenia społecznego. Również spędzanie przez odwołującego czasu wolnego od pracy na pomocy w prowadzeniu działalności gospodarczej, nie ma wpływu na ocenę właściwego ustawodawstwa.

Przepisy dotyczące prowadzenia działalności i porównywania wielkości obrotu w dwóch państwach członkowskich dotyczą pracodawcy delegującego pracownika do pracy poza państwo jego siedziby a nie pracownika. W związku z powyższym, na podstawy art. 477 14 §1 kpc orzeczono, jak w sentencji. Mt/DP