I C 1416/15 · Sąd powszechny

Sygn. akt I C 1416/15

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 6 września 2017 r. (...) spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniosła o zasądzenie od J. J. kwoty 6987,39 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu twierdziła, że sprzedała gaz do lokalu numer (...) przy ulicy (...) w W., za co wystawił faktury VAT na R. P. (1), który zmarł 7 marca 2013 r. Spółka wezwała do zapłaty J. J., która jest córką R. P. (1). Podniosła, że nieprzeprowadzenie postępowania spadkowego nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu należności od J.

J., skoro nabycie spadku następuje z mocy prawa z dniem śmierci spadkodawcy i wtedy na spadkobierców przechodzą wszystkie prawa i obowiązki zmarłego. (pozew k. 2-3) J. J. wniosła o oddalenie powództwa. Przyznała, że budynek przy ulicy (...) w W. należał do R. P. (1). Podniosła, że w Sądzie Rejonowym dla Warszawy - Żoliborza toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po R. P. (1) z udziałem kilku spadkobierców ustawowych i testamentowych. Zapadło nieprawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, w myśl którego J.

J. nie została uznana za spadkobiercę. Od tego postanowienia została wniesiona apelacja. (odpowiedź na pozew k. 58-61) Postanowieniem z dnia 30 października 2015 r. Sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt. 1 k.p.c. Postanowieniem z dnia 1 października 2016 r. Sąd podjął postępowanie. (postanowienia k. 88, 106) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: R. P. (1) był właścicielem nieruchomości przy ulicy (...) lok. 1 w W.. R. P. (1) zmarł 7 marca 2013 r. (okoliczności niesporne, postanowienie k. 118) (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. - poprzednik prawny (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., o czym Sądowi wiadomo z urzędu, oraz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wystawili na imię R.

P. (1) faktury: 1. (...) z dnia 26 marca 2013 r., 2. (...) z dnia 2 czerwca 2013 r., 3. (...) z dnia 23 lipca 2013 r., 4. (...) z dnia 5 września 2013 r., 5. (...) z dnia 17 listopada 2013 r., 6. (...) z dnia 6 lutego 2014 r., 7. (...) z dnia 3 kwietnia 2014 r., 8. (...) z dnia 2 czerwca 2014 r., 9. (...) z dnia 3 sierpnia 2014 r., 10. (...) z dnia 1 października 2014 r., 11. (...) z dnia 19 listopada 2014 r., oraz noty odsetkowe: 1. (...) z dnia 2 czerwca 2013 r., 2. (...) z dnia 23 lipca 2013 r., 3. (...) z dnia 5 września 2013 r., 4. (...) z dnia 17 listopada 2013 r., 5. (...) z dnia 6 lutego 2014 r., 6. (...) z dnia 3 kwietnia 2014 r., 7. (...) z dnia 2 czerwca 2014 r., 8. (...) z dnia 3 sierpnia 2014 r., 9. (...) z dnia 1 października 2014 r., 10. (...) z dnia 19 listopada 2014 r. (faktury i noty odsetkowe k. 15-34) W dniu 1 marca 2017 r. w budynku przy ulicy (...) przeprowadzono kontrolę plomb i stanu technicznego urządzenia pomiarowego.

Stwierdzono stan licznika 11839 m3. Nie stwierdzono widocznych śladów ingerencji w mechanizm naliczający kontrolowanego gazomierza. Obecna w czasie kontroli E. P. poinformowała kontrolujących, że budynek od 2013 r. jest niezamieszkały. (protokół kontroli k. 293) Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt I Ns 417/13 Sąd Rejonowy dla Warszawy - Żoliborza w W. stwierdził, że spadek po R. P. (1) na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyły wnuki B. J., W. J., M. O., T. O., L. P. i R. P. (2). Postanowieniem z dnia 8 lipca 2016 r. w sprawie XXVII Ca 1992/16 Sąd Okręgowy w Warszawie odrzucił apelacje od postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy - Żoliborza w W. z dnia 24 kwietnia 2015 r.

I Ns 417/13 (postanowienia k. 105, 118) Powyższy stan faktyczny Sad ustalił na podstawie wyżej powołanych dowodów z dokumentów, których wiarygodność i moc dowodowa nie budziły wątpliwości Sądu, nie były również kwestionowane przez strony.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo jest niezasadne. Zgromadzony materiał dowodowy dał podstawy do sformułowania oceny, że między powodem a R. P. (1) istniał stosunek prawny, którego treść obejmowała co najmniej zobowiązanie powoda do dostarczania paliwa gazowego do nieruchomości przy ulicy (...) oraz zobowiązanie R. P. (1) do uiszczania należności za dostarczone paliwo gazowe. Powód wprawdzie nie przedstawił dowodu zawarcia umowy sprzedaży paliwa gazowego ani innej umowy o treści wyżej określonej, niemniej jednak pozwana nie kwestionowała istnienia takiej więzi prawnej.

Ponadto wystawiane przez powoda na imię R. P. (1) dokumenty rozliczeniowe w postaci faktur VAT i not odsetkowych wskazują na dokonywanie między powodem a R. P. (1) transakcji paliwem gazowym. Pozwana nie kwestionowała przedstawionych przez powoda faktur i not odsetkowych. Mając zatem na względzie wyniki całej rozprawy Sąd w myśl art. 230 k.p.c. uznał za przyznany przez pozwaną fakt istnienia umowy o dostarczanie paliwa gazowego do nieruchomości R. P. (1) przy ulicy (...) w W.. Istnienie tego stosunku prawnego uzasadnia żądanie zapłaty za dostarczone paliwo gazowe.

W okolicznościach niniejszej sprawy zasadność powództwa podlegała ocenie w aspekcie skutków prawnych śmierci R. P. (1) w dniu 7 marca 2013 r. Niewątpliwie zdarzenie to skutkowało otwarciem spadku po R. P. (1), stosownie do treści art. 924 k.c. oraz nabyciem spadku w myśl art. 925 k.c. Trafnie argumentował powód, że już od tego momentu dopuszczalne jest dochodzenia spełnienia świadczeń ze stosunków prawnych, w których w miejsce spadkodawcy wstąpili spadkobiercy. Zgodnie z art. 1034 § 1 zd. 1 k.c. do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe.

Powód mógł uważać pozwaną za spadkobiercę R. P. (1). Nie kwestionowała ona bowiem tego, że jest jego córką. Wedle art. 931 § 1 k.c. w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednocześnie pozwana podnosiła, że toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po R. P. (1), w którym pozwana może nie zostać uznana za spadkobiercę ustawowego. Tej treści oświadczenie pozwanej, potwierdzone ustaleniem, że postępowanie spadkowe rzeczywiście się toczy, obligowało Sąd orzekający w sprawie o świadczenie należące do długów spadkowych, do uwzględnienia tego, że spadek mogą nabyć inne podmioty niż wymienione w art. 931 § 1 k.c. W myśl art. 1025 §§ 1 i 2 k.c. sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę.

Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. Należy podkreślić, że już w chwili wytoczenia powództwa trwało postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po R. P. (1). Zakończyło się ono wydaniem w pierwszej instancji orzeczenia, w myśl którego pozwana nie nabywała spadku po R. P. (1). Postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy - Żoliborza z dnia 24 kwietnia 2015 r. nie było wprawdzie prawomocne, nie wiązało zatem Sądu w myśl art. 365 § 1 k.p.c., niemniej jednak fakt jego wydania i jego treść dawała asumpt do ostrożnej oceny twierdzeń powoda co do legitymacji pozwanej.

W konsekwencji postępowanie w sprawie niniejszej należało zawiesić do czasu rozstrzygnięcia kwestii nabycia spadku po R. P. (1). Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia o zawieszeniu postępowania Sąd nie był władny samodzielnie rozstrzygnąć kwestii dziedziczenia po R. P. (1). Ostatecznie sąd spadku prawomocnie orzekł, że spadek po R. P. (1) nabyły inne osoby niż pozwana. Prowadzi to do oceny, że pozwana nie jest legitymowana w niniejsze sprawie. Zważywszy na fakt, że sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, stosownie do treści art. 5054 k.p.c. niedopuszczalne były przekształcenia podmiotowe, o których mowa w art. 194-198 k.p.c. Nie było również możliwe wstąpienie spadkobierców R.

P. (1) na podstawie przepisów art. 174 § 1 pkt. 1 k.p.c. w zw. z art. 180 § 1 pkt. 1 k.p.c., ponieważ powództwo nie zostało wytoczone przeciwko R. P. (1). Zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c. po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy; w szczególności zasądzeniu roszczenia nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że stało się ono wymagalne w toku sprawy. W chwili zamknięcia rozprawy w dniu 6 września 2017 r. prawomocne było już postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy - Żoliborza z 24 kwietnia 2015 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po R.

P. (1), stwierdzające nabycie spadku przez wnuki R. P. (1), a nie przez jego dzieci. Postanowienie to wiąże Sąd w niniejszej sprawie na mocy art. 365 § 1 k.p.c. Niezależnie od braku legitymacji biernej powództwo należałoby i tak oddalić, albowiem faktury wystawione przez powoda dotyczą okresów rozliczeniowych, które nastąpiły po śmierci R. P. (1). Powód, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi określonemu w art. 6 k.c. nie zaoferował materiału dowodowego, na podstawie którego możliwe byłoby ustalenie podmiotów korzystających z paliwa gazowego w nieruchomości przy ulicy (...) w W. w tych okresach.

Mając na względzie powyższe ustalenia faktyczne i przepisy prawa Sąd orzekł jak w sentencji. SSR Paweł Szymański ZARZĄDZENIE odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda wskazanemu we wniosku z 7.09.2017 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku.