I ACa 1493/16 · Sąd powszechny

Sygn. akt I ACa 1493/16

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2017 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Wojciech Kościołek (spr.) Sędziowie: SSA Hanna Nowicka de Poraj SSA Zbigniew Ducki Protokolant: st.sekr.sądowy Beata Zaczyk po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa R. Ö. przeciwko Spółce Cementownia (...) Spółce Akcyjnej w K. o ustalenie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt IX GC 65/16 1. prostuje oczywistą omyłkę rachunkową z punktu IV zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce kwoty 3.591 zł (trzy tysiące pięćset dziewięćdziesiąt jeden złotych) wpisuje kwotę: „3.535,80 zł (trzy tysiące pięćset trzydzieści pięć złotych 80/10)”;

2. oddala apelację;

3. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 5.400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSA Zbigniew Ducki SSA Wojciech Kościołek SSA Hanna Nowicka de Poraj Sygn. akt I A Ca 1493/16

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Krakowie uchylił w całości wyrok zaoczny tut. Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 26.06.2014r. wydany do sygn. akt IX GC 447/13; i oddalił powództwo o ustalenie, że powód nie był prezesem zarządu pozwanej spółki CEMENTOWNIA (...)" Spółka Akcyjna w K. w okresie od 14 lipca 2006 roku do 30 lipca 2007 roku, ewentualnie, że nie został powołany do składu zarządu pozwanej spółki, ani na podstawie uchwały Rady Nadzorczej nr (...)z dnia 14.07.2006 roku, ani na podstawie uchwały Rady Nadzorczej nr (...) z dnia 30.07.2007r. - oraz rozliczył koszty procesu obciążając nimi powoda R.

Ö. , uznając, że powód nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 189 kpc w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego w historycznie wskazanym okresie.. Apelację od wyroku złożył powód zaskarżając wyrok w całości; Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił; - naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c. przez brak wszechstronnego rozważenia dowodu w postaci niezgodności wpisu powoda do rejestru przedsiębiorców KRS z rzeczywistym stanem prawnym i bezpodstawne przyjęcia, że fakt ów nie stanowi dostatecznego uzasadnienia dla interesu prawnego powoda w usunięciu istniejącego stanu niepewności; - naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 477 8 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię, ze sąd gospodarczy jest uprawniony do oceny przesłanki odpowiedzialności prawnopodatkowej powoda w oparciu o art. 116 ordynacji podatkowej; - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 189 k.p.c. i art.116 ordynacji podatkowej przez błędną wykładnię pojęcia „pełnienie funkcji członka zarządu”.

Na tych podstawach domagał się zmiany zaskarżonego orzeczenia i uwzględnienia powództwa. Strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył; apelacja nie jest zasadna. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia zasad swobodnej oceny dowodów wymaga od strony, odwołującej się do niego aby wykazała, w odniesieniu zindywidualizowanych dowodów, na czym polegała w odniesieniu do nich nieprawidłowość postępowania sądu w zakresie tej oceny i opartych na niej ustaleń. W tym kontekście trudno dociec istotnej treści takiego zarzutu apelacji powoda, skoro nie tyle dotyka on poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (sąd I instancji jednoznacznie stwierdza niezgodność wpisów z rzeczywistym stanem prawym), co ich prawnej oceny w aspekcie art. 189 k.p.c. Niezależnie jednak od powyższego Sąd Apelacyjny uznał poczynione w sprawie ustalenia faktyczne za własne.

W zakresie wykładni art. 189 k.p.c. należy podzielić stanowisko Sadu Okręgowego wynikające z utrwalonego orzecznictwa sądowego, że o braku interesu prawnego w ustaleniu prawa lub stosunku prawnego (niezależnie od prawidłowości procesowej dokonanej kumulacji roszczeń powoda) przesądza to, że w warunkach wszczętych przeciwko powodowi postępowań o nałożeniu na niego odpowiedzialności za zobowiązania Spółki z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od 03-10.2007 r. jest decyzja ZUS z dnia 29.05.2012 r., nr (...) miejscem obrony przed taką odpowiedzialnością jest tamto postępowanie (aktualnie kontynuowane z odwołania powoda przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych).

W relacjach pomiędzy samymi stronami niniejszego postępowania nie istnieje niepewność prawa lub stosunku prawnego w obszarze zakreślonym roszczeniem procesowym powoda , gdyż powód został powołany na stanowiska w zarządzie pozwanej przez osoby, które nie były do tego uprawnione. W konsekwencji pomiędzy tymi stronami ( w układzie wewnętrznym) stan niepewności nie istnieje, zwłaszcza w kontekście treści cytowanych przez Sąd I instancji prawomocnych orzeczeń sądowych. Z tych ostatnich wynika bowiem, że nie doszło do skutecznego powołania powoda na stanowisko prezesa Zarządu pozwanej Spółki w okresie od 14.07.2006r. roku do 30.07.2007 roku na podstawie uchwały Rady Nadzorczej Spółki nr(...)z dnia 14 lipca 2006 r.

Z kolei znaczenie prawne wpisu powoda w rejestrze przedsiębiorców KRS dotyka możliwych do oceny zobowiązań prawnych względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ( a więc podmiotu trzeciego) i ocena w tym zakresie istnienia odpowiedzialności powoda wymyka się z obszaru oceny sądu w niniejszej sprawie (która dotyka wyłącznie istnienia węzła między stronami o charakterze organizacyjno prawnym). Uwzględnić bowiem należy , iż przepisy ordynacji podatkowej (art. 116 ) przewidują własny reżim prawny odpowiedzialności prawnej osoby pełniącej funkcję członka zarządu spółki, a o istnieniu tej odpowiedzialności - jak się wydaje - nie decyduje jedynie prawna skuteczność powołania na stanowisko członka zarządu ( odnosząca się nie tylko do sytuacji stosunków wewnętrznych spółki, co w kontekście zarzutu apelacji naruszenia przez Sąd I instancji art. 477 8 § 1 k.p.c. czyni ów zarzut pozostającym bez wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia).

Oceny przesłanek odpowiedzialności powoda na podstawie przepisów ordynacji podatkowej nie sposób dokonać w ramach niniejszego postępowania ( z racji ram przedmiotowych), natomiast dokonać jej może sąd w ramach toczącego się postępowania dotyczącego zobowiązań spółki z tytułu składek ubezpieczeniowych na rzecz podmiotu nie uczestniczącego w ramach niniejszego postepowania. Wykładnia bowiem pojęć zawartych w § 2 art. 116 ordynacji podatkowej sięga nie tylko zagadnień związanych z prawną skutecznością powołania osoby w skład zarządu spółki prawa handlowego (wymienionej w § 1 cyt. przepisu), lecz także kwestii faktycznej roli tej osoby w składzie zarządu spółki w relacji do treści istniejących wpisów w rejestrze przedsiębiorców KRS.

Ostatnie z zagadnień nie może być objęte ramami niniejszego postępowania (art. 321 k.p.c.), skoro przedmiotem roszczenia procesowego powoda jest ustalenie, że powód nie był prezesem zarządu pozwanej spółki CEMENTOWNIA (...)" Spółka Akcyjna w K. w okresie od 14 lipca 2006 roku do 30 lipca 2007 roku, ewentualnie, że nie został powołany do składu zarządu pozwanej spółki, ani na podstawie uchwały Rady Nadzorczej nr (...)z dnia 14.07.2006 roku, ani na podstawie uchwały Rady Nadzorczej nr (...) z dnia 30.07.2007r., w warunkach w których istota zagadnienia sprowadzać się może w ramach postępowania dotyczącego składek ubezpieczeniowych do kwestii : czy obowiązki te powód faktycznie pełnił i czy usprawiedliwia to jego odpowiedzialność wobec osób trzecich (Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – który nie jest stroną niniejszego postępowania).

W tym stanie apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie wskazanych przepisów oraz art. 385 k.p.c. z konsekwencjami w postaci rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego (art.98 k.p.c.), zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu oraz normatywnie określoną stawką wynagrodzenia za udział zawodowego pełnomocnika strony pozwanej. Jedynie na marginesie zauważa Sad Apelacyjny, że sprostowanie oczywistej omyłki w obliczeniu należnej opłaty stanowi konsekwencję uwagi zawartej w motywach orzeczenia Sądu I instancji (wynikającej z błędu matematycznego obliczenia wysokości opłaty).

SSA Zbigniew Ducki SSA Wojciech Kościołek SSA Hanna Nowicka de Poraj