IV U 905/16 · Sąd powszechny

Sygn. akt IV U 905/16

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 kwietnia 2017r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Małgorzata Wierzbicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017r. w S. odwołania A. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 23 września 2016 r. (Nr (...)) w sprawie A. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do renty socjalnej zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawo A. K. do renty socjalnej od dnia 01 lipca 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. Sygn. akt IV U 905/16

UZASADNIENIE

Decyzją z 23 września 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., działając na podstawie art. 4 ustawy z 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2013r. poz. 982 ze zm.), odmówił A. K. prawa do renty socjalnej wskazując, że u ubezpieczonej całkowita niezdolność do pracy nie powstała w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia, w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej przed ukończeniem 25. roku życia, w trakcie studiów doktoranckich lub w trakcie aspirantury naukowej.

Odwołanie od w/w decyzji złożyła A. K., wnosząc o przyznanie prawa do renty socjalnej z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy powstałą w czasie uczęszczania do szkoły ( Studium (...) w S., kierunek wychowanie fizyczne) i istniejącą w okresie od 1.07.1993r. do 30.11.2000r. (odwołanie wraz z załącznikami k.1-3 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na argumentację i przepisy prawa zawarte w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 20.09.2016r. stwierdzające u ubezpieczonej całkowitą niezdolność do pracy do 31.08.2019r. i istniejącą od 24.03.2016r., ale nie pozostającą w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed 18 rokiem życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej – przed ukończeniem 25 roku życia (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.4-5 akt sprawy).

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Ubezpieczona A. K. w okresie od 1.07.1993r. do 30.11.2000r. pobierała rentę uczniowską. W dniu 8 lipca 2016r. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z wnioskiem o rentę socjalną (wniosek k.1-2 akt rentowych). Rozpoznając wniosek organ rentowy skierował ubezpieczoną na badanie przez lekarza orzecznika ZUS, który w orzeczeniu z 22 sierpnia 2016r. ustalił, że ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy od 24.03.2016r. do 31.08.2019r., lecz niezdolność ta nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25 roku życia lub w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej (orzeczenie lekarza orzecznika z 22.08.2016r. k.4 akt rentowych).

Na skutek sprzeciwu ubezpieczonej od powyższego orzeczenia lekarza orzecznika, A. K. została skierowana na badanie przez komisję lekarską ZUS, która w orzeczeniu z 20 września 2016r. stwierdziła, że ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy od 24.03.2016r. do 31.08.2019r., lecz niezdolność ta nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25 roku życia lub w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej (sprzeciw ubezpieczonej od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS k.27 dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej; orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z 20.09.2016r. k.8 akt rentowych).

Na podstawie powyższego orzeczenia, zaskarżoną decyzją z 23 września 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił ubezpieczonej prawa do renty socjalnej (decyzja z 23.09.2016r. k.9 akt rentowych). Ubezpieczona ma 44 lata, posiada wykształcenie średnie. W 1993r. wnioskodawczyni była studentką II roku na kierunku wychowanie fizyczne w Studium (...) w S. (zaświadczenie k. 4 akt rentowych za wnioskiem o rentę inwalidzką). A. K. w dniu 28 maja 1993r. w wieku 21 lat przebyła zabieg operacyjny usunięcia guza rdzeniaka móżdżku.

Po zabiegu operacyjnym zastosowano leczenie uzupełniające – T., a ubezpieczona pozostała pod kontrolą onkologiczną w Centrum Onkologii w W.. W marcu 2016r. z powodu objawów neurologicznych wykonane badania TK głowy wykazały u wnioskodawczyni obecność guza – oponiaka leżącego u podstawy lewego płata skroniowego, a dnia 24 marca 2016r. przeprowadzono operację i poprzez kraniotomię (otwarcie czaszki) usunięto guz. W przebiegu pooperacyjnym wystąpiło nasilone, masywne, czterokomorowe wodogłowie. W kwietniu 2016r. z powodu wodogłowia implantowano nowy układ zastawkowy.

W okresie od kwietnia do czerwca 2016r. ubezpieczona przebywała na rehabilitacji w Oddziale (...) Szpitala w S.. Pozostaje pod stałą kontrolą Centrum Onkologii w W.. Obecny stan zdrowia ubezpieczonej upośledzony jest w wyniku skutków/objawów neurologicznych przebytych schorzeń centralnego układu nerwowego oraz przebytego leczenia – zwłaszcza operacyjnego i teleradioterapii w 1993r. Aktualnie u A. K. występuje upośledzenie ogólnego stanu zdrowia i upośledzenie ogólnej sprawności organizmu uniemożliwiające wykonywanie pracy, a ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy w okresie od 24.03.2016r. do 31.08.2019r.

Wszystkie konsekwencje naruszenia sprawności organizmu rozpoczęły się od pierwszego zachorowania/wystąpienia nowotworu, guza móżdżku, czyli od 1993r., przy czym zdiagnozowanie i operowanie guza nie jest równoznaczne z początkiem choroby. Guz powstał i rozwijał się jeszcze wcześniej, a według wiedzy onkologicznej tego typu guz najprawdopodobniej rósł skrycie co najmniej kilka lub kilkanaście miesięcy, a możliwe, że nawet kilka lat. Ponadto agresywna teleradioterapia mogła doprowadzić lub predysponować do powstania 20 lat później kolejnego nowotworu centralnego układu nerwowego – oponiaka.

Wszystkie skutki guza móżdżku, wszystkie upośledzenia wynikające z tego schorzenia, ujawnione nawet dopiero w późniejszym okresie mają swój początek w 1993r. lub wcześniej. Naruszenie sprawności organizmu wnioskodawczyni, które sprowadza całkowitą niezdolność do pracy ma swój początek co najmniej od maja 1993r. W maju 1993r., gdy rozpoznano u ubezpieczonej chorobę nowotworową – guza móżdżku, miała ona wówczas 21 lat i kontynuowała naukę w Studium (...) w S. (opinia biegłego onkologa k. 23-25 akt sprawy).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonej A. K. okazało się uzasadnione. Zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy z 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (t.j. Dz. U. z 2013 poz. 982 ze zm.), renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało: przed ukończeniem 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25. roku życia albo w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Stosownie do treści art. 5 w/w ustawy, ustalenia całkowitej niezdolności do pracy dokonuje się na zasadach i w trybie określonych w ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j.

Dz. U. z 2016 r., poz. 887), przy czym zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy emerytalnej, całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Rozstrzygnięcie o zasadności odwołania ubezpieczonej od decyzji organu rentowego odmawiającej jej prawa do renty socjalnej wymagało ustalenia, czy ubezpieczona jest osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia albo później – w trakcie nauki w szkole – nie później niż przed ukończeniem 25 roku życia.

W tym celu Sąd zasięgnął opinii biegłych lekarzy odpowiednich specjalności. Biegły lekarz onkolog/chirurg onkologicznych uznał ubezpieczoną za całkowicie niezdolną do pracy w okresie od 24.03.2016r. do 31.08.2019r. z uwagi na naruszenie sprawności organizmu, które swój początek ma w 1993r., tj. w trakcie pobierania przez wnioskodawczynię nauki w Studium (...) w S. a przed ukończeniem przez nią 25 roku życia. Zdaniem Sądu opinia ta jest pełna, wyczerpująca i zawiera kompleksową ocenę stanu zdrowia A. K.. Biegły onkolog dokonał wnikliwej analizy przedłożonej dokumentacji medycznej.

Równolegle opiniująca w sprawie biegła neurochirurg, tak samo jak biegły onkolog, stwierdziła, że ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy od 24 marca 2016r. do 31 sierpnia 2019r., a stwierdzenie to jest zgodne ze stanowiskiem komisji lekarskiej ZUS zawartym w orzeczeniu z dnia 20 września 2016r. Jednak w przeciwieństwie do biegłego lekarza neurochirurga i komisji lekarskiej, biegły onkolog dokonał oceny obecnego stanu zdrowia ubezpieczonej pod kątem zmian chorobowych z 1993r., kiedy to wnioskodawczyni przebyła zabieg operacyjny usunięcia guza rdzeniaka móżdżku, a następnie zastosowano u niej leczenie uzupełniające w postaci teleradioterapii.

Wówczas A. K. uczęszczała do Studium (...) w S. i nie miała ukończonych 25 lat, a tym samym mieściła się w wieku uprawniającym do renty socjalnej. Biegły onkolog w sposób wyważony wskazał, iż nie można rozdzielić schorzenia z 1993r. i rozpoznanego w marcu 2016r. guza – oponiaka leżącego u podstawy lewego płata skroniowego. Biegła neurochirurg nie dopatrzyła się takiego związku, uznając, iż obecnie przyczyną całkowitej niezdolności jest pojawienie się nowego łagodnego nowotworu wewnątrzczaszkowego, który został wykryty w marcu 2016r. oraz wodogłowia wymagającego wymiany układu zastawkowego.

W tym zakresie Sąd podzielił w całości stanowisko biegłego onkologa, który słusznie zauważył, iż nie można definitywnie twierdzić, że naruszenie sprawności organizmu ubezpieczonej nie pozostaje w związku ze schorzeniem rozpoznanym w 1993r., wręcz przeciwnie z onkologicznego punktu możliwe jest, że agresywna teleradioterapia mogła doprowadzić lub predysponować do powstania 20 lat później kolejnego nowotworu centralnego układu nerwowego – oponiaka. Co więcej zdaniem biegłego wszystkie konsekwencje naruszenia sprawności organizmu A.

K. rozpoczęły się najpóźniej od pierwszego zachorowania/wystąpienia nowotworu – guza móżdżku, czyli od 1993r., a nawet istnieje prawdopodobieństwo, że guz ten powstał i rozwijał się jeszcze wcześniej. Oprócz samego wystąpienia guza móżdżku bardzo poważne upośledzenie stanu zdrowia spowodowała operacja w obrębie centralnego układu nerwowego i następnie agresywna teleradioterapia, której skutkiem prawie zawsze dochodzi do poważnych objawów ubocznych. Wobec powyższego – za dowodem z opinii biegłego onkologa – Sąd uznał, że zmiana rozpoznana u ubezpieczonej w marcu 2016r. pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu, które powstało przed 25 rokiem życia w trakcie pobierania przez nią nauki w Studium (...) w S. i sprowadza na wnioskodawczynię okresową całkowitą niezdolność do pracy do 31 sierpnia 2019r.

Ponadto żadna ze stron nie zgłaszała zastrzeżeń do opinii biegłych, w tym organ rentowy nie kwestionował stanowiska zawartego w opinii biegłego onkologa. Całokształt okoliczności sprawy pozwolił zatem uznać, że A. K. spełnia wszystkie przesłanki niezbędne do ustalenia prawa do renty socjalnej, która przysługuje jej od dnia 1 lipca 2016r., tj. od miesiąca złożenia wniosku o to świadczenie, do dnia 31 sierpnia 2019r. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.