VI GC 399/16 · Sąd powszechny

Sygn. akt VI GC 399/16

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2017 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Marta Zalewska Protokolant: st.sekr.sądowy Małgorzata Zawiło po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2017 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z powództwa: U. 3 Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. przeciwko: K. W. o zapłatę I. oddala powództwo, II. zasądza od powoda U. 3 Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. na rzecz pozwanego K. W. kwotę 7.217 zł (siedem tysięcy dwieście siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu.

Sygn.akt VI GC 399/16 Uzasadnienie wyroku z dnia 31.03.2017r. Powód U. 3 Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. wniósł o zapłatę od pozwanego K. W. w ramach jego działalności gospodarczej kwoty 80.760,98zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu oraz zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, iż pozwany zawarł umowę kredytu w dniu 29.02.2012r., na podstawie której (...) Bank S.A. jako następca prawny m.in. (...) Bank S.A. oddał do dyspozycji pozwanego środki pieniężne.

Pozwany nie wywiązał się z zobowiązania, nie regulując płatności zgodnie z umową, wobec czego bank wypowiedział umowę i wystawił bankowy tytuł egzekucyjny. W dniu 27.04.2015r. bank zawarł z powodem umowę przelewu wierzytelności, a kwota zadłużenia wynika z wyciągu z ksiąg rachunkowych powoda, na które składają się należność główna, odsetki umowne oraz skapitalizowane odsetki za opóźnienie. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu. Podniósł zarzut przedawnienia roszczenia wskazując, iż poszczególne raty kredytu przedawniają się po upływie 3 lat od dnia, w którym rata powinna być zapłacona, a w przypadku wypowiedzenia umowy nie spłacona część kredytu w postaci pozostałych rat powinna zostać zapłacona od razu i przedawnienie odnosi się również do tej części.

Zarzucił, iż powód nie przedłożył wypowiedzenia umowy kredytu, jak również nie przedłożył dowodów, z których wynika, jakich rat kredytowych niespłaconych dotyczy żądanie pozwu. Podniósł, iż w tym samym terminie uległy przedawnieniu odsetki. Kserokopia dokumentów nie stanowi dowodu w sprawie, a z nich nie wynika ani zasadność ani wysokość roszczenia, jak również sposób wyliczenia należności objętej pozwem. W odpowiedzi (k. 115- 117) oraz kolejnym piśmie (k. 144) złożonym na wezwanie sądu powód wskazał, iż po rozwiązaniu umowy kredytowej wierzyciel pierwotny wystawił bankowy tytuł egzekucyjny, któremu sąd nadał klauzulę wykonalności i na podstawie którego zostało wszczęte postepowanie egzekucyjne, które z uwagi na brak zaspokojenia roszczeń postanowieniem z dnia 12.12.2014r. z uwagi na bezskuteczność zostało umorzone.

Zatem doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności BTE korzysta z mocy dokumentu urzędowego, z czym wiąże się domniemanie prawdziwości treści w nim zawartych. Pozwany nie zaskarżył postanowienia klauzulowego, zwłaszcza nie kwestionował faktu, iż bank wypowiedział umowę. Znosił egzekucje, a ponadto BTE odzwierciedla finanse zawarte w księgach bankowych, w których rejestrowana jest historia wszelkich operacji finansowych dotyczących kredytu. Uzasadnił, iż na żądanie pozwu składa się niespłacony kapitał w wysokości 52.051,20zł, odsetki umowne za okres korzystania z kapitału w kwocie 5.113,12zł oraz dalsze odsetki za opóźnienie w kwocie 16.697,74zł od kwoty kapitału (szczegółowe rozliczenie k. 116).

Cofnął pozew co do kwoty 6.898,92zł tytułem naliczonych odsetek za opóźnienie, podtrzymując żądanie co do kwoty 73.862,06zł. W piśmie z dnia 19.01.2017r. (k. 144) wskazał sposób naliczania odsetek od poszczególnych rat kredytu powołując się na § 3 umowy kredytu oraz § 11 OWU. W piśmie z dnia 31.01.2017r. powód zarzucił, iż trzyletni okres przedawnienia w stosunku do wszystkich niewymagalnych roszczeń banku rozpoczyna swój bieg z chwilą wypowiedzenia umowy kredytowej. Skoro z wyjaśnień powoda wynika, iż ostatnia rata spłaty kredytu obejmuje okres do 25.10.2012r. to należy domniemywać, że już po tej dacie pozwany nie płacił rat kredytowych i wobec czego bank wypowiedział umowę kredytu.

Ponadto powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazał, iż bankowy tytuł egzekucyjny objęty klauzulą wykonalności nie przerywa biegu terminu przedawnienia w stosunku do nabywcy wierzytelności.

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

Poza sporem było, iż strony zawarły umowę kredytową w dacie 29.02.2012r. oraz następstwo prawne z tejże umowy (...) Bank S.A. Przedmiotem umowy był kredyt udzielony pozwanemu w wysokości 52.910,05zł na okres 29.02.2012r.- 25.02.2016r. z oprocentowaniem zmiennym ustalonym w dniu podpisania umowy w wysokości łącznie 16,28%, w stosunku rocznym. Spłata kredytu i odsetek została określona w załączniku do umowy. Strony ustaliły prawo wypowiedzenia przez bank umowy w przypadku niezrealizowania przez kredytobiorcę obowiązku terminowej spłaty.

Na podstawie OWU zostały ustalone zasady oprocentowania oraz wypowiedzenia umowy: na piśmie z doręczeniem klientowi listem, faxem lub do rąk własnych (dowód: umowa kredytu i OWU k. 11-12). Według dokumentu „zestawienia należności i spłat kredytu za okres 29.02.2012r. – 25.10.2012r.” pozwany nie spłacał wymagalnych rat kapitału, szczegółowo wskazanych w tym zestawieniu poczynając od drugiej raty : 25.04.12r., dokonując jedynie spłaty I raty w wysokości 1504,88zł w dniu 26.03.2012r. (dowód: zestawienie należności k. 135).

Z informacji uzyskanej przez Sąd od zbywcy wierzytelności w trybie art. 248 kpc oraz na zarządzenie Przewodniczącego (postanowienie z dnia 7.02.2017r. k. 159 i zarządzenie k. 161) wynika, iż data pisma wypowiadającego umowę to 2.10.2012r. (informacja: k. 166). (...) Bank S.A. w dniu 30.08.2013r. wystawił przeciwko pozwanemu bankowy tytuł egzekucyjny na poszczególne należności tj. należność główna: 52.051.20zł., odsetki umowne za okres korzystania z kapitału: 26.03.2012r.- 15.11.2012r.: 5.113,12zł i odsetki za opóźnienie od kwoty niespłaconego kapitału od dnia 1.04.2012r. do dnia 30.08.2013r.: 7.863,85zł i dalsze odsetki, jak również opłaty i prowizje w wysokości 30zł.

Postanowieniem z dnia 4.10.2013r. Sąd Rejonowy nadał klauzulę wykonalności temu tytułowi i na tej podstawie wierzyciel wszczął egzekucję komorniczą. W dniu 12.12.2014r. komornik umorzył postępowanie wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji (dowód: BTE k. 9, postanowienie klauzulowe k. 10, postanowienie komornika k. 119). W dniu 27.04.2015r. (...) Bank S.A. pisemną umową zbył na rzecz powoda wierzytelności objęte w/w tytułem egzekucyjnym wraz z należnościami ubocznymi (okoliczność niesporna). Z zestawienia wierzytelności stanowiącego Załącznik nr 1 do umowy cesji wynika data wypowiedzenia umowy kredytowej wobec pozwanego: 8.03.2013r. (dowód: załącznik k. 127).

Pismami z dnia 8.05.2015r. powód oraz (...) Bank S.A. zawiadomili pozwanego o cesji wierzytelności (dowód: pisma k. 7 i 8). W dniu 16.03.2016r. powód wystawił wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu na kwotę 52.051,20zł z tytułu kapitału oraz 28.708,79zl z tytułu odsetek. Z załącznika do przelewu wierzytelności wynika zadłużenie na 31.01.2015r. 76.472,05zł, w tym kapitał 52.051,02zł, odsetki umowne 5.113,12zł, odsetki karne 19.037,55zł oraz koszty 270,18zł (dowód: wyciąg z załącznika k. 6). Sąd odrębnymi postanowieniami zobowiązał powoda, następnie (...) Bank S.A. jako zbywcę wierzytelności, następnie (...) S.A. we W. reprezentującego powoda o przedłożenie dokumentu złożenia pozwanemu wypowiedzenia umowy kredytowej.

Z odpowiedzi dwóch ostatnich podmiotów wynika, iż wszelkie dokumenty zostały wydane nabywcy wierzytelności, zaś z informacji (...) S.A. wynika, iż dokumentacja dotycząca wypowiedzenia umowy nie została udostępniona przez zbywcę nieruchomości (pisma z dnia 28.02.2017r.k .166, oraz z dnia 15.03.2017r. k. 177). Z kolei powód nie udzielił odpowiedzi i nie przedłożył żądanych dokumentów, mimo dwukrotnego wezwania sądowego. Sąd dał wiarę w/w dokumentom, zwłaszcza w zakresie BTE zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem sadu, który z tego tytułu ma moc dokumentu urzędowego ( tak też wyrok SA w KTW I ACa 896/15, w W-wie I ACa 260/15, SN IV CSK 187/10, por.

SO w Poznaniu XII C 1877/15 ). Skutkuje to, iż to pozwany winien wykazać, iż należności objęte tym dokumentem nie istnieją ( art. 244 § 1 kpc ). Dodać należy, iż pozwany nie kwestionował warunków zaciągniętego kredytu, a zatem winien był wykazać, iż należności objęte tym zobowiązaniem spłacił. Na powyższą okoliczność nie złożył żadnych dowodów, a sposób rozliczenia należności zaprezentowany w pismach procesowych przez powoda ( k. 115-116 i k. 144) odpowiada warunkom umowy kredytowej i OWU. Przechodząc do zarzutu przedawnienia, sąd podziela argumentację strony pozwanej, iż nie doszło do przerwy biegu terminu przedawnienia w relacjach między powodem a pozwanym na podstawie postanowienia sądowego o nadaniu klauzuli wykonalności z dnia 4.10.2013r., które dotyczyło bankowego tytułu egzekucyjnego, wystawionego przez poprzednika prawnego (tak też:

SN III CZP 29/16). Dodać należy, iż zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 kc termin ten rozpoczął bieg na nowo, ale względem zbywcy wierzytelności czyli (...) Bank S.A. od daty prawomocnego umorzenia postępowania egzekucyjnego. (art. 124 § 1 kc, por. SA w Katowicach I ACa 896/15). Względem zatem powoda bieg terminu przedawnienia nie uległ przerwie, a rozpoczął się najpóźniej od daty wypowiedzenia umowy kredytowej, co nastąpiło wedle informacji banku, zbywcy wierzytelności w dacie 2.10.2012r., bądź też w dacie 8.03.2013r. jako data wypowiedzenia umowy, wskazana w załączniku do umowy cesji.

Dodać należy, iż sam powód w piśmie procesowym k. 116 uzasadniał rozliczenie odsetek za opóźnienie właśnie naliczając je od daty 8.03.2013r. Termin przedawnienia należności kredytowych wynosi 3 lata na podstawie art. 118 kc w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. A zatem roszczenie główne wraz z należnościami ubocznymi w postaci odsetek za opóźnienie w spłacie oraz odsetek od rat kapitałowych przedawniło się najpóźniej w dacie 8.03.2016r. Pozew został wniesiony w dacie 18.03.2016r. (data nadania pozwu w Urzędzie Pocztowym k. 55), zatem już po przedawnieniu roszczenia głównego i odsetkowego.

Sąd obciążył ciężarem dowodu obowiązku złożenia wypowiedzenia pozwanemu umowy kredytowej stronę powodową (art. 6 kc). Wprawdzie pozwany podniósł zarzut przedawnienia, i z tego wywodził korzystne dla siebie skutki prawne, niemniej to czynność banku w postaci wypowiedzenia umowy kredytowej postawiła kredyt w stan natychmiastowej wykonalności, co skutkowało wymagalnym prawem banku, a tym samym jego następcy jako nabywcy wierzytelności do skutecznego w tym procesie domagania się spłaty należności dochodzonej pozwem. Niewątpliwie zalegle, przeterminowane raty kapitału wraz z odsetkami umownymi od kapitału uległy przedawnieniu w datach wymagalności poszczególnych rat, co tyczy się rat wymagalnych na okres sprzed 18.03.2013r. ( 3 lata wstecz od daty wniesienia pozwu ).

Dodać też należy, iż zgodnie z art. 120 § 1 zd.2 kc jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. W przypadku tej sprawy taką czynnością jest wypowiedzenie umowy kredytowej, co mogło nastąpić najwcześniej w chwilą pierwszego opóźnienia się pozwanego ze spłatą kredytu. Jak wynika z zestawienia należności i spłat ( k. 135 ) już w dacie 25.04.2012r. pozwany popadł w opóźnienie co do spłaty kolejnej raty kredytu tytułem należności głównej oraz odsetek umownych od tej należności i nie płacił kolejnych rat, zatem już w tej dacie bank mógł wypowiedzieć umowę kredytową i od tej daty można było liczyć bieg terminu przedawnienia pozostałych należności.

Z tych względów Sąd oddalił powództwo jako przedawnione i o kosztach procesu orzekł na podstawie art. 108 kpc w zw. z art. 98 § 3 kpc. Na koszty po stronie pozwanego złożyły się: opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17zł oraz minimalne wynagrodzenie adwokackie według stawki Rozp. MS obowiązującego w dacie złożenia pozwu przy wartości przedmiotu sporu 80.761zł, mając na względzie, iż w wartości tej należało uwzględnić kwotę objętą cofniętym pozwem na podstawie art. 203§ 2 kpc.