Legislator Case Law & Legislation
II C 215/15 AI generated

II C 215/15 · Sąd powszechny

Case Number II C 215/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome REASONS

Legislator summary

AI generated

Powód Miasto K. reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. wniósł pozew przeciwko W. N. oraz I. K., wnosząc o nakazanie pozwanym, aby zapłacili solidarnie powodowi kwotę 123.757,49 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 22 lipca 2014r. do dnia zapłaty oraz koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, a w przypadku wniesienia przez pozwanych sprzeciwu wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 123.757,49 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 22 lipca 2014 r. oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, a w przypadku skierowania sprawy do rozpoznania w postępowaniu zwykłym wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 123.757,49 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 22 lipca 2014 r. oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Legislator headnote

AI generated

art. 584 k.s.h, art. 551 § 3 k.s.h, art. 483 § 1 k.c, art. 484 k.c, art. 484 § 2 k.c, art. 481 k.c; II C 215/15 · Sąd powszechny: Roszczenie powoda zasługiwało na uwzględnienie w niewielkim zakresie. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że pozwani solidarnie pomimo przekształcenia formy prowadzonej przez nich działalności gospodarczej ze spółki cywilnej na spółkę komandytową byli legitymowani biernie w niniejszym procesie. Należy przychylić się do stanowiska strony powodowej, że w podstawą ich odpowiedzialności jest art. 551 § 2 i 3 k.s.h. w zw. z art. 584 k.s.h, w myśl którego wspólnicy spółki przekształcanej odpowiadają za zobowiązania spółki powstałe przed dniem przekształcenia na dotychczasowych zasadach przez okres trzech lat, licząc od tego dnia.

Keywords

AI generated
building inspection architect agreement non-implementation of the offending agreements contract for work and materials inadequate service provision construction services

Cited Legislation

AI generated
art. 584 k.s.h
Podniósł także, że pozwani mają legitymację bierną w niniejszym procesie biorąc pod uwagę brzmienie art. 584 k.s.h.
art. 551 § 3 k.s.h
Należy przychylić się do stanowiska strony powodowej, że w podstawą ich odpowiedzialności jest art. 551 § 2 i 3 k.s.h.
art. 483 § 1 k.c
I tak, zgodnie z art. 483 § 1 k.c.
art. 484 k.c
Jednocześnie w myśl art. 484 k.c.
art. 484 § 2 k.c
Ustawodawca formułując jedną z przesłanek miarkowania kary umownej z art. 484 § 2 k.c.
art. 481 k.c
O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c.
art. 455 k.c
z art. 455 k.c., zasądzając je od dnia 22 lipca 2014 r.

Cited Case Law

AI generated
I ACa 173/16
Powód P. I., po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa w toku sporu, domagał się zasądzenia od pozwanych (...)Oddział K.oraz Szpitala (...) w K. kwoty 166.402 zł – tytułem odszkodowania, kwoty 1.350.000 zł – tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy oraz renty w wysokości 2.000 zł miesięcznie, wraz z odsetkami od daty sprecyzowania powództwa. Powód powoływał się na wadliwie przeprowadzone przez pozwany Szpital leczenia w związku ze skomplikowanym złamaniem kości udowej w dniu 28 grudnia 2004 r., a to nie poinformowaniem go o osteoporozie oraz zakażeniem gronkowcem złocistym.
I ACa 125/15
Powód R. W. w pozwie wniesionym przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa-Zespołowi (...) w K. (określonemu tak ostatecznie wskutek korekty dokonanej przez powoda w następstwie sprzeciwu od nakazu zapłaty oraz wskutek uprawomocnienia się postanowienia z dnia 19.06.2013 r. o odmowie odrzucenia pozwu domagał się zasądzenia kwoty 76.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi, tytułem części wynagrodzenia za roboty budowlane, którego zapłaty odmówił pozwany, powołując się na potrącenie tej wierzytelności z przysługującymi jej wobec powoda należnościami z tytułu kary umownej, a nadto zasądzenia kosztów procesu, wedle norm przepisanych.
I ACa 1040/15
Wyrokiem z 30 września 2015 r.
IV CSK 674/15
Powódka P. W. W. R. P. spółka jawna z siedzibą w G. wniosła o zasądzenie od Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w N. kwoty 266.744,46 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem dalszej części wynagrodzenia i skapitalizowanych odsetek z umowy o wykonanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego na modernizację i rozbudowę oddziałów.Pozwany podniósł m.in. zarzut potrącenia wierzytelności w kwocie 244.610 zł z tytułu kar umownych. Powódka wniosła o ew. miarkowanie kary umownej wskazując na całkowite wykonanie zobowiązania, nieznaczny charakter jej uchybień, stopień przyczynienia się pozwanej do powstania opóźnienia.Wyrokiem z dnia 18 marca 2014 r.
AI generated
I C 1024/19
Powód Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Wejherowie wniósł pozew przeciwko Z.
I C 692/15
Sygn. akt I C 692/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2021 r. Sąd Rejonowy w Chełmnie Wydział I Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia Sławomir Lewandowski Protokolant: -------------------------------------- po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2021 r. w Chełmnie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. N. i W. N. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. o zapłatę 1. umarza postępowanie w części dotyczącej roszczenia przekraczającego kwotę 54 726,12 zł. (pięćdziesięciu czterech tysięcy siedmiuset dwudziestu sześciu złotych i dwunastu groszy) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 10 września 2015 r., 2. oddala powództwo w pozostałej części. 3. zasądza od powodów M. N. i W. N. solidarnie na rzecz pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę (...) (trzech tysięcy sześciuset dziewięćdziesięciu siedmiu) zł. z tytułu zwrotu kosztów procesu. 4. nakazuje pobrać od powodów M. N. i W. N. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Chełmnie kwotę 12 466,13 zł. (dwunastu tysięcy czterystu sześćdziesięciu sześciu złotych i trzynastu groszy) tytułem - poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa - kosztów sądowych w zakresie wydatków. UZASADNIENIE Powodowie M. N. i W. N. w pozwie z dnia 28 września 2015 r. skierowanym przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. wnieśli: o zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów solidarnie kwoty 55726,12 zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 10 września 2015 r. do dnia zapłaty i o zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów solidarnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg spisu kosztów, który przedłoży się na rozprawie, zaś w razie jego braku – według norm przepisanych. W uzasadnieniu swego żądania powodowie podnieśli, iż są właścicielami nieruchomości położonej w miejscowości (...) w C., stanowiącej działkę gruntu oznaczoną numerem geodezyjnym (...). Na nieruchomości tej został wybudowany dom jednorodzinny według projektu (...), w oparciu o decyzję Starosty Powiatowego w C. z dnia 13.03.2012 r. Prace wykończeniowe zostały zlecone pozwanemu. Strony podpisały umowę, określiły harmonogram prac do wykonania, standard wykonania, ustaliły cenę oraz termin ukończenia prac na maj 2014 r. Prace budowlane do dnia dzisiejszego nie zostały jednak ukończone ani nie zostały zgłoszone do odbioru. Dotychczasowy sposób wykonania prac ujawnił wiele wad robót budowlanych, w tym m. in. w zakresie wadliwego wykonania łat, co spowodowało konieczność zamówienia nowego projektu na więźbę dachową. Powodowie wielokrotnie zwracali się do pozwanego o ukończenie prac lub usunięcie stwierdzonych usterek, jednakże do dnia dzisiejszego budynek nie zostało doprowadzony do stanu, który pozwalałby na bezpieczne w nim zamieszkiwanie, do dnia dzisiejszego bezskutecznie. Powodowie skorzystali z pomocy prywatnej biegłego specjalisty, który ustalił zakres niewykonanych prac lub prac wykonanych wadliwie. Nadto, ujawniło się nie mające pokrycia w rzeczywistej potrzebie celowe przygotowanie przez pozwanego kosztorysu w zawyżony sposób, m. in. poprzez podwojenie powierzchni zakresu prac tynkarskich (przewidziane przez pozwanego na 700 metrów, podczas gdy dom liczy 350 metrów). Podobne sztuczne zawyżanie wartości zakresu prac, których nie da się wykonać z uwagi na faktyczne wymiary domu, pozwany ujął w przygotowanym przez siebie kosztorysie także i w innych pozycjach prac. Do sporządzenia kosztorysu powykonawczego nigdy nie doszło. Pomimo wielokrotnych wezwań, ustalania kolejnych terminów ukończenia robót i zwodzenia powodów przez pozwanego, do dnia dzisiejszego prace nie zostały zgłoszone do odbioru. Powodowie wezwali pozwanego do stawiennictwa i wykonania umowy m. in. pismem z dnia 14.07.2015 r., jednakże nie przyniosło to żadnego efektu. Powodowie zmuszeni byli odstąpić od umowy i zażądać od pozwanego zapłaty równowartości niewykonanych lub wykonanych wadliwie prac. Pomimo wezwania, pozwany nie zapłacił powodom. (k. 1 - 3). W piśmie procesowym z dnia 13 listopada 2015 r. powodowie ograniczyli żądanie pozwu w zakresie roszczenia głównego z początkowej kwoty 55726,12 zł. do kwoty 54726,12 zł. i w zakresie żądania zasądzenia odsetek – do odsetek ustawowych należnych od kwoty 54726,12 zł. (k. 50). Pełnomocnik pozwanej spółki – w piśmie procesowym z dnia 24 marca 2016 r. - wniósł o oddalenia powództwa i o zasądzenie od powodów solidarnie na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska zajętego w sprawie pełnomocnik pozwanej Spółki podniósł, iż w pozwie z dnia 28 września 2015 roku powód domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 55 726,12 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 10 września 2015 roku do dnia zapłaty. Podniósł również, iż w uzasadnieniu żądania pozwu wskazuje się, że prace budowlane nie zostały ukończone, wykonane prace ujawniają wiele wad, kosztorys przygotowany przez pozwanego jest zawyżony, a do odbioru prac nigdy nie doszło, przy czym za wszystkie te problemy obwinia się pozwaną Spółkę. Według pełnomocnika pozwanej, nie sposób zgodzić się z takim stanowiskiem praktycznie na każdej płaszczyźnie. Przede wszystkim roboty budowlane nie zostały ukończone w terminie wskazanym w umowie w związku z brakiem funduszy przez powodów. W trakcie wykonywania przedmiotu umowy okazało się, że powodowie zamierzali przeznaczyć na dokończenie budowy domu środki pochodzące ze sprzedaży mieszkania jakim dysponowali. Przedłużający się czas sprzedaży tego mieszkania był główną przyczyną nie dotrzymania terminu realizacji przedmiotu umowy. Powodowie nie dysponowali finansami, ani w celu zapłaty za usługi pozwanego, ani w celu zapłaty za materiały niezbędne do wykonania każdego z etapów prac zgodnie z postanowieniem § 6 ust. 7 umowy. Zgodnie z tym zapisem brak terminowych wpłat upoważniał pozwanego do niepodjęcia prac. Czas ten nie wpływał na termin realizacji i nie dawał podstaw do naliczania kar czy żądania odszkodowania. Strony nie uregulowały wydłużenia terminu realizacji inwestycji na piśmie, jednak zaakceptowały taki stan faktyczny, inwestycja była kontynuowana. W kolejnych miesiącach obok zaleceń i zakresów wskazywanych bezpośrednio na budowie powód M. N. zlecał część zadań i akceptował wykonanie dotychczasowych prac za pośrednictwem poczty elektronicznej. Taka postawa wskazuje, że pomimo problemów z finansowaniem i przesunięciem terminu realizacji inwestycji obie strony kontynuowały współpracę. Bardzo istotnym w niniejszej sprawie jest fakt, że pozwana firma nie stawiała budynku od podstaw. Przedmiot umowy dotyczył dokończenia budowy po wykonawcy, z którego prac powodowie zrezygnowali. Stan zaawansowania budynku na moment podpisania umowy można określić jako surowy otwarty. Budynek w momencie przekazania go pozwanemu pozostawiał wiele do życzenia pod względem jego wykonania. Największe błędy zostały popełnione odnośnie konstrukcji dachowej. Powód w pozwie zarzuca, że pozwany źle wykonał łaty, co doprowadziło do konieczność zamówienia nowego projektu na więźbę dachową. Ten zarzut zupełnie mija się z prawdą. Przede wszystkim należy wskazać, że w pierwotnym zakresie nie było więźby dachowej. Brak wyliczenia dla tej pozycji zarówno w arkuszu kalkulacyjnym kosztów budowy domu jednorodzinnego (dalej zwany „arkuszem kalkulacyjnym") jak i w załączniku nr 2 - opis standardu. Wadliwość wykonania konstrukcji więźby dachowej przez poprzedniego wykonawcę spowodowała potrzebę wykonania projektu zamiennego dla dachu. Powodowie zostali poinformowani przez pozwanego o wadliwym wykonaniu konstrukcji dachowej i zgodnie ustalili, że niezbędne będą prace związane z jego naprawą. Na powyższym przykładzie doskonale widać, że powodowie nie radząc sobie z obowiązkami inwestora w procesie budowlanym starają się przerzucić odpowiedzialność na pozwaną spółkę. Jednak to nie pozwana spółka dokonała wyboru wykonawcy, który postawił dom do stanu surowego z więźbą dachową wymagającą naprawy i to nie pozwana spółka straciła płynność finansową, co uniemożliwiało realizację inwestycji w terminie. Zaniechania inwestora w procesie inwestycyjnym nie mogą obciążać pozwanej spółki. Zgodnie z przepisami prawa budowlanego to na inwestorze spoczywa obowiązek przygotowani i nadzoru nad inwestycją. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 4 inwestor powinien zapewnić wykonanie i odbiór robót budowlanych przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach. W tym wypadku chodzi o kierownika budowy. W umowie pomiędzy powodami, a pozwanym brak regulacji dotyczących obowiązku posiadania kierownika budowy przez wykonawcę. W takiej sytuacji to inwestor musi zapewnić stosowną osobę. Do obowiązków kierownika budowy należy m. in. prowadzenie dokumentacji postępowania, w tym zwłaszcza dziennika budowy i protokołów odbiorów robót. W związku z powyższym podstawowym dowodem w niniejszej sprawie musi być dziennik budowy prowadzony przez wybranego przez inwestora kierownika budowy, na okoliczność wykonywanych prac, ich zakresów i prawidłowości. Dziennik budowy jest dokumentem urzędowym, obrazującym przebieg robót. Zgodnie z przepisami prawa kierownik budowy ma obowiązek brania udziału w odbiorach częściowych i końcowym i sporządzania z nich protokołów. Na osobny akapit zasługuje zarzut zawyżenia kosztorysu. Przede wszystkim należy wskazać, że nie wiadomo o jaki kosztorys chodzi. Pozwana spółka podpisała umowę na roboty budowlane z wynagrodzeniem ryczałtowym określonym w § 6 ust. 1 w kwocie 160 000,00 zł + 8% VAT. Nigdzie w umowie, ani w załącznikach nie ma słowa o realizacji umowy w oparciu o kosztorys. Załączony do umowy arkusz kalkulacyjny w żadnym wypadku nie może być traktowany jako kosztorys. Jest to proste zestawienie zakresu prac z uwzględnieniem kosztów realizacji poszczególnych części umowy. Zostało ono załączone do umowy i zaakceptowane przez powodów, którzy złożyli pod tym dokumentem podpisy. Na podstawie tego dokumentu nie sposób dojść do wniosku czy pozwany uwzględnił dla wyceny 350 m2, 700 m2 czy też 1000 m2 prac tynkarskich. Nie sposób to ustalić, gdyż ten dokument nigdy nie miał służyć takim celom. Dokument ten służył przedstawieniu rozbicia globalnej ceny na poszczególne elementy. Podobnie sytuacja ma się do pozostałych zakresów prac. Żeby arkusz kalkulacji traktować jako kosztorys musiałby on przede wszystkie posiadać informacje dotyczące wartości dla pojedynczej jednostki podlegającej wycenie. Następnie należałoby dokonać obmiary wykonanych prac pomnożyć przez wartość z kosztorysu i ustalić cenę robót. Jednak takich obliczeń dokonuje się przy wynagrodzeniu tzw. kosztorysowym, z którym w danej sytuacji w oczywisty sposób nie mamy do czynienia. Świadczą o tym chociażby zapisy dotyczące robót dodatkowych ujęte w § 6 ust 2 umowy. W drugim tirecie opisana jest procedura zlecania robót dodatkowych. Wskazane jest tam, że zakres tych robót, termin wykonania oraz wynagrodzenie strony ustalą w odrębnym piśmie. G. mieli do czynienia z wynagrodzeniem „kosztorysowym" kwestia zapłaty za dodatkowych zakres byłaby ustalana na podstawie cen jednostkowych wskazanych w kosztorysie, a nie w drodze odrębnych negocjacji. W pozwie stwierdza się wielokrotnie, że prace zostały wykonane wadliwie bądź nie wykonane w ogóle. Jeżeli rzeczywiście tak było to zgodnie z postanowieniami § 5 ust 4 i 5 umowy inwestorzy powinni zgłosić te uwagi wykonawcy na piśmie. Nigdy takie pismo nie zostało skierowane do pozwanego. Również odstąpienie od umowy zostało dokonane w sprzeczności z postanowieniami umowy wskazanymi w § 7 ust. 1. Przepis ten przewiduje możliwość odstąpienia od umowy w określonych wypadkach. Jeżeli przyznać by nawet racje twierdzeniom odnośnie wad i niedokończenia inwestycji należy zauważyć, że odstąpienie powinno nastąpić po wezwaniu inwestora do zaniechania naruszeń. Nigdy takie nie zostało skierowane do pozwanego. W związku z powyższym odstąpienie z 8 września 2015 roku należy uznać za przedwczesne. Wyliczenia wskazane w odstąpieniu od umowy są w całości nieakceptowalne przez pozwanego. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia dla wskazanych tam zakresów prac jakie oraz uznaniowe wyliczenie wartości uniemożliwia ustosunkowanie się do wskazanej kwoty. Jednocześnie pełnomocnik pozwanej spółki zwrócił uwagę, że powód nie wskazał wiarygodnych dowodów wskazujących brak realizacji prac w umownym zakresie oraz prawidłowości wyliczenia dochodzonej kwoty. Jeśli chodzi o opinie prywatną to – zdaniem pełnomocnika pozwanej - nie ma ona żadnej wartości zarówno dowodowej jak i merytorycznej. Nie wiadomo, kto jest autorem tej opinii, na jakiej podstawie została wykonana, jakiej metodologii użyto i jaki zakres pracy został uwzględniony. Pismo jest nieczytelne zarówno pod względem graficznym jak i merytorycznym, jest niewiadomego pochodzenia, w związku z czym ciężko odnieść się do treści w nim zawartych. Podobnie sytuacja tyczy się zdjęć załączonych do pozwu. Kopie zdjęć są nieczytelne, ciężko często stwierdzić co jest na nich przedstawione. Zdjęcia pochodzą z różnych etapów budowy. Niektóre zdjęcia przedstawiają etap budowy przed zawarciem umowy powodów z pozwanym, inne wskazują postęp prac podczas realizacji umowy. Na wielu zdjęciach widać wczesne etapy inwestycji, które nie wiadomo jaki ciężar dowodowy za sobą niosą. W tym miejscu warto wskazać, że według wiedzy pełnomocnika pozwanej powodowie mieszkają w przedmiotowym domu już od dłuższego czasu i zapewne nie byłoby to możliwe, gdyby budynek był w stanie zaawansowania robót przedstawionym na znacznej ilości załączonych zdjęć. Należy jednocześnie stwierdzić, że przedstawione do pozwu dowody są sprzeczne odnośnie zakresów robót jakie nie zostały wykonane lub zostały wykonane wadliwie. W odstąpieniu od umowy z 8 września, w którym pojawiło się jednocześnie wyliczenie dochodzonej kwoty, wskazuje się następujący zakres: roboty budowlane, roboty elewacji budynku, roboty wewnątrz budynku, roboty elektryczne, roboty sanitarne. Natomiast w protokole odbioru robót z 27 lipca 2015 roku sporządzonym przez inspektora nadzoru S. B. „nie odebrano wykonania ocieplenia i montażu płyt rygips z wykończeniem pod malowanie na podsufitce - poddasze" i zgłoszono następujące uwagi odnośnie jakości robót „brak dystansu między odeskowaniem a wełną, brak wełny między oknem dachowym a krokwiami, brak osłonek na przewodach elektrycznych w podsufitce, płyty rygips zamontowane nierówno. Zaleca się zdjęcie płyt i wykonanie poprawek.". Rozbieżność w zakresie niewykonanych i nienależycie wykonanych prac w stosunku do tych dwóch pism jest ogromna. W protokole odbioru robót sporządzonym przez inspektora nadzoru zakres jest niewielki, można by rzec, że kosmetyczny w stosunku do wielkości inwestycji. Nijak ma się on do zakresu zgłoszonego w przedwczesnym odstąpieniu od umowy. Należy zwrócić uwagę, że protokół obioru robót został sporządzony w trzynaście dni po wezwaniu pozwanego do przystąpienia do odbioru prac. Należy domniemywać, że zakres robót nie wykonanych i nienależycie wykonanych jest właśnie najaktualniej opisany w tym dokumencie. (k. 99 – 102). Sąd ustalił, co następuje: Powodowie M. N. i W. N. oraz pozwana Spółka zawarli w dniu 16 lutego 2014 r. umowę o roboty budowlane, zgodnie z której § 1 ust. 1 jej przedmiotem jest wybudowanie przez wykonawcę (czyli pozwaną Spółkę) i oddanie w użytkowanie inwestorowi (czyli powodom M. N. i W. N.) obiektu budowlanego, którym jest budynek jednorodzinny według projektu (...), stanowiącego załącznik nr 3 tej umowy, na nieruchomości gruntowej w miejscowości K.. Zgodnie z § 1 ust. 2 tej umowy, szczegółowy zakres prac będących przedmiotem tej umowy określał wyczerpująco „Opis standardu”, stanowiący załącznik nr 2 do tej umowy. W § 5 ust. 1 umowy jej strony określiły termin rozpoczęcia robót budowlanych na dzień 20 lutego 2014 r., a termin ich zakończenia – obejmującego całkowitą realizację obiektu budowlanego wymienionego w § 1 umowy – na maj 2014 r. Stosownie do § 6 ust. 1 w/w umowy strony w/w umowy ustaliły, iż za wykonanie przedmiotu tej umowy, oznaczonego w jej § 1 ust. 1, inwestor zapłaci wykonawcy wynagrodzenie w kwocie 160 000 zł. plus 8% podatku VAT, które to wynagrodzenie skalkulowane jest w oparciu o załączniki nr 2 i 3 do tej umowy, zaś – stosownie do ust. 2 tego paragrafu umowy – w przypadku wystąpienia robót dodatkowych, które nie zostały ujęte w projekcie oraz załączniku nr 1 i nr 2 do umowy, inwestor zobowiązuje się zapłacić wykonawcy wynagrodzenie za wykonanie tych robót dodatkowych, jeżeli ich wystąpienie nie wynika z przyczyn leżących po stronie wykonawcy, a jedynie z braków merytorycznych dostarczonej mu przez inwestora dokumentacji projektowej, oraz, że zakres robót dodatkowych, termin ich wykonania oraz wynagrodzenia należne wykonawcy za dokonanie robót dodatkowych strony ustalają w sporządzonym między nimi - w dwóch egzemplarzach - odrębnym pisemnym protokole. W § 7 tej umowy jej strony postanowiły również, że inwestor ma prawo odstąpić od umowy ze skutkiem natychmiastowym w razie: upadłości lub likwidacji firmy wykonawcy, zajęcia majątku wykonawcy w toku egzekucji komorniczej przeciwko niemu prowadzonej, rażącego naruszenia postanowień umowy przez wykonawcę, mimo wezwania go przez inwestora do zaniechania naruszeń oraz rażącego naruszenia postanowień prawa budowlanego i Polskich Norm (...) przez wykonawcę, mimo wezwania go przez inwestora do zaniechania naruszeń, oraz, że wykonawca ma prawo odstąpić od umowy ze skutkiem natychmiastowym w razie: liczącego 14 dni opóźnienia w zapłacie należności wynikających z faktur wystawionych przez wykonawcę inwestorowi – w stosunku do terminu wskazanego w wezwaniu do zapłaty oraz rażącego naruszenia innych postanowień umowy przez inwestora, mimo wezwania go przez wykonawcę do zaniechania naruszeń. (dowód: umowa o roboty budowlane z dnia 16 lutego 2014 r. wraz z załącznikami – k. 7 – 12 i 13v – 17, przesłuchanie powoda M. N. – k. 426) Zakres prac, które były przedmiotem w/w umowy, nie obejmował jednak wybudowania przedmiotowego budynku mieszkalnego od podstaw, a jedynie wykonanie dalszych prac budowlanych, w tym prac wykończeniowych, na wcześniej wybudowanym przez innego wykonawcę budynku, którego stan zaawansowania na dzień rozpoczęcia przy nim prac przez pozwana Spółkę należy określić mianem stanu surowego. Zgodnie z opisem standardu, stanowiącym załącznik do w/w umowy o roboty budowlane, pozwana Spółka miała wykonać na przedmiotowym budynku mieszkalnym następujące prace: - ocieplenie stropodachu wełną mineralną 15 + 10 cm, - pokrycie dachu dachówką betonową koloru grafitowego, - wykonanie elewacji budynku w kolorze białym bez opaski cokołowej i malowania, - wykonanie podbitki dachowej z panelu PCV w kolorze białym lub brązowym, - orynnowanie w systemie PCV uszczelkowym, - położenie tynków gipsowych na ścianach i sufitach pokojów i kuchni zgodnie z Polskimi Normami kat. 3, - położenie – zgodnie z sugestiami klienta – podłoża betonowego pod posadzki z ociepleniem 10 cm na parterze, - wykonanie stolarki otworów drzwiowych wewnętrznych bez ościeżnic i skrzydeł drzwiowych, - wykonanie (zakup) i zamontowanie bramy garażowej uchylnej, - wykonanie instalacji c. o. w kotłowni z kotłem grzewczym na pelet, - wykonanie ogrzewania podłogowego, - wykonanie instalacji c. o. w systemie P. na rozdzielaczach, - wykonanie instalacji wodno – kanalizacyjnej w systemie zgrzewalnym, - wykonanie instalacji oświetleniowej bez instalacji opraw, - wykonanie gniazd wtykowych i włączników bez instalowania opraw, - wykonanie instalacji domofonowej, - wykonanie oprzewodowania TV bez instalowania opraw, - wykonanie instalacji telefonicznej. Do decyzji klienta zostało pozostawione ewentualne wykonanie tynków cementowo – wapiennych w łazienkach, WC i garażu oraz wykonanie oprzewodowania systemu alarmowego. (dowód: opis standardu domów jednorodzinnych wolnostojących – k. 12v) Stopień zaawansowania prac budowlanych w w/w budynku mieszkalnym na dzień zawarcia przez strony przedmiotowej umowy o prace budowlane wynosił: - roboty ziemne – 100%, - fundamenty – 100%, - ściany podziemia – 100%, - izolacje – 100%, - stropy, sklepienia i schody - 70%, - ściany nadziemia – 100%, - ścianki działowe – 90%, - dach – konstrukcja – 100%, - dach – pokrycie – 10%, - izolacje przeciwwilgociowe, cieplne i przeciwdźwiękowe – 0%, - okna i drzwi zewnętrzne – 0%, - drzwi wewnętrzne – 0%, - tynki i oblicowania – 0%, - roboty malarskie – 0%, - podłoża – 80%, - podłogi i posadzki – 0%, - elewacja – 0%, - roboty różne – 0%, - dokumentacja i uzgodnienia – 30%, - instalacja elektryczna i przyłącze – 5%, - instalacja wodno – kanalizacyjna i przyłącze – 5%, - instalacja C. O. – 0%. (dowód: operat szacunkowy z dnia 13 listopada 2013 r. – k. 152 – 165) W momencie rozpoczęcia prac budowlanych w przedmiotowym budynku przez pozwaną Spółkę była już położona konstrukcja dachu, t. j. więźba dachowa, nie było jednak na dachu jeszcze położonej dachówki. Po położeniu na więźbie dachowej przez pozwaną Spółkę dachówki okazało się, że powierzchnia dachu nią pokryta jest pofalowana. Strony doszły do wniosku, że konstrukcja więźby dachowej wykonana przez poprzedniego wykonawcę jest wadliwa i – w celu dokonania jej naprawy – zostało zlecone sporządzenie projektu naprawy tej więźby. Projekt taki został sporządzony i przewidywał on rozebranie dotychczasowej więźby dachowej oraz jej ponowne zbudowanie przy użyciu mocniejszych elementów konstrukcyjnych oraz ich zagęszczenie. Projekt przewidywał wykorzystanie przy budowie nowej więźby dachowej części elementów konstrukcyjnych odzyskanych ze starej (wadliwej) więźby dachowej. Nie doszło jednak do wykonania nowej więźby dachowej według powyższego projektu ponieważ wystarczające okazało się wyrównanie i wzmocnienie istniejącej już więźby, po uprzednim demontażu położonych na tej więźbie dachówek. Następnie – po dokonanej korekty geometrii więźby i jej wzmocnieniu - ponownie została położona na niej dachówka. (dowód: zeznania świadków: A. Ż. – k. 206 – 207 i Ł. S. – k. 207, projekt więźby dachowej z sierpnia 2014 r. – k. 18 – 21, przesłuchanie powoda M. N. – k. 426 i powódki W. N. - k. 427) Pozwana Spółka przy prowadzeniu budowy budynku jednorodzinnego powodów korzystała częściowo z usług podwykonawców. Przy wykonywaniu swoich prac spotykali się oni niekiedy z trudnościami wynikającymi z niedokładnej geometrii ścian budynku wybudowanych przez poprzedniego wykonawcę. Taka sytuacja miała miejsce przy wykonywaniu ocieplenia, a w szczególności przy położeniu wykończeniowych płyt gipsowo – kartonowych na tym poddaszu ponieważ łączenia ścian i sufitów „nie trzymały kątów”, co utrudniało właściwe położenie w/w płyt. Były również powtarzające się kilkumiesięczne przerwy w finansowaniu prac przez powodów, co powodowało również przerwy w pracach budowlanych na przedmiotowej nieruchomości. Powodowie zapłacili pozwanej Spółce łączną kwotę 145 000 zł., wypłaconą w trzech transzach w kwotach po: 30 000 zł., 50 000 zł. i 60 000 zł., pochodzącą z uzyskanego przez powodów kredytu bankowego. (dowód: zeznania świadków: Ł. S. – k. 207 i R. G. – k. 232 – 233, przesłuchanie powoda M. N. – k. 426 i powódki W. N. - k. 427) Podczas obowiązywania w/w umowy powodowie zlecali również pozwanej Spółce wykonanie w przedmiotowym budynku mieszkalnym szereg innych, nie ujętych w umowie o roboty budowlane z dnia 16 lutego 2014 r., prac budowlanych, przy czym odbywało się to często drogą elektroniczną (e-mail) i bez uzgodnienia wynagrodzenia. Za niektóre uzgodnione w ten sposób (i wykonane przez pozwaną Spółkę) prace, takie jak np. położenie instalacji elektrycznej pod otwory na halogeny w salonie, wykucie otworów pod wentylacje komina, zamurowanie dziur po wieńcach, powodowie pozwanej Spółce nie zapłacili. (dowód: wydruki wiadomości e-mail – k. 81 – 83, przesłuchanie powoda M. N. – k. 427 i powódki W. N. - k. 427) Podczas prowadzenia przez pozwaną Spółkę prac budowlanych w budynku powodów nie dokonywano – co do zasady - żadnych odbiorów poszczególnych etapów prac i nie sporządzano żadnych protokołów. Wyjątkiem był sporządzony w dniu 27 lipca 2015 r. protokół odbioru robót przez – działającego na zlecenie powoda – inspektora nadzoru budowlanego S. B., z którego to protokołu wynika, że nie odebrano wykonania ocieplenia i montażu płyt rigips z wykończeniem pod malowanie na podsufitce poddasza stwierdzając brak dystansu między odeskowaniem a wełną, brak wełny między oknem dachowym a krokwiami, brak osłonek na przewodach elektrycznych w podsufitce oraz nierówne zamontowanie płyt rigips, zalecając zdjęcie płyt i wykonanie poprawek. (dowód: protokół odbioru robót z dnia 27 lipca 2015 r. – w treści opinii k. 62a, zeznania świadka S. B. – k. 144 – 145, przesłuchanie powoda M. N. – k. 426 i powódki W. N. - k. 427) W piśmie z dnia 08 września 2015 r., skierowanym do pozwanej Spółki, pełnomocnik powodów złożył oświadczenie, że powodowie odstępują od zawartej z pozwaną Spółką umowy z dnia 16 lutego 2014 r. i wezwał pozwaną Spółkę do zapłaty na rzecz powodów – w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma - kwoty 55 726,12 zł. tytułem odszkodowania za wadliwie wykonane prace. Na kwotę tą składają się następujące koszty prac naprawczych po wadliwym wykonaniu przez pozwaną Spółkę: w zakresie robót budowlanych – 44 386,84 zł., w zakresie robót wewnątrz budynku – 15 991,71 zł., robót elektrycznych – 1200 zł., robót sanitarnych – k. 50000 zł. łącznie 92 460,09 zł., podatek VAT 8% - 7396,81 zł. – łącznie 99 856,90 zł., uwzględniając wskaźnik zmniejszający dla Województwa (...) w wysokości 0,94 daje to 93 865,49 zł.), po pomniejszeniu tej wartości o udział w kosztach ponownego wykorzystania kosztu odtworzenia więźby dachowej: ruszt drewniany – 6 336,37 zł., płyty gipsowo – kartonowe – 7581 zł., pokrycie dachówką – 20915 zł., rynny dachowe – 775,32 zł. i rynny spustowe – 810 zł., czyli razem kwoty 36418,29 zł., a ponadto: prace uzgodnione, a nie wykonane - 783,10 zł., otwory okienne i tynkowanie – 8918,72 zł., sufitowe – 2688,55 zł., brak parapetów wewnętrznych – 773,89 zł., brak parapetów zewnętrznych – 2066,55 zł., brak wykończenia ściany garażowej – 567,21 zł., czyli razem kwotę 15 494,47 zł. podane również w tym piśmie wyliczenie wartości ponownego wykorzystania materiałów budowlanych po odzysku z demontaży nadającego się do ponownego wykorzystania to kwota 21 057,06 zł. W w/w piśmie pełnomocnik powodów zwarł sformułowanie, że wykonywane przez pozwaną firmę prace realizowane były wadliwie i do dnia dzisiejszego nie zostały zakończone bezusterkowo. Wskazał również, iż istniejące wady w wykonaniu są na tyle istotne, iż zagrażają substancji budynku i powodują niszczenie elementów już wykonanych. Niezależnie od powyższego podniósł on, iż dotychczasowy sposób prowadzenia prac przez pozwaną Spółkę nie pozwala zakładać, by prace te zostały ukończone przed okresem jesienno – zimowym, a ponadto, efekty dotychczasowych prac poddają w istotną wątpliwość jakość przyszłych prac. Dla zapobieżenia dalszym negatywnym dla budowli skutkom wad realizacji przez pozwaną Spółkę inwestorzy podjęli decyzję o odstąpieniu od zawartej umowy. (dowód: pismo z dnia 08 września 2015 r. – k. 45) Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie zeznań świadków: S. B. (k. 144 – 145), A. Ż. (k. 206 – 207), Ł. S. (k. 207) i R. G. (k. 232 – 233), którym to zeznaniom, co do zasady, dał wiarę. Sąd przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy uwzględnił również treść złożonych do akt sprawy przez pełnomocników stron dokumentów, takich jak: umowa o roboty budowlane z dnia 16 lutego 2014 r. wraz z załącznikami (k. 7 – 12 i 13v – 17), opis standardu domów jednorodzinnych wolnostojących (k. 12v), projekt więźby dachowej z sierpnia 2014 r. (k. 18 – 21), wydruki wiadomości e-mail (k. 81 – 83), protokół odbioru robót z dnia 27 lipca 2015 r. (w treści opinii k. 62a) i pismo z dnia 08 września 2015 r. zawierające oświadczenie o odstąpieniu od umowy (k. 45), które to dokumenty Sąd uznał za wiarygodne. Ważną rolę przy rozstrzygnięciu sprawy miała treść opinii (zasadniczej i uzupełniającej) sporządzonych przez biegłego G. K. (k. 252 i 339), które – w ocenie Sądu – są rzetelne i szczegółowo – przy przyjęciu prawidłowej, przyjętej przez strony w wiążącej je umowie o roboty budowlane, metodzie ryczałtowego ustalenia wynagrodzenia za wykonanie tych robót – ustala wartość zarówno przysługującego wynagrodzenia jak i odpowiada na pytania Sądu, wskazane w postanowieniach dopuszczających dowód z opinii tego biegłego. Sąd – w związku z powyższym – uznał wyżej wymienione opinie biegłego, łącznie ze złożonymi przez niego zeznaniami na rozprawie sądowej w dniu 17 lutego 2020 r. (k. 391 – 392), za wiarygodne. Przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy Sąd uwzględnił również treść przesłuchania powoda M. N. (k. 426 – 427) i powódki W. N. (k. 427) Sąd nie uwzględnił natomiast przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy – jak i przy samym rozstrzyganiu sprawy - załączonego do pozwu dokumentu określanego w pozwie przez pełnomocnika powodów mianem „(...)” (k. 22 - 29). W ocenie Sądu dokument ten nie spełnia jakichkolwiek kryteriów opinii biegłego, w tym nawet opinii prywatnej. Brak jest w nim określenia, kto jest jej autorem, a zatem brak jest możliwości zweryfikowania kwalifikacji zawodowych jej autora, co jest już wystarczające dla uznania takiego dokumentu za rzetelny i wiarygodny. Poza tym jest on częściowo nieczytelny i nie można się z jego treści zorientować jakiej metodologii użyto przy jego opracowywaniu. Sąd nie uwzględnił także przy rozstrzyganiu sprawy treści opinii sporządzonej przez biegłego C. K. (k. 63a) jak również jego ustnych zeznań złożonych na rozprawie w dniu 30 stycznia 2017 r. (k. 144 – 146). Przyczyny nie uwzględnienia przy rozstrzyganiu sprawy treści w/w opinii biegłego zostaną wskazane w dalszej części uzasadnienia. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 647 k. c., przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia. Stosownie natomiast do art. 656 § 1 k. c., do skutków opóźnienia się przez wykonawcę z rozpoczęciem robót lub wykończeniem obiektu albo wykonywania przez wykonawcę robót w sposób wadliwy lub sprzeczny z umową, do rękojmi za wady wykonanego obiektu, jak również do uprawnienia inwestora do odstąpienia od umowy przed ukończeniem obiektu stosuje się odpowiednio przepisy o umowie o dzieło. Na podstawie odesłania - zawartego w cytowanym wyżej art. 656 § 1 k. c. – również do umów o roboty budowlane ma zastosowanie – dotyczący umów o dzieło - art. 636 § 1 k. c., zgodnie z którym, jeżeli przyjmujący zamówienie wykonywa dzieło w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową, zamawiający może wezwać go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zamawiający może od umowy odstąpić albo powierzyć poprawienie lub dalsze wykonanie dzieła innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo przyjmującego zamówienie. Istotne dla rozstrzygniecia niniejszej sprawy jest również to, że do umowy o roboty budowlane stosuje się również – per analogiam – również przepisy art. 629 i 632 k. c. (tak: Uchwała Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt(...)). Na wstępie rozważań w niniejszej sprawie należy podkreślić, że podstawą łączącego strony stosunku prawnego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, jest zawarta przez strony umowa o roboty budowlane z dnia 16 lutego 2014 r., która - wraz z załącznikami – reguluje zakres prac wykonywanych na rzecz powodów w ich budynku jednorodzinnym przez pozwaną Spółkę oraz sposób postępowania przy realizacji tej umowy i uprawnienia zarówno powodów (jako inwestorów) jak i pozwanej Spółki (jako wykonawcy). Umowa ta przewiduje również sposób ustalenia wynagrodzenia, które powodowie zobowiązali się zapłacić pozwanej Spółce za wykonanie przewidzianych umową prac. W ocenie Sądu z treści § 6 ust. 1 w/w umowy jasno wynika, iż strony ustaliły ryczałtowe wynagrodzenie dla pozwanej Spółki za wykonanie w/w prac. Ani w treści umowy ani w dołączonych do niej załącznikach nie pojawiają się zapisy świadczące o tym, że wynagrodzenie to miałoby zostać ustalone w jakiś inny sposób, a w szczególności na podstawie sporządzonego kosztorysu. Należy zgodzić się z pełnomocnikiem strony pozwanej, że cech kosztorysu nie posiada - i w istocie kosztorysem nie jest – dołączony do w/w umowy arkusz kalkulacyjny kosztów budowy domu jednorodzinnego (k. 11 – 12). Podaje on co prawda w swojej treści - przy objętych niniejszą umową wyszczególnionych elementach budynku - cenę takiego elementu i cenę robocizny przy jego wykonaniu oraz sumę tych dwóch składników, jednakże nie ma w jego treści informacji na temat ilości jednostek miary, które miałyby być podstawą do obliczenia wartości zarówno materiałów jak i robocizny zużytych przy wykonywaniu każdego z tych elementów budynku. Należy podzielić w tym zakresie pogląd prezentowany przez pełnomocnika pozwanej, że dokument ten służył przedstawieniu rozbicia globalnej – ustalonej ryczałtowo - ceny wykonania prac budowlanych, objętych przedmiotową umową na poszczególne fragmenty prac budowlanych. Możliwość ustalenia wynagrodzenia za wykonanie robót budowlanych (w ramach zawartej umowy o roboty budowlane) w formie ryczałtu wynika zaś wprost z treści – stosowanego per analogiam do umów o roboty budowlane - art. 632 k. c. W związku z powyższym niezasadne jest w niniejszej sprawie ustalanie wartości prac objętych umową poprzez sporządzanie ich kosztorysu. Niezasadne są także wszelkie zarzuty o zawyżanie przez pozwaną Spółkę swojego wynagrodzenia poprzez jakoby zawyżane przez nią zakresu swoich prac polegającego n. p. na zwiększaniu ilości metrów kwadratowych ścian krytych przez nią - w ramach prac przewidzianych niniejszą umową - tynkiem i. t. p. Należy również podkreślić, iż jeżeli strony w umowie określiły wynagrodzenie ryczałtowe, to okoliczność, że przyjmujący zamówienie nie wykonał wszystkich robót, co zmusiło zamawiającego do zapłaty innej osobie, która wykonała prace (art. 636 § 1 k.c.), nie oznacza przekreślenia ryczałtowości wynagrodzenia. W takiej sytuacji należy od umówionego wynagrodzenia ryczałtowego odliczyć to, co zamawiający musiał wydatkować na dokończenie budowy, nie zaś określać wysokość wynagrodzenia na podstawie rzeczywistej wartości wykonanych robót. (tak: uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2015 r., wydanego w sprawie (...), LEX nr (...) ). Mając powyższe na uwadze Sąd ocenił również jako bezużyteczną w niniejszej sprawie opinię sądową sporządzoną przez biegłego C. K. albowiem biegły ten przyjął przy jej opracowaniu – jako metodę wykonywanych przy jej sporządzaniu obliczeń – metodę kalkulacji uproszczonej, a więc ustalenia opartego ma metodzie ustalenia wynagrodzenia za pomocą kosztorysu, nie zaś – przyjętą przez strony w umowie - metodę ryczałtowego ustalenia wynagrodzenia za wykonanie robót budowlanych, którą to metodę – prawidłowo - przyjął przy sporządzaniu swoich opinii biegły G. K.. Z ustalonego stanu faktycznego wynika również, że prace objęte przedmiotową umową nie zostały zakończone w terminie przewidzianym w tej umowie, to jest w maju 2014 r., a były – za obopólną zgodą – kontynuowane po upływie tego terminu i z materiałów dowodowych zgromadzonych w niniejszej sprawie nie wynika, aby został ustalony inny, późniejszy, termin zakończenia tych prac. Nie wynika również z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, aby wystosowanie przez pełnomocnika powodów pod adresem pozwanej Spółki pisma z dnia 08 września 2015 r., zawierającego m. in. oświadczenie o odstąpieniu przez powodów od zawartej z pozwaną Spółką umowy z dnia 16 lutego 2014 r., poprzedzone było wezwaniem pozwanej Spółki przez powodów do zmiany sposobu wykonania umowy i wyznaczeniem jej w tym celu odpowiedniego terminu. W związku z tym należy stwierdzić, że nie zostały spełnione - przewidziane zarówno w § 7 przedmiotowej umowy jak i w art. 635 i 636 § 1 k. c. – formalne warunki umożliwiające skuteczne odstąpienie przez powodów od łączącej ich z pozwaną Spółką umowy z dnia 16 lutego 2014 r. o roboty budowlane. Tym samym należy uznać, że złożenie przez nich oświadczenia o odstąpieniu od w/w umowy, zawartego w piśmie z dnia 08 września 2015 r., było bezskuteczne. Tym samym ewentualne roszczenia stron wobec siebie powinny być oparte na zasadach dotyczących realizacji łączącej strony umowy, w tym ewentualnej rękojmii. W ocenie Sądu – mając na względzie fakt wybudowania na budynku powodów wadliwej więźby przez poprzedniego wykonawcę – nie można obciążać pozwanej Spółki kosztami zarówno demontażu - położonej już wcześniej przez pozwaną Spółkę na tej więźbie - dachówki, która – jak się okazało – na skutek wad więźby układała się na dachu w sposób pofałdowany, jak i kosztami ponownego położenia przez pozwaną Spółkę tej dachówki na skorygowanej już więźbie dachowej. W ocenie Sądu z treści umowy łączącej strony nie wynika obowiązek badania zarówno dostarczonej przez niego dokumentacji dotyczącej wykonanych już wcześniej elementów budynku jak i szczegółowa ocena prawidłowości ich wykonania przez wcześniejszego wykonawcę. Należy to do obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego (art. 25 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane – t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.), którego ustanowienie leży po stronie inwestora (art. 18 ust. 2 w/w ustawy). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 czerwca 2016 r., wydanym w sprawie o sygnaturze (...), zawarł tezę, że wykonawca dzieła, który ma obowiązek wykonywać je według projektu, opracowanego na zlecenie zamawiającego przez osobę trzecią, nie zawsze ma obowiązek szczegółowego sprawdzania tego projektu w celu wykrycia jego wad, nie musi być bowiem specjalistą od projektowania, a jedynie musi umieć odczytać projekt i realizować wykonanie dzieła zgodnie z projektem i zasadami technologicznymi obowiązującymi w danej dziedzinie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w/w pogląd Sądu Najwyższego. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił wniosek dowodowy pełnomocnika powodów o dopuszczenie dowodu z kolejnej opinii biegłego. Wniosku tego nie uzasadniają również złożone przez pełnomocnika powodów - po otrzymaniu odpisu ostatniej opinii sporządzonej przez biegłego G. K. – faktury, których treść miałaby uzasadniać konieczność dopuszczenia tego dowodu (k. 357 – 364). Faktury te częściowo dotyczą zakupów artykułów nie objętych zakresem przedmiotowej umowy o roboty budowlane łączącej strony (n. p. tzw. „montaż biały”), zaś niektóre z tych dokumentów nie są fakturami. Faktura obejmująca zakup kotła c. o. jest obciążona stawką podatku VAT w wysokości 23%, zamiast możliwych 8%, a ponadto z faktu zakupu konkretnego modelu kotła o konkretnej klasie i cenie nie wynika, że taki właśnie kocioł zamontowany byłby w kotłowni powodów przy wykonaniu kotłowni przez pozwaną Spółkę i był uwzględniany przez pozwaną Spółkę przy ustalaniu wynagrodzenia ryczałtowego, zwłaszcza mając na uwadze, że w przedstawianym wyżej arkuszu kalkulacyjnym kosztów budowy domu jednorodzinnego (k. 11 – 12) jako koszt materiałowy wykonania kotłowni przyjęto kwotę 1892 zł. netto. Mając na uwadze, że – zgodnie z wiarygodną zdaniem Sądu opinią biegłego G. K. z dnia 11 lipca 2019 r. (k. 339) – kwota do zapłaty przez powodów na rzecz pozwanej Spółki z tytułu rozliczenia należności wynikających z umowy o roboty budowlane z dnia 16 lutego 2014 r. wynosi kwotę 23 883,80 zł. i że nawet ewentualne uwzględnienie części kosztów wynikających w przedłożonych przez pełnomocnika powodów wyżej powołanych faktur, w szczególności dotyczącej zakupu kotła c. o., nie spowoduje – w ocenie Sądu – wyczerpania tej w/w kwoty i spowodowania powstania należności do zapłaty przez pozwaną Spółkę na rzecz powodów – Sąd oddalił w/w niosek o dopuszczenie dowodu z opinii kolejnego biegłego z zakresu budownictwa. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – w punkcie 1 wyroku - umorzył postępowanie w części dotyczącej cofniętego skutecznie przez stronę powodową roszczenia przekraczającego kwotę 54 726,12 zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 10 września 2015 r. Mając na względzie, że z ustalonego stanu faktycznego sprawy i dokonanych rozliczeń wynika, iż pozwana Spółka nie jest zobowiązana do zapłaty jakiejkolwiek należności na rzecz powodów – Sąd – w punkcie 2 wyroku oddalił powództwo w pozostałej części. W punkcie 3 wyroku, zasądził od powodów M. N. i W. N. solidarnie na rzecz pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. – na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k. p. c. w zw. z art. 99 k. p. c. - kwotę 3697 zł. z tytułu zwrotu kosztów procesu, na które składa się kwota 3600 zł., na którą to kwotę składają się: kwota 3600 zł. z tytułu opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego w stawce minimalnej, obowiązującej w dacie wniesienia pozwu w niniejszej sprawie (§ 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 z późn. zm.), kwota 30 zł. z tytułu opłaty sądowej od wniesionego w niniejszej sprawie przez stronę pozwaną zażalenia oraz kwota 17 zł. z tytułu uiszczonej opłaty skarbowej należnej od udzielonego w sprawie pełnomocnictwa. W punkcie 4 wyroku Sąd – na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 755 z późn. zm.) - nakazał pobrać od powodów M. N. i W. N. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Chełmnie kwotę 12 466,13 zł. tytułem - poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa - kosztów sądowych w zakresie wydatków, na które składają się koszty związane ze sporządzonymi w niniejszej sprawie opinii biegłych w kwotach: 5089,89 zł. (k. 64) + 106,98 zł. (k. 224) + (4380,25 zł. + 69,70 zł.) (k. 263) + (2350,43 zł. + 262,59 zł.) (k. 367) + (139,43 zł. + 66,86 zł.) (k. 396).
I C 890/13
Powodowie A. Ł. i T. Ł. wnieśli pozew przeciwko Zakładowi (...) Spółce jawnej M. M., L. M. w O. o zapłatę kwoty 114.192 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 12 marca 2013 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu powodowie wskazali, iż z pozwanym łączyła ich umowa budowy 8 domków letniskowych, z terminem realizacji ustalonym na dzień 31 stycznia 2013 roku. Powodowie podkreślili, że pozwany nie zrealizował przedmiotu umowy oraz w dniu 24 stycznia 2013 roku, odstąpił od umowy, co było sprzeczne z jej postanowieniami. Powodowie wskazali, że w umowie strony zastrzegły karę umowną, w wysokości 1 % za każdy spóźniony dzień od dnia 31 stycznia 2013 roku. Wysokość kary umownej za jeden dzień zwłoki wynosi zatem 2.928 zł, zaś łącznie stanowi kwotę dochodzoną niniejszym pozwem. Powodowie, jako podstawę prawną roszczenia, wskazali przepis art. 471 k.c. w zw. z art. 353 k.c.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt: II C 215/15

UZASADNIENIE

Powód Miasto K. reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. wniósł pozew przeciwko W. N. oraz I. K., wnosząc o nakazanie pozwanym, aby zapłacili solidarnie powodowi kwotę 123.757,49 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 22 lipca 2014r. do dnia zapłaty oraz koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, a w przypadku wniesienia przez pozwanych sprzeciwu wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 123.757,49 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 22 lipca 2014 r. oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, a w przypadku skierowania sprawy do rozpoznania w postępowaniu zwykłym wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 123.757,49 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 22 lipca 2014 r. oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Na uzasadnienie tak sformułowanego żądania powód wskazał, że w dniu 27 stycznia 2014 r. po przeprowadzeniu postępowania w trybie przetargu nieograniczonego przeprowadzonego zgodnie z przepisami Prawo zamówień publicznych, zawarł z pozwanymi umowę, której przedmiotem była ochrona osób i mienia w budynkach Urzędu Miasta K. położonych przy ul. (...) w K.. Powód wskazał, że umowa oraz stanowiąca jej integralną część Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia nakładała na pozwanych szereg obowiązków, do których należały m.in.: określone w § 1 ust. 4 umowy – wykonawca zobowiązany jest do wykonania i dostarczenia do Zamawiającego w kresie 1 miesiąca od daty przejęcia budynku do ochrony przy ul. (...), Planu Ochrony Budynku, określone w § 7 ust. 2 umowy – Wykonawca wyznacza kierownika obiektu, który w ramach zawartej umowy reprezentuje Wykonawcę i jest przełożonym pracowników na danym obiekcie, określone w pkt 10.3f (...) na żądanie Zamawiającego Wykonawca okaże dokumenty wykazujące kwalifikacje personelu, wymagane przez przepisy powszechnie obowiązującego prawa (w szczególności zaświadczenie o niekaralności pracowników wykonujących usługę ochrony), określone w pkt 10.3h SIWZ – Wykonawca zobowiązany będzie dostarczyć Zamawiającemu listę osób, które będą wykonywały usługę ochrony najpóźniej w dniu podpisania umowy i na bieżąco jej aktualizowania, określone w pkt 103l SIWZ- Pracownicy ochrony będą codziennie kontrolowani przez osoby posiadające odpowiednie licencje (zatrudnieniu przez Wykonawcę), określone w pkt 13.3b SIWZ – (…) dysponują osobami, które będą uczestniczyć w wykonywaniu zamówienia, w szczególności odpowiedzialnych za świadczenie usług, tj. co najmniej trzy osoby wyznaczone do nadzoru nas realizacją usługi – posiadają licencje pracownika ochrony fizycznej minimum drugiego stopnia wydane przez uprawnione organy – właściwego komendanta policji zał.

Nr 4 do SIWZ. W ocenie powoda określone wyżej zadania były nienależycie realizowane, a w niektórych przypadkach w ogóle nierealizowane. Powód dalej wskazał, iż zwrócono się do pozwanych o przystąpienie do prawidłowego wykonania umowy (m.in. o dostarczenie dokumentów) do dnia 5 kwietnia 2014r. do godziny 15:00, przy jednoczesnym wskazaniu, iż dalsze niewywiązywanie się z postanowień umownych skutkować będzie odstąpieniem Zamawiającego od umowy. Zdaniem powoda, pozwani w odpowiedzi na powyższe zobowiązali się dostarczyć pełne dane do dnia 15 kwietnia 2014r., niemniej jednak nie wywiązali się z tegoż.

Jak następnie wskazał powód, w związku z powyższym pismem z dnia 25 kwietnia 2014 r. odstąpił od umowy z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy i na podstawie § 11 umowy z dnia 29 stycznia 2014 r. naliczył karę umowną w wysokości 123.758 zł. W dniu 18 czerwca 2014 r. wystawiono notę księgową obejmującą kwotę należnej kary umownej, lecz pozwani pomimo wezwań do zapłaty kwoty wynikającej z noty nie uiścili. Pozwani solidarnie W. N. i I. K. w odpowiedzi na pozew wnieśli o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na pozwanych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.

Pozwani zaprzeczyli by dochodzona przez powoda kwota wynikająca z kary umownej była powodowi należna, z uwagi na fakt, że powód bezpodstawnie odstąpił od przedmiotowej umowy, w związku z czym nie było podstaw do naliczenia kary umownej. Pozwani wskazali, że niedostarczenie pełnej dokumentacji, nawet jeśli miało miejsce, czemu zaprzeczają, to nie mogło to stanowić podstawy do odstąpienia od umowy. Nadto w ich ocenie zastrzeżenia podnoszone w pozwie nie miały większego znaczenia dla jakości świadczonej usługi. Zaznaczyli, że umowę świadczyli należycie.

Podnieśli, że wysokość dochodzonej przez powoda kary umownej jest rażąco wygórowana, gdyż powód nie poniósł żadnej szkody, jak również z tego względu, że pozwani wykonywali umowę przez krótki okres czasu – od lutego 2014 r. do 25 kwietnia 2014 r. W ich ocenie wysokość kary umownej kilkukrotnie przekracza wartość wykonanej usługi. Zwrócili uwagę na fakt, że wartość całej umowy brutto wynosiła 618.787,47 zł i że została podpisana na okres 3 lat. Pozwani podali, że od początku kwestionowali zasadność naliczenia kary umownej oraz że odesłali ją do powoda bez księgowania.

Zarzucili także, że w związku z przekształceniem spółki (...) s.c. W. N. I. K. w spółkę (...) spółka komandytowa, pozwanym winna być spółka komandytowa, a nie wspólnicy spółki cywilnej. W piśmie procesowym z dnia 14 maja 2015 r. powód sprecyzował, że okolicznościami stanowiącymi podstawę do odstąpienia od umowy było m.in.: notoryczne stawianie się na stanowisku ochrony osób nieumocowanych do wykonania usługi, brak posiadania uprawnień przez stawiające się osoby, stawianie się na stanowisku ochrony tylko jednego pracownika w przypadku, gdy z umowy wynikał obowiązek stawienia się dwóch, niewykonywanie obowiązków przez te osoby, brak wyznaczenia kierownika obiektu i brak kontrolowania pracowników wykonawcy przez osoby posiadające odpowiednie licencje, ciągłe zmiany personalne bez aktualizacji listy o której mowa w pkt 10.3h SIWZ i jakiejkolwiek informacji ze strony wykonawcy, brak przedstawienia zastrzeżonych umową dokumentów (potwierdzających istotne z punktu widzenia gwarancji bezpieczeństwa ochranianego obiektu kwestie) takich jaki aktualny wykaz osób wykonujących ochronę, zaświadczenia o karalności nowo wprowadzonych osób czy tez brak dokumentów potwierdzających ich szkolenie i brak planu ochrony budynku.

Powód zaprzeczył przy tym by kara umowa była rażąco wygórowana. Fakt braku poniesienia szkody nie ma w jego ocenie znaczenia, nadto wskazał że pozwani zgodzili się na warunki określone w umowie, a dotyczące wysokości kary umownej. Podniósł także, że pozwani mają legitymację bierną w niniejszym procesie biorąc pod uwagę brzmienie art. 584 k.s.h. w zw. z art. 551 § 3 k.s.h. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Strony dnia 27 stycznia 2014 r., na skutek wygranego przez pozwanych przetargu nieograniczonego zgodnie z przepisami ustawy Prawo Zamówień Publicznych, zawały umowę nr (...), na mocy której Zamawiający Miasto K. powierzyło Wykonawcy W.

N. i I. K., prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą (...) s.c. W. N. I. K. z siedzibą w Z. (obecnie (...) spółka komandytowa) obowiązek ochrony osób i mienia w budynkach Urzędu Miasta K., położonych przy ul. (...) w K. w zakresie określonym w umowie oraz specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ). Umowa weszła w życie z dniem podpisania i została zawarta na czas określony od dnia a) 21 lutego 2014r. w budynku przy ul. (...), b) oddania budynku przy ul. (...) do użytkowania (po remoncie) – około 1 marca 2014r., c) od 1 lutego 2014r. w budynku przy ul. (...) – do dnia 28 lutego 2017 r. (§ 5) Za realizację przedmiotu umowy Wykonawca zgodnie z umową otrzymywał wynagrodzenie miesięcznie:

a) za budynek przy ul. (...) w wysokości 9.202,56 zł brutto, b) za budynek przy ul. (...) w wysokości 7.851,14 zł brutto, c) za budynek przy ul. (...) w wysokości 17 w wysokości 73,80 zł brutto. Ogólną wartość przedmiotu umowy określono na kwotę 618.787,47 zł brutto (§ 6). Zgodnie z § 11 umowy strony postanowiły, iż w razie odstąpienia od wykonania umowy z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy, Wykonawca zapłaci Zamawiającemu karę umowną w wysokości 20 % kwoty, o której mowa w § 6 ust. 6 umowy, czyli kwoty stanowiącej wartość przedmiotu umowy (dowód: umowa k. 12-15, SIWZ wraz z załącznikami k. 17-46).

Powód nie był zadowolony z jakości świadczonych przez pozwanych usług. Wbrew warunkom umowy nr (...), zdarzały się sytuacje, w których dozór ochroniarski sprawował jeden pracownik zamiast dwóch, celem wykonywania pracy stawiały się osoby nieumocowane, jak również niektóre osoby skierowane do świadczenia pracy nie posiadały wymaganych uprawnień lub były nieprzeszkolone, nadto osoby sprawujące dozór ochroniarski nie wypełniały skrupulatnie raportów związanych z zauważonymi uchybieniami w budynkach, pozostawiały otwarte pomieszczenia po obchodzie, pracowały ponad normę, zaniechiwały wykonania obchodów obiektów.

Nadto pracownicy ochrony nie posiadali sprawnego sprzętu łączności bezprzewodowej, niezbędnego podczas obchodów i kontroli obiektów, nie było wyznaczonego kierownika obiektu. Jednocześnie pozwani nie informowali rzetelnie powoda o zmianach pracowników ochrony na stanowiskach pracy oraz nie dostarczali bieżących harmonogramów pracy, nie dostarczali powodowi zastrzeżonych umową dokumentów w postaci aktualnego wykazu osób wykonujących ochronę, zaświadczeń o niekaralności nowo wprowadzonych osób czy dokumentów potwierdzających ich szkolenie, a także dokumentu w postaci planu ochrony budynku.

Równocześnie pozwani, poprzez wyznaczonych koordynatorów, nie pełnili należytego nadzoru nad pracownikami ochrony. Kontakt z nimi jak i koordynatorami był utrudniony (pismo z dn. 23.03.2014r. k. 48, protokół kontroli z dn. 24.03.2014r. k. 50, pismo z dn. 19.03.2014r., k. 51, pismo z dn. 02.04.2014 r. k. 55, protokół z kontroli z dn. 24.03.2014r. k. 57, protokół z kontroli z dn. 25.03.2014r., protokół z kontroli z dn. 25.03.2014r., protokół z kontroli z dn. 27.03.2014r. k. 60, notatka służbowa z dn. 31.03.2014r. k. 61, protokół z kontroli z dn. 01.04.2014r. k. 62, notatka służbowa z dn. 02.04.2014 r., notatka służbowa z dn. 02.04.2014r. k. 63, protokół kontroli z dn. 10.04.2014r. k. 64, protokół z kontroli z dn. 11.04.2014r. k. 65, notatka z dn. 17.04.2014 r. k. 66, notatka z dn. 18.04.2014 r. k. 67, pismo z dn. 01.04.2014r. k. 68, zeznania świadka O.

S. k. 160-161, zeznania świadka D. B. k. 161, zeznania świadka H. B. k. 161-162, zeznania świadka A. R. k. 162). Dnia 1 kwietnia 2014r. Urząd Miasta K. wystosował do pozwanych pismo informujące, że w budynku przy ul. (...), na stanowisku ochrony w dniu 27.03.2014r. znajdował się tylko jeden uprawniony pracownik oraz drugi nieuprawniony, którego zobowiązano do opuszczenia budynku. Zgodnie z pismem na jego miejsce stawiła się inna, tym razem upoważniona osoby, która jednak nie została wcześniej przeszkolona w zakresie obsługi systemów alarmowych.

Powód zwrócił także uwagę na fakt, że kontakt z osobami wskazanymi do nadzoru nad pracownikami ochrony jest utrudniony, pracownicy nie posiadali sprzętu łączności bezprzewodowej, że nie jest informowany od zmianach personalnych pracowników oraz nie jest mu przedkładany harmonogram pracy. Powód zwrócił się w piśmie do pozwanych o dostarczenie w trybie pilnym aktualnej listy osób realizujących powierzoną usługę ochrony na poszczególnych obiektach, zaświadczeń o niekaralności i brakujących oświadczeń o ochronie danych osobowych wymienionych osób, a także zwrócił się o wyznaczenie kierownika obiektu i dostarczenia planu Ochrony Obiektu.

Powód w piśmie poinformował pozwanych, że niewywiązanie się Wykonawcy z realizacji przedmiotu zamówienia skutkować będzie odstąpieniem Zamawiającego od umowy z winy Wykonawcy i naliczeniem kary umownej (dowód: pismo z dn. 01.04.2014 r. k. 68). W odpowiedzi na powyższe pismo pozwani poinformowali Przedstawiciela Urzędu Miasta K. w piśmie z dnia 4 kwietnia 2014r., iż sytuacja dotycząca niepełnej obsady pracowników ochrony i ich wyposażenia jest na etapie wewnętrznego wyjaśniania, dotychczasowych koordynatorów zastąpią nowi, a informacja z aktualną listą pracowników została wysłana mailowo, z tym że pełne dane, o które Urząd Miasta K. prosił w piśmie z dnia 1 kwietnia 2014 r., zostaną dostarczone do dnia 15 kwietnia 2014 r. (dowód: pismo z dn. 04.04.2014r. k. 7).

Pomimo zapewnień pozwani nie udzieli do dnia 15 kwietnia 2014r. dalszych wyjaśnień oraz nie przedłożyli dokumentów (okoliczności bezsporne). Powód dnia 25 kwietnia 2014 r. zarzucił pozwanym nienależyte wykonane usługi, jak i częściowo jej nierealizowanie, w zakresie § 1 ust. 4 umowy, § 7 ust. 2 umowy, pkt 10.3 f SIWZ, pkt 1.3 h SIWZ, pkt 10.3l SIWZ, pkt 13.3b SIWZ. W związku z powyższym, powód, wobec faktu niewywiązywania się z postanowień umownych i nieprzystąpienia do prawidłowej realizacji umowy, odstąpił od umowy z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy, jednocześnie zawiadamiając o naliczeniu na podstawie § 11 umowy z dnia 29 stycznia 2014r. kary umownej w wysokości 123.757,49 zł i wzywając do jej zapłaty w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma (dowód: pismo z dn. 25.04.2014r. k. 72-73).

Pismem z dnia 29 kwietnia 2014r. Naczelnik Wydziału Administracyjnego Urzędu Miasta K. wezwał pozwanych do opuszczenia ochranianych budynków i wymontowania urządzeń (dowód: pismo z dn. 29.04.2014r. k. 74). Do przekazania ochranianych przez pozwanych obiektów doszło dnia 30 kwietnia 2014 r. (dowód: protokół k. 75). Powód dnia 18 czerwca 2014r. wystawił na rzecz pozwanych notę księgową nr (...) na kwotę 123.757,49 zł (wyliczenie kwoty: 618.787,47 zł x 20 % = 123.757,49 zł) z czternastodniowym terminem płatności, od daty doręczenia (dowód: nota k. 76).

Pozwani otrzymali notę dnia 7 lipca 2014 r. (k.77), jednak nie uregulowali spornej wierzytelności (okoliczności bezsporne). (...) spółka cywilna W. N. I. K. została przekształcona w (...) spółkę komandytową (okoliczności bezsporne). Sąd dał wiarę zeznaniom świadka O. S., zeznaniom świadka D. B., zeznaniom świadka H. B. i zeznaniom świadków A. R., gdyż były spójne i logiczne, wzajemnie się uzupełniały oraz korespondowały z materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka Z.

M. (k.200), zeznaniom pozwanego I. K. (k.247-250) i pozwanego W. N. (k. 256--257), zeznających że usługi ochroniarskie były wykonywane w sposób należyty. Mianowicie ich zeznania pozostawały w wyraźnej sprzeczności z wiarygodnymi zeznaniami pozostałych świadków oraz pismami, notatkami i protokołami z kontroli wykonywania usługi. Podkreślić należy, iż strona pozwana nie przedstawiła jakiegokolwiek pisemnego stanowiska, które stanowiłoby odpowiedz na protokół kontroli z wykonanych usług. To dodatkowo wskazuje na niewiarygodność zeznań tej grupy osób.

Tym bardziej, iż pozwani to przedsiębiorcy, od których należy wymagać szczególnej staranności przy wykonywaniu usług. Sąd przyznał atrybut wiarygodności i mocy dowodowej wszystkim dokumentom, zawartych w aktach sprawy. Nie ustalono bowiem żadnych okoliczności, które mogłyby budzić wątpliwości, co do ich treści i nie były kwestionowane przez żadną ze stron w toku postępowania.

Sąd zważył, co następuje:

Roszczenie powoda zasługiwało na uwzględnienie w niewielkim zakresie. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że pozwani solidarnie pomimo przekształcenia formy prowadzonej przez nich działalności gospodarczej ze spółki cywilnej na spółkę komandytową byli legitymowani biernie w niniejszym procesie. Należy przychylić się do stanowiska strony powodowej, że w podstawą ich odpowiedzialności jest art. 551 § 2 i 3 k.s.h. w zw. z art. 584 k.s.h, w myśl którego wspólnicy spółki przekształcanej odpowiadają za zobowiązania spółki powstałe przed dniem przekształcenia na dotychczasowych zasadach przez okres trzech lat, licząc od tego dnia.

Nota obciążeniowa nr (...) została wystawiona na rzecz pozwanych dnia 18 czerwca 2014r., spółka cywilna pozwanych została przekształcona w (...) spółkę komandytową dopiero dnia 16 stycznia 2015 roku, zaś pozew złożony został 26 lutego 2015 r. Powyższa chronologia zdarzeń powoduje, że solidarna odpowiedzialność pozwanych jest uzasadniona. Przechodząc zatem na merytoryczny grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż spór cywilny sprowadzał się do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, czy istniały przesłanki ku temu by powód odstąpił od łączącej strony umowy z dnia 27 stycznia 2014 r., z winy pozwanych, a przez to czy istniały podstawy do obciążenia pozwanych karą umowną wynikającą z paragrafu § 11 umowy.

Kwestią sporną, oprócz zasadności roszczenia, pozostawała także wysokość naliczonej kary umownej. Pozwani solidarnie, w przypadku uznania przez Sąd, że zasadnym byłoby rozwiązanie umowy z ich winy, wnieśli o jej miarkowanie, podnosząc że powód nie poniósł na skutek wykonywania umowy żadnej szkody oraz biorąc pod uwagę krótki okres jej wykonywania. W aspekcie niniejszej sprawy bezspornym pozostawało, że strony postępowania łączyła umowa w sprawie zamówienia publicznego z dnia 27 stycznia 2014 r., w przedmiocie ochrony osób i mienia w budynkach Urzędu Miasta K. położonych przy ul. (...), zawarta na skutego wygrania przez pozwanych przetargu nieograniczonego, na zasadach przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych z dnia 29 stycznia 2004 r. (Dz.U.2015.2164 j.t.).

Zgodnie z umową, pozwani byli obowiązani przestrzegać postanowień wynikających z umowy oraz specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ), stanowiącej integralną część umowy. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w postaci zeznań świadków, którym Sąd dał wiarę, a korelujących z załączonymi do pozwu pismami, notatkami i protokołami z kontroli wykonywania umowy, wyraźnie wykazał, iż istniały przesłanki uprawniające powoda do odstąpienia od umowy łączącej strony z winy pozwanych. Zostało bowiem w sprawie wykazane, że pozwani, jako Wykonawcy, naruszyli następujące postanowienia umowne: - określone w pkt 10.3a SIWZ, stanowiącego, że „ w ramach zamówienia wykonawca zobowiązany jest do :

a) ochrony osób i mienia w zakresie stałej i bezpośredniej ochrony fizycznej wraz z dozorem sygnałów przesyłanych, gromadzonych i przetwarzanych w elektronicznych urządzeniach i systemach alarmowych zainstalowanych w budynkach Urzędu Miasta K. przy ul. (...) – po dwie osoby całodobowo na zmianie, przy ul. (...) – po dwie osoby całodobowo na zmianie i dodatkowo jedna osoba dla ochrony biura Praw Jazdy i Rejestracji (...) roboczych w godz. od 6:00 do 18:00, przy ul. (...) – całodobowa ochrona elektroniczna, wykonawca zapewnia łączność z bazą monitorowania; - określone w § 1 ust. 4 umowy, stanowiącego, iż „wykonawca zobowiązany jest do wykonania i dostarczenia do Zamawiającego w kresie 1 miesiąca od daty przejęcia budynku do ochrony przy ul. (...), Planu Ochrony Budynku”;

Zważyć należy, że § 11 umowy, który stanowi iż w razie odstąpienia od wykonania umowy z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy, Wykonawca zapłaci Zamawiającemu karę umowną w wysokości 20 % kwoty, o której mowa w § 6 ust. 6 umowy, czyli kwoty stanowiącej wartość przedmiotu umowy. - określone w § 7 ust. 2 umowy, stanowiącego iż „wykonawca wyznacza kierownika obiektu, który w ramach zawartej umowy reprezentuje Wykonawcę i jest przełożonym pracowników na danym obiekcie”; - określone w pkt 10.3f (...), stanowiącego, iż „wykonawca musi dysponować należycie wykwalifikowanym personelem zapewniającym poprawne wykonanie usługi; na żądanie Zamawiającego Wykonawca okaże dokumenty wykazujące kwalifikacje personelu, wymagane przez przepisy powszechnie obowiązującego prawa (w szczególności zaświadczenie o niekaralności pracowników wykonujących usługę ochrony)”; - określone w pkt 10.3h SIWZ, stanowiącego iż „wykonawca zobowiązany będzie dostarczyć Zamawiającemu listę osób, które będą wykonywały usługę ochrony najpóźniej w dniu podpisania umowy i na bieżąco jej aktualizowania”; - określone w pkt 103l SIWZ, stanowiącego, iż „pracownicy ochrony będą codziennie kontrolowani przez osoby posiadające odpowiednie licencje (zatrudnieniu przez Wykonawcę)”; - określone w pkt 13.3b SIWZ – (…) dysponują osobami, które będą uczestniczyć w wykonywaniu zamówienia, w szczególności odpowiedzialnych za świadczenie usług, tj. co najmniej trzy osoby wyznaczone do nadzoru nas realizacją usługi – posiadają licencje pracownika ochrony fizycznej minimum drugiego stopnia wydane przez uprawnione organy – właściwego komendanta policji zał.

Nr 4 do SIWZ”. Z odstąpieniem od umowy z winy Wykonawcy, a uzasadnionym okolicznościami sprawy, umowa z dnia z dnia 27 stycznia 2014 r., łączyła obowiązek zapłaty kary umownej, w wysokości z góry ustalonej. Mianowicie, w myśl § 11 umowy, w razie odstąpienia od wykonania umowy z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy, Wykonawca zapłaci Zamawiającemu karę umowną w wysokości 20 % kwoty, o której mowa w § 6 ust. 6 umowy, czyli kwoty stanowiącej wartość przedmiotu umowy. Wartość przedmiotu umowy opiewała w myśl § 6 ust. 6 umowy na kwotę 618.787,47 zł, zatem 20 % z tej sumy wynosi kwotę 123.757,49 zł, której to kwoty powód dochodził w pozwie od pozwanego, tytułem zapłaty kary umownej.

Podnieść w tym miejscu należy, że na mocy art. 139 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych do umów w sprawach zamówień publicznych, zwanych dalej "umowami", stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. I tak, zgodnie z art. 483 § 1 k.c. można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Jednocześnie w myśl art. 484 k.c. w razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody.

Żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły (§ 1). Jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana (§ 2). Ustawodawca formułując jedną z przesłanek miarkowania kary umownej z art. 484 § 2 k.c. posłużył się niedookreślonym zwrotem "rażącego wygórowania". Istotnym jest, że przepisy kodeksu cywilnego nie wskazują jakie okoliczności mają wpływ na ocenę jej zaistnienia, zatem ustalenie tych okoliczności pozostawiono wyłącznie uznaniu sędziowskiemu.

Wskazać również należy, że ogólny charakter normy uzasadnia jej zastosowanie wtedy gdy w świetle oceny określonego stanu faktycznego, można stwierdzić, że kara umowna w zastrzeżonej wysokości będzie jawić się jako nieadekwatna (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 12 maja 2016 r., I ACa 173/16). Celem redukcji kary jest jej określenie w takiej wysokości, aby utraciła ona cechę "rażącego wygórowania". Chodzi o konkretne, wskazane przez sąd okoliczności zarówno istniejące w chwili zastrzeżenia kary umownej, jak i powstałe później.

W każdym razie sąd, stosując miarkowanie, powinien mieć na względzie podstawowe funkcje kary umownej, jakimi są funkcja stymulująca wykonanie zobowiązania, funkcja represyjna w postaci sankcji za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy oraz funkcja kompensacyjna (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 28 maja 2015 r., I ACa 125/15). Przy tym, założeniem instytucji miarkowania jest zapewnienie dłużnikowi ochrony przed nadmiernie dotkliwymi skutkami wadliwej oceny ryzyka umownego i przywrócenie słuszności kontraktowej.

Odszkodowanie przewidziane przez art. 483 § 1 k.c. nie może bowiem stanowić źródła nieuzasadnionych i niewspółmiernych zysków dla wierzyciela (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 17 marca 2016 r., I ACa 1040/15). Jak wskazał w wyroku z dnia 17 czerwca 2016 r.,IV CSK 674/15, Sąd Najwyższy, oceniając wysokość kary umownej, w związku z podniesieniem zarzutu jej miarkowania, należy brać pod uwagę istnienie szkody oraz jej rozmiar. Względy aksjologiczne przemawiają bowiem za tym, że zastrzeżenie kary nie powinno prowadzić do nieuzasadnionego wzbogacenia wierzyciela.

Reasumując, kara umowna musi być uznana za wygórowaną rażąco, gdy dysproporcja między wysokością kary umownej, a możliwym interesem wierzyciela jest szokująca i narusza poczucie słuszności. Powyższe prowadzi do wniosku, iż z jednej strony obowiązek zapłaty kary umownej powstaje niezależne od tego, czy szkoda wystąpiła rzeczywiście i w jakiej wysokości, z drugiej, wysokość kary umownej nie może prowadzić do jaskrawego uprzywilejowania jednej ze stron stosunku zobowiązaniowego i odpowiadać musi właściwości tego stosunku.

Przy ocenie czy zastrzeżona kara umowna jest rażąco wygórowana dopuszczalne zatem jest uwzględnienie tak stosunku wysokości kary umownej do wysokości szkody doznanej przez wierzyciela, jak i relacji między wysokością kary umownej, a wysokością świadczenia strony zobowiązanej do zapłaty kary umownej. W ocenie Sądu karę umowną, jaką finalnie obciążono stronę pozwaną należy ocenić jako rażąco wygórowaną. Wyniki przeprowadzonego postepowania dowodowego prowadzą do stanowczego wniosku, iż uchybienia ze strony pozwanych nie spowodowały zaistnienia po stronie powodowej żadnej szkody.

Zważyć należy, że mimo iż pozwani umowę wykonywali nienależycie, była ona wykonywana, a ich działania nie przyniosły ujemnych konsekwencji dla powoda. Nadto faktyczne świadczenie usług przez pozwanych na podstawie umowy trwało w stosunkowo krótkim czasie (ok.3 miesięcy), w związku czym zysk jaki uzyskali pozwani z przedmiotowej umowy, pozostaje w dużej dysproporcji w przewidzianą przez strony ogólną wartością umowy. Powyższe oznacza, że wysokość obliczonej przez powoda kary umownej w sposób znaczny przekraczałaby zysk jaki w rzeczywistości uzyskali.

Takowe wyliczenie pozostawałoby w sprzeczności z zasadami słuszności i współżycia społecznego oraz prowadziło do nadmiernego wzbogacenia się powoda kosztem pozwanych. Wymaga przy tym zaakcentowania, iż stosunek łączący strony przedmiotowego postępowania nie miał czysto cywilnoprawnego charakteru, skoro wywodził się z przepisów Prawa Zamówień Publicznych, co powoduje iż powód miał w stosunku do pozwanych pozycję znacznie korzystniejszą. W tym zakresie posiadał znacznie szersze kompetencje w zakresie ukształtowania zobowiązania łączącego strony niniejszego procesu, w tym co do samodzielnego ukształtowania wysokości kary umownej.

Przyznać w tym miejscu należy, że pozwani składając ofertę w zakresie zamówienia publicznego na ochronę obiektów Urzędu Miasta K., byli zapoznani ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia i stanowiącej jej załącznik wzorem umowy, zawierającej postanowienie o wysokości kary umownej, niemniej jednak, na ówczesnym etapie wizja obciążenia ich karą umowną była dla niech jedynie potencjalna. Zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego nie mogła stanowić wyłącznego elementu determinującego do wycofania się ich ze złożenia oferty.

Mając na względzie powyższe okoliczności kara umowna nałożona przez powoda musi zostać uznana za wygórowaną i to w stopniu rażącym. Wobec spełnienia warunków do skorzystania z sędziowskiego uprawnienia do miarkowania kary umownej, pozostało jedynie do rozważenia, w jakim stopniu świadczenie to zredukować. Sąd, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, przyjął że zachodzą przesłanki miarkowania kary umownej wymienionej w art. 484 § 2 k.c. w postaci rażącego wygórowania i należy ją w związku z tym zredukować do 10%.

Obliczona przez powoda kara umowna wynosiła 123.757,49 zł. Zatem dziesięć procent tej kwoty stanowi suma 12.375,75 złotych, o czym orzeczono w pkt 1. sentencji wyroku z mocy powyżej cytowanego przepisu. O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c. w zw. z art. 455 k.c., zasądzając je od dnia 22 lipca 2014 r. (pkt 1 wyroku), czyli od dnia następującego po dniu, który stanowił ostatni dzień terminu na uregulowanie kwoty wynikającej z noty księgowej nr (...). Od tego dnia pozwani pozostawali w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia.

W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo, o czym orzekł w pkt 2 wyroku. Rozstrzygnięcie w zakresie kosztów procesu zawarte w pkt 3. oparte zostało o art. 100 zd. drugie k.p.c.. Sąd obciążył w całości stronę powodową, jako że pozwani solidarnie wygrali w przeważającej części dochodzonego przez powoda roszczenia (90%). Wobec powyższego zasądzono od powoda na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 3.617,-złotych, obejmującą wynagrodzenie pełnomocnika pozwanych w oparciu o przepis § 6 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) oraz opłatę od pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17,- złotych w myśl art. 1 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej.