I C 215/16 · Sąd powszechny

Sygn. akt I C 215/16

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2016 roku Sąd Rejonowy w Raciborzu Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Marzena Korzonek Protokolant: sekr. sądowy Anna Popławska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 roku w Raciborzu na rozprawie sprawy z powództwa: J. C. i E. C. przeciwko: (...) Spółce Akcyjnej w K. o przywrócenie stanu zgodnego z prawem I. oddala powództwo, II. zasądza solidarnie od powodów J. C. i E. C. na rzecz pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w K. kwotę 428,00 (czterysta dwadzieścia osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 215/16

UZASADNIENIE

Powodowie E. C. i J. C. wnieśli o nakazanie usunięcia słupa energetycznego stanowiącego własność pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w K. jako umieszczonego niezgodnie z prawem na nieruchomości powodów oraz obciążenie pozwanej kosztami postępowania. W uzasadnieniu powodowie podali, że są właścicielami nieruchomości (...) i (...) dla których prowadzona jest księga wieczysta nr (...). W księdze tej brak jest wpisów o istniejących służebnościach. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości z uwagi na brak wykazania legitymacji czynnej powodów, nadto zakwestionowała wartość przedmiotu sporu wnosząc o jej sprawdzenie.

Dalej, w przypadku wykazania i ustalenia legitymacji czynnej powodów, pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości podnosząc zarzut zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu obciążającej nieruchomość wskazaną w pozwie, przy czym wniosła o zbadanie jedynie przesłanek zasiedzenia. Wreszcie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu zasiedzenia służebności przesyłu, pozwana wniosła o oddalenie powództwa podnosząc zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez powodów (art. 5 k.c.). Ewentualnie, w przypadku uwzględnienia powództwa w zakresie żądania usunięcia urządzeń pozwanej, pozwana wniosła o wyznaczenie pięcioletniego terminu na wykonanie wyroku w tym zakresie.

Nadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W treści pozwu E. C. i J. C. oświadczyli, że są właścicielami nieruchomości (...) i (...), dla których prowadzona jest księga wieczysta nr (...) oraz wnieśli o nakazanie usunięcia słupa energetycznego stanowiącego własność pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w K. jako umieszczonego niezgodnie z prawem na nieruchomości powodów. E. C. i J. C. nie złożyli żadnych wniosków dowodowych. Sąd oddalił wnioski dowodowe pozwanej o dopuszczenie dowód z dokumentów na k. 53-70, 85, 122 na okoliczności wskazane w odpowiedzi na pozew oraz wnioski dowodowe pozwanej o dopuszczenie dowód z zeznań świadków K.

D. i P. K. na okoliczności wskazane w odpowiedzi na pozew, albowiem pozwana skutecznie podniosła zarzut braku legitymacji procesowej czynnej po stronie powodów, co czyniło dalsze postępowanie dowodowe zbędnym.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo należało oddalić z uwagi na skutecznie podniesiony przez pozwaną zarzut braku legitymacji procesowej czynnej po stronie powodów. Zgodnie z art. 222 § 2 k.c. przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń. Legitymacja procesowa wskazuje kwalifikację materialną podmiotów prowadzących spór, w tym znaczeniu, że powód powinien być uprawniony do występowania z żądaniem udzielenia mu ochrony prawnej w stosunku do pozwanego, a ten zobowiązany do określonego zachowania się, dotyczy zatem możliwości określenia, czy w procesie występują w charakterze stron te podmioty, które są jednocześnie podmiotami stosunku prawnego będącego przedmiotem procesu.

Tylko ze stosunku określonego przez prawo materialne płynie uprawnienie konkretnego podmiotu do występowania z konkretnymi roszczeniami przeciwko innemu konkretnemu podmiotowi. To szczególne uprawnienie konkretnego podmiotu, oceniane z punktu widzenia prawa materialnego, nazywane jest legitymacją procesową. Jeżeli zostanie wykazanie, że strony są związane prawnomaterialnie z przedmiotem procesu, którym jest roszczenie procesowe, to zostanie wykazana legitymacja procesowa powoda (czynna) i pozwanego (bierna). Podkreślić również należy, że legitymacja procesowa stanowi przesłankę materialnoprawną, której oceny sąd dokonuje w zakresie jej istnienia w chwili wyrokowania.

Katalog podstaw nieważności ma charakter zamknięty (art. 199 § 1 k.p.c., art. 1099 k.p.c.) i obejmuje tylko bezwzględne przesłanki procesowe. Tymczasem legitymacja procesowa jest pozytywną przesłanką jurysdykcyjną, podlegającą ocenie na podstawie przepisów prawa materialnego, zatem jej ewentualny brak skutkuje oddaleniem powództwa, a nie odrzuceniem pozwu. Odnosząc powyższe do realiów przedmiotowej sprawy wskazać należy, że powodowie w żaden sposób nie wykazali, iż przysługuje im prawo własności nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr (...).

Wskazać przy tym należy, że przy wytoczeniu powództwa z art. 222 § 2 k.c. ciężar udowodnienia prawa własności, w myśl art. 6 k.c., spoczywa na właścicielu rzeczy. Ponadto należy wskazać, że powodowie nie złożyli jakichkolwiek wniosków dowodowych na poparcie swoich twierdzeń, a ich roszczenie Sąd uznał za nieudowodnione. Mając powyższe na uwadze w punkcie I wyroku Sąd oddalił powództwo. O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II wyroku. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów procesu uzasadniał art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 105 § 2 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 109 § 1 i 2 k.p.c. Zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata lub radcy prawnego zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Pozwana poniosła koszty procesu w wysokości 428 zł. Na powyższe składają się: wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 360 zł (§ 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych [Dz.U.2015.1804.]) oraz opłaty od pełnomocnictw w kwocie 68 zł (4 x 17 zł).