V ACa 666/12 · Sąd powszechny

Sygn. akt V ACa 666/12

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2012 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Artur Lesiak Sędziowie: SA Włodzimierz Gawrylczyk (spr.) SA Katarzyna Przybylska Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Tobiasz - Ignatowicz po rozpoznaniu w dniu 19 września 2012 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa J. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu we W. i Zakładowi Karnemu w P. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt I C 530/11 I. prostuje zaskarżony wyrok w części określającej stronę pozwaną przez wykreślenie słów: „Zakładowi Karnemu w K.” i wpisanie w to miejsce słów: „ Zakładowi Karnemu w P.”; II. oddala apelację; III. nie obciąża powoda kosztami procesu za drugą instancję. V ACa 666/12

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem z 11 kwietnia 2012 r. oddalił powództwo J. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu we W. i Zakła-dowi Karnemu w P. o zasądzenie kwoty 85.000 zł i odstąpił od obciążenia powodakosztami procesu. W motywach wyroku Sąd podał, że powód domagał się zasądzenia tej kwoty, gdyż wczasie odbywania kary pozbawienia wolności pracował przymusowo i nieodpłatnie w Za-kładzie Karnym we W. w okresie od 9 stycznia 1981 r. do 11 lutego 1981 r. i od26 maja 1981 r. do 21 września 1981 r., zaś w Zakładzie Karnym w P. w okresieod 4 grudnia 1986 r. do 13 kwietnia 1988 r. i od 14 kwietnia 1988 r. do 14 czerwca 1988 r.Pozwany wnosił o oddalenie powództwa.

Podniósł zarzut przedawnienia roszczenia napodstawie art. 442 § 1 k.c. Sąd Okręgowy ustalił, że powód podczas odbywania kary pozbawienia wolności pra-cował w Zakładzie Karnym w P. jako pracownik fizyczny na pełnym etacie wokresie od 24 listopada 1982 r. do 13 czerwca 1988 r., a w Zakładzie Karnym we W.-cławku pracował jako pracownik fizyczny w okresie od 25 września 1980 r. do 21 wrze-śnia 1981 r. Ten stan faktyczny nie był sporny. Sąd uwzględnił zarzut przedawnienia roszczenia. Za prawną podstawę roszczeniaprzyjął art. 417 § 1 k.c. Uznał, że termin przedawnienia roszczenia wobec Zakładu Karne-go we W. biegł od 21 września 1981 r., a wobec Zakładu Karnego w P. od 14 czerwca 1988 r. i wynosił 3 lata zgodnie z treścią art. 442 § 1 k.c. oraz że nie byłoprzeszkód, by powód wystąpił z roszczeniem we właściwym czasie.

Powód złożył apelację. Z jej treści wynika, że domaga się zmiany wyroku i uwzględ-nienia powództwa. Powód zarzucił niezgodność orzeczenia z wyrokiem Trybunału Kon-stytucyjnego w sprawie K 35/08, z którego wynika że ma prawo do odszkodowania za pra-cę bez wynagrodzenia oraz że wyroki wydane w stanie wojennym są niezgodne z prawem.Podał, że Sąd Apelacyjny w Gdańsku 6 lipca 2011 r. w sprawie II AKo 58/11 uchylił wy-rok Sądu Wojewódzkiego, skutkiem czego Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem z 28listopada 2011 r. w sprawie III K 183/11 skazał go na karę 6 lat pozbawienia wolności,więc jego pobyt w Zakładzie Karnym we W. i w Zakładzie Karnym w P. w latach 1982-1988 był niezgodny z prawem, zatem zmuszanie go w tym czasie do nieod-płatnej pracy było bezprawne, więc należy mu się za tę pracę odszkodowanie.

Pozwany wnosił o oddalenie apelacji i o zasądzenie kosztów postępowania apelacyj-nego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja jest bezpodstawna. Podniesione w niej zarzuty nie odnoszą się do podstawyoddalenia powództwa, jaką jest podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia rosz-czenia. Zarzuty podniesione w apelacji nie mają wpływu na poprawność dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny, że roszczenie powoda jest przedawnione. Trafnie Sąd Okręgowyuznał, że powód miał dostatecznie dużo czasu do wystąpienia z roszczeniem o odszkodo-wanie za wykonywaną bezpłatnie pracę w czasie odbywania kary pozbawienia wolności.Istotne jest to, że powód pracował nieodpłatnie, a nie to, czy był skazany na podstawie ak-tu normatywnego wydanego w stanie wojennym, uznawanego za niezgodny z prawem.

Skoro w Zakładzie Karnym we W. powód pracował do 21 września 1981 r.,to bieg przedawnienia roszczenia rozpoczął się od 22 września 1981 r. i zakończył się zdniem 21 września 1984 r. Roszczenie o odszkodowanie za pracę w Zakładzie Karnym w P. przedawniło się z dniem 15 czerwca 1991 r., po upływie 3 lat od zakończeniapracy, co miało miejsce w dniu 14 czerwca 1988 r. Powód nie kwestionował stwierdzeniaSądu Okręgowego, że miał możliwość wystąpienia z roszczeniem wcześniej, a wystąpił znim dopiero w dniu 23 sierpnia 2011 r. (dzień wysłania pozwu drogą pocztową - k. 6).Upływ czasu od dni, w których roszczenia odszkodowawcze za pracę w poszczególnychZakładach Karnych uległy przedawnieniu, jest tak duży, a po tych okresach nastąpiła de-mokratyzacja w relacji między władzą a obywatelami, że nie sposób znaleźć racjonalnychprzesłanek pozwalających na nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia roszczenia (art. 5k.c.).

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podsta-wie art. 385 k.p.c. Mając na uwadze, że powód nie ma majątku, skutkiem czego był zwolniony od kosz-tów sądowych, oraz fakt, że powód pracował nieodpłatnie na rzecz pozwanego, Sąd odstąpiłna podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. od obciążania powoda kosztami proce-su. Ponieważ powód wskazał w pozwie, że jego roszczenie jest związane z nieodpłatnąpracą w Zakładzie Karnym we W. i w Zakładzie Karnym w P., a Sąd Okrę-gowy wskazał w wyroku Zakład Kamy w K. (gdzie powód obecnie przebywa), jako statio fisci pozwanego zamiast Zakładu Karnego w P., Sąd Apelacyjny sprostowałoznaczenie pozwanego na podstawie art. 350 § 3 k.p.c.