IX C 316/15 · Sąd powszechny

Sygn. akt IX C 316/15

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2016 roku Sąd Rejonowy w Słupsku IX Wydział Cywilny w składzie: Przewodnicząca: SSR Lidia Rzeczkowska Protokolant: Tomasz Bajek po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 roku w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa G. S. (S.) przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę I. Zasądza od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powódki G. S. kwotę 7.213,92 zł. ( siedem tysięcy dwieście trzynaście złotych 92/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 30.10.2014r. do 31.12.2015r., z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1.01.2016 r. do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostałej części; III. zasądza od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powódki G. S. kwotę 1.149 zł. ( tysiąc sto czterdzieści dziewięć złotych) tytułem kosztów procesu. Sygn. akt IX C 316/15

UZASADNIENIE

G. S. wniosła o zasądzenie na swoją rzecz od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwoty 12.896,42zł. wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 30.10.2014r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając żądanie pozwu wskazała, że w dniu 28.09.2014r. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzony został jej samochód osobowy marki O. (...) nr rej. (...) . Pojazd kierowany przez sprawcę szkody objęty był obowiązkowym ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej, które wykupione zostało u pozwanej. (...) SA wypłaciła powódce tytułem likwidacji szkody w sumie kwotę 9.521,73zł.brutto.

W ocenie strony powodowej pozwana zaniżyła ceny części zamiennych i robocizny, bezpodstawnie zastosował urealnienie części zamiennych o 30% . Wysokość dochodzonego roszczenia stanowi różnica pomiędzy wypłaconym odszkodowaniem a rzeczywistą wartością szkody ustaloną przez niezależnego rzeczoznawcę na kwotę 22.418,15zł. Odsetek ustawowych powódka domaga się od dnia 30.10.2014r. albowiem pozwana miała obowiązek wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia zawiadomienia o szkodzie . (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zdaniem pozwanej wypłacone odszkodowanie w pełni rekompensuje szkodę w pojeździe powódki . Obliczając wysokość należnego odszkodowania zastosowano urealnienie cen części zamiennych oryginalnych i materiałów oraz ceny części alternatywnych z uwagi na fakt, że na rynku dostępne są części zamienne o zróżnicowanych cenach, w tym cenach znacznie niższych aniżeli ceny części zamiennych wynikające z systemu E./A., a ponadto zastosowanie tych części daje gwarancję przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego. Wypłacone odszkodowanie obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu.

Powódka jako wierzyciel powinna współdziałać przy wykonywaniu zobowiązania z dłużnikiem, a zatem powinna przedłożyć faktury lub rachunki dokumentujące poniesione koszty naprawy i rodzaj użytych do niej części celem skutecznego wykazania zasadności i wysokości dochodzonych w niniejszym procesie roszczeń. . Zakwestionowano też datę początkową naliczania odsetek ustawowych, wskazując, że zgodnie z najnowszym orzecznictwem Sądu Najwyższego odsetki w razie sporu co do wysokości odszkodowania należą się od daty wyrokowania – wyrok SN z 7.07.2011r. , II CSK 635/10 .

Sąd ustalił: W dniu 28 września 2014r. w S. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzony został samochód osobowy O. (...) , nr rejestracyjny (...) stanowiący własność G. S. . Pojazd sprawcy szkody objęty był ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.. Przedmiotowa szkoda została zgłoszona pozwanemu w dniu 29.09.2014r. bezsporne oraz dowód : druk zgłoszenia szkody w aktach szkody (...) SA w dniu 6.10.2014r. przyznała powódce odszkodowanie w wysokości 8.437,11zł. brutto.

Następnie pismem z dnia 27.11.2014r. przyznała i ostatecznie wypłaciła jej kwotę 9.521,73zł. brutto . Ustalając koszty naprawy pojazdu zastosowała stawkę za jedną roboczogodzinę dla wszystkich rodzajów prac naprawczych w wysokości 55 zł.netto, obniżyła ceny części zamiennych o 30%, zastosowała współczynnik odchylenia na materiał lakierniczy w wysokości 67% , zastosowała części jakości PJ w zakresie błotnika przedniego . dowód: kosztorysy E.’s nr (...) z 4.10.2014r., nr (...) z 20.11.2014r., pisma pozwanej z 6.10.2014r. oraz z 27.11.2014r. w aktach szkody oraz k.10-12,15-18, 19, Koszt przywrócenia samochodu O. (...) o nr rej. (...) do stanu sprzed kolizji z dnia 28.09.2014r. wynosi 16.735,65zł. brutto. dowód: opinia biegłego sądowego W.

B. – k. 69-82, opinia uzupełniająca k.107-108, 00:15:46- 00:31:26 Sąd zważył: Kwestię odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu szkód komunikacyjnych regulują przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych (Dz.U.2013.392 j.t.). Zgodnie z art. 34 powołanej ustawy z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia.

W świetle przepisów Kodeksu cywilnego ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów zarówno wówczas, gdy odpowiedzialność posiadacza lub kierującego pojazdem oparta jest na zasadzie ryzyka (art. 436 § 1 w zw. z art. 435 § 1 kc), jak i wówczas, gdy oparta jest na zasadzie winy (art. 436 § 2 w zw. z art. 415 kc). Bezsporną pozostawała okoliczność, że do powstania szkody w pojeździe powódki doszło na skutek zderzenia się pojazdów mechanicznych. Pojazd sprawcy szkody objęty był ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przez pozwanego.

W związku z tym po stronie G. S. jako poszkodowanej powstało roszczenie odszkodowawcze, które na mocy art. 822 § 4 kc może być dochodzone bezpośrednio od pozwanego jako ubezpieczyciela (vide: uzasadnienie do Uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej z dnia 7 lutego 2008r. III CZP 115/2007). W toku postępowania likwidacyjnego pozwana uznała roszczenie powódki co do zasady i w oparciu o ustalony w toku oględzin zakres uszkodzeń w pojeździe wypłaciła jej odszkodowanie w wysokości wynikającej ze sporządzonej przez siebie kalkulacji .

Spór między stronami sprowadza się do ustalenia wysokości szkody w pojeździe O. (...) . Celem ochrony ubezpieczeniowej jest zapewnienie uprawnionemu pełnej kompensaty ze strony ubezpieczyciela szkody. Kompensacyjna funkcja odpowiedzialności odszkodowawczej wymaga ustalenia odszkodowania w takiej wysokości, aby cały uszczerbek został wyrównany, z drugiej zaś strony, aby poszkodowany nie został niezasadnie wzbogacony. Na okoliczność ustalenia wysokości szkody w pojeździe powódki Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu kosztorysowania szkód komunikacyjnych .

W ocenie Sądu przedmiotowa opinia jest logiczna, spójna oraz fachowa. Biegły W. B. rzeczowo i wyczerpująco uzasadnił przyjęte do wyliczeń kryteria, w szczególności zastosowanie w naprawie oryginalnych części zamiennych kategorii O, tj. oferowanych przez producenta pojazdu z jego logo, oraz oryginalnych części zamiennych kategorii (...) . Biegły wyjaśnił, że oryginalne części zamienne kategorii (...) mają taką samą jakość i technologię jak części oryginalne, jednak problemem jest ich dostępność . Zdarza się też, że części takie widnieją jedynie w katalogu, lecz są niedostępne na rynku.

W omawianej sprawie , stwierdzając występowanie na rynku krajowym części kategorii (...) w okresie zdarzenia biegły uwzględnił tę okoliczności i przyjął do rozliczeń zarówno części jakości O oraz (...) – jedynie w zakresie reflektora P i lampy tylnej ZP . Przekonujące są wywody biegłego na temat części zamiennych jakości PT,PC,PJ, P , które Sąd przyjmuje za własne bez potrzeby powielania ich w niniejszym uzasadnieniu . Strona pozwana nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń do opinii . Strona powodowa w piśmie z 29.01.2016r.

–k.93 i następne , zarzuciła biegłemu : bezpodstawną zmianę kwalifikacji uszkodzenia poszycia bocznego prawego z wymiany na naprawę ; przyjęcie stawki roboczogodziny dla prac mechanicznych , blacharskich i pomocniczych w wysokości 90zł. netto , dla prac lakierniczych w wysokości 100zł. netto ; przyjęcie do wyliczenia cen części zamiennych jakości (...) w zakresie :reflektora świateł P, mocowania błotnika przedniego, lampy tylnej P . Zdaniem Sądu wszystkie w/w zarzuty są bezzasadne . Biegły zgodnie ze zleceniem miał ustalić zakres szkody oraz ekonomicznie uzasadnione koszty przywrócenia pojazdu powódki do stanu sprzed tej szkody według stawek występujących na terenie zamieszkania powódki w dacie szkody .

Sąd I instancji całkowicie aprobuje wywody zawarte w uzasadnieniu uchwały SN z dnia 13.06.2003r. , III CZP 32/03 sprowadzające się do stwierdzenia,że odszkodowanie za uszkodzenie pojazdu mechanicznego obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu , ustalone według cen występujących na lokalnym rynku . Nie zawsze więc będą brane pod uwagę ceny oryginalnych części zamiennych jakości O i najwyższe stawki za roboczogodzinę . Występując z niniejszym żądaniem strona powodowa opierała się na kalkulacji sporządzonej przez niezależnego rzeczoznawcę na jej prywatne zlecenie .

W kalkulacji tej sporządzonej w dniu 4.02.2015r. –k.26-31 , wskazano stawkę roboczogodziny za prace naprawcze w wysokości 90zł.netto , za prace lakiernicze – 100zł. netto . Takie też stawki przyjął biegły sądowy w swojej opinii , zgodnie z żądaniem strony powodowej . Niezrozumiałym jest domaganie się teraz stawek wyższych tylko dlatego , że ustalone w opinii biegłego sądowego koszty przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego są niższe od tych wskazanych w kalkulacji sporządzonej na prywatne zlecenie powódki . Nadto biegły w opinii –k.72 , wskazał , że stawki te są najbardziej zbliżone do wartości realnych stawek stosowanych w zakładach branży motoryzacyjnej w naszym rejonie .

Wyjaśnienia biegłego złożone w ustnej uzupełniającej opinii- k.108, 00:31:26 , odnoszące się do zmian w wysokości stawek za w/w prace w 2014r. przekonują , że przyjęte stawki są ustalone prawidłowo . Podobnie brak podstaw do uwzględnienia w kalkulacji cen części zamiennych jakości O w zakresie reflektora świateł i lampy tylnej w sytuacji gdy na rynku dostępne były części zamienne jakości (...) . Biegły sprawdził dostępność tych 2 części . Z opinii wynika , że mocownik błotnika przedniego został uwzględniony jako część jakości O– patrz : raport optymalizacji –k.82, kalkulacja –k.78 .

Zarzut bezpodstawnej zmiany kwalifikacji uszkodzenia poszycia bocznego z wymiany na naprawę także nie zasługuje na uwzględnienie . Biegły w opinii –k.73 szczegółowo uzasadnił zakwalifikowanie uszkodzenia poszycia bocznego do naprawy . W opinii uzupełniającej –k.107, 00:15:46 , 00:24:51 dodatkowo wyjaśnił taką kwalifikację . Wywody biegłego są przekonujące i w tym przypadku Sąd także przyjmuje je za własne bez potrzeby powielania . Mając na uwadze powyższe , Sąd uznał, że przywrócenie pojazdu O. (...) do stanu sprzed szkody wymaga zastąpienia uszkodzonych części częściami oryginalnymi jakości O i (...).

W podobnym tonie wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów z dnia 12 kwietnia 2012r. (sygn. akt III CZP 80/11), w której jednoznacznie wskazał, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest na żądanie poszkodowanego do wypłaty, w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części. Wprawdzie Sąd Najwyższy dopuścił możliwość obniżenia odszkodowania o kwotę odpowiadającą wzrostowi wartości pojazdu, jednakże powyższe uzależnił od wykazania tejże przesłanki przez ubezpieczyciela argumentując to tym, że z faktu wzrostu wartości pojazdu skutek prawny wywodzi zakład ubezpieczeń, gdyż dzięki temu może zmniejszyć sumę ubezpieczeniową, którą zobowiązany jest wypłacić.

W niniejszym procesie pozwany nie wykazał, aby uszkodzone części w pojeździe powódki były znacznie wyeksploatowane czy przestarzałe technicznie ( pojazd ten w dacie szkody miał 16 miesięcy ) , Sąd nie miał podstaw, by odstąpić od powszechnej reguły i uznać, że uwzględnienie nowych części w miejsce dotychczas użytkowanych istotnie doprowadziło do wzrostu wartości pojazdu powodów w porównaniu do stanu sprzed wypadku. Przeprowadzony w sprawie dowód z zeznań świadka B. S. –k.106-107, 00:05:48, 00:07:11, 00:10:36, 00:14:17 , który sporządził na zlecenie strony powodowej kalkulację naprawy ( k.26-31 ) wykazał jedynie , że świadek nie widział pojazdu powódki bezpośrednio po szkodzie .

W dniu 17.10.2014r. oglądał pojazd powódki na parkingu przed Castoramą gdy było już dość ciemno i dlatego w dniu 12.11.2014r. odbyły się ponowne oględziny . Świadek nie pamiętał dlaczego zakwalifikował zderzak tylny do wymiany . W swojej opinii –k.22-23, opisał zakres uszkodzeń według stanu na dzień oględzin i wskazał dlaczego dokonał takiej kwalifikacji . Nie dokonywał pomiarów lakieru na błotniku i zderzaku bo nie było to w zakresie zlecenia . Oględziny pojazdu dokonane przez biegłego sądowego mogłyby mieć wpływ na kwalifikację w zakresie uszkodzonego poszycia bocznego .

Do oględzin nie doszło z uwagi na informację przekazaną biegłemu przez stronę powodową , że pojazd został sprzedany , co zostało potwierdzone przez pełnomocnika powódki na rozprawie .– patrz : oświadczenie biegłego i pełnomocnika pozwanej –k.108 , 00:27:14, , 00:28:03 . Sąd oddalił wniosek strony powodowej o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka A. Z. na okoliczność praktycznych zaleceń w zakresie konieczności wymiany poszycia bocznego w pojeździe powódki oraz o zwrócenie się do firmy (...) o wskazanie czy w dniu 28.09.2015r. w odniesieniu do samochodu O. (...)/E. /sedan (...), rok produkcji 2013, 1686 cm 3/81kW faktycznie dostępne były części zamienne jakości (...) , ze wskazaniem cen tych części , tj: reflektor prawy , mocowanie błotnika przedniego , lampa tylna prawa , albowiem przeprowadzenie ich było zbędne .

Jak już wyżej wskazano biegły sporządzając opinię sprawdził dostępność tych części a okoliczność na jaką miałby zeznawać świadek mogła i była przedmiotem badania biegłego . Podobnie oddalono wniosek pozwanej o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania powódki na okoliczność : jakie czynności względem w/w pojazdu podjęła po zaistnieniu szkody w dniu 28.09.2014r. i jakie poniosła w związku z tym koszty, czy pojazd przed szkodą posiadał jakiekolwiek uszkodzenia i czy był wcześniej naprawiany, w jakim stanie pojazd został nabyty i czy przed dniem 28.09.2014r. pojazd uczestniczył w kolizjach .

W ocenie Sądu dowód ten jest zbędny dla rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na to, że okoliczności, na które miałaby zeznawać powódka nie mają znaczenia dla ustalenia zakresu i wysokości odszkodowania. Odszkodowanie ma wyrównać uszczerbek majątkowy powstały w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę, dlatego też obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawiać (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 22 lutego 2007 r.

I ACa 1179/06). Wysokość odszkodowania zakładu ubezpieczeń jest ustalana według zasad art. 363 § 2 w zw. z art. 361 § 2 kc, co oznacza, że odszkodowanie ma odpowiadać kosztom przywrócenia pojazdowi jego wartości sprzed wypadku (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001r. III CZP 68/01). Wysokość świadczenia oblicza się na podstawie ustaleń co do zakresu uszkodzeń i technicznie uzasadnionych sposobów naprawy, przy przyjęciu przewidzianych kosztów niezbędnych materiałów i robocizny według cen z daty ich ustalenia.

Ponieważ zakres uszkodzeń jest ustalany na etapie likwidacji szkody, logiczny jest wniosek, że jeszcze przed decyzją o wypłacie odszkodowania ubezpieczyciel winien ustalić czy uszkodzeniu uległy nowe oryginalne części producenta. Skoro okoliczność ta nie została zakwestionowana przez ubezpieczyciela na etapie likwidacji szkody (dodatkowo wskazać należy, że w kosztorysie pozwanego zastosowane zostały m.in. ceny oryginalnych części zamiennych), uznać należy, że ubezpieczyciel przyjął, że w pojeździe powodów zniszczeniu uległy oryginalne nowe części producenta.

W świetle powyższego zbędne jest ustalanie, czy pojazd powodów przed przedmiotowym zdarzeniem uczestniczył w innych kolizjach drogowych i podlegał naprawie. Skoro w aktach szkody brak dowodów na to, by uszkodzeniu w pojeździe powodów uległy części inne niż oryginalne nowe części producenta Sąd uznał, że do naprawy pojazdu należy zastosować ceny nowych, oryginalnych części zamiennych o jakości O i (...), gdyż tylko wtedy przywrócony zostanie stan pojazdu sprzed szkody. Nadto pełnomocnik powódki w piśmie z 23.07.2015r.-k.61 oświadczył, na podstawie informacji przekazanych przez powódkę , że przedmiotowy pojazd nabyła ona w stanie nieuszkodzonym , nie uczestniczył on w innych kolizjach, poprzedni właściciel przeprowadził malowanie przedniego błotnika .

W ocenie Sądu brak było podstaw, by przy ustalaniu należnego odszkodowania uwzględniać amortyzację części zamontowanych podczas naprawy. Obniżenie odszkodowania o tzw. potrącenie amortyzacyjne oznaczałoby, że poszkodowany ponosiłby dodatkową stratę w postaci różnicy pomiędzy wartością części uszkodzonych, jaką miały one przed wypadkiem, a wartością części nowych, których zamontowanie w naprawionym pojeździe było celowe. Za przyjęciem powyższego stanowiska przemawia okoliczność, że przy naprawie chodzi o przywrócenie do stanu sprzed wyrządzenia szkody pojazdu jako całości, wobec tego nieuzasadnione jest odrębne ocenianie wartości części użytych do naprawy, a pomijanie wartości i użyteczności rzeczy jako całości.

Z faktów powszechnie znanych wynika, że jeżeli pojazd był naprawiany w związku z wypadkiem, to jego cena ulega obniżeniu, nie ma więc znaczenia, że zamontowano w nim elementy nowe (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012r. sygn. akt III CZP 80/11). Reasumując Sąd przyjął za biegłym, że koszt naprawy pojazdu O. (...) wynosi 16.735,65zł. brutto. W postępowaniu likwidacyjnym powódka otrzymała łącznie 9.521,73zł. brutto. Brakująca kwota odszkodowania wynosi zatem 7.213,92zł. , która to zasądzono w punkcie I. sentencji wyroku ,oddalając powództwo w pozostałej części w punkcie II .

W myśl art. 14 ust. 1 powołanej ustawy, zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie . W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie (ust. 2).

Ciążący na zakładzie obowiązek terminowego świadczenia zależy od obiektywnych możliwości ustalenia okoliczności koniecznych do ustalenia odszkodowania (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 27 czerwca 2013 r. I ACa 494/13). Z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie wynika, że przedmiotowa szkoda została zgłoszona pozwanemu w dniu 29.09.2014r. W okresie 30 dni od zgłoszenia szkody pozwany zgromadził dokumenty potrzebne do ustalenia wysokości odszkodowania. Ponadto w sprawie nie było wątpliwości, jaki jest zakres uszkodzeń w pojeździe powodów i z czyjej winy doszło do wypadku.

Nie bez znaczenia jest fakt, że w toku niniejszego postępowania nie zostały ujawnione żadne dodatkowe okoliczności, które miałyby wpływ na wysokość odszkodowania. Powyższe skłoniło Sąd do przekonania, że pozwany od dnia 30.10.2014r. opóźnia się ze spełnieniem świadczenia . Od tej daty powodom przysługuje na mocy art. 481 § 1 i § 2 kc żądanie o zasądzenie odsetek ustawowych. O kosztach w punkcie III orzeczono na podstawie art.100 kpc stosując zasadę stosunkowego ich rozliczenia . Kwota zasądzona stanowi 56% kwoty żądanej .

W tej sytuacji powódka wygrała sprawę w 56% zaś pozwana wygrała sprawę w 44%. Koszty poniesione przez stronę powodową to : 645zł. – opłata od pozwu , 17zł. – opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa, 2.400zł. – wynagrodzenie pełnomocnika , 888zł. – wykorzystana część zaliczki na wynagrodzenie biegłego ( 12 zł. do zwrotu dla powódki ) . Koszty pozwanej to : 17zł.-opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa, 2.400zł. ,- wynagrodzenie pełnomocnika . 56% z kwoty 3.950zł. to 2.212zł. ; 44% z kwoty 2.417zł. to 1.063zł.

Po dokonaniu wzajemnej kompensacji kosztów do zwrotu dla powódki pozostaje kwota 1.149zł. ( 2.212zł.- 1.063zł. ) .