III AUz 393/13 · Sąd powszechny

Sygn. akt III AUz 393/13 POSTANOWIENIE Dnia 6 sierpnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Urszula Iwanowska Sędziowie: SSA Jolanta Hawryszko del. SSO Beata Górska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy (...) Spółki Cywilnej A. W.-P. i A. H. w B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o objęcie ubezpieczeniem społecznym przy udziale zainteresowanych G. B., M. G., M. P., J. G. (1) na skutek zażalenia (...) Spółki Cywilnej A.

W.-P. i A. H. w B. na postanowienie zawarte w punkcie III wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 października 2012 r. sygn. akt VII U 1575/11 p o s t a n a w i a : oddalić zażalenie. SSA Jolanta Hawryszko SSA Urszula Iwanowska del. SSO Beata Górska Sygn. akt III AUz 393/13 Uzasadnienie: W dniach 17 czerwca 2011 r., 20 czerwca 2011 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wydał decyzje, w których stwierdził, że G. B., M. G., M. P., J. G. – jako osoby wykonujące prace na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek A.

W. - P. i A. H. – wspólników spółki cywilnej (...) w B. nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w okresach wskazanych dla zainteresowanych w poszczególnych decyzjach. Organ rentowy na podstawie rozporządzenia nr (...) w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie uznał, że w spółce (...) w spornych okresach objętych decyzjami nie było delegacji zleceniobiorców do Niemiec, skoro w 2007 roku osiągnęła ona obroty w Polsce na poziomie 2,23%, a w 2008 roku – 2,46%, a jej działalność sprowadzała się jedynie do wewnętrznej administracji.

Zatem, organ rentowy przyjął, że w spornych okresach zainteresowane podlegały obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w Niemczech, a spółka jest zobowiązana za te okresy rozliczyć i odprowadzić składki do właściwego kraju, w którym wykonywano pracę. W odwołaniach od powyższych decyzji A. P. i A. H. – wspólniczki spółki cywilnej (...) wniosły o ich zmianę i ustalenie, że zainteresowane podlegają ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia. Zarzuciły przy tym błędne ustalenia faktyczne organu rentowego co do wysokości obrotów uzyskiwanych przez spółkę w Polsce w ostatnich 24 miesiącach poprzedzających zarówno dzień wystąpienia o wydanie formularza E 101, jak i dzień podjęcia pracy.

W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie w całości z argumentacją jak w zaskarżonych decyzjach dodatkowo podnosząc, że spółka zatrudniała więcej zleceniobiorców w Niemczech niż w Polsce, a nadto wykonywali oni zupełnie inną pracę od tej wykonywanej w Polsce. Wyrokiem z dnia 16 października 2012 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżone decyzje i stwierdził, że zainteresowane G. B., M. P. oraz J. G. – jako osoby wykonujące prace na podstawie umowy zlecenia u płatników składek A.

W. - P. i A. H. – wspólników spółki cywilnej (...) w B. podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w okresach wskazanych w decyzjach (punkt I). Sąd Okręgowy stwierdził również, że M. G. –– jako osoba wykonująca prace na podstawie umowy zlecenia u płatników składek A. W. - P. i A. H. – wspólników spółki cywilnej (...) w B. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 14 marca 2007 r. do 27 marca 2007 r., a w pozostałym zakresie dotyczącym okresu od 20 grudnia 2006 r. do 9 stycznia 2007 r. odwołanie oddalił (punkt II).

Nadto zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz A. W. - P. i A. H. – wspólników spółki cywilnej (...) w B. solidarnie kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w pozostałym zakresie wniosek oddalając (punkt III). Uzasadniając punkt III orzeczenia sąd pierwszej instancji wskazał, że o kosztach orzekł zasądzając je od przegrywającego spór organu rentowego na rzecz odwołujących się w kwocie 180 zł (3x60 zł) ustalonej na podstawie art. 98 k.p.c. – rozstrzygającego o zasadzie rozdziału kosztów procesu stosowanie do wyników postępowania, w związku z § 11 ust. 2 i § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ustalającego stawkę minimalną w sprawach ubezpieczeniowych na kwotę 60 zł (Dz.

U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). Sąd Okręgowy nie uzasadnił oddalenia wniosku o przyznanie kosztów procesu w podwójnej wysokości. Z powyższym postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie zawartym w punkcie III wyroku z dnia 16 października 2012 r., w całości nie zgodziły się A. P. i A. H. – wspólniczki spółki cywilnej (...) w B., które reprezentowane przez pełnomocnika, w złożonym zażaleniu zarzuciły mu: - naruszenie § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c. i w związku z art. 361 k.p.c. przez dokonanie dowolnej oceny niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie, z pominięciem okoliczności występowania w sprawie skomplikowanej materii prawnej oraz poprzez nieuwzględnienie przedłożenia przez pełnomocnika obszernego materiału dowodowego – bez należytego uzasadnienia takiego stanu rzeczy.

Podnosząc powyższe skarżący wniósł o: - zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołujących zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 360 zł, to jest w podwójnych stawkach przewidzianych według norm przepisanych, - zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołujących kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. W uzasadnieniu skarżący między innymi wskazał, że sąd pierwszej instancji zapewne w skutek oczywistej omyłki jako podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach zastępstwa procesowego wskazał rozporządzenie dotyczące radców prawnych a nie adwokatów, do których należy pełnomocnik odwołujących.

Skarżący podkreślił, że podstawą oceny trafności stanowiska odwołujących było w głównej mierze prawo europejskie dotyczące ubezpieczeń społecznych, orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, a także poradniki interpretacyjne dotyczące europejskich aktów prawnych. Zatem, w ocenie żalącego się, materia niniejszej sprawy, na tle innych spraw o objęcie ubezpieczeniem społecznym, z całą pewnością nie należy do najłatwiejszych. Dodatkowo skarżący zwrócił uwagę na konieczność przeanalizowania, przygotowania i przedstawienia przez pełnomocnika obszernego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim akt dotyczących pracowników odwołujących.

Nie bez znaczenia jest również obszerność materiału przedłożonego przez organ rentowy, w tym w szczególności akt kontroli, który również stanowić musiał przedmiot analizy pełnomocnika w celu przygotowania się do sprawy. Podsumowując skarżący wskazał, że analiza niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika oraz stopień skomplikowania sprawy czyni zasadnym przyznanie zwrotu kosztów za pełnione przez niego czynności w większych stawach niż minimalne. Zdaniem skarżącego okoliczności te zostały przez Sąd I instancji całkowicie pominięte, a przynajmniej ich analiza nie znalazła wyrazu w pisemnych motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia

Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko skarżącego, że wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia jako podstawy prawnej przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.) zamiast przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.

U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), stanowi oczywistą omyłkę Sądu Okręgowego, która jednak z uwagi na analogiczne brzmienie § 11 ust. 2 pierwszego rozporządzenia i § 12 ust. 2 drugiego rozporządzenia oraz § 2 ust. 1 i 2 w obu aktach, nie prowadzi do naruszenia przepisów w sposób uniemożliwiający ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd Apelacyjny w obecnym składzie rozpoznając zażalenie wziął pod uwagę zarzuty przedstawione w zażaleniu, ale również fakt, że przed Sądem Okręgowym w Szczecinie toczyło się kilka analogicznych spraw, w których strony były reprezentowane przez pełnomocnika wnoszącego zażalenie w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego nakład pracy w niniejszej sprawie – o ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym – zapewne inaczej byłby oceniany, gdyby sprawa dotyczyła jednostkowego sporu, a inaczej musi być oceniany, gdy dotyczy tożsamych decyzji i jest jedną z kilku analogicznych toczących się spraw między stronami (sprawy VII U 1607/11 i VIIU 1579/11 obejmują po 5 kolejnych pracowników, a sprawa VII U 1571/11 – 4 pracowników). Przygotowanie do reprezentowania strony w jednym procesie – z odwołania od jednej decyzji, znacznie skraca przygotowanie do reprezentowania strony w kolejnych analogicznych sprawach.

W takiej sytuacji Sąd Najwyższy dopuszcza nawet możliwość przyznania kosztów zastępstwa procesowego poniżej stawki minimalnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2010 r., I PZ 27/10, OSNP 2012/2-4/132, w którym wskazano, że ocena wkładu pracy pełnomocnika w sytuacji, gdy prowadzi on równocześnie inne postępowania dotyczące tego samego problemu, może powodować ustalenie kosztów zastępstwa procesowego na poziomie niższym niż stawki minimalne). Rozważając podniesiony w zażaleniu zarzut, że podstawą oceny trafności stanowiska odwołujących było w głównej mierze prawo europejskie dotyczące ubezpieczeń społecznych, orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, a także poradniki interpretacyjne dotyczące europejskich aktów prawnych i że w związku z tym materia niniejszej sprawy, na tle innych spraw o objęcie ubezpieczeniem społecznym, z całą pewnością nie należy do najłatwiejszych, Sąd Apelacyjny nie kwestionując przedstawionej argumentacji wziął jednak pod uwagę, że w analogicznych sprawach o sygn.

III AUz 59/13 i III AUz 66/13 Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie Sądu Okręgowego i zasądził koszty zastępstwa procesowego w podwójnej stawce, co winno zrekompensować nakład pracy pełnomocnika związany z reprezentacją strony również w niniejszej sprawie. Wobec dokonanej oceny Sąd Apelacyjny uznał zarzuty zażalenia za nieuzasadnione i dlatego na podstawie art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 385 k.p.c. oddalił je w całości. SSA Jolanta Hawryszko SSA Urszula Iwanowska del. SSO Beata Górska