IX C 756/14 · Sąd powszechny

Sygn. akt IX C 756/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2015 roku Sąd Rejonowy w Słupsku IX Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Lidia Rzeczkowska Protokolant: Kamila Mocek po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015 roku w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa G. G. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. w W. o zapłatę I. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powoda G. G. kwotę 3.415,68 zł (trzy tysiące czterysta piętnaście złotych i 68/100) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1 stycznia 2013r. do dnia zapłaty, II. oddala powództwo w pozostałym zakresie, III. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.538,91 zł (tysiąc pięćset trzydzieści osiem złotych i 91/100) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt IX C 756/14

UZASADNIENIE

G. G., reprezentowany przez radcę prawnego , domagał się zasądzenia od Towarzystwa (...) SA w W. kwoty 3.693,69zł. wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1 stycznia 2013r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając powództwo wskazał, że w dniu 6 listopada 2012r. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzony został samochód powoda C. (...) o nr rej. (...). Sprawca szkody objęty był obowiązkowym ubezpieczeniem OC, które wykupione zostało u pozwanej. (...) SA wypłaciła powodowi tytułem likwidacji szkody łącznie kwotę 7.622,32zł. brutto zaniżając ceny części zamiennych ( co wynika z przyjęcia do kalkulacji tzw. zamienników ) i koszty robocizny.

Wysokość dochodzonego roszczenia to różnica pomiędzy wypłaconym odszkodowaniem a rzeczywistą wartością szkody ustaloną przez niezależnego rzeczoznawcę na kwotę 11.316,01zł. (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego według spisu . Podniesiono , że powód wybrał kosztorysowy sposób rozliczenia szkody . Pozwany sporządził kosztorys . Jego zdaniem wypłacone na podstawie owego kosztorysu odszkodowanie w pełni zrekompensowało szkodę w pojeździe powoda .

W niniejszej sprawie powód dochodzi kosztów naprawy faktycznie nieponiesionych i przewyższających wartość szkody a do tej pory nie wykazał faktu dokonania naprawy pojazdu . W przypadku dostarczenia faktur potwierdzających naprawę pozwany ponownie obliczy odszkodowanie . Nadto argumentował, że obliczając wysokość należnego odszkodowania zastosował ceny części zamiennych tzw. alternatywnych jako niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu . Sąd ustalił: W dniu 6 listopada 2012r. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzony został samochód osobowy – C. (...) , nr rejestracyjny (...). bezsporne G.

G. wraz z żoną A. nabyli przedmiotowy pojazd za środki uzyskane z kredytu udzielonego przez (...) Bank (...) SA . Zabezpieczeniem kredytu była umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie w wysokości 49/100 części w prawie własności pojazdu przysługującej bankowi . W trakcie postępowania likwidacyjnego Bank wyraził zgodę na wypłatę powodowi odszkodowania z polisy OC a dotyczącego szkody z dnia 6.11.2012r. A. G. w dniu 14.11.2015r. wyraziła zgodę na dochodzenie przez powoda odszkodowania za szkodę w pojeździe z dnia 6.11.2012r. i razem z nim scedowali do jego majątku osobistego uprawnienie do dochodzenia tego odszkodowania .

W dniu 17.11.2015r. powód zawarł z bankiem kredytującym umowę przelewu wierzytelności przysługującej bankowi z tytułu w/w szkody . dowód: dowód rejestracyjny w aktach szkody na płycie CD –k.37, faktura z 16.10.2012r.-k.92 , umowa komisu –k.-k.93, umowa o kredyt-k.94-99, umowa przewłaszczenia –k.100-101, pismo banku z 20.11.2012r. –k.102 zgoda małżonki powoda –k.106, odpis z KRS banku –k.107-124, umowa przelewu wierzytelności –k.131, pełnomocnictwa-k132-133 Pojazd sprawcy szkody objęty był ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. . bezsporne, nadto dowód , polisa w aktach szkody na płycie CD –k.37 G.

G. w trakcie likwidacji szkody w dniu 22.11.2012r. złożył pisemne oświadczenia , że nie będzie naprawiał pojazdu w serwisie (...).J. w S. i wniósł o rozliczenie szkody według zasad pozwanej i wycofanie zgłoszenia z platformy . dowód: oświadczenie powoda w aktach szkody na płycie CD –k.37 Pozwany sporządził kalkulację naprawy i ostatecznie wypłacił odszkodowanie w wysokości 7.622,32zł. brutto. Przy ustalaniu wysokości kosztów naprawy pojazdu zastosował stawkę za jedną roboczogodzinę dla wszystkich rodzajów prac naprawczych w wysokości 60zł. netto, ceny części zamiennych nieoryginalnych . dowód : kalkulacje naprawy –k.9-14,56-58 i w aktach szkody j.w., , decyzje o przyznaniu odszkodowania –k.52-55 i w aktach szkody j.w. , pismo powoda z 27.11.2012r.

–k.59 Niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty przywrócenia samochodu marki C. (...) o nr rejestracyjnym (...) do stanu sprzed w/w kolizji wynoszą 11.038,00zł. brutto. dowód: pisemna opinia biegłego sądowego W. B. – k.74-79 Sąd zważył: Kwestię odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu szkód komunikacyjnych regulują przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych (Dz.U.2013.392 j.t.). Zgodnie z art. 34 powołanej ustawy z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia.

W świetle przepisów Kodeksu cywilnego ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów zarówno wówczas, gdy odpowiedzialność posiadacza lub kierującego pojazdem oparta jest na zasadzie ryzyka (art. 436 § 1 w zw. z art. 435 § 1 kc), jak i wówczas, gdy oparta jest na zasadzie winy (art. 436 § 2 w zw. z art. 415 kc). W niniejszej sprawie bezsporną pozostawała okoliczność, że do powstania szkody w pojeździe powoda doszło na skutek zderzenia się pojazdów mechanicznych. Pojazd sprawcy szkody objęty był ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przez pozwanego.

W związku z tym po stronie powoda jako poszkodowanego , w kontekście w/w umów , powstało roszczenie odszkodowawcze, które na mocy art. 822 § 4 kc może być dochodzone bezpośrednio od pozwanego jako ubezpieczyciela (vide: uzasadnienie do Uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej z dnia 7 lutego 2008r. III CZP 115/2007). W toku postępowania likwidacyjnego pozwany uznał roszczenie co do zasady i w oparciu o ustalony zakres uszkodzeń w pojeździe wypłacił powodowi kwotę 7.622,32zł. tytułem odszkodowania . Kwota ta wynika ze sporządzonej przez (...) SA kalkulacji.

Spór między stronami sprowadzał się do ustalenia wysokości szkody w pojeździe powodów. Celem ochrony ubezpieczeniowej jest zapewnienie uprawnionemu pełnej kompensaty ze strony ubezpieczyciela szkody. Kompensacyjna funkcja odpowiedzialności odszkodowawczej wymaga ustalenia odszkodowania w takiej wysokości, aby cały uszczerbek został wyrównany, z drugiej zaś strony, aby poszkodowany nie został niezasadnie wzbogacony. Na okoliczność ustalenia wysokości szkody w pojeździe powodów Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu kosztorysowania szkód komunikacyjnych na okoliczność ustalenia zakresu szkody z 6.11.2012r. , ekonomicznie uzasadnionych kosztów przywrócenia pojazdu do stanu sprzed tej szkody wg przeciętnych stawek za roboczogodzinę w zakładach naprawczych w miejscu zamieszkania powoda z IV kwartału 2012r. , z uwzględnieniem zarówno oryginalnych części zamiennych oraz alternatywnych części zamiennych , o ile ich zastosowanie można uznać za przywrócenie pojazdu do stanu sprzed tej szkody .

Przedmiotowa opinia okazała się logiczna, spójna oraz fachowa. Nadto żadna ze stron nie zakwestionowała jej . W ocenie Sądu biegły W. B. rzeczowo i wyczerpująco uzasadnił przyjęte do wyliczeń kryteria , w szczególności zastosowanie w naprawie oryginalnych części zamiennych kategorii O, tj. oferowanych przez producenta pojazdu z jego logo, zamiast oryginalnych części zamiennych kategorii (...) czy też części zamiennych porównywalnej jakości. Biegły wyjaśnił, że oryginalne części zamienne kategorii (...) mają taką samą jakość i technologię jak części oryginalne, jednak problemem jest ich dostępność i cena .

W niniejszej sprawie na rynku krajowym w dacie kolizji stwierdzono dostępność jedynie części jakości (...) w 2 pozycjach ( pas przedni i wspornik górny skrzyni biegów ) . Co do części zamiennych zwanymi alternatywnymi – P i PJ , stwierdził , że nie gwarantują one przywrócenia sprawności technicznej pojazdu do stanu sprzed szkody zapewniającej bezpieczeństwo pasażerom pojazdu . Materiał użyty do produkcji części nieoryginalnych nie musi odpowiadać wymaganiom producenta, wobec czego nie będzie odkształcać się zgodnie z zaplanowanym wzorem przechowywanym w elektronicznej pamięci modułu sterującego uruchamianiem poduszek powietrznych.

Nadto wielokrotność montażu i demontażu części nieoryginalnych w celu ich dopasowania do pozostałych elementów , przeróbki niewłaściwie umiejscowionych uchwytów , mocowań zwiększają pracochłonność operacji technologicznych nawet o 47 % . Przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody wymaga zastąpienia uszkodzonych części oryginalnych także częściami oryginalnymi (...) W świetle przytoczonych argumentów Sąd uznał, że przywrócenie pojazdu powodów do stanu sprzed szkody wymaga zastąpienia uszkodzonych części częściami oryginalnymi.

W podobnym tonie wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów z dnia 12 kwietnia 2012r. (sygn. akt III CZP 80/11), w której jednoznacznie wskazał, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest na żądanie poszkodowanego do wypłaty, w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części. Wprawdzie Sąd Najwyższy dopuścił możliwość obniżenia odszkodowania o kwotę odpowiadającą wzrostowi wartości pojazdu, jednakże powyższe uzależnił od wykazania tejże przesłanki przez ubezpieczyciela argumentując to tym, że z faktu wzrostu wartości pojazdu skutek prawny wywodzi zakład ubezpieczeń, gdyż dzięki temu może zmniejszyć sumę ubezpieczeniową, którą zobowiązany jest wypłacić.

Ponieważ w niniejszym procesie pozwany nie wykazał, aby uszkodzone części w pojeździe powodów były znacznie wyeksploatowane, czy przestarzałe technicznie, Sąd nie miał podstaw, by odstąpić od powszechnej reguły i uznać, że uwzględnienie nowych części w miejsce dotychczas użytkowanych istotnie doprowadziło do wzrostu wartości pojazdu powodów w porównaniu do stanu sprzed wypadku . Pamiętać należy , że przedmiotowe auto zostało wyprodukowane w 2011r. a biegły w opinii ( na stronie 5 – k.78 akt sprawy ) jednoznacznie stwierdził :

…. Ewentualna naprawa częściami porównywalnej jakości ( P i PJ ) , która przyjął ubezpieczyciel ( 7 pozycji ) przy sporządzeniu kalkulacji , nie przywróci pojazdu do stanu sprzed kolizji , jak również naprawa oryginalnymi częściami nie spowoduje wzrostu wartości pojazdu . Z faktów powszechnie znanych wynika, że jeżeli pojazd był naprawiany w związku z wypadkiem, to jego cena ulega obniżeniu, nie ma więc znaczenia, że zamontowano w nim elementy nowe (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012r. sygn. akt III CZP 80/11).

Sąd oddalił wniosek strony pozwanej ( protokół-k.63 ) o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania powoda na okoliczność przebiegu procesu likwidacji szkody , w szczególności wykazania faktu ewentualnej naprawy pojazdu . W ocenie Sądu dowód ten jest zbędny dla rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na to, że okoliczności te nie mają znaczenia dla ustalenia zakresu i wysokości odszkodowania. Odszkodowanie ma wyrównać uszczerbek majątkowy powstały w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę, dlatego też obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawiać (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 22 lutego 2007 r.

I ACa 1179/06). Wysokość odszkodowania zakładu ubezpieczeń jest ustalana według zasad art. 363 § 2 w zw. z art. 361 § 2 kc, co oznacza, że odszkodowanie ma odpowiadać kosztom przywrócenia pojazdowi jego wartości sprzed wypadku (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001r. III CZP 68/01). Wysokość świadczenia oblicza się na podstawie ustaleń co do zakresu uszkodzeń i technicznie uzasadnionych sposobów naprawy, przy przyjęciu przewidzianych kosztów niezbędnych materiałów i robocizny według cen z daty ich ustalenia.

Ponieważ zakres uszkodzeń jest ustalany na etapie likwidacji szkody, logiczny jest wniosek, że jeszcze przed decyzją o wypłacie odszkodowania ubezpieczyciel winien ustalić czy uszkodzeniu uległy nowe oryginalne części producenta. Okoliczność ta nie została zakwestionowana przez ubezpieczyciela na etapie likwidacji szkody ani też w postępowaniu przed Sądem . W świetle powyższego zbędne jest ustalanie, czy pojazd powoda został naprawiony . Reasumując Sąd przyjął za biegłym, że koszt naprawy pojazdu powoda wynosi kwotę 11.038zł. brutto.

W postępowaniu likwidacyjnym powód otrzymał łącznie kwotę 7.622,32zł. brutto, zatem brakująca kwota odszkodowania wynosi 3.415,68zł. ( 11.038zł./ - 7.622,32zł. ). W zakresie roszczenia odsetkowego uwzględniono treść art. 14 ust. 1 powołanej ustawy, w myśl którego zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie . W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie (ust. 2).

Ciążący na zakładzie obowiązek terminowego świadczenia zależy od obiektywnych możliwości ustalenia okoliczności koniecznych do ustalenia odszkodowania (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 27 czerwca 2013 r. I ACa 494/13). Z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie wynika, że przedmiotowa szkoda została zgłoszona w dniu 6.11.2012r. W okresie 30 dni od zgłoszenia szkody pozwany zgromadził dokumenty potrzebne do ustalenia wysokości odszkodowania. Ponadto w sprawie nie było wątpliwości, jaki jest zakres uszkodzeń w pojeździe powodów i z czyjej winy doszło do wypadku.

Nie bez znaczenia jest także fakt, że w toku niniejszego postępowania nie zostały ujawnione żadne dodatkowe okoliczności, które miałyby wpływ na wysokość odszkodowania. Powyższe skłoniło Sąd do przekonania, że pozwany od wskazanego w pozwie tj. od dnia 1.01.2013r. opóźnia się ze spełnieniem świadczenia , i że od tej daty powodowi przysługuje na mocy art. 481 § 1 i § 2 kc żądanie o zasądzenie odsetek ustawowych . Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa (art. 482 § 1 kc).

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 kpc w zw. z art. 108 § 1 kpc. Z uwagi na to, że powództwo zostało uwzględnione w przeważającej części – kwota zasądzona stanowi 92,5% kwoty dochodzonej , Sąd kosztami procesu obciążył stronę pozwaną zobowiązując ją do zwrotu na rzecz powoda kwoty 1.538,91zł. obejmującej: opłatę od pozwu – 171zł. ( 5% od kwoty zasądzonej ) , opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa – 17 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w minimalnej wysokości – 600 zł (§ 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych … /Dz.U.2013.490 j.t./) oraz wykorzystaną część zaliczki na wynagrodzenie biegłego – 750,91zł.

Nadpłacona część zaliczki w wysokości 149,09zł. została zwrócona powodowi .