I Co 333/15 · Sąd powszechny

sygn. akt I Co 333/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2015 roku Sąd Rejonowy w Piasecznie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Kamil Gołaszewski po rozpoznaniu 26 marca 2015 roku w P. na posiedzeniu niejawnym w sprawie w przedmiocie nadzoru nad prowadzoną przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Piasecznie T. G. egzekucją z udziału ½ w prawie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą (...) z wniosku wierzyciela (...) SA w W. (Km 1119/13) przeciwko dłużnikowi K. G. z udziałem Towarzystwa (...) SA w W. skargi wierzyciela na czynność komornika w postaci postanowienie z 15 stycznia 2015 r. postanawia: I. na podstawie art.759§2 kpc polecić komornikowi umorzenie egzekucji z przysługującego dłużnikowi udziału w prawie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą (...); II. umorzyć postępowanie wywołane wniesieniem skargi.

UZASADNIENIE

Rozstrzygnięcie oparto o następujące ustalenia oparte o wgląd w treść zupełnego odpisu księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości oraz znajdujące się w aktach egzekucyjnych kopie dokumentów z akt księgi wieczystej.

1. Nieruchomość stanowiła własność małżonków M. G. i K. G., na zasadach wspólności ustawowej, na podstawie umowy sprzedaży z 10 czerwca 2018 roku.

2. Na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Piasecznie z 22 lutego 2010 roku, sygn. III RC 459/09 o ustanowieniu rozdzielności majątkowej z dniem 13 listopada 2009 roku w księdze wieczystej ujawniono M. G. i K. G. w udziałach po 1/2.

3. Brak jest w księdze wieczystej wzmianki o dokonaniu podziału majątku objętego wspólnością ustawową. W opisanym wyżej stanie faktycznym prowadzenie postępowania egzekucyjnego z udziału przysługującego dłużnikowi K. G. w rzeczy wchodzącej uprzednio w skład majątku wspólnego przed dokonaniem jego podziału, na podstawie tytułu wykonawczego jedynie przeciwko dłużnikowi, jest niedopuszczalne ze względu na treść art.779§1 kpc w zw. z art.46 kro. Zgodnie z art.779§1 kpc, do egzekucji ze spadku konieczny jest - aż do działu spadku - tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim spadkobiercom.

Zgodnie zaś z art.46 kro w sprawach nieunormowanych w artykułach poprzedzających od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku. Z mocy powyższego odesłania, do majątku objętego uprzednio wspólnością ustawową, zastosowanie znajdzie również art.1035 kc, zgodnie z którym jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.

Majątek objęty wspólnością małżeńską nie staje się zatem z chwilą ustania tej wspólności majątkiem objętym w pełni współwłasnością w częściach ułamkowych. Przepisy dotyczące tej ostatniej znajdą swoje zastosowanie jedynie odpowiednio. Analogicznie jak majątek spadkowy, który do momentu jego działu jest majątkiem odrębnym od majątku spadkobierców, również majątek objęty w przeszłości wspólnością majątkową stanowi do czasu dokonania jego podziału odrębną masę majątkową, zaś przepis o współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się do niego jedynie odpowiednio.

Zarówno do majątku spadkowego, jak do majątku objętego wspólnością ustawową (na mocy odesłania z art.46 kro), zastosowanie znajdować będą w okresie do dokonania podziału tych mas majątkowych, analogiczne zasady chroniące integralność tych mas majątkowych. Ich wyrazem jest m.in. treść art.1036 kc, jak również na gruncie postępowania egzekucyjnego – treść art.779§1 kpc. W konsekwencji, jak wskazał Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z 7 marca 2013 r., sygn. I ACa 838/12 (LEX nr 1344227), powinno się dokonać podziału majątku wspólnego, przed momentem skierowania egzekucji przez wierzyciela, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków, do przedmiotów nim objętych, choćby już po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej na skutek orzeczenia rozwodu.

Po zniesieniu wspólności ustawowej majątek dotychczas wspólny małżonków stanowi masę, do której stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z uwzględnieniem przepisów o dziale spadku, a zaspokojenie wierzyciela z przedmiotu należącego do takiej masy podlega ograniczeniom (por. art. 912 k.p.c.). Powyższy pogląd sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. W konsekwencji, wobec prowadzenia egzekucji w sprawie Km 1119/13 na podstawie tytułu wykonawczego wyłącznie przeciwko K. G., egzekucję uznać należy za niedopuszczalną, co powoduje konieczność umorzeniu postępowania na podstawie art.824§1 pkt 2 kpc.

Powyższych zasad nie zmienia w ocenie sądu możliwość ujawnienia w księdze wieczystej skutków czynności prawnej wyłączającej małżeńską wspólność ustawową, bądź też orzeczenia sądu. Analogicznie bowiem możliwe jest ujawnienie w treści księgi wieczystej spadkobierców na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a jednak art.779§1 kpc jednoznacznie wymaga dla prowadzenia egzekucji istnienia tytułu wykonawczego przeciwko wszystkim spadkobiercom. Wobec powyższego należało orzec jak w punkcie I. Wydanie orzeczenia nadzorczego wywołującego dalej idące skutki niż zaskarżone postanowienie komornika, czyni bezprzedmiotowym rozpoznanie skargi.

Dlatego też postępowanie w tym zakresie zostało umorzone na podstawie art.355§1 kpc w zw. z art.13§2 kpc. ZARZĄDZENIE 1. odpis postanowienia doręczyć: a. pełnomocnikowi wierzyciela (...) S.A. z siedzibą w W. (r.pr. M. S.), b. dłużnikowi K. G. (z pouczeniem o zażaleniu i odpisem skargi), c. uczestnikowi (...) z pouczeniem o zażaleniu d. Komornikowi T. G. (do informacji - postanowienie nieprawomocne), zwracając akta egzekucyjne, 2. po uprawomocnieniu się postanowienia, przesłać jego odpis komornikowi.