IV CZ 101/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 101/05 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Grzelka (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek (sprawozdawca) SSN Marek Sychowicz w sprawie z wniosku Lokalnego Zrzeszenia (...) w W. przy uczestnictwie A. C., A. C., S. S., F. C., J. H. i M. H. o stwierdzenie zasiedzenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 grudnia 2005 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt I Ca (…), oddala zażalenie Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 1.03.2005 r. Sąd Okręgowy odrzucił kasację wnioskodawcy wniesioną od postanowienia tego Sądu z dnia 16.07.2004 r. albowiem w zakreślony terminie nie został uiszczony należny od kasacji wpis. Wnioskodawca wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie art. 115, 116 § 2, 357 § 2 i 394 § 1 pkt 2 k.p.c. przez pozbawienie go kontroli instancyjnej postanowienia o odmowie zwolnienia go z obowiązku uiszczenia wpisu od kasacji. W związku z tym domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego, a nadto w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje na 2 postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie (za wyjątkiem odrzucenia pozwu i umorzenia postępowania) oraz na postanowienia wydawane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji.

Postanowienie wydane przez sąd II instancji w przedmiocie zwolnienia od wpisu od kasacji, nie jest postanowieniem kończącym postępowanie, a więc nie podlega zaskarżenia w drodze zażalenia. Wbrew zarzutom podniesionym w zażaleniu Sąd Okręgowy nie naruszył przy tym art. 115 k.p.c. nie przekazując Sądowi Rejonowemu rozpoznanie wniosku o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Wynika to z dwóch powodów: po pierwsze, zgodnie z art. 115 k.p.c. sąd może, a nie musi przekazać wniosek do rozpoznania sądowi I instancji; po wtóre, na podstawie art. 39821 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym znajduje zastosowanie art. 380 k.p.c., co umożliwia temu Sądowi dokonanie merytorycznej kontroli zasadności postanowienia Sądu Okręgowego w przedmiocie odmowy zwalniania od uiszczenia wpisu należnego od kasacji.

Sąd Najwyższy zażądał – na podstawie art. 63 ustawy o Sądzie Najwyższym – sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 5.01.2005 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Takie uzasadnienie zostało sporządzone i przedstawione Sądowi Najwyższemu. Wynika z niego, iż u podstaw oddalenia wniosku legło stwierdzenie, że wnioskodawca nie wykazał okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie, a w szczególności nie udowodnił, aby uiszczenie wpisu spowodowało konieczność zaciągnięcia kredytu lub ograniczenie statutowych zobowiązań.

Ze statutu obowiązującego u wnioskodawcy nie wynika, aby działalność w postaci administrowania nieruchomościami była prowadzona bez zysku, a przeciwnie za sprawowanie zarządu wnioskodawca pobiera opłaty administracyjne. Stwierdzenia tego nie sposób podważyć jeśli zwrócić uwagę na to, że we wniosku o zwolnienie od wpisu od kasacji odwołano się do dokumentów przedstawionych przy wniosku o zwolnienie od wpisu od apelacji, a te dokumenty dotyczą stanu finansowego z 2002 roku. Należy także podnieść, że w zażaleniu kwestionuje się tryb załatwiania wniosku o zwolnienie od wpisu, a nie merytoryczne rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu.

Z tych względów, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.