Ts 201/13 · Trybunał Konstytucyjny

77/1/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 19 lutego 2014 r. Sygn. akt Ts 201/13 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak – przewodniczący Maria Gintowt-Jankowicz – sprawozdawca Wojciech Hermeliński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 listopada 2013 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej B.B., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia.

UZASADNIENIE

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 12 lipca 2013 r. B.B. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 80 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm.; dalej: k.k.w.) w zakresie, w jakim nie precyzuje on pojęcia „względy penitencjarne”, z art. 41 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 2 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. Postanowieniem z 28 listopada 2012 r. (sygn. akt VIII Pen 665/12) Sąd Okręgowy w Warszawie nie uwzględnił wniosku skarżącego o zmianę kolejności wykonywania kar pozbawienia wolności.

Postanowienie to utrzymał w mocy Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 9 stycznia 2013 r. (sygn. akt VIII Kow 4069/12). Zdaniem skarżącego zakwestionowany art. 80 § 2 k.k.w. jest niezgodny z art. 41 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 2 Konstytucji, ponieważ jest niejasny i nieprecyzyjny i prowadzi do wydawania arbitralnych rozstrzygnięć przez organy stosujące prawo, co jest niedopuszczalne w przypadku regulacji prawnych dotyczących ograniczania wolności osobistej obywateli. Postanowieniem z 12 listopada 2013 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Jak Trybunał wskazał w uzasadnieniu, skarżący nie określił sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności i praw, gdyż nie uprawdopodobnił, że posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem niedookreślonym per se prowadzi do uszczerbku w prawach skarżącego. W zażaleniu złożonym na to postanowienie skarżący stwierdził, że skarga spełniała warunki wynikające z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK), zawierała bowiem wskazanie, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób zostały naruszone.

Skarżący powtórzył swoje stanowisko wyrażone w skardze konstytucyjnej, zgodnie z którym przepisy represyjne powinny być precyzyjne i nie mogą prowadzić do wydawania arbitralnych rozstrzygnięć przez sądy. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl art. 49 w związku z art. 36 ust. 4 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 36 ust. 6-7 i w związku z art. 49 ustawy o TK).

Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie.

Trybunał zauważa przede wszystkim, że w zażaleniu skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w skardze konstytucyjnej. Ponownie bowiem podkreślił, że ustawodawca, posłużywszy się pojęciem „względy penitencjarne”, dopuścił się naruszenia zasady określoności przepisów prawa. Zdaniem skarżącego „sam fakt istnienia kontroli instancyjnej zarządzenia wydanego przez sędziego penitencjarnego” nie uchyla wymogu polegającego na tym, że uregulowania dotyczące ograniczania i pozbawiania wolności powinny mieć formę ustawy.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w środku odwoławczym skarżący nie powinien przytaczać argumentów, które Trybunał już rozpatrzył. Skuteczność zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu zależy bowiem od podważenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżący nie przedstawił dodatkowych, niepowołanych wcześniej racji, które miałyby uprawdopodobnić niekonstytucyjność art. 80 § 1 k.k.w. Trybunał Konstytucyjny kolejny raz stwierdza zatem, że istniejące mechanizmy prawne pozwalają zapobiec arbitralności decyzji sądów penitencjarnych.

Przede wszystkim dlatego, że decyzje te są poddawane kontroli sądu. Sąd dokonuje jej w drodze postanowienia wymagającego uzasadnienia. Kwestia zmiany kolejności wykonywania kar pozbawienia wolności jest zatem dwukrotnie oceniana przez organy władzy sądowniczej. Zatem, mimo że w powyższym zakresie sądy posługują się pojęciem niedookreślonym, per se nie przesądza to o arbitralności sądowych rozstrzygnięć. Trybunał nie zgadza się ze skarżącym, jakoby orzeczenia wydane w postępowaniu penitencjarnym, w związku z którymi skarżący złożył skargę konstytucyjną, były arbitralne lub nieprzewidywalne.

Sąd Okręgowy w Warszawie wyjaśnił, z jakich powodów wniosek skarżącego o zmianę kolejności wykonywania kar pozbawienia wolności nie został uwzględniony. W szczególności niemożliwe było ustalenie, że jako ostatni (w ujęciu chronologicznym) zostanie wykonany wyrok, który uprzednio został usunięty z obrotu prawnego. Ponadto, sąd pouczył skarżącego o przysługujących mu środkach prawnych, na podstawie których skarżący mógłby zaliczyć okres odbytej kary z wyroku łącznego do kary wymierzonej mu w jednym z wyroków składowych.

Skarżący nie uprawdopodobnił, że art. 80 § 1 k.k.w. prowadzi do naruszenia praw podmiotowych. Nie da się tego wywnioskować z materiału procesowego dołączonego do akt skargi konstytucyjnej. Ustalenia, które Trybunał poczynił w zakwestionowanym postanowieniu, były więc trafne. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 7 ustawy o TK, nie uwzględnił zażalenia.