I Cz 463/13 · Sąd powszechny

sygn. akt I Cz 463/13 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2013r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Tadeusz Strzyż Protokolant : asyst. sędz. Aleksandra Hałabiś po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2013r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. S., J. S., D. S. przeciwko I. S. o wydanie nieruchomości - na skutek zażalenia pozwanej na pkt II postanowienia Sądu Rejonowego w Łańcucie VI Wydział Zamiejscowy Cywilny w Leżajsku z dnia 26 kwietnia 2013r., sygn. akt VI C 22/13 p o s t a n a w i a: I. z m i e n i ć zaskarżone postanowienie, w ten sposób, że zwolnić pozwaną I. S. od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od apelacji w całości, II. o d d a l i ć zażalenie w pozostałej części.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2013r., sygn. akt VI C 22/13 Sąd Rejonowy w Łańcucie VI Wydział Zamiejscowy Cywilny w Leżajsku, na podstawie art. 101 ust. 1 i 2 oraz art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwolnił pozwaną I. S. z opłaty sądowej od apelacji ponad kwotę 200 zł i w pozostałej części wniosek oddalił (pkt II postanowienia). W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż pozwana dysponuje stałym dochodem w wysokości 940 zł i będzie w stanie w części wywiązać się z obowiązku uiszczenia opłaty od złożonej apelacji.

Przedmiotowa sprawa toczy się od kilku miesięcy, a więc pozwana powinna liczyć się z koniecznością zgromadzenia środków finansowych na pokrycie kosztów związanych z przedmiotowym postępowaniem. Dnia 13 maja 2013r. zażalenie na pkt II orzeczenie złożyła pozwana, zarzucając mu: - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że pozwana jest w stanie bez uszczerbku dla siebie i rodziny ponieść koszty sądowe tj. opłata od apelacji w niniejszej sprawie w kwocie 200 zł, pomimo iż jak wynika z przedstawionego oświadczenia o stanie majątkowym na okoliczność ponoszonych wydatków, nie jest w stanie ona ponieść kosztów sądowych nawet w najmniejszej części, - naruszenie art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, poprzez jego niezastosowanie i częściowe oddalenie wniosku o zwolnienie pozwanej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zważywszy że jej obecna sytuacja przedstawiona w złożonym oświadczeniu, wiek oraz bardzo niskie świadczenie emerytalne, w pełni uzasadnia przychylenie się do złożonego wniosku z uwagi na to, że pozwana pomimo tak skromnego życia ponosi stałe koszty związane z utrzymaniem domu i leczenia w tym koszty lekarstw, a dodatkowo zmuszona jest korzystać z pomocy osób trzecich.

Z uwagi na powyższe pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie pozwanej w całości od kosztów sądowych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje :

Zażalenie pozwanej jest częściowo uzasadnione. Zdaniem Sądu Okręgowego sytuacja pozwanej uzasadnia zastosowanie względem niej instytucji zwolnienia od kosztów sądowych co do obowiązku uiszczenia opłaty od apelacji w całości. Do przekonania powyższego prowadzi analiza sytuacji osobistej i majątkowej pozwanej dokonana na podstawie złożonego przez nią oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, a także na podstawie argumentów przedstawionych w uzasadnieniu zażalenia wniesionego przez pozwaną.

Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bezsprzecznie formę wspomożenia udzielanego przez Skarb Państwa osobom, które chcą, bądź są zmuszone dochodzić swych praw przed wymiarem sprawiedliwości, a które nie są w stanie uiścić opłaty bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swoich bliskich, gdy realnie dotyka je ciężar opłaty sądowej. W przekonaniu Sądu Okręgowego sytuacja finansowa pozwanej nie pozwala jej na poniesienie kosztów sądowych w zakresie częściowej opłaty sądowej od apelacji w kwocie 200 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej.

Co prawda pozwana otrzymuje stałe świadczenie w wysokości 940 zł, jednakże kwotę którą dysponuje miesięcznie przeznacza w całości na utrzymanie domu oraz na zabezpieczenie swoich podstawowych potrzeb. Wnioskodawczyni nie jest w stanie poczynić żadnych oszczędności, a obowiązek uiszczenia przez nią kwoty 200 zł tytułem opłaty sądowej od apelacji przekracza jej możliwości finansowe. Reasumując zdaniem Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie pozwana spełnia przesłanki z art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych uzasadniające zastosowanie względem niej instytucji zwolnienia od kosztów sądowych co do obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od apelacji w całości.

Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w oparciu o przepisy art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w pkt I postanowienia. Sąd oddalił zażalenie pozwanej w części w której domagała się zwolnienia jej od kosztów sądowych ponad obowiązek uiszczenia opłaty sądowej od apelacji. Albowiem zwolnienie od uiszczenia kosztów sądowych następuje po dokładnej analizie aktualnej sytuacji materialnej strony w odniesieniu do konkretnej kwoty, której obowiązek zapłaty wystąpił na danym etapie postępowania. Skoro w niniejszej sprawie nie ma na razie obowiązku poniesienia innych – oprócz opłaty od apelacji kosztów sądowych, to żądanie pozwanej Sąd uznał za przedwczesne.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji w pkt II postanowienia.