II Cz 742/14 · Sąd powszechny

UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 października 2015 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił wniosek uczestniczki postępowania W. D. o udzielenie zabezpieczenia roszczenia o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami poprzez zawieszenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych przeciwko J. D.. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy wskazał m.in., że uczestniczka postępowania nie wykazała interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, albowiem nieruchomości, z których prowadzona jest egzekucja, a których jest współwłaścicielką, są obciążone hipotekami.

Od powyższego postanowienia uczestniczka postępowania W. D. wniosła zażalenie zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 730 1 § 1 i 2 k.p.c. poprzez nieudzielanie zabezpieczenia mimo faktu, że jego brak poważnie utrudni, a nawet uniemożliwi wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia. W niniejszej sprawie uczestniczka postępowania wniosła bowiem o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym byłych małżonków, a zatem w sytuacji uwzględnienia tego roszczenia, przy jednoczesnym przeprowadzeniu egzekucji z udziału w nieruchomości wchodzących w skład majątku małżeńskiego, należącego do J.

D., uniemożliwi jej pozyskanie dodatkowych aktywów wynikających z ustalenia jej większego udziału w majątku wspólnym.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutowi skarżącej, Sąd I instancji nie naruszył przepisu art. art. 730 1 § 1 i 2 k.p.c. poprzez nieudzielanie zabezpieczenia mimo faktu, że uczestniczka postępowania posiadała interes prawny w jego udzieleniu, wyrażający się w tym, że jego brak poważnie utrudni, a nawet uniemożliwi wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia. Należy zwrócić bowiem uwagę, że dokonanie sprzedaży egzekucyjnej udziału J. D. we współwłasności nieruchomości nie ograniczy praw uczestniczki postępowania wynikających z ewentualnego uwzględnienia jej roszczenia o ustalenie nierównych udziałów w majątku objętym wspólnością ustawową małżeńską.

Wynika to z faktu, że w razie sądowego ustalenia nierówności tych udziałów, nabycie własności udziału J. D. w drodze sprzedaży egzekucyjnej w innej wielkości niż wynikającej z sądowego ustalenia będzie bezskuteczne o tyle, o ile narusza uprawnienia drugiego małżonka wynikające z takiego ustalenia. Bezskuteczność ta polega na tym, że przy dokonywaniu podział majątku wspólnego nabycie to, w zakresie uznanym za bezskuteczne – winno być potraktowane tak, jakby nie zostało w ogóle dokonane, co oznacza, że udział taki może być objęty aktywami dzielonego majątku i podlegać podziałowi (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 1993 r., III CZP 95/93, OSNC 1994/2/30; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1997 r., II CKN 357/97, LEX nr 519947).

Mając na uwadze powyższe, należało - na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. - orzec jak w sentencji.