III Ca 661/14 · Sąd powszechny

Sygn. akt III Ca 661/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Tomasz Tatarczyk (spr.) Sędzia SO Andrzej Dyrda Sędzia SR (del.) Marcin Rak Protokolant Aldona Kocięcka po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki Jawnej J. i B. P. w G. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 3 marca 2014 r., sygn. akt I C 1128/12 oddala apelację. SSR (del.) Marcin Rak SSO Tomasz Tatarczyk SSO Andrzej Dyrda Sygn. akt III Ca 661/14

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 3 marca 2014 roku Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda 4985,67 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 4 sierpnia 2012 roku, oddalił powództwo w pozostałej części, orzekł o kosztach procesu. Sąd ustalił, że w dniu 3 sierpnia 2009 roku w wyniku kolizji drogowej uszkodzony został pojazd marki M. należący do E. D.. Kolizję spowodował kierowca pojazdu objętego umową obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego wykupioną u pozwanego. Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego pozwany w dniu 18 sierpnia 2009 roku przyznał poszkodowanemu właścicielowi samochodu M. odszkodowanie w wysokości 27.508,81 złotych.

Następnie na podstawie złożonych faktur na zakup części w dniu 4 listopada 2009 roku dopłacił kwotę 5.248,32 złotych. W dniu 10 marca 2012 roku E. D. zawarł z powodem umowę cesji przenosząc na niego wierzytelność z tytułu szkody komunikacyjnej ponad kwotę wypłaconą przez pozwanego. Pismem z 13 lipca 2012 roku powód wezwał pozwanego do zapłaty 7.859,81 złotych z tytułu dalszego odszkodowania z odsetkami od dnia 3 września 2009 roku. Koszt naprawy samochodu M. wyniósł, według cen rynkowych z sierpnia 2009 roku, 37.496,80 złotych brutto.

Za wykonanie kosztorysu naprawy powód zapłacił 246 złotych. Za usprawiedliwione w świetle art. 822 § 1, 2 i 4 k.c. oraz art. 361 § 1 i 2 k.c. uznał Sąd żądanie zapłaty kwoty 4.739,67 złotych stanowiącej różnicę pomiędzy odszkodowaniem należnym ustalonym w oparciu o opinię biegłego na kwotę 37.496,80 złotych, a odszkodowaniem wypłaconym w kwocie 32.757,13 złotych oraz żądanie refundacji wydatku w kwocie 246 złotych poniesionego na sporządzenie kalkulacji szkody. Za podstawę rozstrzygnięcia o odsetkach przyjął Sąd art. 481 § 1 w związku z art. 455 k.c. Ocenił jako niezasadne żądanie odsetek za okres od dnia 3 września 2009 roku do dnia 3 sierpnia 2012 roku.

Wskazał, że w wyniku sprawnie przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego pozwany wypłacił poszkodowanemu odszkodowanie w wysokości w jakiej uznał je za należne. Do zapłaty dalszego odszkodowania powód wezwał pozwanego dopiero w lipcu 2012 roku. O cesji wierzytelności pozwany nie został poinformowany przed wezwaniem do zapłaty, w którym powód zakreślił mu 14-dniowy termin na spełnienie żądania. Według Sądu, pozwany nie pozostawał w opóźnieniu ze spełnieniem dalszego świadczenia do chwili otrzymania wezwania z 13 lipca 2012 roku i upływu zakreślonego w nim terminu.

Druga strona wcześniej żądania nie wyartykułowała. Pozwany nie pozostawał w opóźnieniu co do zapłaty kwot nieobjętych jego decyzją, skoro poszkodowany po otrzymaniu decyzji ani wcześniej nie określił kwotowo swojego roszczenia. W opóźnieniu pozwany znalazł się dopiero z upływem terminu zakreślonego w wezwaniu, tj. w dniu 4 sierpnia 2012 roku. Oddalił Sąd dalej idące roszczenia o odsetki, o odszkodowanie za szkodę w pojeździe oraz o odszkodowanie za ubytek wartości pojazdu wskazując co do ostatniego z wymienionych roszczeń, że samochód E. D. wcześniej już uczestniczył w kolizji, nie był więc pojazdem bezwypadkowym.

O kosztach procesu orzekł Sąd po myśli art. 100 k.p.c. stosunkowo je rozdzielając. W apelacji powód zarzucił obrazę prawa materialnego – art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych przez niezastosowanie tego przepisu, co doprowadziło do orzeczenia w zakresie odsetek w sposób niezgodny z przepisami prawa, art. 455 k.c. przez jego zastosowanie, co doprowadziło do uznania, że powodowi przysługują odsetki od upływu 14-dniowego terminu od wezwania pozwanego do zapłaty, art. 481 § 1 k.c. przez przyjęcie, że świadczenie z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu ma charakter bezterminowy, co doprowadziło do uznania, iż dłużnik nie opóźniał się ze spełnieniem świadczenia.

W oparciu o te zarzuty skarżący domagał się zmiany wyroku przez zasądzenie od pozwanego odsetek ustawowych od kwoty 4.739,67 złotych od dnia 3 września 2009 roku, zasądzenia od pozwanego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Trafnie wskazuje skarżący, że zobowiązanie pozwanego z tytułu zawartej ze sprawcą szkody umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej należy do zobowiązań terminowych. Świadczy o tym treść powołanego w apelacji art. 14 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych. Przepis ten powtarza regulację art. 817 § 1 k.c. Wbrew twierdzeniom apelacji, pozwany nie pozostawał jednak w opóźnieniu w okresie poprzedzającym upływ terminu zakreślonego w piśmie wzywającym do zapłaty uzupełniającego odszkodowania za szkodę w pojeździe.

Ogólną cechą zobowiązań, o czym stanowi art. 354 § 2 k.c., jest obowiązek współdziałania wierzyciela przy wykonaniu zobowiązania. Współdziałanie wierzyciela powinno pozostawać w zgodzie z treścią zobowiązania dłużnika, celem społeczno-gospodarczym zobowiązania, z zasadami współżycia społecznego, a jeżeli w zakresie wykonania zobowiązania istnieją ustalone zwyczaje – w zgodzie z tymi zwyczajami. Ta cecha zobowiązań niewątpliwie dotyczy również stosunków ubezpieczeniowych. Według art. 13 ust. 1 powołanej ustawy z 22 maja 2003 roku, zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie lub świadczenie z tytułu ubezpieczenia obowiązkowego na podstawie uznania roszczenia uprawnionego z umowy ubezpieczenia w wyniku ustaleń, zawartej z nim ugody, prawomocnego orzeczenia sądu lub w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Powiązanie tego unormowania z art. 14 ust. 3 ustawy prowadzi do wniosku, że oprócz zgłoszenia wypadku ubezpieczeniowego wierzyciel powinien określić wysokość roszczenia odszkodowawczego. Jeżeli tego nie uczyni, a zakład ubezpieczeń spełni świadczenie w ustalonej przez siebie wysokości wierzyciel w ramach realizacji obowiązku współdziałania powinien wypowiedzieć się odnośnie tego, czy wypłacona kwota jest odpowiednia. Brak oświadczenia wierzyciela w tym przedmiocie powoduje brak opóźnienia po stronie zakładu ubezpieczeń.

W opóźnieniu zakład ubezpieczeń znaleźć się może dopiero z chwilą zgłoszenia przez wierzyciela dalszych roszczeń, o ile te roszczenia będą uzasadnione. Podzielić należy w tym zakresie powołane w motywach zaskarżonego wyroku stanowisko Sądu Najwyższego będące podstawą wyroku z 6 lipca 1999 roku, III CKN 315/98. Poszkodowany E. D. nie określił w zgłoszeniu szkody wysokości swojego roszczenia. Po otrzymaniu odszkodowania w wysokości ustalonej przez pozwanego w wyniku przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego oraz dopłaty żądanej zgodnie z przedstawionymi fakturami zakupu części zamiennych nie zgłosił dalszych roszczeń ani zastrzeżeń, nie wypowiedział się odnośnie tego, czy wypłacona suma odszkodowania jest odpowiednia.

Wierzytelność o uzupełniające odszkodowanie zbył na rzecz powoda, który sporządził dnia 12 lipca 2012 roku kalkulację kosztów naprawy pojazdu i wystosował do pozwanego pismo z 13 lipca 2012 roku wzywające do zapłaty w terminie 14 dni dalszego odszkodowania. W tym stanie rzeczy prawidłowo stwierdził Sąd Rejonowy, że pozwany po wypłacie poszkodowanemu odszkodowania a przed upływem terminu zakreślonego w wezwaniu nie pozostawał w opóźnieniu. Zaskarżony wyrok nie narusza wskazanych w apelacji przepisów prawa materialnego, odpowiada zasadom słuszności.

Dlatego apelację powoda oddalono w oparciu o art. 385 k.p.c. SSR (del.) Marcin Rak SSO Tomasz Tatarczyk SSO Andrzej Dyrda