Ts 266/10 · Trybunał Konstytucyjny

174/2/B/2011 POSTANOWIENIE z dnia 23 marca 2011 r. Sygn. akt Ts 266/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – przewodnicząca Wojciech Hermeliński – sprawozdawca Adam Jamróz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Bohdana K., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia.

UZASADNIENIE

W skardze konstytucyjnej adwokata Bohdana K., wniesionej we własnym imieniu do Trybunału Konstytucyjnego 11 października 2010 r. (data nadania), zarzucono niezgodność ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 925, ze zm.; dalej: ustawa o TS) z art. 79 ust. 1 w związku z art. 30-86 oraz art. 198-201 Konstytucji, ponieważ ustawa o TS „ma rodowód z zamachu WRON ze stanu wojennego z 13 grudnia 1981 r. i zabezpiecza przez procedury prawa osoby z art. 198 Konstytucji RP w duchu leninowskiego centralizmu demokratycznego odrzuconego ustroju politycznego PRL, nie uwzględniając treści Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r.”.

Postanowieniem z 19 stycznia 2011 r. Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 in fine i art. 36 ust. 3 w związku z art. 49 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) – odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej ze względu na jej niedopuszczalność oraz oczywistą bezzasadność, gdyż: (1) skarga nie spełniała wymagań określonych dla pisma procesowego (art. 47 ust. 1 in principio ustawy o TK); (2) skarżący nie wykazał żadnych praw lub wolności konstytucyjnych naruszonych – jego zdaniem – przez zakwestionowany akt normatywny, a które mogły być przedmiotem ochrony w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej (art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK); (3) skarżący nie wskazał żadnego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 47 ust. 2 ustawy o TK, a tym samym nie spełnił dyspozycji art. 46 ust. 1 ustawy o TK; (4) skarżący nie powołał dowodów na poparcie zarzutu niekonstytucyjności całego kwestionowanego aktu normatywnego (art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK) – nie sposób bowiem przyjąć, by zaskarżone w całości przepisy ustawy o TS były podstawą ostatecznego orzeczenia o prawach i wolnościach skarżącego w niniejszej sprawie.

W zażaleniu na powyższe postanowienie, wniesionym do Trybunału Konstytucyjnego 28 stycznia 2011 r. (data nadania), skarżący zarzucił Trybunałowi: (1) „błędną wykładnię art. 79 ust. 1 w związku z art. 30-86 z art. 8 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 20 ustawy o TK z naruszeniem art. 130 § 1 k.p.c. przez to, że strona skarżąca pozbawiana jest praw człowieka i obywatela w zakresie wniesienia skargi czy złożenia wniosku do Trybunału Stanu, gdyż ustawa z 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu (…) wyklucza takie uprawnienie dla strony skarżącej wbrew art. 30-86, w którym to zbiorze norm ustawy zasadniczej usytuowany jest art. 79 ust. 1 Konstytucji RP i rozciąga się na procedurę zawartą w art. 188 pkt 5, w art. 191 ust. 1 pkt 6 Konstytucji RP”; (2) „błędne ujmowanie wykładni i stosowania prawa z art. 8 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP ograniczając ją do ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (…) odbierając skarżącemu prawa człowieka i obywatela z art. 30-86 Konstytucji RP”.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy o TK, skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w związku z art. 36 ust. 6 i 7 ustawy o TK). Na etapie rozpatrzenia zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada przede wszystkim, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu.

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego treść zażalenia nie dostarcza żadnych argumentów podważających przesłanki odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Wobec braku odniesienia się w zażaleniu do przesłanek leżących u podstaw kwestionowanego postanowienia Trybunał Konstytucyjny ograniczył się się do jednoznacznego ich zaaprobowania. Trybunał przypomina w tym miejscu skarżącemu, że art. 79 ust. 1 Konstytucji stanowi, iż „każdy (…) ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego”.

Oznacza to, że skarga konstytucyjna winna odpowiadać – z woli ustawodawcy konstytucyjnego – warunkom merytorycznym i formalnym opisanym w ustawie zwykłej, czyli ustawie o Trybunale Konstytucyjnym (por. J. Trzciński, uwaga 10. do art. 79 Konstytucji, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. L. Garlicki, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1999-2007). Skarga konstytucyjna stanowi środek prawny służący ochronie konstytucyjnych wolności oraz praw o charakterze podmiotowym, do których naruszenia doszło na skutek wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisu, którego konstytucyjność się kwestionuje.

W odróżnieniu od wniosków kierowanych przez podmioty wymienione w art. 191 ust. 1 pkt 1-5 Konstytucji, skarga nie jest środkiem uruchamiania tzw. kontroli abstrakcyjnej, a więc realizowanej w oderwaniu od płaszczyzny stosowania kwestionowanych przepisów (por. postanowienie TK z 6 lipca 2005 r., SK 25/03, OTK ZU nr 7/A/2005, poz. 83). Z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK wynika obowiązek wskazania przez skarżącego, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone przez kwestionowane przepisy aktu normatywnego.

Z kolei art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK nakłada na skarżącego obowiązek uzasadnienia zarzutów postawionych w skardze konstytucyjnej wraz z powołaniem dowodów na ich poparcie. W niniejszej sprawie przesłanka ta nie została spełniona. Skarżący w petitum skargi wprawdzie powołuje szereg postanowień Konstytucji, jednakże w jej uzasadnieniu nie przeprowadza dowodu, w jaki sposób zostały one naruszone przez zaskarżone przepisy ustawy o TS. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie podkreślano, że prawidłowe wykonanie przez skarżącego obowiązku przedstawienia, jakie konstytucyjne prawa lub wolności (i w jaki sposób) zostały naruszone przez przepisy stanowiące przedmiot wnoszonej skargi konstytucyjnej, polegać musi nie tylko na wskazaniu (numerycznym) w petitum skargi postanowień Konstytucji, z którymi – zdaniem skarżącego – niezgodne są kwestionowane przepisy, ale również na precyzyjnym przedstawieniu treści prawa lub wolności wywodzonych z tych postanowień, a naruszonych przez ustawodawcę.

Powinna temu towarzyszyć szczegółowa i precyzyjna jurydyczna argumentacja uprawdopodabniająca stawiane zarzuty. Z powyższego obowiązku nie może zwolnić skarżącego, działający niejako z własnej inicjatywy, Trybunał Konstytucyjny, który – zgodnie z art. 66 ustawy o TK – orzekając, jest związany granicami skargi konstytucyjnej (por. postanowienie TK z 14 stycznia 2009 r., Ts 21/07, OTK ZU nr 2/B/2009, poz. 91). W konsekwencji niedopuszczalne jest samodzielne precyzowanie przez Trybunał, a tym bardziej uzasadnianie – jak w analizowanej sprawie – jedynie ogólnikowo sformułowanych zarzutów niekonstytucyjności zaskarżonego aktu normatywnego (por. postanowienie TK z 4 lutego 2009 r., Ts 256/08, OTK ZU nr 2/B/2009, poz. 138).

W świetle powyższego Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w postanowieniu z 19 stycznia 2011 r. w sposób prawidłowy przyjęto, iż skarżący nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 47 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o TK, gdyż nie wykazał on w skardze żadnych praw lub wolności konstytucyjnych naruszonych – jego zdaniem – przez zakwestionowany akt normatywny, a które mogły być przedmiotem ochrony w postępowaniu inicjowanym skargą konstytucyjną, jak również nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na poparcie zarzutu niekonstytucyjności ani całego kwestionowanego aktu normatywnego, ani jego poszczególnych przepisów.

Ponadto, wbrew wyraźnej dyspozycji art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 46 ust. 1 i art. 47 ust. 2 ustawy o TK, skarżący nie przedstawił żadnego rozstrzygnięcia, które uprawniałoby go do zainicjowania postępowania w trybie skargowym przed Trybunałem Konstytucyjnym, co już samo w sobie stanowiło – prawidłowo stwierdzoną przez TK w zaskarżonym postanowieniu – negatywną przesłankę procesową w niniejszej sprawie. Z przedstawionych wyżej powodów Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 36 ust. 7 w związku z art. 49 ustawy o TK – postanowił nie uwzględnić zażalenia.