V CNP 74/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CNP 74/12 POSTANOWIENIE Dnia 17 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Owczarek w sprawie ze skargi T. Z. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 kwietnia 2012 r., w sprawie z wniosku T. Z. przy uczestnictwie D. Z. i in., o ustanowienie służebności drogi koniecznej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lipca 2013 r., 1) odrzuca skargę 2) zasądza od T. Z. na rzecz M.K.-W. i M. W. kwotę 120,- (sto dwadzieścia) zł oraz na rzecz D. Z. kwotę 120,- (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie 2 Wnioskodawca T. Z. wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 kwietnia 2012 r., oddalającego apelacje wnioskodawcy oraz uczestników […] od postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 14 października 2011 r., którym ustanowiona została bliżej określona służebność drogi koniecznej. Jako podstawę skargi wnioskodawca przyjął naruszenie art. 145 § 2 k.c., art. 287 k.c. i 288 k.c. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r.

Uprawdopodabniając wyrządzenie szkody zaskarżonym postanowieniem wnioskodawca wskazał, że zmuszony jest urządzić na nowo dojazd do nieruchomości i zapłacić za ustanowienie służebności wynagrodzenie, wyższe jak w wypadku ustanowienia drogi o innym przebiegu. Z kolei wykazując, że wzruszenie zaskarżonego postanowienia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, podał m.in. iż nie mógł wnieść skargi kasacyjnej od zaskarżonego postanowienia, bowiem wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekraczała pięćdziesięciu tysięcy złotych.

W konkluzji wnioskodawca wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę uczestnicy D. Z. oraz M. K.-W. i M. W. wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 5192 § 1 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego postanowienia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

Wbrew twierdzeniom skarżącego od zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego przysługiwała skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, bowiem w postępowaniu nieprocesowym w sprawach z zakresu prawa rzeczowego na podstawie art. 5191 § 1 k.p.c. skarga taka przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy. W sprawach z zakresu prawa 3 rzeczowego, do jakich należy ustanowienie służebności drogi koniecznej, dopuszczalność skargi kasacyjnej nie została uzależniona od dodatkowego kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia (ratio valoris).

Niezależnie od powyższej podstawy odrzucenia skargi wskazać należy, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił istnienia szkody wyrządzonej wydaniem zaskarżonego postanowienia. Powołane przez skarżącego istnienie obowiązku urządzenia służebności i zapłaty wynagrodzenia za jej ustanowienie, stwierdzonych zaskarżonym postanowieniem, samo w sobie stanowi jedynie szkodę hipotetyczną, przyszłą, która powstanie dopiero wtedy, gdy zaskarżone postanowienie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie wyrządzonej szkody, wymagane przez art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., dotyczyć musi natomiast szkody, która już powstała (por. postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2006 r., II CNP 13/05, OSNC 2006/6/110; wyrok SN z 6 sierpnia 2008 r., II BP 68/07, OSNP 2010/1-2/6; postanowienie SN z dnia 4 grudnia 2009 r., I CNP 93/09, niepubl.; postanowienie SN z dnia 10 grudnia 2010 r., III CNP 48/10, niepubl.; postanowienie SN z dnia 11 października 2012 r., I CNP 21/12, niepubl.).

Wymaganie takie wynika wprost z treści 5192 § 1 k.p.c. w zw. z art. 4171 § 2 k.c. W myśl art. 4248 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę niedopuszczalną oraz skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 4245 § 1 k.p.c. Ponadto zgodnie z art. 4248 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli zmiana zaskarżonego postanowienia w drodze innych środków prawnych była możliwa. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w postanowieniu. O kosztach postępowania ze skargi orzeczono, przyjmując sprzeczność interesów uczestników postępowania, na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. w zw. art. 391 § 1, art. 39821 i art. 42412 k.p.c., oraz § 13 ust. 5 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie… (tekst jedn.

Dz. U. z 2013 r., poz. 461). 4 db