IV CZ 55/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 55/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku M. S. R. przy uczestnictwie J. S. R. i D. S. o odebranie dzieci, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 czerwca 2013 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 16 stycznia 2013 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w L. odrzucił, jako niedopuszczalną skargę kasacyjną wnioskodawcy M.

S. R. od postanowienia tego Sądu oddalającego apelację wnioskodawcy w sprawie o odebranie dzieci. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że sprawy dotyczące władzy rodzicielskiej nie zostały ujęte w zamkniętym katalogu spraw zawartym w art. 5191 k.p.c., w których taka skarga przysługuje. Nadto podniósł, że wnioskodawca żądał wydania dzieci w oparciu o orzeczenie wydane przez Sąd pierwszej instancji w Brukseli, które nie zostało uznane przez sąd polski, a przy tym nie wskazał przepisu prawa krajowego, na podstawie którego miałoby nastąpić wydanie dzieci.

Stwierdził również, że przedmiotowe postępowanie nie toczyło się na podstawie Konwencji haskiej z dnia 25 października 1980 r. o cywilnych aspektach uprowadzenia dziecka za granicę (Dz. U. z 1995 r., nr 108, poz. 528, sprostowanie Dz.U. z 1999 r., Nr 93, poz. 1085 - dalej jako Konwencja haska) dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna. W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie w całości podnosząc, że uzyskane przez niego orzeczenie Sądu w Brukseli z dnia 9 stycznia 2009 r., wydane w kontynuacji procedury związanej z uprowadzeniem dziecka za granicę jest wykonalne bez potrzeby jego uznania w Polsce i bez możliwości jego nieuznania w jakiejkolwiek procedurze krajowej.

Wykonanie takiego orzeczenia w Polsce powinno sprowadzać się do odpowiedniego zastosowania procedury cywilnej w zakresie spraw o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką. Skarżący zarzucił, że Sądy obu instancji w niniejszej sprawie, odrzucając całość wiążącego Polskę prawodawstwa Unii Europejskiej (w tym znajdujących bezpośrednie zastosowanie Rozporządzeń Rady WE), skoncentrowały się wyłącznie na dowodzeniu braku uznania orzeczenia Sądu w Brukseli, co jest wnioskiem oczywiście bezzasadnym i narusza art. 11 ust. 8, art. 40 ust. 1 lit. b, 42 ust. 1 i 2 oraz art. 43 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003.

Zaskarżone postanowienie narusza więc podstawowe zasady prawa europejskiego, 3 wynikające z wiążących Polskę traktatów oraz utrwalonej linii orzeczniczej Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący kwalifikuje przedmiotową sprawę jako dotyczącą odebrania osoby podlegającej władzy rodzicielskiej, na podstawie wykonalnego na terenie Polski orzeczenia Sądu w Brukseli, wydanego w trybie Konwencji haskiej. Według Sądu Okręgowego właściwą podstawą jej rozpoznania są przepisy art. 5981 i nast. k.p.c. Zakres spraw objętych tym postępowaniem obejmuje sprawy, w których materialnoprawną podstawę odebrania dziecka podlegającego władzy rodzicielskiej stanowią przepisy art. 100 kro oraz przepisy Konwencji haskiej. W sprawach tych, stosownie do art. 5191 § 2 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje.

W sprawach z zakresu prawa rodzinnego opiekuńczego i kurateli wskazany przepis dopuszcza skargę kasacyjną jedynie w sprawach o przysposobienie oraz w ograniczonym zakresie w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami. Zgodnie ze stanowiskiem judykatury (m. innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2012 r. IV CZ 148/12, nie publ. oraz dalsze powołane w jego uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego), odmiennie niż przyjmuje to Sąd Okręgowy, skarga kasacyjna nie przysługuje także w prowadzonych w trybie postępowania nieprocesowego, jako sprawy z zakresu praw rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, sprawach o wydanie małoletniego w oparciu o Konwencje haską.

Bez znaczenia dla oceny zasadności zażalenia pozostają zawarte w uzasadnieniu zażalenia wywody, odnoszące się do kwestii wykonalności i uznania orzeczenia wydanego w trybie tej Konwencji, dotyczące merytorycznego aspektu sprawy, który nie podlega kontroli w ramach niniejszego postępowania zażaleniowego, mającego za przedmiot jedynie dopuszczalność wniesionej przez wnioskodawcę i odrzuconej przez Sąd Okręgowy skargi kasacyjnej. Z tych przyczyn zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. jw