V CZ 123/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 123/12 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa "W. Q." Spółki z o.o. przeciwko Skarbowi Państwa - Staroście T. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 kwietnia 2013 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie o kosztach, zawarte w punkcie III wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 30 listopada 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Powódka W.

Q. Sp. z o.o. wniosła zażalenie na postanowienie o kosztach procesu, zawarte w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 30 listopada 2011 r. Postanowieniem tym Sąd Okręgowy zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1200 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 98 k.p.c. W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 100 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, argumentując, iż wygrała apelację co do orzeczenia o kosztach, a przegrała co do zasadniczego przedmiotu sporu, którym było ustalenie wysokości opłaty rocznej.

Koszty przyznane pozwanemu, zdaniem powódki, powinny być pomniejszone o koszty przysługujące powódce w postępowaniu zażaleniowym. W związku z tym wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego przez obniżenie zasądzonych od niej na rzecz pozwanego kosztów do kwoty 600 zł oraz o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Odpowiedź na zażalenie złożył pozwany reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego przez Starostę T.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedmiotem sporu między stronami było ustalenie wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości. Sąd pierwszej instancji ustalił tę opłatę na kwotę 27 005,43 zł, oddalił dalej idące powództwo i zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1 560 zł z tytułu kosztów procesu, przyjmując jako podstawę art. 100 k.p.c. - koszty rozdzielił między stronami w stosunku 80% na powódkę i w 20% na pozwanego. Powódka wniosła apelację, określając wartość przedmiotu zaskarżenia na 13 574,49 zł. Zakwestionowała także zawarte w wyroku orzeczenie o kosztach wskazując, że pozwany powinien być nimi obciążony w 31,87%.

Sąd odwoławczy uwzględnił zażalenie powódki na koszty i obniżył kwotę zasadzoną od niej na rzecz pozwanego do 796,02 zł, oddalił apelację „w pozostałej części” i zasądził od powoda na rzecz pozwanego całość kosztów postępowania apelacyjnego ustaloną od wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej przez powódkę. 3 Skarżąca ma rację, że w wypadku, kiedy w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygane były zarówno zarzuty merytoryczne dotyczące orzeczenia co do istoty sprawy, jak i zastrzeżenia powoda do prawidłowości postanowienia o kosztach procesu, aktualizujące się w wypadku nieuwzględnienia apelacji - doszło do rozpoznania dwóch odrębnych środków odwoławczych - apelacji i zażalenia.

Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie powódki, oddalił natomiast jej apelację i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego zgodnie z art. 98 k.p.c. Było to stanowisko prawidłowe, ponieważ powódka nie złożyła wniosku o przyznanie jej kosztów postępowania zażaleniowego, domagała się tylko zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Zgodnie z treścią art. 109 § 1 k.p.c. zasadą jest, że sąd orzeka o kosztach procesu na wniosek. Bez wniosku rozstrzyga tylko o kosztach należnych stronie nie mającej fachowego pełnomocnika. Powódka była reprezentowana przez radcę prawnego.

W związku z tym zażalenie powódki, która domagała się umniejszenia kwoty jaką ma zapłacić pozwanemu z tytułu kosztów postepowania apelacyjnego o kwotę kosztów postępowania zażaleniowego, jakie sama powinna otrzymać od pozwanego, nie mogło zostać uwzględnione (art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). Pomimo oddalenia zażalenia powoda, Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku pozwanego o zasądzenie kosztów postepowania zażaleniowego w niniejszej sprawie, ponieważ pozwany nie był prawidłowo reprezentowany w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.

Zgodnie z postanowieniem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.) w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną jest wyłączne z wyjątkiem przewidzianym w art. 8b ust. 5 tej ustawy, który w niniejszej sprawie nie występuje. Radca prawny ustanowiony przez Starostę T. nie miał więc zdolności postulacyjnej do złożenia odpowiedzi na zażalenie i wnioskowania o przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego. jw