V CNP 40/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CNP 40/12 POSTANOWIENIE Dnia 13 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi A. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 sierpnia 2010 r., sygn. […] w sprawie z wniosku "V. " S.A. w G. przy uczestnictwie A.K . i G, Zakładu Elektroenergetycznego S.A. o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lutego 2013 r., 1) odrzuca skargę;

2) nie obciąża skarżącego kosztami postępowania skargowego. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2010 r. Sąd Okręgowy w G. (sygn. akt III Ca …/10) oddalił apelację uczestnika postępowania A.K. i oddalił wniosek wnioskodawcy o przyznanie kosztów postępowania odwoławczego. A. K. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego. Kwestionowanemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 292 k.c. w zw. z art. 352 § 1 k.c. przy zastosowaniu art. 176 § 1 k.c. i w zw. z art. 172 k.c.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawie była możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego. W postępowaniu nieprocesowym, zgodnie z treścią art. 5192 § 1 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego postanowienia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W wypadkach wyjątkowych, o których mowa w art. 5192 § 2 k.p.c., można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie postanowienia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.

Pojęcie wyjątkowego wypadku, o którym jest mowa w art. 5192 § 2 k.p.c. obejmuje szczególne sytuacje polegające na tym, że strona z przyczyn niezawinionych i usprawiedliwiających jej zaniechanie nie mogła skorzystać ze zwykłych środków prawnych. Obowiązek ich wykazania obciąża stronę, która chce skorzystać z możliwości wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lipca 2007 r., IV CNP 80/07, niepubl.). 3 We wniesionej skardze nie zostały wykazane okoliczności pozwalające uznać, że w sprawie zachodzi wyjątkowy wypadek w rozumieniu art. 5192 § 2 k.p.c. W sprawie zakończonej prawomocnie postanowieniem Sądu Okręgowego, wnioskodawca żądał stwierdzenia nabycia przez zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu.

Skarżący uczestnik postępowania sam wskazał, że doszło do upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W istocie skarżący zastępuje skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia środek prawny, który przysługiwał mu od prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji. Jeżeli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie, to skarga jest niedopuszczalna. Następuje to zarówno przy świadomej rezygnacji z wniesienia środka odwoławczego, jak i przy zawinionej przez stronę niemożności skorzystania z takiego środka (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2008 r.

V CNP 187/07; OSNC-ZD 2008/4/107). Wobec powyższego na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. es