ECLI:NL:RVS:2023:3911 · Raad van State

202306445/1/A2. Datum uitspraak: 23 oktober 2023 AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK PROCES-VERBAAL van de mondelinge uitspraak (artikel 8:67 van de Algemene wet bestuursrecht) in het geding tussen: [appellant], wonend te [woonplaats], appellant, en de Kiesraad, handelend als centraal stembureau voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, verweerder. Openbare zitting gehouden op 23 oktober 2023 om 12:00 uur. Tegenwoordig: Staatsraad mr. W. den Ouden, voorzitter Staatsraad mr. B.P. Vermeulen, lid Staatsraad mr. J.Th. Drop, lid griffier: mr.

R.J.R. Hazen Verschenen: Het centraal stembureau, vertegenwoordigd door mr. I. Bakker en mr. I Bijl. Het beroep richt zich tegen het besluit van het centraal stembureau van 13 oktober 2023, waarbij het centraal stembureau onder meer de kandidatenlijst van Forum voor Democratie voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal in alle kieskringen geldig heeft verklaard. [appellant] betoogt dat het centraal stembureau die kandidatenlijst in alle kieskringen ongeldig had moeten verklaren. De Afdeling verklaart het beroep ongegrond Gronden:

In artikel I 5 van de Kieswet is een uitputtende opsomming gegeven van formele vereisten op grond waarvan het centraal stembureau een kandidatenlijst ongeldig kan verklaren. [appellant] heeft zich in zijn beroepschrift niet op het standpunt gesteld dat in het geval van Forum van Democratie aan één van deze vereisten niet is voldaan. Wel valt uit zijn beroepschrift af te leiden dat hij het niet eens is met de doelstellingen en activiteiten van deze politieke groepering. Dat kan echter niet leiden tot vernietiging van het besluit van 13 oktober 2023.

Het centraal stembureau heeft de rechtmatigheid van de doelstellingen en activiteiten van Forum voor Democratie terecht niet betrokken bij de toetsing van de geldigheid van de kandidatenlijsten. Vergelijk de uitspraak van de Afdeling van 24 april 2014, ECLI:NL:RVS:2014:1585). In deze uitspraak is onder 3.3 overwogen dat uit de geschiedenis van de totstandkoming van de algemene herziening van de Kieswet in 1989 volgt dat de administratie, in dit geval het centraal stembureau, niet moet worden belast met een inhoudelijke beoordeling van doelstellingen en activiteiten van politieke groeperingen, maar dat deze taak aan de rechter moet worden voorbehouden.

Voorts blijkt uit deze geschiedenis dat de wetgever er uitdrukkelijk voor heeft gekozen dat kandidatenlijsten worden ingediend door individuele kiezers en niet door politieke partijen. Hieruit vloeit voort dat de wetgever heeft beoogd de rechtmatigheidstoets van de statuten, doelstellingen en werkzaamheden van politieke partijen in handen te leggen van de burgerlijke rechter en de strafrechter en aan het centraal stembureau slechts op te dragen de door kiezers ingediende kandidatenlijsten, die al dan niet zijn voorzien van een aanduiding van een politieke partij, te toetsen aan de limitatief in de Kieswet opgesomde formele vereisten, waarvan de betekenis op voorhand duidelijk is, aldus de uitspraak van 24 april 2014.

Deze uitspraak is bij uitspraak van de Afdeling van 15 februari 2021 (ECLI:NL:RVS:2021:300) bevestigd. In het betoog van [appellant] is geen grond te vinden voor het oordeel dat het centraal stembureau het besluit van 13 oktober 2023 ten onrechte heeft genomen. w.g. Den Ouden voorzitter w.g. Hazen griffier 452