Legislator Case Law & Legislation
DE FR IT EN
Analyze in Legislator
ECLI:NL:RBOBR:2024:3466 ECLI:NL:RBOBR:2024:3466 AI generated

Court convicts defendant of drug trafficking, gun possession, money laundering, and gang membership with 18-month sentence.

Case Number ECLI:NL:RBOBR:2024:3466
Court / Authority
Jurisdiction Netherlands (NL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted
Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Legislator summary

AI generated

The court convicted the defendant of multiple offenses including large-scale drug trafficking, illegal gun possession, money laundering, and gang membership. The prosecution successfully proved the defendant's involvement in these crimes based on evidence presented during the trial. Consequently, the defendant was sentenced to 18 months in prison, while specific seized funds were returned to the victim and other assets were confiscated.

Legislator headnote

AI generated

Articles 33, 33a, 47, 57, 420bis, 420ter of the Criminal Code; Articles 3, 11, 11b of the Opium Act; Articles 26, 55 of the Weapons and Ammunition Act: The court held that the prosecution's evidence sufficiently established the defendant's guilt for drug trafficking, weapon possession, money laundering, and gang membership, warranting a custodial sentence.

Keywords

AI generated
drug trafficking money laundering weapon possession gang membership confiscation of assets custodial sentence Opium Act

Cited Legislation

AI generated
Articles 33, 33a, 47, 57, 420bis, 420ter of the Criminal Code
Articles 3, 11, 11b of the Opium Act
Articles 26, 55 of the Weapons and Ammunition Act
artikel 27 Wetboek van Strafrecht
De officieren van justitie hebben geëist dat aan verdachte wordt opgelegd: - een gevangenisstraf voor de duur van 22 maanden met aftrek overeenkomstig artikel 27 Wetboek van Strafrecht (Sr).
art 9a van het Wetboek van Strafrecht
De verdediging heeft verzocht om bij een bewezenverklaring voor de feiten 1, 4 en 5 toepassing te geven aan art 9a van het Wetboek van Strafrecht (Sr).
artikel 6 van het EVRM
De rechtbank is van oordeel dat het recht van verdachte op een eerlijke en openbare behandeling van deze zaak binnen een redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 van het EVRM, is geschonden.
artikel 9a Sr
De rechtbank is van oordeel dat – gelet op de ernst van de feiten en de omstandigheden waaronder deze feiten zijn gepleegd – geen sprake kan zijn van een schuldigverklaring zonder oplegging van straf of maatregel (artikel 9a Sr).
artikel 27 Sr
Alles afwegende acht de rechtbank het passend en geboden om aan verdachte een gevangenisstraf voor de duur van 18 maanden met aftrek overeenkomstig artikel 27 Sr op te leggen.
artikel 6:2:10 van het Wetboek van Strafvordering
De tenuitvoerlegging van de op te leggen gevangenisstraf zal volledig plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting, tot het moment dat aan de verdachte voorwaardelijke invrijheidstelling wordt verleend als bedoeld in artikel 6:2:10 van het Wetboek van Strafvordering.

Cited Case Law

AI generated
ECLI:NL:GHAMS:2024:448
GERECHTSHOF AMSTERDAM afdeling strafrecht parketnummer: 23-001492-21 datum uitspraak: 5 maart 2024 TEGENSPRAAK Arrest van het gerechtshof Amsterdam gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de rechtbank Noord-Holland van 25 mei 2021 in de strafzaak onder parketnummer 15-263732-18 tegen [verdachte] , geboren te [geboorteplaats] ( [geboorteland] ) op [geboortedag] 1958, adres: [adres] . Procesverloop De rechtbank Noord-Holland heeft de verdachte bij vonnis van 25 mei 2021 veroordeeld tot een geheel voorwaardelijke taakstraf van 200 uren, met een proeftijd van 1 jaar, voor het opzettelijk aanwezig hebben van ruim 46 kilogram hennep(toppen) in zijn woning. De verdachte heeft hoger beroep ingesteld tegen dit vonnis. Het hof heeft, na het onderzoek ter terechtzitting van 15 en 25 mei 2023 te hebben gesloten, bij tussenarrest van 8 juni 2023 het onderzoek ter terechtzitting heropend. In dat tussenarrest is de advocaat- generaal verzocht om vragen over het opsporings- en vervolgingsbeleid ten aanzien van (bonafide) coffeeshophouders te beantwoorden. De advocaat-generaal heeft de door het hof geformuleerde vragen in een verslag van 29 september 2023 beantwoord, dat als bijlage aan dit arrest is gehecht, waarna het onderzoek ter terechtzitting is hervat. Onderzoek van de zaak Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep van 15 en 25 mei 2023 en 29 januari 2024 en 5 maart 2024 en, overeenkomstig het bepaalde bij artikel 422, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering (Sv), naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting in eerste aanleg. Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen de verdachte en zijn raadsman naar voren hebben gebracht. Tenlastelegging Aan de verdachte is tenlastegelegd dat: hij op of omstreeks 17 april 2018 te [adres] opzettelijk aanwezig heeft gehad ongeveer 46,443 kilogram hennep(toppen), in elk geval een hoeveelheid van meer dan 30 gram hennep, zijnde hennep een middel als bedoeld in de bij de Opiumwet behorende lijst II, dan wel aangewezen krachtens het vijfde lid van artikel 3a van die wet. Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zal het hof deze verbeterd lezen. De verdachte wordt daardoor niet in de verdediging geschaad. Vonnis waarvan beroep Het vonnis waarvan beroep zal worden vernietigd om proceseconomische redenen, nu het hof weliswaar tot dezelfde bewezenverklaring komt als de rechter in eerste aanleg, maar het hof tot een andere beslissing komt ten aanzien van de strafoplegging en het partieel bevestigen van het vonnis een te weinig overzichtelijk samenstel aan beslissingen en motiveringen zou opleveren. Ontvankelijkheid Openbaar Ministerie in de vervolging Feitelijke gang van zaken De politie heeft op 17 april 2018 een anonieme tip (een zogenoemde MMA-melding) gekregen van de strekking dat de verdachte, eigenaar van meerdere coffeeshops in Amsterdam, een forse drugsvoorraad in zijn woning in [adres] heeft liggen, met een waarde van meer dan een miljoen euro. De politie heeft naar aanleiding van die tip, via raadpleging van het handelsregister van de Kamer van Koophandel, vastgesteld dat de verdachte coffeeshophouder is en is vervolgens – na daartoe contact te hebben gehad met de (piket)officier van justitie in het arrondissement Noord-Holland – naar de woning van de verdachte gegaan. Op grond van artikel 9 van de Opiumwet is de politie deze woning ter inbeslagneming binnengetreden. Daar is in een aparte afgesloten ruimte – die de verdachte desgevraagd heeft geopend – in een afgesloten kluis en in dozen daarnaast ongeveer 46 kilogram softdrugs aangetroffen. Deze drugs zijn in beslag genomen en vernietigd. Volgens de verdachte was de waarde van deze drugs ongeveer € 200.000,-. In het tussenarrest van 8 juni 2023 heeft het hof verder overwogen dat de verdachte middels de rechtspersoon [bedrijf] B.V., waarvan hij algemeen directeur is, een bonafide houder is van vijf coffeeshops in Amsterdam en Mijdrecht. Aannemelijk is dat de in beslag genomen softdrugs uitsluitend in verband staan met de exploitatie van deze coffeeshops. Volgens de verdachte betreft het een handelsvoorraad toereikend voor enkele weken. Het strafbare feit (het opzettelijk aanwezig hebben van een grote hoeveelheid softdrugs) spruit direct voort uit de bonafide bedrijfsvoering van de verdachte als legaal coffeeshophouder. Standpunt verdediging De raadsman heeft bepleit dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk moet worden verklaard in de vervolging van de verdachte, wegens schending van het verbod van willekeur. Daartoe heeft hij onder meer aangevoerd dat de overheid met de introductie van de ‘Wet experiment gesloten coffeeshopketen’ gelijke gevallen ongelijk behandelt door het experiment te beperken tot enkele coffeeshops, waardoor andere coffeeshops, zoals die van de verdachte, zijn uitgesloten van het experiment. Hierdoor blijft de verdachte geconfronteerd met de perikelen van de achterdeurproblematiek, omdat hij zelf in de bevoorrading van zijn coffeeshops moet voorzien, hetgeen niet anders kan dan door zaken te doen met criminele organisaties. Het voorgaande brengt mee dat de verdachte in de komende jaren ongetwijfeld weer met justitie in aanraking zal komen. Standpunt Openbaar Ministerie De advocaat-generaal heeft geconcludeerd tot verwerping van dit verweer. Zij heeft daarbij gewezen op het in artikel 167, tweede lid, Sv verankerde opportuniteitsbeginsel en op de eerdere rechtspraak in zaken als de onderhavige. Daaruit volgt dat een verweer strekkende tot de niet-ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie in de vervolging niet licht mag worden aanvaard en dat daarvoor zware motiveringseisen gelden. Volgens de advocaat-generaal zijn er in deze zaak geen omstandigheden die wijzen op schending van de beginselen van een goede procesorde, zoals het verbod op willekeur, waardoor het instellen of voortzetten van de vervolging onhoudbaar zou zijn. In deze zaak is, gezien het vermoeden van de aanwezigheid van een zeer omvangrijke drugsvoorraad in een woonwijk en het daarmee gepaard gaande gevaar, begrijpelijk dat justitie naar aanleiding van de anonieme melding heeft ingegrepen. Gelet op de grote hoeveelheid softdrugs is het geenszins onbegrijpelijk dat het Openbaar Ministerie tot vervolging is overgegaan. Daarnaast heeft de advocaat-generaal opgemerkt dat het vormgeven van het coffeeshopbeleid, ondanks het feit dat het gedoogbeleid in zijn huidige vorm vaak tot bijna onoverkoombare uitdagingen leidt, niet aan de rechter, maar aan de wetgever is voorbehouden. Bovendien blijkt uit het initiatiefwetsvoorstel ‘Wet experiment gesloten coffeeshopketen’ – zoals aangenomen door de Tweede Kamer op 22 februari 2017 – dat de wetgever bezig is om, kort gezegd, de uitdagingen van het gedoogbeleid te ondervangen. Oordeel hof Juridisch kader In artikel 167, eerste lid, Sv is aan het Openbaar Ministerie de bevoegdheid toegekend om zelfstandig te beslissen of naar aanleiding van een ingesteld opsporingsonderzoek vervolging moet plaatsvinden. In eerdere rechtspraak van de Hoge Raad is bepaald dat de beslissing van het Openbaar Ministerie om tot vervolging over te gaan zich slechts in zeer beperkte mate leent voor een inhoudelijke rechterlijke toetsing, in die zin dat slechts in uitzonderlijke gevallen plaats is voor een niet-ontvankelijkverklaring van het Openbaar Ministerie in de vervolging op de grond dat het instellen of voortzetten van die vervolging onverenigbaar is met beginselen van een goede procesorde. Zo’n uitzonderlijk geval doet zich onder meer voor wanneer de vervolging wordt ingesteld of voortgezet terwijl geen redelijk handelend lid van het Openbaar Ministerie heeft kunnen oordelen dat met (voortzetting van) de vervolging enig door strafrechtelijke handhaving beschermd belang gediend kan zijn. In het geval van een zodanige, aperte onevenredigheid van de vervolgingsbeslissing is de (verdere) vervolging onverenigbaar met het verbod van willekeur (dat in de strafrechtspraak in dit verband ook wel wordt omschreven als het beginsel van een redelijke en billijke belangenafweging). Aan het oordeel dat het Openbaar Ministerie om deze reden in de vervolging van een verdachte niet-ontvankelijk moet worden verklaard, worden zware motiveringseisen gesteld. Deze rechtspraak strekt ertoe dat, als het Openbaar Ministerie met de beslissing tot (voortzetting van de) vervolging een zaak ter beoordeling aan de rechter heeft voorgelegd, alleen uitzonderlijke met die vervolgingsbeslissing samenhangende omstandigheden beletten dat de rechter een inhoudelijk oordeel velt over de in de tenlastelegging vervatte beschuldiging (vgl. HR 2 juli 2013, ECLI:NL:HR:2013:7, HR 30 januari 2018, ECLI:NL:HR:2018:25, en HR 29 maart 2022, ECLI:NL:HR:2022:401). Beantwoording van bij tussenarrest gestelde vragen De ruimte voor de strafrechter om de vervolgingsbeslissing van het Openbaar Ministerie inhoudelijk te toetsen is dus zeer beperkt. Desalniettemin was naar het oordeel van het hof niet vanzelfsprekend dat de beslissing om in deze zaak tot vervolging over te gaan, en deze vervolging voort te zetten, de rechterlijke toetsing kon doorstaan. Bij het tussenarrest van 8 juni 2023 zijn daarom aan de advocaat-generaal vragen gesteld over het opsporings- en vervolgingsbeleid ten aanzien van bonafide coffeeshophouders wat betreft – kort gezegd – het opzettelijk aanwezig hebben van een handelsvoorraad softdrugs. De door de advocaat-generaal in het verslag van 29 september 2023 gegeven antwoorden, die door haar nader zijn toegelicht op de terechtzitting van 29 januari 2024, betrekt het hof in zijn beantwoording van de vraag of de vervolging in deze zaak in strijd is met het verbod van willekeur. De advocaat-generaal heeft onder meer uiteen gezet dat er in 2018 geen actief opsporingsbeleid gold voor het in voorraad hebben van meer dan 500 gram hennep en/of hasjiesj voor zover dit niet gepaard ging met andere strafbare feiten of schendingen van de openbare orde. Er werd niet actief gezocht naar handelsvoorraden van coffeeshophouders. De politie kon wel bij toeval op een te grote handelsvoorraad stuiten, of een opslaglocatie ontdekken, nadat er bijvoorbeeld een tip was binnengekomen. In de gevallen waarin het ging om een handelsvoorraad ten behoeve van de exploitatie van een gedoogde coffeeshop vond een afweging plaats of vervolging aangewezen was. Bij die afweging konden verschillende factoren worden betrokken, zoals: de omvang van de aangetroffen voorraad, de mogelijke betrokkenheid van de coffeeshophouder bij andere strafbare feiten, recidive en het gevaarzettende karakter. Deze afwegingen waren (en zijn) sterk casuïstisch en variëren van zaak tot zaak. Overwegingen en slotsom hof De verdachte heeft in strijd gehandeld met de Opiumwet door de opslag van meer dan 46 kilogram softdrugs in zijn woning. Het aanwezig hebben van een grote hoeveelheid drugs brengt een aanmerkelijk (veiligheids-)risico mee, vanwege de aantrekkingskracht die hiervan uitgaat op criminelen. Het gevaarzettende karakter van het bewaren van een grote hoeveelheid drugs (ter waarde van € 200.000,-) in een woning is beduidend en betreft niet alleen de woning waarin de drugs zich bevinden, maar – vanwege de mogelijkheid van een vergissing aan de zijde van de personen die het op deze voorraad gemunt hebben – ook nabijgelegen andere woningen. De verdachte is bij uitstek bekend met het risico beroofd te worden van zijn handelsvoorraad, omdat hij, zoals hij ter terechtzitting in hoger beroep heeft verklaard, hiervan in het verleden meermaals het slachtoffer is geworden. De in dit geval bij de politie binnengekomen MMA-melding vormt een sterke aanwijzing dat de informatie, dat een grote hoeveelheid drugs in de woning van de verdachte lag, buiten de kring van de vertrouwelingen van de verdachte is geraakt. Dat maakt het hiervoor bedoelde gevaarzettende karakter te meer reëel. Hierop gelet, is het hof van oordeel dat zich in deze zaak niet de situatie voordoet dat de vervolging is ingesteld of voortgezet terwijl geen redelijk handelend lid van het Openbaar Ministerie heeft kunnen oordelen dat met (voortzetting van) de vervolging enig door strafrechtelijke handhaving beschermd belang gediend kan zijn. Het verweer van de verdediging dat de verdachte niet gelijk wordt behandeld omdat hij niet in de gelegenheid is gesteld deel te nemen aan het experiment gesloten coffeeshopketen maakt dat niet anders. Tot het wezen van dit experiment behoort dat gedurende de looptijd daarvan voor enkele deelnemers aan dat experiment een uitzonderingspositie geldt. Het feit dat de wetgever, gelet op de ‘Wet experiment gesloten coffeeshopketen’ – waarin het gedogen van de teelt en verkoop van hennep en hasjiesj via een gesloten coffeeshopketen is geregeld – bezig is met het vinden van een betere oplossing om de uitdagingen van de achterdeurproblematiek te ondervangen, vormt integendeel temeer een reden om als strafrechter terughoudend te zijn met beslissingen die hierin ingrijpen. Het voorgaande leidt tot de slotsom dat het hof het Openbaar Ministerie ontvankelijk acht in de vervolging van de verdachte. Bewezenverklaring Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande dat: hij op 17 april 2018 te [adres], opzettelijk aanwezig heeft gehad ongeveer 46,443 kilogram hennep(toppen). Hetgeen meer of anders is tenlastegelegd, is niet bewezen. De verdachte moet hiervan worden vrijgesproken. Het bewezenverklaarde is gegrond op de feiten en omstandigheden die in de navolgende bewijsmiddelen zijn vervat. Bewijsmiddelen Nu de verdachte het ten laste gelegde feit heeft bekend en door of namens hem geen vrijspraak is bepleit, volstaat het hof met de navolgende opsomming van de bewijsmiddelen, als bedoeld in artikel 359, derde lid, Sv: de bekennende verklaring van de verdachte zoals afgelegd ter terechtzitting in hoger beroep van 15 mei 2023; een proces-verbaal van bevindingen van 17 april 2018, in de wettelijke vorm opgemaakt door een bevoegde opsporingsambtenaar (politiedossier pagina’s 23 en 24); een proces-verbaal van bevindingen van 17 april 2018, in de wettelijke vorm opgemaakt door bevoegde opsporingsambtenaren (politiedossier pagina’s 30 t/m 32). Strafbaarheid van het bewezenverklaarde Geen omstandigheid is aannemelijk geworden die de strafbaarheid van het bewezenverklaarde uitsluit, zodat dit strafbaar is. Het bewezenverklaarde levert op: opzettelijk handelen in strijd met het in artikel 3 onder C van de Opiumwet gegeven verbod, terwijl het feit betrekking heeft op een grote hoeveelheid van een middel. Strafbaarheid van de verdachte De verdachte is strafbaar, omdat geen omstandigheid aannemelijk is geworden die de strafbaarheid ten aanzien van het bewezenverklaarde uitsluit. Toepassing artikel 9a van het Wetboek van Strafrecht De rechtbank heeft de verdachte voor het in eerste aanleg bewezenverklaarde veroordeeld tot een geheel voorwaardelijke taakstraf voor de duur van 200 uren met een proeftijd van 1 jaar. Standpunt Openbaar Ministerie De advocaat-generaal heeft gevorderd dat de verdachte voor het tenlastegelegde zal worden veroordeeld tot een geheel voorwaardelijke taakstraf voor de duur van 100 uren met een proeftijd van 1 jaar. Daartoe heeft zij onder meer gewezen op de grote omvang van de aangetroffen softdrugs en het gevaarzettende karakter van de wijze van opslag van deze drugs. Standpunt verdediging De raadsman heeft zich op het standpunt gesteld dat de veroordeling tot een geheel voorwaardelijke taakstraf miskent dat de verdachte door het huidige overheidsbeleid gedwongen wordt om door te gaan met het bevoorraden van zijn coffeeshops uit externe voorraden op juridisch niet-toegestane wijze, en aldus naar verwachting in de toekomst wederom in aanraking zal komen met justitie, zodat hij – wegens overtreding van de algemene voorwaarde – genoodzaakt wordt de voorwaardelijke taakstraf uit te voeren. De raadsman bepleit een schuldigverklaring zonder strafoplegging, omdat met strafoplegging geen maatschappelijk belang is gediend. In dit geval is uitsluitend sprake van een voorraad softdrugs voor de vijf coffeeshops zonder dat sprake is van bijkomende strafbare feiten. Bovendien heeft de verdachte door de inbeslagname en vernietiging van de softdrugs financieel schade geleden. Oordeel hof Volgens het Nederlandse gedoogbeleid wordt tegen het aanwezig hebben van een handelsvoorraad softdrugs in een gedoogde coffeeshop niet strafrechtelijk opgetreden mits deze voorraad het maximum van 500 gram niet te boven gaat. Zoals het hof reeds in het tussenarrest van 8 juni 2023 heeft overwogen, staat vanwege het relatief beperkte aantal coffeeshops en de aanhoudende grote vraag naar softdrugs, deze laatste regel inmiddels in zoverre los van de werkelijkheid, dat, gelet op de hoeveelheid softdrugs die er bij een reguliere coffeeshop aan de voordeur uit gaat, evident is dat er aan de achterdeur moet worden geput uit een handelsvoorraad die veel groter is dan 500 gram. Dit is bij alle betrokken geledingen van de overheid bekend, ook bij de met opsporing en vervolging belaste autoriteiten. Deze zogeheten achterdeurproblematiek kenmerkt zich door de paradoxale situatie waarin de exploitant van een bestuurlijk gedoogde coffeeshop strafbaar is voor het (elders) aanwezig hebben van een voorraad van meer dan 500 gram, welke voorraad voor een behoorlijke bedrijfsvoering evident noodzakelijk is. De verdachte is een bonafide coffeeshophouder. Zijn coffeeshops hebben een vergunning en houden zich aan het zogenoemde AHOJGI-beleid. In de coffeeshops zelf is niet meer dan 500 gram softdrugs aanwezig, er zijn voor zover bekend geen klachten van overlast of verkoop aan minderjarigen, en de bedrijfsvoering is transparant en op orde. Bovendien heeft de verdachte ter terechtzitting in hoger beroep gemotiveerd toegelicht dat hij zich op verschillende wijzen (landelijk) inzet voor het terugdringen van problematisch gebruik van softdrugs en overlast voor de gemeenschap en dat hij in dat verband maatschappelijke verantwoordelijkheid ziet. De verdachte heeft meer dan 46 kilogram softdrugs in zijn woning aanwezig gehad. De vervolging van de verdachte ter zake van dit feit wordt gerechtvaardigd door het gevaarzettende karakter van het op deze wijze aanwezig hebben van een zo grote hoeveelheid drugs. Dit bewezen verklaarde feit is echter een rechtstreeks uitvloeisel van de bedrijfsvoering van de verdachte als exploitant van gedoogde coffeeshops. De aangetroffen hoeveelheid betreft volgens de aannemelijke verklaring van de verdachte een handelsvoorraad toereikend voor enkele weken. Uit het onderzoek ter terechtzitting is voorts gebleken dat deze zaak een behoorlijke impact heeft gehad op de verdachte, omdat hij – ondanks zijn inzet voor zijn branche en zijn wens zich aan de regels te houden – voor zijn gevoel als een crimineel wordt bejegend, terwijl het toekomstperspectief hem evenmin geruststelt. Het hof is, gelet op al het voorgaande, van oordeel dat in deze zaak kan worden volstaan met de constatering dat de verdachte het strafbare feit heeft gepleegd en dat hij daarvoor strafbaar is, en dat met het opleggen van een straf of maatregel geen redelijk strafdoel meer is gediend. Het hof zal daarom bepalen dat geen straf of maatregel wordt opgelegd. BESLISSING Het hof: Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht: Verklaart zoals hiervoor overwogen bewezen dat de verdachte het tenlastegelegde heeft begaan. Verklaart niet bewezen hetgeen de verdachte meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven is bewezenverklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij. Verklaart het bewezenverklaarde strafbaar, kwalificeert dit als hiervoor vermeld en verklaart de verdachte strafbaar. Bepaalt dat ter zake van het bewezenverklaarde geen straf of maatregel wordt opgelegd. Dit arrest is gewezen door de meervoudige strafkamer van het gerechtshof Amsterdam, waarin zitting hadden mr. S. Jongeling, mr. M.L.M. van der Voet en mr. R. Kuiper, in tegenwoordigheid van mr. Z. Hoshmand, griffier, en is uitgesproken op de openbare terechtzitting van dit gerechtshof van 5 maart 2024. ========================================================================= […] […] Postbus 21, 1000 AA Amsterdam Aan het Gerechtshof te Amsterdam VERSLAG 1 I. Inleiding Vestiging Amsterdam IJdok 163 1013 MM Amsterdam T +31 88 699 26 40 www.om.nl Bij beantwoording de datum en ons kenmerk vermelden. De rechtbank Noord Holland veroordeelde verdachte [verdachte] op 25 mei 2021 tot een voorwaardelijke taakstraf van 200 uren voor – kort gezegd – het opzettelijk aanwezig hebben van 46,443 kilogram aan hennep(toppen) in zijn woning te [adres] op 17 april 2018. Verdachte stelde hoger beroep in. Op 15 mei 2023 vond de inhoudelijke behandeling plaats van de strafzaak tegen verdachte. Vervolgens wees het hof op 8 juni 2023 een tussenarrest. In dit tussenarrest formuleerde het hof een zestal vragen en stelde de advocaat-generaal in de gelegenheid op die vragen te antwoorden. Het gaat hierbij om de volgende vragen: 1. Hoe luidde ten tijde van het tenlastegelegde het opsporings- en vervolgingsbeleid ten aanzien van bonafide coffeeshophouders wat betreft het (opzettelijk) aanwezig hebben van een handelsvoorraad softdrugs ter aanvulling van hetgeen in de coffeeshop is verkocht? 2. Kan het Openbaar Ministerie gegevens overleggen over de gevallen waarin feitelijk tot opsporing, en daarna ook tot vervolging is overgegaan van bonafide coffeeshophouders voor enkel het aanwezig hebben van een voorraad zoals hiervoor bedoeld? In het verlengde daarvan: kan het Openbaar Ministerie gegevens overleggen over de gevallen waarin niet tot opsporing en vervolging is overgegaan? 3. Kan het Openbaar Ministerie inzicht geven in de afwegingen die worden gemaakt bij het beslissen over onderscheidenlijk opsporing en vervolging van bonafide coffeeshophouders ter zake van het aanwezig hebben van een voorraad zoals hiervoor bedoeld? 4. Is er een specifiek doel dat met die opsporing en met een eventueel daarop volgende vervolging wordt nagestreefd, mede gezien de rechtspraak over de toepassing van artikel 9a Sr in dit soort situaties? 5. In hoeverre en op welke wijze wordt in de afwegingen ten aanzien van opsporing en in de afwegingen ten aanzien van vervolging betrokken dat wordt voorkomen dat de daarmee belaste autoriteiten op oneigenlijke gronden, door dubieuze tipgevers daartoe aangezet, tot handelen overgaan, waarbij op verschillende individuele rechten inbreuk wordt gemaakt? 6. Op welke wijze spelen overwegingen betreffende de proportionaliteit en de subsidiariteit van het opsporings- en vervolgingsoptreden bij de omtrent dat optreden gemaakte keuzes een rol? In deze notitie worden deze vragen – voor zover mogelijk – beantwoord. Gelet op de formulering van de vragen, bespreek ik het algemene beleid in opsporing- en vervolging voor het voorhanden hebben van softdrugs; toegespitst op zaken waarbij het een handelsvoorraad van een coffeeshophouder betreft. Het gaat om de stand van zaken ten tijde van het tenlastegelegde. Om de stand van zaken op of rond 17 augustus 2018. Voor ik aan de concrete vragen toekom, vind ik het van belang in algemene zin stil te staan bij het Nederlandse drugsbeleid ten aanzien softdrugs, ten aanzien van hennep en hasjiesj. Cannabisproducten zoals hennep en hasjiesj zijn bij wet verboden. Belangen zoals het beschermen van de volksgezondheid en openbare orde spelen hierbij een rol. Er gelden ook internationale verplichtingen tot strafbaarstelling van (soft)drugs.1 1 Het Enkelvoudig Verdrag inzake verdovende middelen (1961), het Verdrag inzake psychotrope stoffen (1971) en het Verdrag van de Verenigde Naties tegen sluikhandel in verdovende middelen en psychotrope stoffen (1988) verplichten de lidstaten tot het strafbaar stellen van de teelt, het bezit en de verkoop van softdrugs. Het ontbreken van een uitdrukkelijke vervolgingsplicht dan wel door Nederland gemaakte voorbehouden, maken dat er ruimte is voor het in Nederland geldende gedoogbeleid. De Opiumwet geeft aan welke middelen illegaal zijn. De wetgever heeft hierbij een onderscheid gemaakt tussen middelen met een onaanvaardbaar risico, harddrugs opgenomen op lijst I van de Opiumwet, en middelen waarvan het risico minder groot wordt geacht, de zogenoemde softdrugs, die op lijst II staan. Cannabisproducten zoals hennep en hasjiesj staan opgenomen op lijst II. Het bezit van een gebruikershoeveelheid hennep of hasjiesj wordt gedoogd. Ook de verkoop van hennep en hasjiesj via coffeeshops (alcoholvrije horecagelegenheden) wordt gedoogd. Achterliggende gedachte hierbij is dat wanneer mensen hun aankoop in de coffeeshop doen, zij niet in aanraking komen met harddrugs (lijst I), welke middelen een onaanvaardbaar risico behelzen. Het gedoogbeleid houdt in dat de verkoop van hennep en hasjiesj aan consumenten wordt gedoogd in coffeeshops die lokaal zijn toegestaan, zich houden aan de criteria in de Aanwijzing Opiumwet en eventuele lokaal aanvullend opgestelde eisen. De hennepproductie- en handel wordt niet gedoogd. Het gedoogbeleid ten aanzien van coffeeshops is vastgelegd in de Aanwijzing Opiumwet.2 Leidraad daarin is dat het belang van handhaving (wat het uitgangspunt is bij strafbare feiten) voor een hoger algemeen belang wijkt, namelijk de volksgezondheid en de openbare orde. Op grond van deze beleidsmatige afwegingen die zijn uitgekristalliseerd in de Aanwijzing Opiumwet wordt de verkoop van cannabis via coffeeshops niet vervolgd, mits aan bepaalde criteria (de AHOJGI-criteria) wordt voldaan: geen affichering, geen harddrugs, geen overlast, geen verkoop aan – en geen toegang voor jeugdigen, geen verkoop van grote hoeveelheden en geen toegang voor – en verkoop aan anderen dan ingezetenen van een Nederlandse gemeente. De teelt en de aanvoer zijn nog niet gereguleerd. Hierdoor ontstaat spanning tussen de voordeur – verkoop van hennep en hasjiesj – en de achterdeur – de teelt en de aanvoer naar coffeeshops. In de Aanwijzing Opiumwet is bepaald dat in het lokale driehoeksoverleg de maximale handelsvoorraad wordt vastgesteld. De voorraad zal in elk geval niet boven de 500 gram uit gaan. Bij overtreding van de AHOJGI- criteria door een gedoogde coffeeshop blijft het voorhanden hebben en 2 2015A003 verkopen van handelsvoorraden voor risico van de coffeeshopexploitant en de coffeeshopeigenaar. Uit de Aanwijzing Opiumwet blijkt dat de handhaving van de gedoogcriteria primair bij de burgemeester ligt. Artikel 13b Opiumwet biedt een sluitingsbevoegdheid. De strafrechtelijke handhaving door het OM is het sluitstuk op de bestuurlijke handhaving door de gemeente. Wat betreft de opsporings- en vervolgingspraktijk, geldt dat het OM handelt in lijn met de Aanwijzing Opiumwet. Deze aanwijzing moet worden beschouwd als recht in de zin van artikel 79 RO, en is bindend voor het OM. Het beleid rond coffeeshops kende, en kent, paradoxale trekken en levert in de praktijk voetangels en klemmen op. Ook in de rechtspraak komt naar voren dat het huidige beleid spanning oplevert. Soms wordt in uitspraken van rechters expliciet benoemd dat (ook) de rechter zich in een spagaat bevindt. Het vormgeven van het coffeeshopbeleid is, echter, aan de wetgever. De wetgever is hier ook mee bezig. Zie in dit verband het initiatiefwetsvoorstel ‘Wet gesloten coffeeshopketen’3; aangenomen door de Tweede Kamer op 22 februari 2017. Dit initiatiefwetsvoorstel regelt het gedogen van de teelt en verkoop van hennep en hasjiesj via een gesloten coffeeshopketen. II. Beantwoording vragen 1. Hoe luidde ten tijde van het tenlastegelegde het opsporings- en vervolgingsbeleid ten aanzien van bonafide coffeeshophouders wat betreft het (opzettelijk) aanwezig hebben van een handelsvoorraad softdrugs ter aanvulling van hetgeen in de coffeeshop is verkocht? Hiervoor is uiteengezet wat (in 2018) de grondslagen waren van het Nederlandse drugsbeleid/het gedoogbeleid. Het bezit van hennep en hasjiesj is verboden, en levert een strafbare gedraging op. Het gedoogbeleid maakt(e) dat de, nog altijd strafbare, gedraging, het bezitten van stoffen vermeld op lijst II van de Opiumwet, onder strikte voorwaarden werd toegestaan. 3 Kamerstukken 34 165 Deze strikte voorwaarden waren (en zijn) opgenomen in de Aanwijzing Opiumwet. Als de grenzen van de Aanwijzing Opiumwet werden overschreden, gold (en geldt) als uitgangspunt dat vervolging aangewezen was (en is). Het in voorraad hebben van meer dan 500 gram hennep en/of hasjiesj, al dan niet extern, dus buiten de coffeeshop, werd niet gedoogd. In 2018 gold geen actief opsporingsbeleid voor het in voorraad hebben van meer dan 500 gram hennep en/of hasjiesj voor zover dit niet gepaard ging met andere strafbare feiten of schendingen van de openbare orde. Er werd niet actief gezocht naar handelsvoorraad van coffeeshophouders en er werd geen prioriteit gegeven aan het opsporen en vervolgen voor het aanwezig hebben van een te grote handelsvoorraad. Politie kon wel bij toeval op een te grote handelsvoorraad stuiten, of een opslaglocatie ontdekken, nadat er bijvoorbeeld een tip was binnengekomen. In die gevallen diende het OM vervolgens een afweging te maken of er tot vervolging moest worden overgegaan. Hierbij was uiteraard allereerst van belang vast te stellen of de aangetroffen hoeveelheid hennep en/of hasjiesj daadwerkelijk bedoeld was voor de verkoop in een coffeeshop. Als de aangetroffen hennep en/of hasjiesj niet bestemd was voor de exploitatie van een coffeeshop zal vervolging sowieso aangewezen zijn geweest. Indien werd vastgesteld dat het ging om een handelsvoorraad ten behoeve van de exploitatie van een gedoogde coffeeshop, vond een afweging plaats of vervolging al dan niet aangewezen was. Bij de afweging om al dan niet te vervolgen konden verschillende factoren worden betrokken; zoals de omvang van de aangetroffen voorraad, de mogelijke betrokkenheid van de coffeeshophouder bij andere strafbare feiten, recidive en het gevaarzettend karakter. Deze afwegingen waren (en zijn) sterk casuïstisch en variëren van zaak tot zaak. De Opiumwet en de Aanwijzing Opiumwet kennen het begrip ‘bonafide coffeeshophouder’ niet. Het OM maakt classificeert ook niet in categorieën ‘bonafide’ versus ‘niet bonafide’ coffeeshophouders. Er is daarmee ook geen specifiek beleid voor ‘bonafide-coffeeshophouders’. Indien politie op een te grote handelsvoorraad bestemd voor een gedoogde coffeeshop stuitte, volgde in de ook regel geen (grondig) onderzoek naar het al dan niet ‘bonafide’ karakter; naar zaken als dagelijkse bedrijfsvoering en andere zaken die relevant zouden kunnen zijn voor het (niet door politie en justitie gebruikte) predicaat ‘bonafide coffeeshophouder.’ Ik merk hierbij nog op dat de termen ‘bonafide’ of ‘niet bonafide’ problematisch zijn. In de kern maakt, immers, elke coffeeshophouder zich schuldig aan strafbare feiten. Deze strafbare feiten zijn, echter, onder strikte voorwaarden toelaatbaar. Daar komt bij dat de cannabismarkt (ook ten behoeve van gedoogde coffeeshops) aantrekkelijk is voor zware georganiseerde criminaliteit. Leveranciers zijn vaak ook onderdeel van grotere criminele netwerken, net als bij andere horeca komen criminelen regelmatig samen in bepaalde coffeeshops en coffeeshops (kunnen) worden ingezet voor het witwassen van crimineel vermogen. Er kleven risico’s aan het houden van hennepplantages. Het gaat om een miljoenenindustrie waarbij vermenging van de boven- en onderwereld een reëel risico is. Het is verder lang niet altijd eenvoudig om vast te stellen wie daadwerkelijk een belang in of bij een bepaalde coffeeshop heeft onder meer door het gebruik van tussenfiguren of katvangers. Als duidelijk was dat een coffeeshophouder betrokken was bij het plegen van ook andere strafbare feiten, malafide praktijken of zich niet aan de gedoogcriteria hield, kon dat uiteraard wel in negatieve zin worden meegewogen bij de beslissing om tot vervolging over te gaan. 2. Kan het Openbaar Ministerie gegevens overleggen over de gevallen waarin feitelijk tot opsporing, en daarna ook tot vervolging is overgegaan van bonafide coffeeshophouders voor enkel het aanwezig hebben van een voorraad zoals hiervoor bedoeld? In het verlengde daarvan: kan het Openbaar Ministerie gegevens overleggen over de gevallen waarin niet tot opsporing en vervolging is overgegaan? De Opiumwet en de Aanwijzing Opiumwet kennen het begrip ‘bonafide coffeeshophouder’ niet. Het OM classificeert ook niet in categorieën ‘bonafide’ versus ‘niet bonafide’ coffeeshophouders. Er is ook geen specifiek beleid voor ‘bonafide-coffeeshophouders’ en er zijn geen cijfers te achterhalen over vervolging van ‘bonafide-coffeeshophouders.’ Bij de Fact Factory van het PaG heb ik navraag gedaan of de door het hof gestelde vraag, ondanks het voorgaande, zou kunnen worden beantwoord. De Fact Factory heeft aangegeven dat het niet mogelijk is om specifieke cijfers te verstrekken over het aantal zaken waarin uiteindelijk tot vervolging is overgegaan van coffeeshophouders en het aantal zaken dat is geseponeerd. Een van de redenen hiervoor is dat ‘coffeeshophouders’ niet als zodanig worden geclassificeerd in de registratiesystemen, laat staan dat registraties als ‘bonafide coffeeshophouder’ of ‘niet bonafide coffeeshophouder’ worden gehanteerd. Er is een aantal zaken aangemerkt als ‘MC coffeeshop gerelateerd’, waarbij MC staat voor maatschappelijke kwalificatie. Dit label kan door de beoordelaar aan een feit worden gekoppeld om, naast het wetsartikel, aanvullende informatie te verschaffen. Het dient voornamelijk voor informatiedoeleinden en helpt bij het analyseren van zaakstromen. Een vergelijkbaar label wordt bijvoorbeeld gebruikt bij zaken met betrekking tot huiselijk geweld. Huiselijk geweld is niet als zodanig strafbaar gesteld in het Wetboek van Strafrecht. De verdachte zal doorgaans voor mishandeling worden vervolgd. Met dit aanvullende label kan de Fact Factory zien dat het om een huiselijke geweldzaak gaat. Van de Fact Factory heb ik begrepen dat het MC-label bij strafzaken tegen coffeeshophouders zeer spaarzaam wordt toegepast. Het is evenmin mogelijk om automatisch alle relevante zaken met betrekking tot de vervolging van coffeeshophouders voor het bezit van een te grote handelsvoorraad uit de registratiesystemen te halen. Een zoekslag met het betreffende wetsartikel (artikel 3 Opiumwet) levert ook geen bruikbare resultaten op. Dergelijke zoekopdrachten genereren talloze resultaten, waarvan het merendeel geen betrekking heeft op de vervolging van coffeeshophouders voor het aanwezig hebben van een te grote handelsvoorraad. In het licht van het voorgaande, kan ik het hof geen specifieke cijfers met betrekking tot de door het hof geformuleerde vraag geven. Ik kan de door het hof gevraagde gegevens niet uit de registratiesystemen van het OM genereren. Ik heb mijn gedachten laten gaan over andere wijzen waarop ik het hof nader zou kunnen informeren. Een bron van informatie is de gepubliceerde jurisprudentie omtrent het vervolgen van coffeeshophouders voor het aanwezig hebben van een te grote handelsvoorraad. Aan de hand hiervan, probeer ik alsnog een begin van een antwoord te geven op de door het hof gestelde vragen. Hierbij gelden twee kanttekeningen: 1. ook bij deze zoekslag wreekt het zich dat het begrip ‘bonafide coffeeshophouder’, waar het hof specifiek naar vraagt, geen (juridisch) gedefinieerd en afgebakend begrip is; 2. het aanhalen van (gepubliceerde) jurisprudentie kan mogelijk een vertekend beeld geven, aangezien dit alleen betrekking heeft op zaken waar uiteindelijk tot vervolging is overgegaan. Desalniettemin geef ik in antwoord op uw vraag een overzicht van de jurisprudentie. Voor de volledigheid haal ik ook jurisprudentie aan van na de pleegdatum in de concrete zaak waarin u vragen stelde. Uit de jurisprudentie blijkt dat het OM door de jaren heen in meerdere vergelijkbare gevallen besloot om tot vervolging over te gaan. In al deze zaken heeft de vervolging uiteindelijk tot een veroordeling geleid, al dan niet in de vorm van schuldigverklaring zonder strafoplegging. In een aantal zaken is een straf opgelegd. Deze zaken zullen uitvoeriger worden besproken bij de beantwoording van vraag vier. De lijn die uit de jurisprudentie naar voren komt, is dat het OM in de regel ontvankelijk wordt verklaard en dat een straf wordt gevorderd bij het vervolgen van coffeeshophouders voor het bezit van een te grote handelsvoorraad. Overzicht relevante jurisprudentie - Gerechtshof Den Bosch 12 november 2015, ECLI:NL:GHSHE:2015:4514 (9A) - Gerechtshof Amsterdam 15 oktober 2015, GHAMS:2015:4279 (9A) - Gerechtshof Amsterdam 23 december 2016, ECLI:NL:GHAMS:2016:5578 (straf) - Rechtbank Amsterdam 31 mei 2017, ECLI:NL:RBAMS:2017:3790 (9A) - Rechtbank Rotterdam 27 januari 2017, ECLI:NL:RBROT:2017:796 (straf) - Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 3 maart 2017, ECLI:NL:GHARL:2017:1999 (straf) - Rechtbank Midden-Nederland 21 februari 2018, ECLI:NL:RBMNE:2018:650 (9A) - Rechtbank Overijssel 26 april 2018, ECLI:NL:RBOVE:2018:1396 (straf) - Rechtbank Den Haag 26 oktober 2018, ECLI:NL:RBDHA:2018:12431 (9A) - Gerechtshof Den Haag, 21 augustus 2019, ECLI:NL:GHDHA:2019:2244 (9a) - Rechtbank Limburg 28 september 2020, ECLI:NL:RBLIM:2020:7254 (straf) - Rechtbank Zeeland West-Brabant 10 februari 2020, ECLI:NL:RBZWB:2020:544 (9A) - Rechtbank Zeeland West-Brabant 28 juli 2022, ECLI:NL:RBZWB:2022:4208 (straf) - Rechtbank Noord-Holland 31 mei 2022, ECLI:NL:RBNHO:2022:5044 (straf) - Rechtbank Zeeland West-Brabant 9 februari 2013, ECLI:NL:RBZWB:2023 (9A) 3. Kan het Openbaar Ministerie inzicht geven in de afwegingen die worden gemaakt bij het beslissen over onderscheidenlijk opsporing en vervolging van bonafide coffeeshophouders ter zake van het aanwezig hebben van een voorraad zoals hiervoor bedoeld? Zoals eerder aangegeven gold ten tijde van het tenlastegelegde feit geen actief opsporingsbeleid naar te grote handelsvoorraden van coffeeshophouders. Ook in de vervolging hadden deze zaken geen prioriteit. Wanneer er, echter, een handelsvoorraad werd aangetroffen, volgde een afweging of vervolging van de coffeeshophouder passend was. Bij deze afweging werden de omstandigheden van het specifieke geval betrokken, zoals: de mate van overschrijding van de toegestane handelsvoorraad, risico’s voor verstoring van de openbare orde, de mate van gevaarzetting. In dit verband merk ik nog op dat er talloze voorbeelden zijn van zaken waarin partijen softdrugs werden ‘geript’, waarbij met regelmaat geweld niet werd geschuwd. Dit levert gevaar op voor niet alleen de exploitant van de coffeeshop, maar ook voor omwonenden. 4. Is er een specifiek doel dat met die opsporing en met een eventueel daarop volgende vervolging wordt nagestreefd, mede gezien de rechtspraak over de toepassing van artikel 9a Sr in dit soort situaties? In aanvulling op wat hiervoor is opgemerkt, wijs ik erop dat de Opiumwet het voorhanden hebben en verkopen van hennep en hasjiesj nog altijd strafbaar stelt. Daar is ook goede reden toe, gelet op het risico voor de gezondheid (zowel lichamelijk als geestelijk), de maatschappelijke risico’s en verplichtingen die voortvloeien uit internationale verdragen. Het voorhanden hebben van een gebruikershoeveelheid en de verkoop van softdrugs via coffeeshops werd onder strikte voorwaarden gedoogd. Het gedoogbeleid ten aanzien van coffeeshops is vastgelegd in de Aanwijzing Opiumwet. Leidraad daarin is dat het belang van handhaving voor een hoger algemeen belang wijkt, namelijk de volksgezondheid en de openbare orde. Op grond daarvan werd ook in 2018 de verkoop van cannabis via coffeeshops niet vervolgd, mits aan de AHOJGI-criteria werd voldaan. Een precair evenwicht. De Aanwijzing Opiumwet bood ruimte voor een inbreuk op het uitgangspunt van handhaving. Het was juist dan van belang om op te treden, indien niet werd voldaan aan de strikte voorwaarden waaronder de – nog altijd strafbare gedraging – werd gedoogd. Vervolging van een zaak leidt ertoe dat een rechter de norm – de gedraging is strafbaar – kan onderstrepen. De rechter bevestigt hiermee de strafbaarheid van het feit. Dat is ook het geval, indien toepassing wordt gegeven aan artikel 9a Sr. Een veroordeling , ook als toepassing wordt gegeven aan artikel 9a Sr., wordt vermeld op het strafblad, en kan later worden meegewogen in de beoordeling van eventuele latere strafzaken. Bovendien kan in de strafzaak waarin artikel 9a Sr wordt toegepast de handelsvoorraad verbeurd worden verklaard of worden onttrokken aan het verkeer. In bepaalde gevallen kan ook een ontnemingsvordering worden toegewezen. Daarnaast spelen, zoals in elke stafzaak, doelen als vergelding, preventie, en bescherming van de samenleving een rol. Uit de rechtspraak blijkt verder dat artikel 9a Sr zeker niet altijd wordt toegepast. Hierna citeer ik een aantal uitspraken waarin een straf is opgelegd. Net als bij de beslissing om al dan niet tot vervolging over te gaan, houdt de rechtspraak rekening met specifieke wegingsfactoren om te beoordelen of er uiteindelijk een straf moet worden opgelegd. Sommige factoren, zoals de omvang van de handelsvoorraad of het gevaarzettend karakter, lijken ook door de rechtspraak te worden gehanteerd. “Het feit dat verdachte er bewust voor gekozen heeft om een veel grotere voorraad dan 500 gram softdrugs van leveranciers af te nemen, hetgeen naar zijn zeggen een bedrijfsmatige keuze betrof, is een risico dat voor rekening van verdachte komt. Bovendien gold verdachte als een gewaarschuwd mens omdat hij eerder voor een dergelijk feit is veroordeeld. Toepassing van artikel 9a Sr, zoals door de rechtbank toegepast en ook bij het hof bepleit door de verdediging, is daarom niet aan de orde. Het hof acht oplegging van een onvoorwaardelijke taakstraf, in combinatie met een voorwaardelijke geldboete, passend en geboden.” 4 “De rechtbank is van oordeel dat toepassing van artikel 9a van het Wetboek van Strafrecht, zoals door de verdediging is bepleit, niet aan de orde is. Het bezwaar tegen de toepassing van dit artikel in coffeeshop- zaken is dat het zorgvuldig opgebouwde en over het algemeen goed functionerende gedoogbeleid in gevaar wordt gebracht. Uitgangspunt bij de bepaling van de strafwaardigheid moet zijn dat drugs, ook softdrugs, schadelijk zijn voor de volksgezondheid. De teelt, handel en het vervoer van drugs zijn nauw verbonden met vormen van (georganiseerde) criminaliteit, die ondermijnend zijn voor de maatschappij, haar instellingen, de veiligheid in het algemeen en van personen in het bijzonder. Om die reden dienen de teelt en handel in softdrugs krachtig te worden bestreden en dienen er geloofwaardige straffen te worden opgelegd aan diegenen die de wet overtreden. Het is evident dat de strafwaardigheid van een coffeeshop, die aan de voorwaarden van het gedoogbeleid voldoet, kan wegvallen. Dat geldt echter niet voor degene die de achterdeur van de coffeeshop ongereguleerd en ongecontroleerd openzet. Diegene verliest de controle en kan moeilijk volhouden dat er uitzonderlijke omstandigheden zijn waardoor de strafwaardigheid, die als regel aanwezig is, wordt opgeheven.” 5 “Verdachte heeft er bewust voor gekozen om naast de voorraad van 500 gram in zijn coffeeshop, in de omliggende panden waarvan hij eigenaar is, een fors grotere voorraad aan te houden dan is toegestaan. Door de gedoogvoorwaarden te overtreden heeft de verdachte het vertrouwen in het Nederlandse gedoogbeleid ernstige schade toegebracht. Hij heeft zich uitsluitend laten leiden door bedrijfseconomische beweegredenen en eigen financieel gewin en deze ondergeschikt gemaakt aan de volksgezondheid. De rechtbank rekent verdachte dit zwaar aan.” 6 “Voorop staat dat de rechtspraak zijn ogen niet sluit voor het feit dat een coffeeshophouder afhankelijk is van aanvoer van cannabis om de toegestane 500 gram in zijn coffeeshop op peil te houden en aldus de continuïteit van de onderneming te waarborgen. De verdachte heeft er voor gekozen om voor zijn coffeeshop zoveel op voorraad te hebben dat hij de continuïteit kan garanderen. Zou hij dat niet doen, dan zou hij minder klanten hebben. Die keuze brengt consequenties en 4 Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 3 maart 2017, ECLI:NL:GHARL:2017:1999 5 Rechtbank Overijssel 26 april 2018, ECLI:NL:RBOVE:2018:1396 6 Rechtbank Limburg 28 september 2020, ECLI:NL:RBLIM:2020:7254 kwetsbaarheden met zich mee. De verdachte heeft ook profijt gehad van die keuze in de vorm van de winst die hij dankzij die keuze heeft kunnen genereren. De verdachte heeft de gedoogde voorraad van 500 gram fors overschreden. Er is immers ongeveer 30 kilo hennep(toppen) in zijn woning aangetroffen. De politierechter is van oordeel dat de toepassing van artikel 9a Sr onder deze omstandigheden dan ook geen recht doet aan de aard en de ernst van het bewezenverklaarde feit. Met de officier van justitie is de politierechter van oordeel dat de aanwezigheid van dergelijke hoeveelheden softdrugs in een woning ook risico’s voor omwonenden met zich meebrengen. De verdachte heeft ter zitting immers ook gewezen op het gevaar voor overvallen.” 7 5. In hoeverre en op welke wijze wordt in de afwegingen ten aanzien van opsporing en in de afwegingen ten aanzien van vervolging betrokken dat wordt voorkomen dat de daarmee belaste autoriteiten op oneigenlijke gronden, door dubieuze tipgevers daartoe aangezet, tot handelen overgaan, waarbij op verschillende individuele rechten inbreuk wordt gemaakt? Anonieme informatie kan van belang zijn voor het ontstaan van een verdenking, het instellen van een opsporingsonderzoek of het toepassen van een dwangmiddel. Het kan hierbij gaan om informanten-informatie (opgenomen in een proces-verbaal van het TCI) of MMA-meldingen. Bij informanten-informatie gaat het om ingeschreven bronnen en waarbij een oordeel over de betrouwbaarheid van de informatie wordt gegeven, waarmee niet gezegd is dat als er geen oordeel over de betrouwbaarheid gegeven kan worden de informatie onbetrouwbaar is. Als de informatie als onbetrouwbaar wordt geclassificeerd wordt deze informatie überhaupt niet verstrekt. Bij MMA-meldingen is vereist dat de informatie voldoende concreet en specifiek (gedetailleerd) is. In de opsporingspraktijk wordt – in elk geval voor toepassing van dwangmiddelen – gezocht naar een ‘plusje’ naar aanvullende informatie of verificatie. Hoe wordt omgegaan met anonieme informatie wordt ingekleurd door de weging en waardering van de omstandigheden van het geval. De concrete omstandigheden spelen hier een rol; de inhoud van de melding, de mogelijkheden tot verificatie, de noodzaak om met noodzakelijke spoed te acteren, mede gelet op de ernst van de informatie en de mogelijke risico’s die verbonden zijn aan de in de melding genoemde situatie. De beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit worden in acht genomen, bij het afwegen welk gevolg 7 Rechtbank Noord-Holland, 31 mei 2022, ECLI:RBNHO:2022:5044 moet worden gegeven aan het ter kennis komen van de (anonieme) informatie. 6. Op welke wijze spelen overwegingen betreffende de proportionaliteit en de subsidiariteit van het opsporings- en vervolgingsoptreden bij de omtrent dat optreden gemaakte keuzes een rol? Als uitgangspunt binnen het strafrecht geldt dat de zwaarte van het in te zetten middel in verhouding dient te staan tot het beoogde doel. Hierbij speelt de ernst van het gepleegde feit een rol net als de concrete feiten en omstandigheden. Het beginsel van subsidiariteit speelt net als het beginsel van proportionaliteit steeds een rol bij het bepalen van het handelen van het OM.
ECLI:NL:HR:2018:378
20 maart 2018 Strafkamer nr.
AI generated
ECLI:NL:RBMNE:2021:1249
Court dismisses prosecution for drug trafficking and murder charges due to insufficient evidence of defendant's participation in the criminal organization.
ECLI:NL:RBMNE:2021:1250
Court dismisses drug trafficking charges against defendant in organized crime case involving UK evidence.
ECLI:NL:RBZWB:2026:3639
Court suspends criminal proceedings due to procedural agreement breach, ordering resumption within three months.
ECLI:NL:RBMNE:2013:7348
Court dismisses defense's challenge to indictment clarity, ruling it sufficient when read with underlying case file.
ECLI:NL:RBLIM:2026:2389
Court convicts defendant of drug possession and organized crime, acquitting on specific substance and role grounds.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

vonnis RECHTBANK OOST-BRABANT Locatie 's-Hertogenbosch Strafrecht Parketnummer: 01-250607-20 Datum uitspraak: 23 juli 2024. Vonnis van de rechtbank Oost-Brabant, meervoudige kamer voor de behandeling van strafzaken, in de zaak tegen: [verdachte] , geboren [1981] , wonende te [woonadres] . Dit vonnis is op tegenspraak gewezen naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting van 20 januari 2021, 31 mei 2023, 14 juni 2024, 17 juni 2024, 18 juni 2024, 24 juni 2024 en 12 juli 2024 (sluiting). De tenlastelegging. De zaak is aanhangig gemaakt bij dagvaarding van 11 december 2020. Nadat de tenlastelegging op de terechtzitting van 31 mei 2023 is gewijzigd, is verdachte ten laste gelegd dat:

1. hij in of omstreeks de periode van 30 maart 2020 tot en met 9 juni 2020 te Eindhoven, in elk geval in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, (telkens) opzettelijk heeft geteeld, bereid, bewerkt, verwerkt, verkocht, afgeleverd, verstrekt én/of vervoerd, in elk geval opzettelijk aanwezig heeft gehad, (telkens) een grote hoeveelheid (als bedoeld in artikel 11 lid 5 van de Opiumwet) van ongeveer - 54,842 kilogram hennep en/of - 17,1 kilogram hasjiesj, in elk geval een hoeveelheid van meer dan 30 gram hennep en/of hasjiesj, zijnde hennep en/of hasjiesj een middel als bedoeld in de bij de Opiumwet behorende lijst II, dan wel aangewezen krachtens het vijfde lid van artikel3a van die wet;

2. hij op of omstreeks 6 oktober 2020 te Eindhoven, elk geval in Nederland, een vuurwapen van categorie I1I, onder 1 van de Wet Wapens en Munitie, te weten een pistool, van het merk Heckler & Koch, model SFP9, kaliber 9x19 mm (voorzien van nummer [vuurwapennummer] ) en/of munitie van categorie III van de Wet Wapens en Munitie, te weten vijftien, althans één of meerdere kogelpatronen van het kaliber 9mm voorhanden heeft gehad;

3. hij in of omstreeks de periode van 8 februari 2018 tot en me.t 6 oktober 2020 te Eindhoven, elk geval in Nederland, tezamen met een ander of anderen, althans alleen, van voorwerpen, te weten: - meerdere geldbedragen (onder andere afkomstig uit de handel in verdovende middelen), waaronder (een totaalbedrag van) circa € 339.440,00, althans enig geldbedrag (zie AMB-141) en/of circa € 75.805,00, althans enig geldbedrag (zie AMB-141 en DOC-0195) en/of - een geldbedrag van (in totaal) circa € 38.450,00, althans enig geldbedrag (zie AMB-317) en/of - een geldbedrag van (in totaal) circa € 12.075,00, althans enig geldbedrag (zie AMB-317) en/of - meerdere geldbedragen (contante stortingen) van (in totaal) circa € 92.875,47, althans enig geldbedrag (zie AMB-317) en/of - een geldbedrag van circa € 19.750,00, althans enig geldbedrag (zie AMB-317); de werkelijke aard, de herkomst, de vindplaats, de vervreemding en/of de verplaatsing heeft verborgen en/of verhuld en/of heeft verborgen en/of verhuld wie de rechthebbende op voormeld(e) voorwerp(en) was en/of voorwerpen, te weten: - meerdere geldbedragen (onder andere afkomstig uit de handel in verdovende middelen), waaronder (een totaalbedrag van) circa € 339.440,00, althans enig geldbedrag (zie AMB-141) en/of circa € 75.805,00, althans enig geldbedrag (zie AMB-141 en DOC-0195) en/of - een geldbedrag van (in totaal) circa € 38.450,00, althans enig geldbedrag (zie AMB-317) en/of - een geldbedrag van (in totaal) circa € 12.075,00, althans enig geldbedrag (zie AMB-317) en/of - meerdere geldbedragen (contante stortingen) van (in totaal) circa € 92.875,47, althans enig geldbedrag (zie AMB-317) en/of - een geldbedrag van circa € 19.750,00, althans enig geldbedrag (zie AMB-317); heeft verworven, voorhanden gehad, overgedragen en/of omgezet en/of van voormeld(e) voorwerp(en) gebruik heeft gemaakt, terwijl hij, verdachte en/of zijn mededader(s) wist(en), althans redelijkerwijs moest(en) vermoeden, dat voormelde voorwerpen geheel of gedeeltelijk - onmiddellijk of middellijk - afkomstig was/waren uit enig (eigen) misdrijf en hij van het plegen van dit feit een gewoonte heeft gemaakt;

4. hij op of omstreeks 6 oktober 2020 te Eindhoven, elk geval in Nederland, opzettelijk aanwezig heeft gehad ongeveer - 3072,747 gram hennep en/of - 404,375 gram hasjiesj, in elk geval een hoeveelheid van meer dan 30 gram hennep en/of hasjiesj, zijnde hennep en/of hasjiesj een middel als bedoeld in de bij de Opiumwet behorende lijst II, dan wel aangewezen krachtens het vijfde lid van artikel3a van die wet.

5. hij in of omstreeks de periode van 29 oktober 2019 tot en met 6 oktober 2020 te Helmond en/of Geldrop en/of Eindhoven en/of Dussen en/of Hank en/of Nuenen en/of Veldhoven, in elk geval in Nederland en/of te Kinrooi, in elk geval in België, heeft deelgenomen aan een organisatie, bestaande uit een samenwerkingsverband van natuurlijke personen, te weten (onder andere): - verdachte en/of - [medeverdachte 1] en/of - [medeverdachte 2] en/of - [medeverdachte 3] en/of - [medeverdachte 4] en/of - [medeverdachte 5] en/of - [medeverdachte 6] en/of - [medeverdachte 7] en/of - [medeverdachte 8] , welke organisatie tot oogmerk had het plegen van een of meer misdrijven als bedoeld in artikel 11 derde en/of vierde en/of vijfde lid Opiumwet.

Voor zover in de tenlastelegging kennelijke verschrijvingen voorkomen, zijn deze in de bewezenverklaring verbeterd. Blijkens het verhandelde ter terechtzitting is de verdachte daardoor niet geschaad in de verdediging. De formele voorvragen. Bij het onderzoek ter terechtzitting is gebleken dat de dagvaarding geldig is en dat de rechtbank bevoegd is van het ten laste gelegde kennis te nemen. Ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie (OM). Het standpunt van de verdediging. De verdediging heeft betoogd dat het OM niet-ontvankelijk dient te worden verklaard met betrekking tot de onder 1, 4 en 5 tenlastegelegde feiten nu vaststaat dat [verdachte] hennep heeft ingekocht ten behoeve van de bevoorrading van de [coffeeshop] .

De beslissing om [verdachte] als inkoper van een coffeeshop te vervolgen voor bezit, handel en deelname aan een criminele organisatie is, tegen de achtergrond van het gedoogbeleid voor coffeeshops en de Aanwijzing Opiumwet, onbegrijpelijk en onverenigbaar met de beginselen van een goede procesorde. Het standpunt van het OM. De officieren van justitie hebben aangevoerd dat het OM ontvankelijk is in de vervolging. Beoordeeld dient te worden of sprake is van de situatie dat geen redelijk handelend lid van het OM heeft kunnen oordelen dat met de vervolging van [verdachte] enig door strafrechtelijke handhaving beschermd belang gediend kan zijn.

Onder verwijzing naar het arrest van het gerechtshof Amsterdam (ECLI:NL:GHAMS:2024:448) kan worden vastgesteld dat [verdachte] geen coffeeshopeigenaar is. Hij was wel belast met de inkoop van de voorraad en het bewaren daarvan, maar er is gebrek aan transparantie en helderheid ten aanzien van zowel zijn werkwijze als de omvang van de bevoorrading van de coffeeshop. Doordat in de woning die [verdachte] huurde kilo’s verdovende middelen, een grote hoeveelheid contant geld en (vuur)wapens zijn aangetroffen is bovendien sprake van een gevaarzettende situatie.

Het gedoogbeleid en de Aanwijzing Opiumwet staan niet in de weg aan een vervolging ter zake van Opiumwetdelicten onder dergelijke omstandigheden. Het oordeel van de rechtbank. De rechtbank stelt voorop dat de wetgever onder meer het opzettelijk bereiden, verwerken, verstrekken, vervoeren, vervaardigen en aanwezig hebben van softdrugs strafbaar heeft gesteld. Slechts onder (zeer) strikte voorwaarden wordt de verkoop van softdrugs door coffeeshops – hetgeen krachtens de wet onverminderd strafbaar blijft – gedoogd. De gedoogcriteria (de zogeheten AHOJGI-criteria) zijn neergelegd in de Aanwijzing Opiumwet.

Eén van de gedoogcriteria schrijft voor dat coffeeshops slechts een geringe hoeveelheid van niet meer dan 5 gram cannabis per transactie mogen verkopen. Ook mag de handelsvoorraad van de coffeeshops in geen geval de 500 gram te boven gaan. Het ligt op de weg van de coffeeshopexploitant om zijn bedrijfsvoering binnen de kaders van het gedoogbeleid vorm te geven. Uit de wijze waarop het gedoogbeleid is vormgegeven, leidt de rechtbank af dat de wetgever een restrictief gedoogbeleid voorstaat. De bevoorrading van coffeeshops is níet geregeld in het gedoogbeleid en het aanhouden van een externe handelsvoorraad wordt niet gedoogd. [verdachte] was werknemer van [coffeeshop] en verantwoordelijk voor de inkoop van hennep voor de coffeeshop.

Hij hield de hennep en hasjiesj ook in voorraad. Zijn werkzaamheden werden niet bestreken door het gedoogbeleid en de Aanwijzing Opiumwet, zodat voor strafrechtelijk handhaving gekozen kon worden. De verdediging heeft nog verwezen naar een arrest van het gerechtshof Amsterdam (ECLI:NL:GHAMS:2024:448), waarin overwegingen zijn gewijd aan het opsporingsbeleid ten aanzien van niet gedoogde gedragingen die verband houden met de exploitatie van een coffeeshop. De advocaat-generaal heeft in de betreffende strafzaak uiteengezet “dat er in 2018 geen actief opsporingsbeleid gold voor het in voorraad hebben van meer dan 500 gram hennep en/of hasjiesj voor zover dit niet gepaard ging met andere strafbare feiten of schendingen van de openbare orde.

Er werd niet actief gezocht naar handelsvoorraden van coffeeshophouders. De politie kon wel bij toeval op een te grote handelsvoorraad stuiten, of een opslaglocatie ontdekken, nadat er bijvoorbeeld een tip was binnengekomen. In de gevallen waarin het ging om een handelsvoorraad ten behoeve van de exploitatie van een gedoogde coffeeshop vond een afweging plaats of vervolging aangewezen was. Bij die afweging konden verschillende factoren worden betrokken, zoals: de omvang van de aangetroffen voorraad, de mogelijke betrokkenheid van de coffeeshophouder bij andere strafbare feiten, recidive en het gevaarzettende karakter.

Deze afwegingen waren (en zijn) sterk casuïstisch en variëren van zaak tot zaak.” De rechtbank stelt vast dat het onderzoek Vladimir zich niet richtte op de exploitant van [coffeeshop] en dat er geen sprake is geweest van het actief opsporen van handelsvoorraden van die coffeeshop. Het aantreffen van hennep en hasjiesj bij medewerker [verdachte] heeft kennelijk ook niet geleid tot de vervolging van de exploitant van de coffeeshop. De bevindingen uit het opsporingsonderzoek ten aanzien van [verdachte] zijn op de eigen merites beoordeeld. Onder [verdachte] zijn grote hoeveelheden hennep en hasjiesj, contante geldbedragen en een vuurwapen aangetroffen.

Voorts is tegen hem een forse witwasverdenking gerezen. Zelfs als de rol van [verdachte] op een lijn zou worden gesteld met die van de exploitant van de coffeeshop, is het begrijpelijk dat bij de afweging van factoren de balans is doorgeslagen naar een strafrechtelijke vervolging. Naar het oordeel van de rechtbank zijn er geen formele vervolgingsbeletsels, noch zijn de beginselen van een goede procesorde in het geding als het aankomt op de vervolging van [verdachte] . De rechtbank is aldus van oordeel dat de officieren van justitie in de vervolging kunnen worden ontvangen.

Voorts zijn er geen gronden gebleken voor schorsing van de vervolging. Inleiding. [verdachte] is aangemerkt als verdachte in het onderzoek Vladimir Hennephandel, een onderzoek van de FIOD/Belastingdienst naar overtredingen van de Opiumwet in georganiseerd verband. Het onderzoek Vladimir Hennephandel is afgesplitst van het omvangrijkere onderzoek Vladimir. In het onderzoek Vladimir (Hennephandel) is gebruik gemaakt van informatie uit het onderzoek 26Lemont, een onderzoek dat zich richtte op de chatdienst Encrochat. Zodoende is zicht gekregen op (ontsleutelde) berichten die in de periode van 26 maart 2020 tot en met 14 juni 2020 via Encrochat werden verstuurd.

Daarnaast zijn in het onderzoek Vladimir (Hennephandel) verschillende opsporingsbevoegdheden ingezet, waaronder stelselmatige observatie en het vorderen van historische verkeersgegevens. [verdachte] wordt verdacht van: het medeplegen van het vervoeren en/of afleveren van 54,842 kilogram hennep en 17,1 kilogram hasjiesj, het voorhanden hebben van een vuurwapen en munitie, het medeplegen van het witwassen van meerdere geldbedragen, het opzettelijk aanwezig hebben van 3072,747 gram hennep en 404,375 gram hasjiesj, en deelneming aan een criminele organisatie.

Bewijsoverwegingen. Het standpunt van de officieren van justitie. De officieren van justitie hebben aangevoerd dat de feiten wettig en overtuigend bewezen kunnen worden verklaard. Uitsluitend ten aanzien van feit 3, het eerste en tweede gedachtestreepje (€ 339.440,00, € 75.805,00 en € 38.450,00), hebben de officieren van justitie tot partiële vrijspraak gerekwireerd. Het standpunt van de verdediging. De verdediging heeft betoogd dat: - ( feit 1) [verdachte] partieel dient te worden vrijgesproken van (het medeplegen van) de volgende bestanddelen: geteeld, bereid, bewerkt, verwerkt, verkocht en afgeleverd.

Met betrekking tot de bestanddelen verstrekt en/of vervoerd, in elk geval aanwezig heeft gehad, refereert de verdediging zich aan het oordeel van uw rechtbank; - ( de feiten 1 en 3) niet bewezen kan worden verklaard dat verdachte deze feiten in nauwe en bewuste samenwerking met anderen heeft gepleegd; - ( feit 2) [verdachte] op geen enkele manier in verband kan worden gebracht met het wapen, zodat hij van dit feit dient te worden vrijgesproken; - ( feit 3) [verdachte] zich noch als medepleger, noch als pleger schuldig heeft gemaakt aan (gewoonte)witwassen; - ( feit 5) [verdachte] niet kan worden aangemerkt als deelnemer aan een criminele organisatie.

Het oordeel van de rechtbank. De bewijsmiddelen. Omwille van de leesbaarheid van het vonnis wordt voor wat betreft de door de rechtbank gebezigde bewijsmiddelen verwezen naar de uitwerking daarvan in bijlage I die van dit vonnis deel uitmaakt. De inhoud van die bijlage dient als hier herhaald en ingelast te worden beschouwd. De rechtbank overweegt voorts het volgende ten aanzien van het bewijs. Identificatie gebruikers van Encrochat. Er zijn processen-verbaal van identificatie opgemaakt ten aanzien van de in de onderhavige zaak relevante gebruikers van Encrochat.

Ten aanzien van enkele gebruikers zijn aanvullende processen-verbaal opgemaakt. De rechtbank stelt op basis deze stukken het volgende vast. - [accountnaam 1] is de accountnaam van [medeverdachte 4] ; - [accountnaam 2] is de accountnaam van [medeverdachte 1] ; - [accountnaam 3] en [accountnaam 4] zijn de accountnamen van [medeverdachte 2] ; - [accountnaam 5] is de accountnaam van [medeverdachte 3] ; - [accountnaam 6] is de accountnaam van [medeverdachte 8] ; - [accountnaam 7] is de accountnaam van [medeverdachte 5] ; - [accountnaam 8] is de accountnaam van [verdachte] (verdachte); - [accountnaam 9] is de accountnaam van [medeverdachte 6] ; - [accountnaam 10] en [accountnaam 11] zijn de accountnamen van [medeverdachte 7] .

Uit de Encrochatberichten blijkt dat de gebruikers elkaar onderling aanduiden met bijnamen. Uit de bewijsmiddelen volgt welke gebruiker met welke bijnaam wordt aangeduid. De rechtbank noemt bij wijze van voorbeeld de volgende gebruikers en bijnamen. - [accountnaam 1] / [medeverdachte 4] heeft de bijnaam [bijnaam medeverdachte 4] ; - [accountnaam 2] / [medeverdachte 1] heeft de bijnamen [bijnaam medeverdachte 1] , [2e bijnaam medeverdachte 1] en [3e bijnaam medeverdachte 1] ; - [accountnaam 9] / [medeverdachte 6] heeft de bijnamen [bijnaam medeverdachte 6] en [2e bijnaam medeverdachte 6] ; - [accountnaam 10] / [accountnaam 11] / [medeverdachte 7] heeft de bijnaam [bijnaam medeverdachte 7] .

Duiding Encrochatberichten. Naar het oordeel van de rechtbank bieden de Encrochatberichten voldoende houvast om conclusies te trekken ten aanzien van de tenlastegelegde feiten. De rechtbank verenigt zich met de uitleg die de politie heeft gegeven aan de termen die in de Encrochatberichten worden gebruikt. Die uitleg is ook in lijn met hetgeen de rechtbank ambtshalve bekend is uit andere Opiumwetzaken, de omstandigheid dat door middel van versleutelde berichten is gecommuniceerd, de samenhang tussen de Encrochatberichten, de omstandigheid dat het gebruik van bedekte termen onderling niet tot misverstanden leidde en dat bij sommige Encrochatberichten afbeeldingen van softdrugs zijn gevoegd.

De hennephandel (feit 1) [verdachte] was als werknemer verantwoordelijk voor de inkoop van hennep/hasjiesj ten behoeve van de bevoorrading van [coffeeshop] . Het bevoorraden van een coffeeshop impliceert (het medeplegen van) het vervoeren en het afleveren van de hennep/hasjiesj. Uit de berichten blijkt dat [verdachte] hennep/hasjiesj bestelde bij [medeverdachte 7] . [medeverdachte 7] wendde zich in dan vaak tot [medeverdachte 5] , die op zijn beurt de hennep/hasjiesj leverde. [verdachte] werkte samen met een derde (‘ezel’) die de hennep/hasjiesj in ontvangst nam en vervoerde. [verdachte] stemde met [medeverdachte 7] (en [medeverdachte 7] op zijn beurt met de leverancier van de hennep/hasjiesj) de locatie en het tijdstip van de overdracht af.

Rond het tijdstip van de overdracht van de hennep/hasjiesj stond [verdachte] in contact met degene die de hennep in ontvangst nam en (per auto) vervoerde en hij stuurde [medeverdachte 7] een bevestiging als de levering gelukt was. [verdachte] was vervolgens verantwoordelijk voor de levering van de hennep/hasjiesj aan de coffeeshop. In de tenlastelegging zijn specifieke hoeveelheden (kilogrammen) hennep/hasjiesj genoemd. Deze hoeveelheden zijn afgeleid uit de Encrochatberichten. Op zichzelf genomen is op basis van die Encrochatberichten niet altijd duidelijk of wordt gesproken over bijvoorbeeld grammen of kilogrammen.

Om de hoeveelheden toch te kunnen duiden heeft de rechtbank (telkens) gekeken naar de ‘rekening’ die door [medeverdachte 7] werd verstuurd. Met betrekking tot de in de tenlastelegging genoemde hoeveelheden hennep/hasjiesj overweegt de rechtbank als volgt. 54,842 kilogram hennep. Op 10 april 2020 bestelt [verdachte] 3 kilogram ‘gruis’ (rechtbank: hennep). Van 13 tot 16 april 2020 hebben [verdachte] en [medeverdachte 7] contact over de levering van andere soorten hennep. In totaal worden er dan hoeveelheden van 3 kilogram, 3,85 kilogram en 2 kilogram hennep afgeleverd.

Op 1 mei 2020 bestelt [verdachte] 2 ‘normale’ (rechtbank 2 kilogram hennep). [medeverdachte 5] gaat leveren. Uit de ‘rekening’ van 7 mei 2020 blijkt dat hoeveelheden van 2 kilogram, 1,192 kilogram, 2,2 kilogram en 2,7 kilogram hennep zijn afgeleverd. Op 9 mei 2020 laat [verdachte] aan [medeverdachte 7] weten dat hij het op 1 (rechtbank: kilogram) ‘gelato (weed)’ (rechtbank: hennep) houdt. Op 12 mei 2020 wordt 520 gram gruis geleverd. De hiervoor genoemde hoeveelheden blijken ook uit de ‘rekening’ van 12 mei 2020. Volgens de ‘rekening’ van 13 mei 2020 is ook nog 9050 (rechtbank: gram) hees afgeleverd.

Op 13 mei 2020 is 1 (rechtbank: kilogram) ‘canada’ (rechtbank: hennep) aan [verdachte] afgeleverd. Op 18 mei 2020 is 3 (rechtbank: kilogram) ‘normale’ (rechtbank: hennep) aan [verdachte] afgeleverd. Uit de ‘rekening’ van 20 mei 2020 blijkt dat ook 1,5 (rechtbank: kilogram) gruis is afgeleverd. Op 23 mei 2020 gaat het over het aanpakken van ‘soortjes’ (rechtbank: hennep) en ‘gruis’ door ‘ezel’. Uit de rekening van 26 mei 2020 blijkt van het afleveren van 6 x (rechtbank: kilogram) ‘soortjes’ en 520 gram gruis. Op 3 juni 2020 is 2910 (rechtbank: gram) ‘normale’ afgeleverd.

Op de ‘rekening’ van 3 juni 2020 staat naast deze ‘normale’ ook 7,4 x (rechtbank: kilogram) ‘hees’. Uit berichten van 3 juni 2020 blijkt dat [verdachte] nog ‘gruis’ moet hebben. Op 6 juni 2020 laat [medeverdachte 7] weten dat er 2 (rechtbank: kilogram gruis) uit Venlo komt. Op 9 juni 2020 stuurt [medeverdachte 7] de ‘rekening’ met daarop 2 x (rechtbank: kilogram) ‘gruis’. 17,1 kilogram hasjiesj. Uit een ‘rekening’ die [medeverdachte 7] op 16 april 2020 aan [verdachte] verstuurt valt op te maken dat [verdachte] 3 kilogram hasjiesj heeft besteld en dat deze zijn afgeleverd.

Van 13 tot 16 april 2020 hebben [verdachte] en [medeverdachte 7] contact over de levering van onder andere een kilo hasj. [medeverdachte 7] gaat het aan [medeverdachte 5] vragen. Op 14 april 2020 is een ‘plaat’ (rechtbank: 100 gram) hasj afgeleverd. Uit berichten van 4 mei 2020 blijkt dat [medeverdachte 5] ‘blonde hasj’ heeft. De hasj wordt op die dag afgeleverd. Uit de ‘rekening’ van 7 mei 2020 blijkt dat het om 4x (rechtbank: kilogram) hasj ging. Op 22 mei 2020 koopt [verdachte] 5 kilogram ‘blonde’ hasj in. Deze hasj wordt op diezelfde dag nog afgeleverd.

Op 28 mei 2020 koop [verdachte] 5 stuks ‘Lemon amnesia’ (rechtbank: 5 kilogram hasj) in. Op 3 juni 2020 stuurt [medeverdachte 7] een ‘rekening’ met daarop 5 x hasj. Conclusie. De rechtbank concludeert op basis van de bewijsmiddelen en het voorgaande, dat [verdachte] zich tezamen en in vereniging met anderen bezig heeft gehouden met afleveren en vervoeren van de in de tenlastelegging genoemde hoeveelheden van 54,842 kilogram hennep en 17,1 kilogram hasjiesj. Het feit is wettig en overtuigend bewezen. Wapenbezit (feit 2) Bij de doorzoeking op 6 oktober 2020 van de woning van [verdachte] aan de [adres] te Eindhoven is in de berging behorende bij die woning, een bigshopper tas van Albert Heijn met henneptoppen aangetroffen.

In die tas bevond zich een plastic tas met daarin een vuurwapen. Bij het vuurwapen was een magazijn aanwezig met daarin 15 kogelpatronen (munitie). [verdachte] heeft verklaard dat hij niet wist dat het vuurwapen met bijbehorende munitie in zijn berging lag. De rechtbank acht die verklaring ongeloofwaardig. In zijn algemeenheid mag worden aangenomen dat iemand weet wat zich in zijn woning bevindt. Datzelfde mag worden verondersteld met betrekking tot een bij die woning behorende berging. Het vuurwapen met munitie zat in een bigshopper tas vol met henneptoppen, terwijl [verdachte] als inkoper van de [coffeeshop] verantwoordelijk voor de inkoop van hennep.

Henneptoppen zijn bovendien bederfelijke handelswaren met een bepaalde omloopsnelheid, zodat het onwaarschijnlijk is dat de tas met henneptoppen lange tijd onaangeroerd in de berging van [verdachte] heeft gelegen, laat staan dat die tas met inhoud daar al heeft gelegen vóórdat [verdachte] op het adres ging wonen. De aanwezigheid van een vuurwapen past bovendien in de context van iemand die verantwoordelijk is voor de bevoorrading van een coffeeshop en die vanuit die hoedanigheid ook verantwoordelijk is voor het beschermen van deze handelswaar, die vaak een flinke waarde vertegenwoordigt.

Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat [verdachte] zich bewust moest zijn geweest van de aanwezigheid van het vuurwapen met munitie in zijn berging en dat hij hierover kon beschikken. Het samenstel van feiten en omstandigheden maakt het onaannemelijk dat een ander verantwoordelijk moet worden gehouden voor het wapen. Het feit is dan ook wettig en overtuigend bewezen. Witwassen (feit 3) Verdachte wordt verdachte van het medeplegen van (gewoonte)witwassen van geldbedragen van: - € 339.440,00, € 75.805,00 en/of € 38.450,00, - € 12.075,00, - € 92.875,47 en/of € 19.750,00.

Met de officieren van justitie is de rechtbank van oordeel dat [verdachte] partieel dient te worden vrijgesproken van het eerste en tweede gedachtestreepje, betrekking hebbend op de geldbedragen van € 339.440,00, € 75.805,00 en € 38.450,00, omdat dit geldbedragen waren die (vermoedelijk) afkomstig zijn van (gedoogde activiteiten van) [coffeeshop] en bedoeld waren voor de inkoop van hennep/hasjiesj. Met betrekking tot de overige geldbedragen overweegt de rechtbank als volgt. - € 12.075,00. Een bedrag van in totaal € 12.075,00 is aangetroffen in de auto, slaapkamer, woonkamer en in een kluisje/doosje in een kast in de gang. - € 92.875,47 en € 19.750,00.

Op de bankrekening van [verdachte] met nummer [bankrekeningnummer] zijn in de periode van 2018 tot en met 2020 meerdere contante geldbedragen van in totaal € 92.875,47 gestort. Ook heeft [verdachte] in de zomer van 2018 een auto gekocht voor een bedrag van € 39.500,00, waarbij hij een bedrag van € 19.750,00 contant heeft betaald. Uit de bankafschriften van [verdachte] blijkt dat hij aan payment service provider die gelieerd is aan een online casino ongeveer € 215.000,00 heeft betaald, terwijl hij maar ongeveer € 122.000 heeft terugontvangen, een verlies van per saldo ongeveer € 93.000 dus.

Het lijkt er dus op dat hij die verliezen heeft aangezuiverd met het hiervoor genoemde bedrag van € 92.875,47. Het blijft de vraag waar dat bedrag vandaan is gekomen. Toetsingskader Op grond van vaste jurisprudentie geldt dat indien geen verband kan worden gelegd met een bepaald misdrijf waaruit de in de tenlastelegging genoemde voorwerpen afkomstig zouden zijn, dat dan tot een bewezenverklaring van witwassen gekomen kan worden als het op grond van vastgestelde feiten en omstandigheden niet anders kan zijn dan dat die voorwerpen uit enig misdrijf afkomstig zijn.

Om te kunnen concluderen dat het niet anders kan zijn dan dat voorwerpen uit enig misdrijf afkomstig zijn, dient allereerst op grond van de door het Openbaar Ministerie aangedragen feiten en omstandigheden een vermoeden van witwassen worden aangenomen. Indien dit vermoeden wordt aangenomen, mag van een verdachte worden verlangd dat hij een verklaring geeft voor de herkomst van de betreffende voorwerpen. Die verklaring moet vervolgens concreet, min of meer verifieerbaar en niet op voorhand als hoogst onwaarschijnlijk zijn aan te merken. Als een verdachte zo’n verklaring geeft, kan van het Openbaar Ministerie worden verlangd om vervolgens onderzoek naar die verklaring te doen.

Uit de resultaten van een dergelijk onderzoek zal moeten blijken dat met voldoende mate van zekerheid kan worden uitgesloten dat de voorwerpen waarop de verdenking betrekking heeft, een legale herkomst hebben en dat dus een criminele herkomst als enige aanvaardbare verklaring kan gelden. De rechtbank stelt vast dat het onderzoek in deze strafzaak geen direct bewijs heeft opgeleverd dat de gelden waarop de witwasgedragingen van verdachte betrekking zouden hebben van een specifiek misdrijf afkomstig zijn. Dit betekent dat er geen zogenaamd gronddelict bekend is.

Vermoeden van witwassen Uit de aangiften inkomstenbelasting over de jaren 2018 tot en met 2020 blijkt dat [verdachte] niet de beschikking had over (voldoende) legale inkomsten om de contante betalingen en stortingen te doen die hij in die periode heeft gedaan, dan wel dergelijk grote contante geldbedragen in zijn bezit te hebben. De rechtbank acht het bovendien een feit van algemene bekendheid dat het voorhanden hebben van grote contante geldbedragen door privépersonen hoogst ongebruikelijk is vanwege het risico van onder meer diefstal, waarbij het geld niet verzekerd is.

Er is dus sprake van een vermoeden van witwassen. Gelet hierop mag van [verdachte] worden verlangd dat hij een concrete, min of meer verifieerbare en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijke verklaring geeft voor de herkomst van voornoemde bedragen. Verklaring van verdachte In zijn algemeenheid heeft [verdachte] verklaard dat hij zijn hele leven heeft gespaard en dat hij over veel spaargeld beschikte door de verkoop van zijn shoarmazaak. De rechtbank acht die verklaring ongeloofwaardig. Uit de aangiften inkomstenbelasting blijkt niet van dergelijke bedragen aan eigen vermogen (box 3).

Ook heeft [verdachte] geen enkel stuk overgelegd waaruit blijkt dat hij ooit een eigen shoarmazaak heeft gehad en deze (met winst) heeft verkocht, waarbij hij de opbrengst dan contant zou moeten hebben ontvangen danwel hebben opgenomen van zijn bankrekening. [verdachte] heeft ter terechtzitting ook verklaard dat hij naast zijn salaris van (grofweg) € 2.000,00 bruto per maand van [coffeeshop] soms ook een extra vergoeding van zijn werkgever kreeg. Hij weet niet meer hoe vaak hij die vergoeding kreeg of hoeveel die vergoeding bedroeg, maar hij heeft ter terechtzitting wel verklaard dat de vergoeding ‘niet de moeite waard was’.

Ook deze verklaring – die weinig specifiek is – geeft naar het oordeel van de rechtbank geen verklaring voor de grote hoeveelheid aan contante stortingen en de aanwezigheid van grote contante geldbedragen in zijn woning. Met betrekking tot de contante stortingen van in totaal € 92.875,47 op zijn bankrekening heeft [verdachte] verklaard dat deze afkomstig zijn uit winsten uit fysieke casino’s. Ter onderbouwing van de verklaring verwijst hij naar de bonnetjes die tijdens de doorzoeking in zijn woning zijn aangetroffen van in totaal € 35.179,60.

Deze verklaring is voor een deel verifieerbaar op basis van de aanwezige bonnetjes, maar voor het overgrote deel niet. De bonnetjes zijn bovendien niet zonder meer te linken aan de stortingen op zijn bankrekening. Het is bovendien hoogst onwaarschijnlijk dat [verdachte] in fysieke casino’s stelselmatig een veelvoud van zijn inleg zou hebben verdiend, zoveel dat daaruit al het beschikbare contante geld zou kunnen worden verklaard. Dat zou ook in groot contrast staan met zijn geschiedenis met betrekking tot online gokken waarbij hij vooral veel verlies heeft gemaakt, in lijn met het feit van algemene bekendheid dat gokken doorgaans tot verliezen leidt en slechts zelden lucratief is.

Verder heeft [verdachte] geen informatie gegeven over bijvoorbeeld de casino’s die hij heeft bezocht, hoe hij aan het geld kwam om uit te geven in fysieke casino’s, hoeveel hij steeds heeft ingelegd en hoeveel hij heeft gewonnen of verloren. In zoverre is zijn verklaring naar het oordeel van de rechtbank ook onvoldoende concreet en verifieerbaar is. Dat er een grote vermogensaanwas is geweest door winsten in fysieke casino’s is overigens ook niet terug te zien in de aangiften inkomstenbelasting (het eigen vermogen in box 3). Over de contante betaling van € 19.750,00 voor een nieuwe auto heeft verdachte zich op zijn zwijgrecht beroepen.

Bij gebrek aan een concrete, min of meer verifieerbare en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijke verklaring voldoet de verklaring niet aan de eisen die daaraan gesteld worden. Dit betekent dat het Openbaar Ministerie op basis van deze verklaring geen onderzoek kan (laten) doen naar de alternatieve herkomst van de gelden. Conclusies. Nu het aldus door de verdachte geboden tegenwicht tegen de verdenking van witwassen onvoldoende aanleiding geeft tot een nader onderzoek door het openbaar ministerie, wordt het witwasvermoeden niet ontkracht en is er geen andere conclusie mogelijk dan dat de tenlastegelegde geldbedragen onmiddellijk of middellijk uit enig misdrijf afkomstig is.

Het kan ook niet anders dan dat [verdachte] dit ook wist. De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat [verdachte] zich schuldig heeft gemaakt aan het witwassen van de grote geldbedragen. Niet is bewezen dat hij dit feit tezamen en vereniging met (een) ander(en) heeft gepleegd. Gelet op de langere periode en het feit dat [verdachte] gedurende deze gehele periode witwashandelingen heeft verricht is sprake van gewoontewitwassen. De rechtbank is van oordeel dat uit de bewijsmiddelen volgt dat verdachte de geldbedragen voorhanden heeft gehad, heeft omgezet (in een nieuwe auto) en van dat geld gebruik heeft gemaakt (door de gestorte contante geldbedragen vervolgens te gebruiken om er online mee te gokken).

Aanwezigheid van hennep en hasjiesj (feit 4) Bij de doorzoeking van de woning van [verdachte] op 6 oktober 2020 is een hoeveelheid van 3072,747 gram hennep en 404,375 gram hasjiesj aangetroffen. [verdachte] heeft verklaard dat deze hennep en hasj eigendom zijn van [coffeeshop] en bij hem in bewaring lagen voor de coffeeshop. De rechtbank acht op grond van de bewijsmiddelen (waaronder genoemde verklaring van [verdachte] ) wettig en overtuigend bewezen dat [verdachte] de verdovende middelen opzettelijk aanwezig heeft gehad. Deelneming criminele organisatie (feit 5) Aan [verdachte] is ten laste gelegd dat hij in de periode van 29 oktober 2019 tot en met 6 oktober 2020 heeft deelgenomen aan een organisatie die het plegen van Opiumwetdelicten als oogmerk had, oftewel een criminele organisatie als bedoeld in artikel 11b van de Opiumwet.

Volgens vaste jurisprudentie is een criminele organisatie een samenwerkingsverband tussen twee of meer personen met een zekere duurzaamheid en structuur en een bepaalde organisatiegraad. Niet vereist is dat verdachte heeft samengewerkt of bekend was met alle deelnemers aan de organisatie. Het oogmerk van deze organisatie moet gericht zijn op het plegen van (Opiumwet)misdrijven. Om van deelneming aan een criminele organisatie te kunnen spreken is vereist dat verdachte tot het samenwerkingsverband behoort en dat hij een aandeel heeft in – of ondersteuning geeft aan – gedragingen die strekken tot of rechtstreeks verband houden met de verwezenlijking van het oogmerk van de organisatie.

Verdachte moet in zijn algemeenheid weten dat de organisatie het plegen van misdrijven beoogt (zie onder meer Hoge Raad 20 maart 2018, ECLI:NL:HR:2018:378).  De organisatie en het oogmerk Naar het oordeel van de rechtbank is in de onderhavige zaak sprake geweest van een criminele organisatie zoals hiervoor beschreven. [medeverdachte 1] , [medeverdachte 4] , [medeverdachte 2] , [medeverdachte 3] , [medeverdachte 8] , [medeverdachte 5] , [medeverdachte 6] , [medeverdachte 7] en [verdachte] namen deel aan die organisatie. Zij vormden een netwerk waarbinnen verschillende kruisverbanden bestonden.

De organisatie richtte zich op de bedrijfsmatig productie van en handel in hennep en (in mindere mate) hasjiesj, waarbij iedere deelnemer een onmisbare schakel vormde in de totale drugsketen. Waar de een uitkeek naar kweeklocaties, voerde de ander hennepstekken aan. Waar de een hennep kweekte, nam de ander het transport of het drogen op zich. Weer anderen zorgden voor de leveringen bij vaste groothandelaren. Het samenwerkingsverband werd gecompleteerd door een vaste coördinator en een geldbeheerder. Binnen het samenwerkingsverband werd tevens hennep geëxporteerd naar en geïmporteerd uit België.

De deelnemers communiceerden met elkaar via de encryptie chatdienst Encrochat. Het gebruik van een dergelijk versleuteld en goed beveiligd communicatiemiddel is mede redengevend voor het bewijs van een samenwerkingsverband met een crimineel oogmerk. De deelnemers appten met elkaar in jargon, gebruikten afkortingen, wisten wie met welke bijnaam werd bedoeld en hadden aan een half woord genoeg als het ging om hoe, waar en hoeveel drugs of geld afgeleverd diende te worden. Sommige deelnemers hadden daarnaast contact met elkaar in persoon.  De deelnemers Alle deelnemers hadden via Encrochat contact met [medeverdachte 7] , die de handel coördineerde. [medeverdachte 6] zorgde telkens voor financiële afwikkeling.

Meer toegespitst op de individuele deelnemers, overweegt de rechtbank voorts het volgende. [medeverdachte 1] had in de tenlastegelegde periode veelvuldig contact met [medeverdachte 7] . Uit de inhoud van de Encrochatgesprekken blijkt dat [medeverdachte 1] hennepstekken via [medeverdachte 7] aan anderen verkocht en leverde. Ook regelde hij knippers, onder meer voor de kweek van [medeverdachte 4] van 195,2 kilo hennep. Voor de betaling van de diensten van [medeverdachte 1] werd [medeverdachte 6] ingeschakeld. [medeverdachte 4] was verantwoordelijk voor de kweek van de hennepplanten.

Zij kweekte bedrijfsmatig grote hoeveelheden hennep in één of meer hennepkwekerijen. [medeverdachte 7] nam de geknipte hennep bij haar af voor andere partijen, waaronder [medeverdachte 5] . [medeverdachte 7] stuurde [medeverdachte 6] met de ‘pap’ op pad om [medeverdachte 4] te betalen. [medeverdachte 2] droeg zorg voor één of meer kwekerijen in België. Hij regelde via [medeverdachte 7] hennepstekken, die werden geleverd door [medeverdachte 1] . Hij regelde knippers voor de Belgische hennepplanten en bracht de opbrengst naar Nederland, waarvan een deel via [medeverdachte 7] werd verkocht aan [medeverdachte 5] . [medeverdachte 2] kocht via [medeverdachte 7] ook hennep en hasjiesj in.

Een deel daarvan was afkomstig van [medeverdachte 5] . [medeverdachte 3] had veel contact met [medeverdachte 7] via Encrochat. [medeverdachte 3] was een leverancier van hennep die via [medeverdachte 7] aan [medeverdachte 5] , [verdachte] en [medeverdachte 2] werd verkocht. [medeverdachte 3] had via Encrochat ook regelmatig contact met [medeverdachte 8] , waarbij zij onder meer mogelijke locaties voor hennepkwekerijen bij boeren bespraken. [medeverdachte 8] checkte bij [medeverdachte 3] ook of het niet diens hennepkwekerij was die volgens een krantenartikel omstreeks 1 april 2020 was ontdekt. [medeverdachte 6] werd ingeschakeld voor de betalingen aan [medeverdachte 3] . [medeverdachte 8] leverde verschillende diensten.

Hij zorgde ervoor dat de hennep van [medeverdachte 3] in de stash (opslagplaats voor drugs) werden gelegd. Hij bemoeide zich met het kweekproces en hij gaf [medeverdachte 3] regelmatig een update over de kweekomstandigheden en de kwaliteit van de hennepplanten. [medeverdachte 8] was ook beschikbaar voor het ‘aanpakken’ of afleveren van partijen hennep of geld. [medeverdachte 5] voerde intensief handel in hennep en hasjiesj en gebruikte [medeverdachte 7] als tussenpersoon. [medeverdachte 5] was (indirect) afnemer van de hennep van [medeverdachte 4] en [medeverdachte 2] .

Op zijn beurt was [medeverdachte 5] de leverancier van hennep en hasjiesj voor [verdachte] . [verdachte] was een inkoper van de hennep en hasjiesj ten behoeve van de bevoorrading van [coffeeshop] . Hij is degene die meer aan het eind van de hennepketen opereerde, maar nog altijd aan de illegale zijde, in het criminele circuit. Hij nam op grote schaal hennep en hasjiesj af via [medeverdachte 7] en rekende daarvoor contant af. Om aan deze hennep te komen maakt [medeverdachte 7] veelal gebruik van [medeverdachte 5] als leverancier. [verdachte] organiseerde het vervoer en de aflevering van de ingekochte hennep en hasjiesj. [medeverdachte 6] was telkens degene die op pad werd gestuurd om geld op te halen bij [verdachte] .

 De duurzaamheid (periode) Dat het samenwerkingsverband niet alleen een zekere structuur kende, maar ook duurzaam was, blijkt wel uit de duur van de periode waarin het samenwerkingsverband actief was. Het samenwerkingsverband is zonder meer langer actief is geweest dan enkel in de periode waarin Encrochatberichten zijn onderschept. Dat volgt alleen al uit de inhoud van de berichten. Gezien het jargon, de vele afkortingen en bijnamen, is het evident dat de gebruikers – ook vóór 26 maart 2020 – al enige tijd samenwerkten. Bovendien werd regelmatig gerefereerd aan eerdere leveringen van hennep.

Daarnaast noemt de rechtbank de volgende opvallende bevindingen uit het proces-verbaal over de periode van de handel in verdovende middelen (AMB-283). In genoemd proces-verbaal staat onder meer een EncroChatbericht dat [medeverdachte 7] op 4 april 2020 heeft gestuurd aan de gebruiker [gebruikersnaam] , inhoudende dat hij ‘pas sinds negen maanden’ alles ‘nat’ verkoopt. Het is de rechtbank ambtshalve bekend dat hiermee nat geproduceerde hennep wordt bedoeld. In een chatgesprek tussen [medeverdachte 7] en [medeverdachte 5] van 5 april 2020 zegt [medeverdachte 7] dat het goed is om mensen geen speling te geven en dat hij na al die jaren handelen wel weet wie wel en niet goed is.

Ook zegt hij tegen [medeverdachte 5] : ‘wat wij in al die jaren gedaan hebben aan handel en altijd goed nooit geen ellende en wat wij gedaan hebbe dat kenne er weinig dat weet ik wel’. Het samenwerkingsverband waartoe verdachte behoorde, was dus ook al ruim vóór de ten laste gelegde periode actief. In voornoemd proces-verbaal is verder, onder verwijzing naar het proces-verbaal AMB-277, vermeld dat op 29 oktober 2019 een peilbaken is gemonteerd aan de Volvo XC60 van [medeverdachte 6] . Uit de peilbakengegevens van de Volvo XC60 van [medeverdachte 6] komt naar voren dat deze auto in elk geval sinds begin november op locaties kwam die te relateren zijn aan de hennephandel van het criminele samenwerkingsverband, ook locaties waar verdachte aan gelinkt wordt.

De rechtbank verwijst hiervoor tevens naar de bakengegevens van deze Volvo, die zijn benoemd in de bewijsmiddelen. De rechtbank acht het, alles overziend, reëel om voor de startdatum van de periode van deelneming aan de criminele organisatie, aan te sluiten bij 29 oktober 2019 voor alle deelnemers. Aan het eind van de interceptieperiode van de Encrochatberichten was de handel nog in volle gang. Als einddatum van de ten laste gelegde periode sluit de rechtbank aan bij de datum waarop de eerste deelnemers aan het criminele samenwerkingsverband werden aangehouden, namelijk 6 oktober 2020.

Er zijn geen aanwijzingen dat de hennephandel al eerder tot een einde is gekomen. Conclusie. Op grond van het vorengaande concludeert de rechtbank dat [verdachte] heeft deelgenomen aan een organisatie die het plegen van Opiumwetdelicten tot oogmerk had, als bedoeld in artikel 11b van de Opiumwet. Het feit is wettig en overtuigend bewezen. De verweren die de verdediging heeft aangevoerd tegen dit feit, worden door de bewijsmiddelen en het voorgaande weerlegd. De bewezenverklaring. Op grond van de inhoud van de in de bijlage opgenomen bewijsmiddelen, in onderling (tijds)verband en samenhang bezien, en op grond van de inhoud van hetgeen hiervoor is overwogen, is wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het onder 1, 2, 3, 4 en 5 ten laste gelegde heeft begaan op die wijze dat:

1. hij in de periode van 30 maart 2020 tot en met 9 juni 2020 in Nederland, tezamen en in vereniging met anderen, telkens opzettelijk heeft afgeleverd en/of vervoerd, telkens een (grote) hoeveelheid (als bedoeld in artikel 11 lid 5 van de Opiumwet) van ongeveer - 54,842 kilogram hennep en - 17,1 kilogram hasjiesj, zijnde hennep en hasjiesj een middel als bedoeld in de bij de Opiumwet behorende lijst II;

2. hij op 6 oktober 2020 te Eindhoven, een vuurwapen van categorie III, onder 1 van de Wet Wapens en Munitie, te weten een pistool, van het merk Heckler & Koch, model SFP9, kaliber 9x19 mm (voorzien van nummer [vuurwapennummer] ) en munitie van categorie III van de Wet Wapens en Munitie, te weten vijftien, kogelpatronen van het kaliber 9mm voorhanden heeft gehad;

3. hij in de periode van 8 februari 2018 tot en met 6 oktober 2020 in Nederland, voorwerpen, te weten: - een geldbedrag van in totaal € 12.075,00 (zie AMB-317) en - meerdere geldbedragen (contante stortingen) van in totaal € 92.875,47 (zie AMB-317) en - een geldbedrag van € 19.750,00, (zie AMB-317); voorhanden heeft gehad en/of omgezet en/of van voormeld(e) voorwerp(en) gebruik heeft gemaakt, terwijl hij, verdachte wist, dat voormelde voorwerpen geheel of gedeeltelijk - onmiddellijk of middellijk – afkomstig waren uit enig (eigen) misdrijf en hij van het plegen van dit feit een gewoonte heeft gemaakt;

4. hij op 6 oktober 2020 te Eindhoven, opzettelijk aanwezig heeft gehad ongeveer - 3072,747 gram hennep en - 404,375 gram hasjiesj, zijnde hennep en hasjiesj een middel als bedoeld in de bij de Opiumwet behorende lijst II.

5. hij in de periode van 29 oktober 2019 tot en met 6 oktober 2020 in Nederland en/of België, heeft deelgenomen aan een organisatie, bestaande uit een samenwerkingsverband van natuurlijke personen, te weten (onder andere): - verdachte en - [medeverdachte 1] en - [medeverdachte 2] en - [medeverdachte 3] en - [medeverdachte 4] en - [medeverdachte 5] en - [medeverdachte 6] en - [medeverdachte 7] en - [medeverdachte 8] , welke organisatie tot oogmerk had het plegen van een of meer misdrijven als bedoeld in artikel 11 derde, vierde en vijfde lid Opiumwet.

Hetgeen meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven bewezen is verklaard, is naar het oordeel van de rechtbank niet bewezen. Verdachte zal hiervan worden vrijgesproken. De strafbaarheid van het feit. Het bewezen verklaarde levert op de in de uitspraak vermelde strafbare feiten. Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de feiten uitsluiten. De strafbaarheid van verdachte. Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluiten. Verdachte is daarom strafbaar voor wat bewezen is verklaard.

Oplegging van straf. De eis van de officieren van justitie. De officieren van justitie hebben geëist dat aan verdachte wordt opgelegd: - een gevangenisstraf voor de duur van 22 maanden met aftrek overeenkomstig artikel 27 Wetboek van Strafrecht (Sr). De officieren van justitie hebben bij hun strafeis rekening gehouden met de omstandigheid dat de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6, eerste lid, EVRM is geschonden. Een kopie van de vordering van de officieren van justitie is aan dit vonnis gehecht. Het standpunt van de verdediging. De verdediging heeft verzocht om bij een bewezenverklaring voor de feiten 1, 4 en 5 toepassing te geven aan art 9a van het Wetboek van Strafrecht (Sr).

Mocht de rechtbank hieraan voorbij gaan of ook een straf opleggen voor de feiten 2 en 3, dan wordt verzocht rekening te houden met de persoonlijke omstandigheden van [verdachte] en de overschrijding van de redelijke termijn. In ieder geval wordt verzocht om aan [verdachte] geen onvoorwaardelijke gevangenisstraf op te leggen, maar een straf die gelijk is aan de duur van het voorarrest, eventueel met oplegging van een taakstraf. De verdediging heeft verzocht de voorlopige hechtenis op te heffen. Het oordeel van de rechtbank. Bij de beslissing over de straf die aan verdachte moet worden opgelegd, heeft de rechtbank gelet op de aard en de ernst van het bewezenverklaarde en de omstandigheden waaronder dit is begaan.

Bij de beoordeling van de ernst van de door verdachte gepleegde strafbare feiten betrekt de rechtbank het wettelijke strafmaximum en de straffen die voor soortgelijke feiten worden opgelegd. Daarnaast houdt de rechtbank bij de strafbepaling rekening met de persoon en de persoonlijke omstandigheden van verdachte. De rechtbank heeft in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen. Ernst van de feiten. Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan deelneming aan een criminele organisatie die zich bezighield met de handel in hennep en de productie daarvan.

Tezamen met zijn mededaders heeft hij grote hoeveelheden hennep en hasjiesj vervoerd en afgeleverd. Ook heeft hij grote hoeveelheden hennep en hasjiesj opzettelijk aanwezig gehad. Softdrugs is bij regelmatig gebruik schadelijk voor de gebruikers. Zeer veel drugs heeft mede door [verdachte] de weg naar verslaafden en andere gebruikers gevonden. Daar komt bij dat hennepkwekerijen overlast en (brand)gevaar voor de omgeving veroorzaken. Verdachte heeft zich hier kennelijk niet om bekommerd. De hennephandel is daarnaast direct en indirect de oorzaak is van vele vormen van criminaliteit, waaronder wapengeweld en ripdeals.

Voor [verdachte] is het kennelijk geen reden geweest om zich hiervan te distantiëren. Integendeel, verdachte bewaarde een vuurwapen en bijbehorende munitie bij zijn handelswaar. Het voorhanden hebben van vuurwapens en munitie brengt een onaanvaardbaar risico voor de veiligheid van personen met zich en maakt een ernstige inbreuk op de rechtsorde. Het is een feit van algemene bekendheid dat het bezit van vuurwapens regelmatig tot het gebruik daarvan leidt, met alle risico's van dien voor betrokkenen en voor toevallig aanwezige derden. Verdachte heeft zich voorts schuldig gemaakt aan gewoontewitwassen van grote geldbedragen.

Witwassen leidt tot ontwrichting van het economische en financiële verkeer, omdat de (criminele) herkomst van gelden wordt verhuld en aan het zicht van de opsporingsautoriteiten wordt onttrokken. De integriteit van het financieel en economisch bestel wordt daardoor ernstige schade toegebracht. Bovendien is witwassen de manier om criminaliteit te laten lonen en daar moet hard tegen worden opgetreden. De persoon van verdachte. De rechtbank heeft acht geslagen op het Uittreksel Justitiële Documentatie van 17 mei 2024 waaruit blijkt dat verdachte in de afgelopen 5 jaren niet is veroordeeld voor (soortgelijke) strafbare feiten.

Omtrent de persoon van verdachte is op 23 december 2020 een reclasseringsrapport opgemaakt. De rechtbank heeft acht geslagen op dit rapport. De rechtbank heeft ook acht geslagen op de door de raadsvrouw overgelegde stukken, waaronder een behandelplan opgesteld door drs. M. E. Yaktemur (psychiater, psycholoog) van 19-06-2024, waaruit blijkt dat sprake is van een secundaire depressieve stoornis, matig van aard, eenmalig bij een primaire posttraumatische stress-stoornis. De strafzaak, het verlies van zijn baan en het gevoel dat anderen hem hebben laten vallen, drukken zwaar op verdachte.

Overschrijding redelijke termijn. Het voorschrift van artikel 6, eerste lid, EVRM inzake de behandeling van een strafzaak binnen een redelijke termijn beoogt te voorkomen dat een verdachte langer dan redelijk is onder de dreiging van een (verdere) strafvervolging moet leven. De redelijke termijn vangt aan vanaf het moment dat vanwege de overheid jegens de verdachte een handeling is verricht waaraan deze in redelijkheid de verwachting kan ontlenen dat tegen hem/haar ter zake van een bepaald strafbaar feit door het openbaar ministerie een strafvervolging zal worden ingesteld.

Wat betreft de berechting van de zaak in eerste aanleg heeft als uitgangspunt te gelden dat de behandeling van de zaak ter terechtzitting dient te zijn afgerond met een eindvonnis binnen twee jaar nadat de op zijn redelijkheid te beoordelen termijn is aangevangen. Hierbij spelen de aard en ernst van de delicten, de ingewikkeldheid van de zaak, de processuele houding van de verdachte, de invloed van de verdachte/verdediging op het procesverloop en de afhandeling van de zaak door de bevoegde autoriteiten een rol van betekenis. De rechtbank is van oordeel dat het recht van verdachte op een eerlijke en openbare behandeling van deze zaak binnen een redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 van het EVRM, is geschonden.

De rechtbank bepaalt het startpunt van de redelijke termijn op 6 oktober 2020, zijnde het tijdstip waarop een doorzoeking heeft plaatsgevonden in de woning van verdachte heeft plaatsgevonden, waarbij verdachte is aangehouden. De rechtbank is niet gebleken van prangende feiten of omstandigheden die aanleiding geven om af te wijken van het uitgangspunt dat de redelijke termijn voor berechting in eerste aanleg twee jaren bedraagt. Een en ander maakt dat bij het doen van uitspraak door de rechtbank op 23 juli 2024 de redelijke termijn met (grofweg) 1 jaar en 8 maanden is overschreden.

De rechtbank houdt daar rekening mee bij de strafoplegging. De strafoplegging. De rechtbank heeft gekeken naar de verwijten die aan verdachte en de medeverdachten zijn gemaakt en hoe die zich tot elkaar verhouden, teneinde de strafmaat in iedere afzonderlijke zaak in overeenstemming te brengen met specifieke rol van de verdachte en zijn aandeel in het feitencomplex zoals beschreven in onderzoek Vladimir-hennep. De rechtbank is van oordeel dat – gelet op de ernst van de feiten en de omstandigheden waaronder deze feiten zijn gepleegd – geen sprake kan zijn van een schuldigverklaring zonder oplegging van straf of maatregel (artikel 9a Sr).

Sprake is van witwassen van grote geldbedragen, de handel in en het voorhanden hebben van grote hoeveelheden hennep en hasjiesj, deelname aan een criminele organisatie en het voorhanden hebben van een vuurwapen en munitie. Naar het oordeel van de rechtbank zijn de bewezen verklaarde feiten te ernstig om een andere straf op te leggen dan een onvoorwaardelijke gevangenisstraf. De rechtbank ziet evenwel in hetgeen door de raadsvrouw naar voren is gebracht aanleiding om aan verdachte een lichtere straf op te leggen dan de door de officieren van justitie geëiste straf.

Hoewel de zogenoemde achterdeurproblematiek naar het oordeel van de rechtbank in deze zaak geen vervolgingsbeletsel oplevert, houdt de rechtbank wel rekening met de bijzondere positie van [verdachte] als medewerker van een coffeeshop. Alles afwegende acht de rechtbank het passend en geboden om aan verdachte een gevangenisstraf voor de duur van 18 maanden met aftrek overeenkomstig artikel 27 Sr op te leggen. Deze straf doet naar het oordeel van de rechtbank voldoende recht aan de ernst van de feiten en de omstandigheden waaronder deze feiten zijn gepleegd.

De tenuitvoerlegging van de op te leggen gevangenisstraf zal volledig plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting, tot het moment dat aan de verdachte voorwaardelijke invrijheidstelling wordt verleend als bedoeld in artikel 6:2:10 van het Wetboek van Strafvordering. Voorlopige hechtenis. Bij beslissing van 20 januari 2021 is de voorlopige hechtenis van [verdachte] geschorst voor onbepaalde tijd met voorwaarden. De verdediging, heeft in lijn met haar betoog, verzocht om opheffing van de voorlopige hechtenis van [verdachte] . De rechtbank is van oordeel dat de grond voor de voorlopige hechtenis nog onverkort aanwezig is, mede gelet op de vaststellingen die de rechtbank in deze zaak heeft gedaan, en wijst het verzoek af.

De officieren van justitie hebben op hun beurt verzocht om opheffing van het bevel schorsing van de voorlopige hechtenis. Ook dat verzoek wijst de rechtbank af. De rechtbank ziet geen aanleiding om het bevel schorsing op te heffen, gelet op het verloop van de schorsing tot nu toe. De rechtbank is niet van oordeel dat de strafvorderlijke belangen op dit moment al zwaarder wegen dan het persoonlijke belang van verdachte. Eén van de aan de schorsing verbonden voorwaarden is dat [verdachte] zich niet zal onttrekken aan de tenuitvoerlegging van een eventuele veroordeling.

Beslag. Onder [verdachte] zijn diverse geldbedragen in beslag genomen. Met betrekking tot het geldbedrag van € 38.500,00 (nr. 5 op de beslaglijst van 17 mei 2024) overweegt de rechtbank dat dit bedrag dient te worden teruggeven aan de rechthebbende ( [coffeeshop] ), nu [verdachte] van dit feit (partieel) is vrijgesproken en het strafvorderlijk belang zich niet langer verzet tegen teruggave. De overige in het dictum genoemde geldbedragen worden verbeurd verklaard, nu deze geldbedragen aan verdachte toebehoren en deze voorwerpen onderwerp waren van het bewezenverklaarde witwassen.

Met betrekking tot het horloge (nr. 2 op de beslaglijst) en de ring (nr. 3 op de beslaglijst) heeft het OM aangevoerd dat het strafvorderlijke beslag kan komen te vervallen. Er blijft conservatoir beslag rusten op deze voorwerpen. Toepasselijke wetsartikelen. De beslissing is gegrond op de artikelen: 33, 33a, 47, 57, 420bis en 420ter Wetboek van Strafrecht, 3, 11, 11b Opiumwet, 26, 55 Wet wapens en munitie. DE UITSPRAAK De rechtbank: verklaart het ten laste gelegde bewezen zoals hiervoor is omschreven. verklaart niet bewezen wat verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hiervoor bewezen is verklaard en spreekt hem daarvan vrij.

Het bewezen verklaarde levert op de misdrijven: T.a.v. feit 1: medeplegen van opzettelijk handelen in strijd met een in artikel 3 onder B van de Opiumwet gegeven verbod, terwijl het feit betrekking heeft op een grote hoeveelheid van het middel, meermalen gepleegd. T.a.v. feit 2: handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie en het feit begaan met betrekking tot een vuurwapen van categorie III en handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie. T.a.v. feit 3: een gewoonte maken van het plegen van witwassen.

T.a.v. feit 4: handelen in strijd met artikel 3 onder C van de Opiumwet gegeven verbod, terwijl het feit betrekking heeft op een grote hoeveelheid van het middel, meermalen gepleegd. T.a.v. feit 5: deelneming aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van een misdrijf als bedoeld in artikel 11 derde, vierde en vijfde lid van de Opiumwet. verklaart verdachte hiervoor strafbaar. legt op de volgende straf. T.a.v. feit 1, feit 2: Een gevangenisstraf voor de duur van 18 maanden met aftrek overeenkomstig artikel 27 Wetboek van Strafrecht. T.a.v. het beslag: gelast de teruggave aan de rechthebbende, te weten [coffeeshop] , van het geldbedrag van € 38.500,00 (J.10.02.001/6061761_145445). gelast de teruggave aan verdachte van de ring (1 STK Sieraad) en het horloge (1 STK Horloge) (op deze voorwerpen blijft conservatoir beslag rusten). verklaart verbeurd de geldbedragen van: - € 1.200,00 ( J.03.02.002/6061761_145437), - € 600,00 ( J.08.01.003/6061761_145443), - € 10.050 ( J.10.03.003/6061761_145448), en - € 125,00 ( J.11.01.001/6061761_145450). wijst af het verzoek om opheffing van de voorlopige hechtenis. wijst af het verzoek om opheffing van het bevel schorsing van de voorlopige hechtenis.

Dit vonnis is gewezen door: mr. R. van den Munckhof, voorzitter, mr. L. Soeteman en mr. C.W.H. Houg, leden, in tegenwoordigheid van mr. G. van de Luijtgaarden, griffier, en is uitgesproken op 23 juli 2024.