Legislator Case Law & Legislation
ECLI:NL:RBMNE:2026:2718 ECLI:NL:RBMNE:2026:2718 AI generated

Court grants six-month compulsory mental health care authorization due to severe psychosocial harm and lack of voluntary alternatives.

Case Number ECLI:NL:RBMNE:2026:2718
Court / Authority
Jurisdiction Netherlands (NL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The court granted a six-month compulsory mental health care authorization to the officer of justice, partially satisfying the twelve-month request. The defendant suffers from depression with psychotic features and suspected autism, causing life-threatening harm and severe social deterioration. Although the defendant's lawyer argued for refusal, the court found no less burdensome alternatives and deemed voluntary care unavailable at this stage.

Legislator headnote

AI generated

Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg; Art. 10 Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg: A court may grant a compulsory care authorization when a mental disorder causes serious harm and no less burdensome alternatives exist, provided the measures are necessary to avert that harm.

Keywords

AI generated
compulsory mental health care serious harm threshold less burdensome alternatives voluntary care unavailability care authorization duration

Cited Legislation

AI generated
Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg
Er is voldaan aan de voorwaarden uit de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND Familie- en Jeugdrecht Locatie Utrecht Zaaknummer: C/16/609540 / FV RK 26-876 Datum uitspraak: 20 april 2026 Beschikking zorgmachtiging op het verzoek van de officier van justitie voor [betrokkene] , geboren op [geboortedatum] 1998 in [geboorteplaats] , hierna: betrokkene, wonende in [woonplaats] , advocaat: mr. R.G.J. Booij. 1Het verloop van de procedure 1.1. De rechtbank heeft het verzoekschrift met bijlagen op 2 april 2026 ontvangen. 1.2. De zitting heeft plaatsgevonden op 20 april 2026. Daarbij zijn gehoord: - betrokkene, bijgestaan door zijn advocaat; - [A] , maatschappelijk werker.

2Het verzoek

De officier van justitie verzoekt de rechtbank een zorgmachtiging te verlenen voor de duur van twaalf maanden. 3De beoordeling 3.1. De rechtbank verleent de gevraagde machtiging voor de duur van zes maanden. Er is voldaan aan de voorwaarden uit de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg. Hierna wordt uitgelegd waarom dat zo is. 3.2. De rechtbank is van oordeel dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis, te weten een depressie met psychotische kenmerken. Daarnaast zijn er vermoedens op een autismespectrumstoornis, waarvoor een onderzoek is gestart.

De rechtbank baseert zich hierbij op de medische verklaring van 1 april 2026. 3.3. Deze stoornis veroorzaakt ernstig nadeel. Dit nadeel bestaat uit: - levensgevaar; - ernstig lichamelijk letsel; - ernstige psychische schade; - ernstige verwaarlozing; - maatschappelijke teloorgang. 3.4. Om het ernstig nadeel af te wenden heeft betrokkene zorg nodig. 3.5. Hoewel de advocaat pleit voor afwijzing van het verzoek, oordeelt de rechtbank anders. De maatschappelijk werker heeft ter zitting toegelicht dat betrokkene de zorg en medicatie accepteert juist omdat deze onder de zorgmachtiging wordt aangeboden.

Betrokkene heeft zelf namelijk het gevoel dat het niet meer nodig is en wil het liefst stoppen met de medicatie. Daarnaast wil betrokkene graag meer regie en autonomie. De komende periode wil de betrokken hulpverlening gaan gebruiken om betrokkene hierin te ondersteunen, zodat hij uiteindelijk de regie weer zelf kan oppakken. Op dit moment acht de betrokken hulpverlening het echter nog te vroeg om dit zonder juridisch kader te doen. De rechtbank volgt deze visie en zal daarom het verzoek om de zorgmachtiging te verlenen toewijzen. 3.6. Er zijn (op dit moment nog) geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis.

Daarom is verplichte zorg nodig. De rechtbank wil benadrukken dat zij er vertrouwen in heeft dat er in de toekomst wél mogelijkheden zijn om de zorg op vrijwillige basis te kunnen voortzetten. Daar zal de zorg de komende tijd op gericht moeten zijn. 3.7. De rechtbank is op grond van het zorgplan, de medische verklaring, de visie van de geneesheer-directeur en de toelichting tijdens de zitting van oordeel dat in ieder geval de volgende vormen van verplichte zorg nodig zijn: - het toedienen van medicatie; - het verrichten van medische controles; - het verrichten van andere medische handelingen en therapeutische maatregelen, ter behandeling van een psychische stoornis, dan wel vanwege die stoornis, ter behandeling van een somatische aandoening; - aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen. 3.8.

Daarnaast acht de rechtbank ook de volgende vormen van verplichte zorg noodzakelijk indien sprake is van decompensatie van het toestandsbeeld van betrokkene en/of het ernstig nadeel niet langer in het ambulante kader kan worden afgewend: - het beperken van de bewegingsvrijheid; - opnemen in een accommodatie. 3.9. Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. De vormen van verplichte zorg die de rechtbank toewijst zijn evenredig en naar verwachting effectief. Bij het bepalen van de juiste vormen van zorg is rekening gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen en om te zorgen voor de veiligheid van betrokkene en zijn omgeving. 3.10.

De rechtbank wijst de zorgmachtiging toe voor de duur van zes maanden. Het vertrouwen bestaat dat betrokkene uiteindelijk hulp zal aanvaarden op vrijwillige basis, maar het is nu nog te vroeg om de verplichte zorg niet meer als vangnet te houden. De komende periode zullen de gesprekken die de hulpverlening heeft met betrokkene stapsgewijs worden afgebouwd om hem meer regie en autonomie te geven. In dit kader past een zorgmachtiging voor de duur van zes maanden.

4De beslissing

De rechtbank: 4.1. verleent een zorgmachtiging voor [betrokkene], geboren op [geboortedatum] 1998 in [geboorteplaats] , wat inhoudt dat de maatregelen die in 3.6. en 3.7. staan kunnen worden toegepast; 4.2. bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 20 oktober 2026; 4.3. wijst af het meer of anders verzochte. Deze beschikking is mondeling gegeven en in het openbaar uitgesproken op 20 april 2026 door A.M.J. van der Weide, rechter, in aanwezigheid van R. Staal, griffier en op schrift gesteld op 23 april 2026. Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.