Legislator Case Law & Legislation
ECLI:NL:RBDHA:2022:12955 ECLI:NL:RBDHA:2022:12955 AI generated

ECLI:NL:RBDHA:2022:12955 · Rechtbank Den Haag

Case Number ECLI:NL:RBDHA:2022:12955
Court / Authority
Jurisdiction Netherlands (NL)
Decision Date

Legislator summary

AI generated

RECHTBANK DEN HAAG Zittingsplaats ‘s-Hertogenbosch Bestuursrecht zaaknummer: NL22.23477 uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen [eiser] eiser V-nummer: [nummer] (gemachtigde: mr. F.C. Stoop), en de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, verweerder (gemachtigde: mr. J.M.M. van Gils). Procesverloop Bij besluit van 16 november 2022 (het bestreden besluit) heeft verweerder aan eiser de maatregel van bewaring op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) opgelegd. Eiser heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding. Verweerder heeft op 26 november 2022 de maatregel van bewaring opgeheven en eiser uitgezet naar Bulgarije. De rechtbank heeft het beroep op 28 november 2022 op zitting behandeld. Eiser heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde. Overwegingen 1. Eiser heeft de Bulgaarse nationaliteit en is geboren op [geboortedag] 1978.

Legislator headnote

AI generated

artikel 106 van de Vw, artikel 197 Sr, artikel 106 van de Vw 2000; ECLI:NL:RBDHA:2022:12955 · Rechtbank Den Haag: Eiser kan daarom geen beroep doen op deze bepaling. Op grond van deze bepaling volgt overigens ook niet dat de lidstaten gehouden zijn om, zonder dat een daartoe strekkend verzoek is gedaan, uit eigen beweging na ommekomst van twee jaren een actuele beoordeling te maken en dat indien dit niet (tijdig) geschiedt het verwijderingsbesluit van rechtswege komt te vervallen. Op het moment van inbewaringstelling is sprake geweest van een rechtsgeldig en door de rechter getoetst besluit waarbij het verblijfsrecht is beëindigd. Eiser heeft gewezen op artikel 8.22 lid 6 Vb.

Keywords

AI generated
delay in criminal prosecution dismissal during probation untimely reasoned statement implausible persecution claim untimely grounds inactivity after procedural stay

Cited Legislation

AI generated
artikel 106 van de Vw
Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien de bewaring al is opgeheven vóór de behandeling van het verzoek om opheffing van de bewaring aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen.
artikel 197 Sr
artikel 106 van de Vw 2000
Op grond van artikel 106 van de Vw 2000 kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel van bewaring beveelt aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen.

Cited Case Law

AI generated
ECLI:NL:GHAMS:2022:3196
afdeling strafrecht parketnummer: 23-002866-21 datum uitspraak: 10 november 2022 TEGENSPRAAK (gemachtigd raadsman) Arrest van het gerechtshof Amsterdam gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de rechtbank Amsterdam van 13 oktober 2021 in de strafzaak onder parketnummer 13-190639-21 tegen [verdachte01] , geboren te [geboorteplaats01] ( [geboorteland01] ) op [geboortedatum01] 1974, adres: [adres01] . Onderzoek van de zaak Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep van 25 augustus 2022, 28 september 2022 en 3 november 2022 en, overeenkomstig het bepaalde bij artikel 422, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering (Sv), naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting in eerste aanleg.
ECLI:NL:HR:2010:BL2854
Geding in cassatie Het beroep is ingesteld door de verdachte.
ECLI:NL:HR:2018:617
17 april 2018 Strafkamer nr.
ECLI:NL:GHAMS:2022:2723
afdeling strafrecht parketnummer: 23-002694-21 datum uitspraak: 19 september 2022 TEGENSPRAAK (gemachtigd raadsvrouw) Arrest van het gerechtshof Amsterdam gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de politierechter in de rechtbank Amsterdam van 22 september 2021 in de strafzaak onder parketnummer 13-249772-21 tegen [verdachte] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1984, adres: zonder bekende woon- of verblijfplaats in Nederland. Onderzoek van de zaak Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep van 5 september 2022 en, overeenkomstig het bepaalde bij artikel 422, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering, naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting in eerste aanleg. Het openbaar ministerie heeft hoger beroep ingesteld tegen voormeld vonnis, waarbij de verdachte van het onder 2 tenlastegelegde is vrijgesproken. Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen de raadsvrouw naar voren heeft gebracht. Tenlastelegging Aan de verdachte is tenlastegelegd dat: 1 hij, op of omstreeks 16 september 2021 te Amsterdam, in elk geval in Nederland, een blik bier, in elk geval enig goed, dat/die geheel of ten dele aan winkelbedrijf [winkel] , in elk geval aan een ander toebehoorde(n) heeft weggenomen met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen; 2 hij, op of omstreeks 16 september 2021 te Amsterdam, althans in Nederland, als vreemdeling heeft verbleven, terwijl hij wist of ernstige reden had te vermoeden - dat hij op grond van een wettelijk voorschrift, te weten artikel 67 van de Vreemdelingenwet 2000, tot ongewenst vreemdeling was verklaard OF - dat tegen hem een inreisverbod was uitgevaardigd met toepassing van artikel 66a, zevende lid, van de Vreemdelingenwet 2000. Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zal het hof deze verbeterd lezen. De verdachte wordt daardoor niet in de verdediging geschaad. Vonnis waarvan beroep Het vonnis waarvan beroep zal worden vernietigd, omdat het hof met betrekking tot de bewijsvraag tot een andere beslissing komt dan de politierechter. Bewijsoverwegingen ten aanzien van het onder 2 tenlastegelegde Oordeel eerste rechter De politierechter heeft de verdachte van het onder 2 tenlastegelegde vrijgesproken, omdat niet kon worden bewezen dat de verdachte ten tijde van het tenlastegelegde op grond van een wettelijk voorschrift ongewenst was verklaard. Daartoe heeft zij overwogen dat de verdachte op dat moment geen actuele, werkelijke en voldoende ernstige bedreiging voor een fundamenteel belang vormde, in aanmerking genomen de beperkte ernst van de winkeldiefstallen waarvoor hij is veroordeeld. Standpunt advocaat-generaal De advocaat-generaal heeft zich op het standpunt gesteld dat de politierechter de verdachte ten onrechte van het onder 2 tenlastegelegde heeft vrijgesproken. Daartoe is aangevoerd dat kan worden vastgesteld dat de verdachte van de jegens hem uitgevaardigde beschikking tot ongewenstverklaring van 3 juli 2020 op de hoogte was. In die beschikking is uiteengezet dat en waarom toen sprake was van een actuele, werkelijke en ernstige bedreiging voor een fundamenteel belang van de samenleving. Daarbij heeft de advocaat-generaal betoogd dat de strafrechter de aanwezigheid van zo’n bedreiging gedurende een zekere periode na de uitvaardiging van een beschikking tot ongewenstverklaring (naar het hof begrijpt: als vaststaand) moet aannemen. Voor wat betreft de duur van die periode zou aansluiting kunnen worden gezocht bij de termijnen van twee en drie jaren die zijn genoemd in artikel 8.22, vierde en zesde lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb 2000). Indien het hof van mening zou zijn dat een inhoudelijke toets wel aangewezen is, geldt in het geval van de verdachte dat ten tijde van het tenlastegelegde nog in volle omvang sprake was van zo’n ernstige bedreiging. Standpunt raadsvrouw De raadsvrouw heeft betoogd dat het standpunt van de advocaat-generaal, inhoudende dat het bestaan van een actuele dreiging gedurende een zeker periode als vaststaand moet worden aangenomen, niet kan worden gevolgd, omdat dat in strijd zou zijn met rechtstreeks werkende bepalingen van het Unierecht. De aangehaalde termijnen uit het Vreemdelingenbesluit maken geen deel uit van de bepalingen van de (hierna aan te halen) Verblijfsrichtlijn. Er dient dus steeds een ex nunc beoordeling te worden verricht, waarbij overigens wel een rol kan spelen dat de ongewenstverklaring pas kort geleden is uitgevaardigd. De raadsvrouw heeft het hof (primair) verzocht het vonnis waarvan beroep dan ook te bevestigen, ook ten aanzien van de in eerste aanleg genomen beslissing ten aanzien van het onder 2 tenlastegelegde. Oordeel van het hof Juridisch kader Op grond van artikel 21, eerste lid, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) heeft iedere burger van de Europese Unie (hierna ook: EU) het recht vrij op het grondgebied van de lidstaten te reizen en te verblijven, onder voorbehoud van de beperkingen en voorwaarden die bij het VWEU en het Verdrag betreffende de Europese Unie en de bepalingen ter uitvoering daarvan zijn vastgesteld. Het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) heeft in zijn jurisprudentie meermalen benadrukt dat het burgerschap van de Unie iedere Unieburger, binnen de beperkingen van de verdragen en de maatregelen tot uitvoering daarvan, een fundamenteel en persoonlijk recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten verleent, en dat het vrij verkeer van personen, overigens een van de fundamentele vrijheden binnen de interne markt, bovendien is bevestigd in artikel 45 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (zie o.a. HvJ-EU 22 juni 2021, C-718/19, ECLI:EU:C:2021:505, punt 54 en aldaar aangehaalde rechtspraak). De Richtlijn 2004/38/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende het recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten voor de burgers van de Unie en hun familieleden (hierna: de Verblijfsrichtlijn) heeft tot doel heeft de uitoefening van het fundamenteel en persoonlijk recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten, dat door het Verdrag rechtstreeks aan alle burgers van de Unie wordt verleend, te vergemakkelijken en met name dat recht te versterken (zie de considerans van de richtlijn en HvJ-EU 22 juni 2021, C-718/19, ECLI:EU:C:2021:505, punt 55 en aldaar aangehaalde rechtspraak). Artikel 27 van de Verblijfsrichtlijn, dat rechtstreeks werkende bepalingen van het Unierecht inhoudt, luidt, voor zover hier van belang: “1. Onverminderd het bepaalde in dit hoofdstuk kunnen de lidstaten de vrijheid van verkeer en verblijf van burgers van de Unie en hun familieleden, ongeacht hun nationaliteit, beperken om redenen van openbare orde, openbare veiligheid of volksgezondheid. Deze redenen mogen niet voor economische doeleinden worden aangevoerd. 2. De om redenen van openbare orde of openbare veiligheid genomen maatregelen moeten in overeenstemming zijn met het evenredigheidsbeginsel en uitsluitend gebaseerd zijn op het gedrag van betrokkene. Strafrechtelijke veroordelingen vormen als zodanig geen reden voor deze maatregelen. Het gedrag moet een actuele, werkelijke en voldoende ernstige bedreiging voor een fundamenteel belang van de samenleving vormen. Motiveringen die los staan van het individuele geval of die verband houden met algemene preventieve redenen mogen niet worden aangevoerd.” Naar vaste jurisprudentie dient het in een op artikel 197 van het Wetboek van Strafrecht (Sr) toegesneden tenlastelegging opgenomen bestanddeel “op grond van een wettelijk voorschrift tot ongewenste vreemdeling is verklaard” aldus te worden verstaan dat daarvan geen sprake kan zijn indien de ongewenstverklaring in strijd is met rechtstreeks werkende bepalingen van het recht van de Europese Unie. Bij een strafrechtelijke vervolging ter zake van artikel 197 Sr dient de rechter dus in voorkomende gevallen te onderzoeken of de ongewenstverklaring in strijd is met rechtstreeks werkende bepalingen van het Unierecht alsmede, indien ter zake verweer is gevoerd, van dat onderzoek in zijn uitspraak te doen blijken en gemotiveerd op dat verweer te beslissen. Het voorgaande geldt ook indien tegen de desbetreffende beschikking een met voldoende waarborgen omklede bestuursrechtelijke rechtsgang openstaat of heeft opengestaan en de verdachte van deze rechtsgang geen gebruik heeft gemaakt. Voor een veroordeling is immers vereist dat komt vast te staan dat de ongewenstverklaring berust op enig wettelijk voorschrift (vgl. HR 13 juli 2010, ECLI:NL:HR:2010:BL2854, en HR 17 april 2018, ECLI:NL:HR:2018:617). Meer specifiek brengt deze jurisprudentie mee dat de strafrechter (in voorkomende gevallen) dient te onderzoeken of een beschikking tot ongewenstverklaring strijdig is met het bepaalde in artikel 27, eerste en tweede lid, van de Verblijfsrichtlijn, waaronder het voorschrift dat een maatregel als bedoeld in het tweede artikellid – waaronder ook een beschikking tot ongewenstverklaring moet worden begrepen – moet zijn gebaseerd op gedrag van de verdachte dat ten tijde van de uitvaardiging van die beschikking een actuele, werkelijke en voldoende ernstige bedreiging voor een fundamenteel belang van de samenleving vormde. Het HvJ-EU heeft in zijn arrest van 2 mei 2018 (C-331/16 en C-366/16, ECLI:EU:C:2018:296) met betrekking tot artikel 27, eerste en tweede lid, van de Verblijfsrichtlijn onder meer overwogen: “39 Uit artikel 27, lid 1, van richtlijn 2004/38 volgt dat de lidstaten maatregelen kunnen treffen die de vrijheid van verkeer en verblijf van een burger van de Unie en van een lid van zijn familie, ongeacht zijn nationaliteit, beperken om redenen van onder meer openbare orde of openbare veiligheid, waarbij deze redenen echter niet voor zuiver economische doeleinden mogen worden aangevoerd. 40 Volgens vaste rechtspraak van het Hof blijven de lidstaten in wezen weliswaar vrij om de eisen van de openbare orde en de openbare veiligheid af te stemmen op hun nationale behoeften, die per lidstaat en per tijdsgewricht kunnen verschillen, maar die eisen moeten, met name omdat zij een afwijking van het fundamentele beginsel van vrij verkeer van personen rechtvaardigen, restrictief worden opgevat (…). 41 Zo is het begrip „openbare orde” in de artikelen 27 en 28 van richtlijn 2004/38 in de rechtspraak van het Hof aldus uitgelegd dat het inroepen van dat begrip hoe dan ook, naast de verstoring van de maatschappelijke orde die bij elke wetsovertreding plaatsvindt, veronderstelt dat er sprake is van een werkelijke, actuele en voldoende ernstige bedreiging, die een fundamenteel belang van de samenleving aantast (…). 42 Aangaande het begrip „openbare veiligheid” volgt uit de rechtspraak van het Hof dat dat begrip zowel de interne als de externe veiligheid van een lidstaat dekt (…). De interne veiligheid kan onder meer worden aangetast door een rechtstreekse bedreiging voor de gemoedsrust en de fysieke veiligheid van de bevolking van de betrokken lidstaat (…). De externe veiligheid kan onder meer worden aangetast door het risico van een ernstige verstoring van de externe betrekkingen van deze lidstaat of van de vreedzame co-existentie van de volkeren (…). (…) 52 Maatregelen die worden gerechtvaardigd om redenen van openbare orde of openbare veiligheid kunnen dan ook pas worden genomen wanneer, na een beoordeling per geval door de bevoegde nationale instanties, blijkt dat het persoonlijke gedrag van de betrokkene een actuele, werkelijke en voldoende ernstige bedreiging voor een fundamenteel belang van de samenleving vormt (…). (…) 56 Bovendien impliceert in het algemeen de vaststelling van een actuele, werkelijke en voldoende ernstige bedreiging voor een fundamenteel belang van de samenleving in de zin van artikel 27, lid 2, tweede alinea, van richtlijn 2004/38 weliswaar dat bij de betrokken persoon een neiging bestaat om het gedrag dat die bedreiging vormt in de toekomst te handhaven, maar het kan ook zo zijn dat het enkele feit van het gedrag in het verleden voldoet aan de voorwaarden voor een dergelijke bedreiging (…). (…) 61 Gepreciseerd moet nog worden dat, zoals blijkt uit artikel 27, lid 2, van die richtlijn en uit vaste rechtspraak van het Hof, een maatregel waarbij het recht van vrij verkeer wordt beperkt slechts gerechtvaardigd kan zijn indien hij het evenredigheidsbeginsel eerbiedigt, waartoe moet worden vastgesteld of die maatregel de verwezenlijking van het ermee nagestreefde doel waarborgt en niet verder gaat dan ter bereiking van dat doel noodzakelijk is (…). 62 Voor die beoordeling moet de dreiging die van het persoonlijke gedrag van de betrokken persoon uitgaat voor de fundamentele belangen van de samenleving van het gastland, worden afgewogen tegen de bescherming van de rechten die de burgers van de Unie en hun familieleden aan richtlijn 2004/38 ontlenen (…). 63 In het kader van die beoordeling moet rekening worden gehouden met de fundamentele belangen waarvan het Hof de eerbiediging waarborgt, inzonderheid het recht op eerbiediging van het privéleven en het familie‑ en gezinsleven dat is neergelegd in artikel 7 van het Handvest en in artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (…). 64 Zoals de advocaat-generaal in punt 112 van zijn conclusie heeft opgemerkt, dient het gastland in die context onder meer na te gaan of het niet mogelijk is andere maatregelen vast te stellen die de vrijheid van verkeer en verblijf van de betrokkene minder aantasten en even doeltreffend zijn om de bescherming van de ingeroepen fundamentele belangen te waarborgen (…).” Indien de verdachte de bestuursrechtelijke rechtsgang tegen de ongewenstverklaring heeft gevolgd geldt – in verband met een behoorlijke taakverdeling tussen de strafrechter en de bestuursrechter en met het oog op het voorkomen van tegenstrijdige uitspraken – volgens jurisprudentie van de Hoge Raad met betrekking tot de intensiteit waarmee de strafrechter de beschikking tot ongewenstverklaring heeft te toetsen het volgende. Is de ongewenstverklaring bij onherroepelijke uitspraak van de bestuursrechter vernietigd, dan dient de strafrechter van die beslissing van de bestuursrechter uit te gaan. Is de ongewenstverklaring door de bestuursrechter bij onherroepelijke uitspraak in stand gelaten, dan staat zulks in beginsel eraan in de weg dat de strafrechter het verweer dat de ongewenstverklaring in strijd is met het Unierecht, zelfstandig onderzoekt en daarop beslist. Onder bijzondere omstandigheden kan aanleiding bestaan hierop een uitzondering te maken, zoals wanneer de strafrechter vaststelt dat de uitvaardiging van de ongewenstverklaring evident in strijd is met het Unierecht (vgl. HR 13 juli 2010, ECLI:NL:HR:2010:BL2854 en HR 12 april 2016, ECLI:NL:HR:2016:617). Die uitzondering kan zich dus ook voordoen indien de strafrechter oordeelt dat van het in artikel 27, tweede lid, van de Verblijfsrichtlijn bedoelde gedrag, dat een actuele, werkelijke en voldoende ernstige bedreiging voor een fundamenteel belang van de samenleving vormt, evident geen sprake is. Indien de bestuursrechtelijke rechtsgang niet is gevolgd toetst de strafrechter de beschikking tot ongewenstverklaring op dezelfde wijze als de bestuursrechter dat doet. Hij beoordeelt daarbij onder andere of de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid in redelijkheid tot het oordeel kon komen dat het gedrag van de verdachte een bedreiging in evenbedoelde zin vormde (vgl. ABRvS 20 november 2008, ECLI:NL:RVS:2008:BG6188, en HR 13 juli 2010, ECLI:NL:HR:2010:BL2854, rov. 3.7.1 en 3.7.2). Ook als de strafrechter tot de conclusie komt dat de beschikking tot ongewenstverklaring niet (evident) in strijd is met het Unierecht, is hij gehouden (tevens) te onderzoeken of de ongewenstverklaring ten tijde van de tenlastegelegde gedraging in strijd was met rechtstreeks werkende bepalingen van het Unierecht. Dit onderzoek strekt zich mede uit tot de vraag of het gedrag van de verdachte nog altijd een actuele, werkelijke en voldoende ernstige bedreiging voor een fundamenteel belang van de samenleving vormde (vgl. HR 13 juli 2010, ECLI:NL:HR:2010:BL2854, rov. 3.7.1, en HR 17 april 2018, ECLI:NL:HR:2018:617). Voor een dergelijk tweede beoordelingsmoment bestaat goede grond nu (ook) een op die ongewenstverklaring gestoelde strafrechtelijke interventie beperkingen van het fundamentele recht op vrijheid van verkeer en verblijf kan meebrengen, waarop het bepaalde van artikel 27, eerste en tweede lid, van de Verblijfsrichtlijn van toepassing is. De vraag of ten tijde van de tenlastegelegde gedraging (nog) sprake was van een actuele, werkelijke en voldoende ernstige bedreiging voor een fundamenteel belang van de samenleving staat de strafrechter naar het oordeel van het hof in volle omvang ter beoordeling. Voor de stelling van de advocaat-generaal dat de strafrechter het bestaan van zo’n bedreiging gedurende een zekere periode na de uitvaardiging van de beschikking (twee tot drie jaren) als vaststaand moet aannemen, ziet hof ziet geen steun in het recht (en dus ook niet in de bestuursrechtelijke bepalingen van artikel 8.22, vierde en zesde lid, Vb 2000) of in de jurisprudentie. Echter, naarmate er minder tijd tussen de ongewenstverklaring en de tenlastegelegde datum is verstreken, zal de strafrechter waarschijnlijk niet snel komen tot het oordeel dat het gedrag van een verdachte op die laatste datum niet langer een actuele, werkelijke en voldoende ernstige bedreiging voor een fundamenteel belang van de samenleving vormde, zeker als er geen nieuwe informatie is (aangedragen door de verdediging) die erop wijst dat die bedreiging sinds de ongewenstverklaring in actualiteit of ernst is afgenomen. Beoordeling van het tenlastegelegde De verdachte heeft de Poolse nationaliteit. Derhalve is hij een burger van de Europese Unie in de zin van artikel 2, eerste lid, van de Verblijfsrichtlijn. Bij beschikking van 3 juli 2020 heeft de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid de verdachte ongewenst verklaard, welke beschikking op 28 juli 2020 in persoon aan hem is uitgereikt. Het tegen die beschikking door de verdachte gemaakte bezwaar is bij beschikking van 13 oktober 2020 niet-ontvankelijk verklaard. Tegen de beschikking op bezwaar is geen beroep ingesteld bij de bestuursrechter. De ongewenstverklaring was ten tijde van het tenlastegelegde niet ingetrokken of vervallen. Het hof ziet gelet op de inhoud van de beschikking van 3 juli 2020 geen grond voor het oordeel dat de uitvaardiging van de ongewenstverklaring in strijd is met rechtstreeks werkende bepalingen van het Unierecht. Voorts is het hof, anders dan de politierechter en de raadsvrouw, van oordeel dat de ongewenstverklaring (ook) ten tijde van de tenlastegelegde gedraging niet in strijd was met rechtstreeks werkende bepalingen van het Unierecht. Daarbij is in het bijzonder het volgende betrokken. De verdachte heeft vanaf 1 februari 2012 tot aan 12 februari 2019, de dag dat hij gedetineerd raakte in de strafzaak waarin hem een ISD-maatregel voor de duur van twee jaren is opgelegd, in totaal 13 afzonderlijke winkeldiefstallen gepleegd. Meer dan de helft daarvan heeft hij begaan met een of meer anderen, zo blijkt uit het uittreksel uit de Justitiële Documentatie van 17 augustus 2022. Ook nadat hij op 3 juli 2020 ongewenst was verklaard en op 27 april 2021 (na ommekomst van de ISD-maatregel) in vrijheid was gesteld, heeft hij zich aan winkeldiefstal schuldig gemaakt, meer specifiek op de datum van het tenlastegelegde (16 september 2021), zo wordt bij onderhavig arrest vastgesteld. Gelet op het aantal delicten, de tijdspanne waarin deze zijn gepleegd en waar deze bovendien in diverse plaatsen in Nederland zijn begaan, kan de verdachte als een ware plaag voor Nederlandse winkelbedrijven worden bestempeld. Daarbij moet worden bedacht dat winkeldiefstal een misdrijf is dat niet alleen ergernis en rompslomp oplevert voor medewerkers van het bedrijf, maar ook overigens bijdraagt aan het ontstaan van schade en overlast, bijvoorbeeld doordat winkelbedrijven het verlies van goederen als gevolg van diefstal zullen doorberekenen in de verkoopprijs, terwijl ook aanzienlijke kosten zijn gemoeid met het treffen van maatregelen ter voorkoming van en in reactie op winkeldiefstallen. Blijkens een reclasseringsrapport van 1 april 2019 gebruikt de verdachte sinds zijn komst naar Nederland in 2012 harddrugs en daarnaast kampt hij met een ernstige stoornis in het gebruik van alcohol. Verder ontbreekt het hem aan een woon- of verblijfsadres, financiële middelen en toereikende probleemoplossende vaardigheden. Deze ‘multi-problematiek’ ligt ten grondslag aan het delictgedrag van de verdachte. Het recidiverisico wordt bij de verdachte als ‘hoog’ getaxeerd. Hij staat niet open voor een behandeling van zijn middelengebruik, pogingen om hem daartoe te motiveren door familieleden of hulpverleners ten spijt. Aldus heeft de verdachte er op geen enkele wijze blijk van gegeven te willen en kunnen breken met zijn verslavingen en criminele levenswijze. Op grond van al het voorgaande is het hof van oordeel dat het gedrag van de verdachte (ook) ten tijde van het tenlastegelegde – dus op 16 september 2021 – een actuele, werkelijke en voldoende ernstige bedreiging voor een fundamenteel belang van de samenleving vormde (vgl. HR 3 februari 2015, ECLI:NL:HR:2015:700). Dat de verdachte zich naar zeggen van zijn raadsvrouw eind 2021 (eindelijk) heeft laten opnemen in een afkickkliniek, doet daaraan niet af. Ook overigens ziet het hof geen aanleiding voor het oordeel dat de ongewenstverklaring ten tijde van de tenlastegelegde gedraging in strijd was met rechtstreeks werkende bepalingen van het Unierecht. Het onder 2 tenlastegelegde kan dus wettig en overtuigend worden bewezen op de wijze als na te melden. Bewezenverklaring Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het onder 1 en 2 tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande dat: 1 hij op 16 september 2021 te Amsterdam een blik bier dat geheel aan winkelbedrijf [winkel] toebehoorde heeft weggenomen met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen; 2 hij op 16 september 2021 te Amsterdam als vreemdeling heeft verbleven, terwijl hij wist dat hij op grond van een wettelijk voorschrift, te weten artikel 67 van de Vreemdelingenwet 2000, tot ongewenst vreemdeling was verklaard. Hetgeen onder 1 en 2 meer of anders is tenlastegelegd, is niet bewezen. De verdachte moet hiervan worden vrijgesproken. Het hof grondt zijn overtuiging dat de verdachte het onder 1 en 2 bewezenverklaarde heeft begaan op de feiten en omstandigheden die in de bewijsmiddelen zijn vervat, zoals opgenomen in de bijlage bij dit arrest. De bijlage maakt deel uit van dit arrest. Strafbaarheid van het bewezenverklaarde Geen omstandigheid is aannemelijk geworden die de strafbaarheid van het onder 1 en 2 bewezenverklaarde uitsluit, zodat dit strafbaar is. Het onder 1 bewezenverklaarde levert op: diefstal. Het onder 2 bewezenverklaarde levert op: als vreemdeling in Nederland verblijven, terwijl hij weet of ernstige reden heeft te vermoeden, dat hij op grond van een wettelijk voorschrift tot ongewenste vreemdeling is verklaard. Strafbaarheid van de verdachte De verdachte is strafbaar, omdat geen omstandigheid aannemelijk is geworden die de strafbaarheid ten aanzien van het onder 1 en 2 bewezenverklaarde uitsluit. Oplegging van straf De politierechter heeft de verdachte voor het in eerste aanleg onder 1 bewezenverklaarde veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van één maand, met aftrek van voorarrest. De advocaat-generaal heeft gevorderd dat de verdachte voor het onder 1 en 2 tenlastegelegde zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 14 weken. De raadsvrouw heeft het hof verzocht om ingeval van een bewezenverklaring geen hogere straf op te leggen dan door de rechter in eerste aanleg is uitgesproken. Het hof heeft in hoger beroep de op te leggen straf bepaald op grond van de ernst van de feiten en de omstandigheden waaronder deze zijn begaan en gelet op de persoon van de verdachte. Het hof heeft daarbij in het bijzonder het volgende in beschouwing genomen. De verdachte heeft in Nederland verbleven, terwijl hij wist dat hij door de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid tot ongewenst vreemdeling was verklaard. Hij heeft er aldus blijk van gegeven zich niets aan te trekken van een door het bevoegd gezag genomen besluit. Bovendien druist zijn handelen in tegen het belang dat de samenleving heeft bij het respecteren en naleven van dit besluit. Daarnaast heeft de verdachte zich schuldig gemaakt aan winkeldiefstal. De ernst en de nadelige gevolgen van vermogensdelicten als deze zijn hiervoor reeds aan bod gekomen. Blijkens een uittreksel uit de Justitiële Documentatie van 17 augustus 2022 is de verdachte vele malen eerder onherroepelijk veroordeeld voor winkeldiefstal. Dit weegt flink in zijn nadeel. Mede gezien de straffen die in andere zaken ter zake van overtreding van artikel 197 Sr en aan recidiverende winkeldieven plegen te worden opgelegd, vindt het hof een onvoorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van drie maanden op zijn plaats. In de persoonlijke situatie van de verdachte en hetgeen de raadsvrouw in het kader van de strafmaat heeft aangevoerd ziet het hof geen aanleiding om daarvan af te wijken. Het hof acht, alles afwegende, een gevangenisstraf van na te melden duur passend en geboden. Toepasselijke wettelijke voorschriften De op te leggen straf is gegrond op de artikelen 57, 197 en 310 van het Wetboek van Strafrecht. BESLISSING Het hof: Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht: Verklaart zoals hiervoor overwogen bewezen dat de verdachte het onder 1 en 2 tenlastegelegde heeft begaan. Verklaart niet bewezen hetgeen de verdachte meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven is bewezenverklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij. Verklaart het onder 1 en 2 bewezenverklaarde strafbaar, kwalificeert dit als hiervoor vermeld en verklaart de verdachte strafbaar. Veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 3 (drie) maanden. Beveelt dat de tijd die door de verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in enige in artikel 27, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht bedoelde vorm van voorarrest is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf in mindering zal worden gebracht, voor zover die tijd niet reeds op een andere straf in mindering is gebracht. Dit arrest is gewezen door de meervoudige strafkamer van het gerechtshof Amsterdam, waarin zitting hadden mr. J.J.I. de Jong, mr. D. Abels en mr. W.S. Ludwig, in tegenwoordigheid van mr. P.E. de Wildt, griffier, en is uitgesproken op de openbare terechtzitting van dit gerechtshof van 19 september 2022. BIJLAGE Bijlage bij het arrest van 19 september 2022 in de zaak tegen [verdachte] Bewijsmiddelen ten aanzien van het onder 1 bewezenverklaarde 1. Een ambtsedig proces-verbaal van aangifte met nummer 210916-9-961 van 16 september 2021, in de wettelijke vorm opgemaakt door de bevoegde opsporingsambtenaar [verbalisant 1] , doorgenummerde pagina’s 3 tot en met 6. Dit proces-verbaal houdt in, voor zover van belang en zakelijk weergegeven, als de verklaring van aangever [aangever]: Ik doe, mede namens [winkel] [het hof begrijpt: [winkel] ] aangifte van diefstal uit een winkel, gepleegd op 16 september 2021 om 10.35 uur op de [adres] . Via de camerabeelden ben ik op de hoogte gebracht van de diefstal. De verdachte passeerde de kassa zonder de goederen ter betaling aan te bieden. Meneer liep langs de kassa’s met een biertje in zijn broek. Bewaker [naam] heeft hem na de kassa’s aangehouden. Bij de diefstal is weggenomen: 1 stuks Grolsch canon [het hof leest: kanon] bier. 2. Een ambtsedig proces-verbaal van aanhouding met nummer 210916-9-640 van 16 september 2021, in de wettelijke vorm opgemaakt door de bevoegde opsporingsambtenaar [verbalisant 1] , doorgenummerde pagina’s 27 tot en met 28. Dit proces-verbaal houdt in, voor zover van belang en zakelijk weergegeven, als mededeling van de verbalisant: Op 16 september 2021 om 11.06 uur werd door mij op de locatie [adres] als verdachte van overtreding van artikel 310 van het Wetboek van Strafecht aangehouden [verdachte] , geboren op [geboortedag] 1984. 3. Een ambtsedig proces-verbaal van verhoor verdachte met nummer PL1300-2021189853-5 van 16 september 2021, in de wettelijke vorm opgemaakt door de bevoegde opsporingsambtenaar [verbalisant 2] , doorgenummerde pagina’s 22 tot en met 26. Dit proces-verbaal houdt in, voor zover van belang en zakelijk weergegeven, als vragen (V) van de verbalisant en, in antwoord (A) daarop, als de op 16 november 2021 tegenover de verbalisant afgelegde verklaring van de verdachte: V: U bent vanmorgen aangehouden ter zake van winkeldiefstal bij de [winkel] aan de [adres] . Wat kunt u mij daarover verklaren? A: Ik had geen geld, dus ik moest het doen, want ik ben verslaafd. Ik heb één sterk bier weggenomen, Canon [het hof leest: kanon]. Ik heb het achter mijn kleding gestopt. Het was mij niet gelukt de winkel uit te gaan, want de beveiliging heeft mij gestopt. Ik denk dat ik voorbij de kassa was gelopen. Ik heb niets afgerekend bij een kassa. Bewijsmiddelen ten aanzien van het onder 2 bewezenverklaarde 4. Een geschrift dat tot het bewijs is gebezigd in samenhang met de andere bewijsmiddelen, te weten een beschikking van de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid van 3 juli 2020, doorgenummerde pagina’s 12 tot en met 17. Dit geschrift houdt onder meer in, voor zover van belang en zakelijk weergeven: Betreft: [verdachte] , geboren op [geboortedag] 1984, van Poolse nationaliteit. Besluit U moet Nederland meteen verlaten. Ik verklaar u ongewenst. U kunt ongewenst verklaard worden omdat u bent veroordeeld voor één of meer misdrijven waarvoor de maximale gevangenisstraf 3 jaren of meer is. Dat staat in artikel 67, lid 1 aanhef en onder b, Vw [het hof begrijpt: Vreemdelingenwet 2000]. Wat betekent dit besluit voor u? U heeft geen verblijfsrecht meer. U mag niet meer in Nederland zijn. U moet Nederland meteen verlaten. Door de ongewenstverklaring bent u strafbaar als u in Nederland bent. 5. Een ambtsedig proces-verbaal bij verblijf in Nederland als ongewenst verklaard vreemdeling ex. art. 67 Vw van een vreemdeling van 16 september 2021, opgemaakt door de bevoegde opsporingsambtenaar [verbalisant 3] , doorgenummerde pagina’s 7 tot en met 11. Dit proces-verbaal houdt in, voor zover van belang en zakelijk weergegeven, als mededeling van de verbalisant: De vreemdeling [verdachte] , geboren op [geboortedag] 1984 te [geboorteplaats] heeft de Poolse nationaliteit. Bij beschikking van 3 juli 2020 is hij ongewenst verklaard. Deze beschikking is op 28 juli 2020 in persoon aan hem uitgereikt. 6. Een ambtsedig proces-verbaal van aanhouding met nummer 210916-9-640 van 16 september 2021, in de wettelijke vorm opgemaakt door de bevoegde opsporingsambtenaar [verbalisant 1] , doorgenummerde pagina’s 27 tot en met 28. Dit proces-verbaal houdt in, voor zover van belang en zakelijk weergegeven, als mededeling van de verbalisant: Op 16 september 2021 om 11.06 uur werd door mij in Amsterdam als verdachte aangehouden [verdachte] , geboren op [geboortedag] 1984. 7. Een ambtsedig proces-verbaal van verhoor verdachte met nummer PL1300-2021189853-5 van 16 september 2021, in de wettelijke vorm opgemaakt door de bevoegde opsporingsambtenaar [verbalisant 2] , doorgenummerde pagina’s 22 tot en met 26. Dit proces-verbaal houdt in, voor zover van belang en zakelijk weergegeven, als vragen (V) van de verbalisant en, in antwoord (A) daarop, als de op 16 november 2021 tegenover de verbalisant afgelegde verklaring van de verdachte: V: U bent vanmorgen aangehouden in Amsterdam (…). Ik heb begrepen dat u tot ongewenst vreemdeling bent verklaard in Nederland. Wat kunt u mij daarover vertellen? A: Ja, maar ik kom weer terug. Grenzen zijn onbewaakt. Niemand houdt mij tegen. Het kan mij niet schelen als jullie mij weer uitzetten. Ik kom toch weer terug. ========================================================================= […]
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

RECHTBANK DEN HAAG Zittingsplaats ‘s-Hertogenbosch Bestuursrecht zaaknummer: NL22.23477 uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen [eiser] eiser V-nummer: [nummer] (gemachtigde: mr. F.C. Stoop), en de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, verweerder (gemachtigde: mr. J.M.M. van Gils). Procesverloop Bij besluit van 16 november 2022 (het bestreden besluit) heeft verweerder aan eiser de maatregel van bewaring op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) opgelegd. Eiser heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding. Verweerder heeft op 26 november 2022 de maatregel van bewaring opgeheven en eiser uitgezet naar Bulgarije. De rechtbank heeft het beroep op 28 november 2022 op zitting behandeld. Eiser heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde. Overwegingen 1. Eiser heeft de Bulgaarse nationaliteit en is geboren op [geboortedag] 1978.

2. Omdat de bewaring is opgeheven, beperkt de beoordeling zich in deze zaak tot de vraag of aan eiser schadevergoeding moet worden toegekend. In dit verband moet de vraag worden beantwoord of de tenuitvoerlegging van de maatregel van bewaring op enig moment voorafgaande aan de opheffing daarvan onrechtmatig is geweest. Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien de bewaring al is opgeheven vóór de behandeling van het verzoek om opheffing van de bewaring aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen.

3. In de maatregel van bewaring heeft verweerder overwogen dat de openbare orde de maatregel vordert, omdat het risico bestaat dat eiser zich aan het toezicht zal onttrekken. Verweerder heeft als zware gronden vermeld dat eiser:3b. zich in strijd met de Vreemdelingenwetgeving gedurende enige tijd aan het toezicht op vreemdelingen heeft onttrokken;3c. eerder een visum, besluit, kennisgeving of aanzegging heeft ontvangen waaruit de plicht Nederland te verlaten blijkt en hij daaraan niet uit eigen beweging binnen de daarin besloten of gestelde termijn gevolg heeft gegeven;3h. tot ongewenst vreemdeling is verklaard als bedoeld in artikel 67 van de Wet of tegen hem een inreisverbod is uitgevaardigd met toepassing van artikel 66a, zevende lid, van de Wet;en als lichte gronden vermeld dat eiser:4c. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;4d. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.

4. Eiser heeft de navolgende beroepsgronden aangevoerd. Artikel 33 van de Verblijfsrichtlijn schrijft voor dat als een besluit tot verwijdering van het grondgebied meer dan twee jaar na de uitvaardiging van het besluit ten uitvoer wordt gelegd, de lidstaat dient na te gaan of zich een actuele en werkelijke bedreiging van de openbare orde of de openbare veiligheid voordoet. Deze bepaling is geïmplementeerd in artikel 8.22 lid 6 Vb. Het verwijderingsbesluit is van 30 oktober 2020, zodat voorafgaand aan de inbewaringstelling voornoemde toets had dienen plaats te vinden. Dit geldt temeer nu er concrete omstandigheden zijn die een actuele beoordeling vereisen. Eiser beschikt hierom weer over rechtmatig verblijf op grond van de Verblijfsrichtlijn. Uit het dossier blijkt niet of eiser rechtmatig is staandegehouden. Verder worden alle gronden die aan de maatregel ten grondslag liggen betwist. Ook is niet afdoende gemotiveerd waarom niet is volstaan met een lichter middel.

5. Verweerder heeft aangegeven dat eiser bezwaar heeft gemaakt tegen de feitelijke uitzetting en de rechter op 25 november 2022 (mondeling) op dit bezwaar heeft beslist en hierbij dus heeft geoordeeld dat deze, identiek aangevoerde argumenten niet aan de uitzetting in de weg staan. Door deze gang van zaken heeft feitelijk een actuele toets zoals beoogd in de Verblijfsrichtlijn plaatsgevonden en zijn er voldoende waarborgen geweest. Verweerder heeft er voorts op gewezen dat hoe dan ook heeft te gelden dat eiser ongewenst is verklaard en eiser dus niet over rechtmatig verblijf beschikt en op grond daarvan kan worden uitgezet en dus in bewaring kan worden gesteld.

Het niet verrichten van een actuele toets brengt geen rechtmatig verblijf mee. Uit het dossier blijkt dat eiser strafrechtelijk is staandegehouden en dat is doorslaggevend. Dat de volgorde van de twee strafrechtelijke aanhoudingen wellicht niet juist is weergegeven doet hier niet aan af. De zware gronden zijn feitelijk juist en mogen reeds daarom aan de maatregel ten grondslag worden gelegd. De lichte gronden worden ook gehandhaafd. Verweerder stelt zich voorts op het standpunt dat de lichter middel-motivering volstaat.

6. De rechtbank overweegt als volgt.

7. De rechtbank constateert dat uit het dossier blijkt dat eiser is staandegehouden op strafrechtelijke gronden. Eiser kan worden gevolgd in zijn stelling dat uit de ter zake opgemaakte processen-verbaal niet ogenblikkelijk duidelijk wordt of eiser op of buiten heterdaad is staandegehouden. Dit kan evenwel niet afdoen aan de vaststelling dat in ieder geval geen sprake is geweest van een staandehouding op vreemdelingrechtelijke gronden. Verweerder heeft er op gewezen dat volgens vaste jurisprudentie de bewaringsrechter niet bevoegd is om te oordelen over het voortraject als sprake is van een strafrechtelijk voortraject. De rechtbank ziet in deze concrete procedure geen aanleiding om af te wijken van deze vaste jurisprudentie en zal dan ook het strafrechtelijke voortraject niet bij de rechtmatigheidsbeoordeling van de maatregel betrekken.

8. Eiser heeft zich op het standpunt gesteld dat hij niet verwijderd mag worden als het beëindigingsbesluit niet is voorzien van een actuele beoordeling zoals artikel 13 van de Verblijfsrichtlijn voorschrijft. Volgens eiser heeft hij rechtmatig verblijf omdat deze toets niet is geschied en had de inbewaringstelling daarom niet mogen plaatsvinden. Deze grond slaagt niet. De rechtbank overweegt daartoe als volgt.

9. Artikel 33 van de Verblijfsrichtlijn (Richtlijn 2004/38/EG van 29 april 2004) bepaalt het navolgende: (…) Artikel 33 Verwijdering bij wijze van straf of bijkomende straf 1. Het gastland kan geen maatregel tot verwijdering van het grondgebied gelasten bij wijze van straf, of van bijkomende straf naast een vrijheidsstraf, tenzij met inachtneming van de artikelen 27, 28 en 29.

2. Indien een besluit tot verwijdering van het grondgebied zoals bedoeld in lid 1 ten uitvoer wordt gelegd meer dan twee jaar na de uitvaardiging, gaat de lidstaat na of zich een actuele en werkelijke bedreiging van de openbare orde of de openbare veiligheid voordoet, en beoordeelt hij de eventueel sedert het tijdstip waarop het besluit tot verwijdering werd genomen opgetreden wijzigingen in materiële zin in de omstandigheden. (…) 10. De rechtbank merkt op dat deze bepaling betrekking heeft op verwijdering bij wijze van straf of bij wijze van bijkomende straf.

Eiser is echter in bewaring gesteld op grond van de Terugkeerrichtlijn die voor omstandigheden als hier aan de orde ook betrekking heeft op Unieburgers, welke inbewaringstelling dient om de verwijdering te effectueren. De rechtbank verwijst in dit verband naar het arrest van het Gerechtshof Amsterdam van 10 november 2022 (ECLI:NL:GHAMS:2022:3196) voor zover het Gerechtshof het navolgende heeft overwogen: (…) Om tot een bewezenverklaring van een op artikel 197 Sr toegesneden tenlastelegging te kunnen komen, is de strafrechter ingeval van een ongewenst verklaarde EU-onderdaan voorts gehouden te onderzoeken of de verdachte ten tijde van het tenlastegelegde nog altijd een werkelijke, actuele en voldoende ernstige bedreiging voor een fundamenteel belang van de samenleving vormde (vgl. HR 13 juli 2010, ECLI:NL:HR:2010:BL2854, en HR 17 april 2018, ECLI:NL:HR:2018:617).

Zoals is uiteengezet in het arrest van dit hof van 19 september 2022 (ECLI:NL:GHAMS:2022:2723), bestaat voor dat onderzoek in dat geval goede grond, omdat een ongewenstverklaring een beperking van het fundamentele recht van Unieburgers op vrijheid van verkeer en verblijf inhoudt en een op die ongewenstverklaring gestoelde strafrechtelijke interventie dergelijke beperkingen kan (en veelal zal) meebrengen, terwijl dat recht op grond van artikel 27, eerste en tweede lid, van de Richtlijn 2004/38/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende het recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten voor de burgers van de Unie en hun familieleden (hierna: de Verblijfsrichtlijn), voor zover hier van belang, slechts mag worden beperkt om redenen van openbare orde of openbare veiligheid als die redenen zijn gebaseerd op het gedrag van een vreemdeling dat een actuele, werkelijke en voldoende ernstige bedreiging voor een fundamenteel belang van de samenleving vormt.

Derdelanders zonder verblijfsrecht in de EU kunnen géén aanspraak maken op het fundamentele recht op vrijheid van verkeer en verblijf. Op hen is ook niet de Verblijfsrichtlijn, maar de Terugkeerrichtlijn van toepassing. Zoals het Hof van Justitie heeft benadrukt, hebben die twee richtlijnen niet alleen niet hetzelfde doel, maar zijn de status en rechten van de personen die onder de eerste richtlijn vallen, ook heel anders dan die van personen voor wie de tweede richtlijn geldt (HvJ-EU 22 juni 2021, C-718/19, ECLI:EUC:2021:505, punt 53). Noch uit het bepaalde in de Terugkeerrichtlijn, noch uit enige andere bepaling van Europees of nationaal recht of uit jurisprudentie kan worden afgeleid dat de strafrechter (ook) in het geval van een onderdaan van een derde land zonder verblijfsrecht in de EU aan wie een inreisverbod is opgelegd, is gehouden te onderzoeken of de verdachte ten tijde van het tenlastegelegde nog altijd een werkelijke, actuele en voldoende ernstige bedreiging voor een fundamenteel belang van de samenleving vormde, om tot een bewezenverklaring van een op artikel 197 Sr toegesneden tenlastelegging te kunnen komen.

Iets anders volgt ook niet uit het door de raadsman aangehaalde arrest van de Hoge Raad. Weliswaar ging het in die zaak om een derdelander, maar deze had – zo nam de Hoge Raad tot uitgangspunt – een aan zijn familieband met zijn echtgenote ontleend verblijfsrecht in een andere EU-lidstaat. Gelet op het voorgaande is het hof met de advocaat-generaal van oordeel dat de rechtbank in het vonnis van 13 oktober 2021 zonder valide juridische grond tot een dergelijk onderzoek is gekomen en ten onrechte heeft geoordeeld dat de uitkomst daarvan aan een bewezenverklaring in de weg stond. (…) 11.

Eiser kan daarom geen beroep doen op deze bepaling. Op grond van deze bepaling volgt overigens ook niet dat de lidstaten gehouden zijn om, zonder dat een daartoe strekkend verzoek is gedaan, uit eigen beweging na ommekomst van twee jaren een actuele beoordeling te maken en dat indien dit niet (tijdig) geschiedt het verwijderingsbesluit van rechtswege komt te vervallen. Op het moment van inbewaringstelling is sprake geweest van een rechtsgeldig en door de rechter getoetst besluit waarbij het verblijfsrecht is beëindigd. Eiser heeft gewezen op artikel 8.22 lid 6 Vb.

Ook uit deze bepaling volgt niet dat het niet onderzoeken binnen twee jaren na de ontzegging of beëindiging of de bedreiging, bedoeld in het eerste lid, nog werkelijk en actueel is, leidt tot van rechtswege intrekking van het besluit en/of het van rechtswege weer verkrijgen van rechtmatig verblijf. Eiser heeft dus vanwege het tijdsverloop geen rechtmatig verblijf verkregen op grond van deze bepaling en ook behelst deze bepaling geen verbod voor verwijdering indien het bedoelde onderzoek niet heeft plaatsgevonden. Ook indien moet worden aangenomen dat artikel 8.22 lid 6 Vb, dat een implementatie van artikel 33 van de Verblijfsrecht is, méér bescherming biedt aan Unieburgers omdat het betreffende hoofdstuk in het vreemdelingenbesluit niet is beperkt tot strafbepalingen maar is getiteld “Algemene en strafbepalingen”, heeft te gelden dat eiser hieraan geen rechtmatig verblijf kan ontlenen.

12. Dit besluit is tevens aangemerkt als ongewenstverklaring. Op grond van nationaal recht heeft te gelden dat indien eiser zich op het standpunt stelt dat hij weer in aanmerking komt voor rechtmatig verblijf hij een verzoek tot opheffing van de ongewenstverklaring kan doen. De ongewenstverklaring komt niet van rechtswege te vervallen na ommekomst van een bepaalde periode en behoeft ook niet periodiek uit eigen beweging door verweerder te worden herbeoordeeld. In het Vreemdelingenbesluit zijn nadere regels gesteld over de te volgen procedure. Ten tijde van oplegging van de maatregel stond de ongewenstverklaring in rechte vast. Dat betekent dat eiser geen rechtmatig verblijf had en op hem een vertrekplicht rustte waar hij niet zelfstandig aan heeft voldaan. Verweerder was daarom voornemens om eiser te verwijderen en heeft in de maatregel genoegzaam gemotiveerd dat er een risico bestaat dat eiser zich aan het toezicht zal onttrekken. De rechtbank concludeert dan ook dat eiser geen rechtmatig verblijf had en verweerder in beginsel bevoegd was om eiser in bewaring te stellen.

13. Eiser heeft voorts de feitelijke juistheid van de zware gronden niet betwist. De rechtbank overweegt dat deze gronden aan de maatregel ten grondslag mochten worden gelegd en de maatregel in beginsel kunnen dragen. De lichte gronden en de betwisting daarvan behoeven daarom geen nadere bespreking.

14. De beroepsgrond dat niet deugdelijk is gemotiveerd waarom niet is volstaan met de oplegging van een lichter middel slaagt. De rechtbank overweegt daartoe als volgt. In de verslaglegging van het gehoor voorafgaand aan oplegging van de maatregel is onder meer het navolgende opgenomen: (…) Vraag: Waarom bent u nog steeds in Nederland als u weet dat u ongewenst vreemdeling bent? A: Ik houd van Nederland, ik woon hier graag. En het is hier makkelijk. Alles is hier online, je kan online werken, online contact hebben met instanties. En ik ben hier al heel lang, sinds 2007.

Het enige is dat ik de taal nog niet goed spreek, ik versta het wel en leer elke dag bij. Niemand heeft mij verteld dat ik hier niet mocht zijn. Ik heb een aantal maanden bij de opvangorganisatie Zorg Research in Enschede verbleven, maar daar vertelden ze mij dat ook niet. Daarna ben ik bij een vriend in Amsterdam gaan verblijven. Ik ben in beroep gegaan en vervolgens zit ik hier. Ik ben vaak gecontroleerd door de politie en niemand zei toen dat ik moest vertrekken. (…) Vraag: Vanaf 06 november 2020 verblijft u onrechtmatig in Nederland. Heeft u zich gemeld bij de politie i.v.m. uw onrechtmatige verblijf? Antwoord:

Niemand heeft mij verteld dat ik mij moest melden. Als ik het geweten had, dan had ik het wel gedaan. Vraag: Wat heeft u ondernomen om uw vertrek uit Nederland te bewerkstelligen? Antwoord: Ik heb niets gedaan. Vraag: Staat u op enig adres ingeschreven in Nederland? Antwoord: Ja, in [woonplaats] , [adres] . Vraag: Verblijft u daar ook? Antwoord: Dat is mijn adres, maar ik woon ergens anders. I woon op [adres] in [woonplaats] . Vraag: Over hoeveel geld beschikt u? Antwoord: Ik heb geen cash, maar ik heb wel een bankpas van de ABN bij mij. Ik weet niet wat er op mijn rekening staat.

Ik denk 300 euro. Vraag: Hoe voorziet u dan in uw levensonderhoud? Antwoord: Ik heb een zzp-bedrijf. Ik werk bij [naam] als zzp-bezorger. Ik verdien tussen 2800 en 3000 euro bruto per maand. Mijn vaste lasten zijn ongeveer 1200 euro. raag: Heeft u een relatie of familie in Nederland of Europa? Antwoord: Ik heb alleen een aantal neven in Nederland wonen. Ik heb geen relatie op dit moment. Vraag: Heeft u kinderen in Nederland of Europa? Antwoord: Ik heb een dochter in Bulgarije. Vraag: Heeft u de zorg voor deze kinderen? Antwoord: Ja, ik draag financieel bij.

Haar moeder heeft de feitelijke zorg voor haar. (…) Vraag: Wat betekent het voor u dat u tot aan uw uitreis wordt opgesloten? Antwoord: Niemand heeft me dat soort dingen uitgelegd, dat ik onrechtmatig ben. Het voelt onrechtvaardig dat ik hier nu zit, ik ben in beroep gegaan, ik ben vaak gecontroleerd door de politie. Vraag: Mijn vraag is meer wat het met u doet als u vastgezet wordt in een cel. Antwoord: Het voelt heel slecht. Ik zit nu al 3 dagen vast. Het bezorgt me heel veel stress. Ik kan niet uitdrukken hoe dat voor mij voelt. Vraag: Welke gevolgen heeft een insluiting voor uw gezins- en/of familieleven? Antwoord:

Ze zouden emotioneel worden als ze het zouden horen. Daarom bel ik ze ook niet. Mededeling/vraag: Ik ben voornemens u in vreemdelingenbewaring te stellen ten behoeve van uw uitzetting naar Bulgarije. Er bestaat een mogelijkheid om een minder verstrekkende maatregel te kiezen dan insluiting in een vreemdelingendetentiecentrum. Welke redenen kunt u aanvoeren om te kiezen voor deze lichtere maatregel? Antwoord: Iedereen weet dat dit het allerergste is, dat je vrijheid ontnomen wordt. Als ik word vrijgelaten dan beloof ik dat ik onmiddellijk een huis ga vinden en mij inschrijven.

Ik zal alle regels opvolgen zoals ze mij verteld worden. Ik was al van plan om te gaan verhuizen, juist door mijn huisgenoot en kijk eens hoe ver we nu zijn. Er zijn veel Bulgaren die mij kunnen helpen. Ik vind wel een plek om te slapen en daarvan kan ik de vreemdelingenpolitie op de hoogte brengen. Mededeling/vraag: Ik ga u in bewaring stellen en u zult worden overgedragen aan de Dienst Terugkeer & Vertrek. Deze dienst zal zorgdragen voor uw uitzetting. Heeft hier verder nog vragen over? Antwoord: Prima, maar hoe moet het dan met mijn lopende zaken? Mijn belastingaangifte, mijn bagage? (…) 15.

In de maatregel van bewaring is bij het “kopje” lichter middel het volgende vermeld. (…) MOTIVERING AFZIEN LICHTER MIDDEL Er is afgewogen of op de vreemdeling een afdoende minder dwingende maatregel doeltreffend is toe te passen. Het risico bij het opleggen van een meldplicht in plaats van een inbewaringstelling is te groot. Het lichtere middel weegt niet op tegen de kans dat de vreemdeling op andere gedachten komt en zich weer aan het toezicht onttrekt. Gelet op het vorenstaande is de kans daarop groot. In zoverre bezien hoeft hierom niet te worden volstaan met het toepassen van een lichter middel in plaats van inbewaringstelling.

Evenmin is gebleken van omstandigheden die detentie voor de vreemdeling onevenredig bezwarend maken. Daarbij is afgewogen of op betrokkene een afdoende minder dwingende maatregel doeltreffend is toe te passen. Gezien de bovenstaande gronden en motiveringen is vervolgens overwogen dat daarvan in het onderhavige geval geen sprake (meer) is. Door betrokkene is ook niet overtuigend gesteld dat een dergelijke maatregel voor de daadwerkelijke effectuering van diens vertrek kan volstaan. Door de vreemdeling zijn geen omstandigheden aangevoerd die zouden moeten leiden tot het opleggen (of voortzetten) van een minder dwingende maatregel.

Evenmin is gebleken van andere omstandigheden die detentie voor betrokkene onevenredig bezwarend maken. Voorts is geoordeeld dat ten tijde van de oplegging van de maatregel zicht op uitzetting bestaat omdat 1: niet is gebleken dat betrokkene de nationaliteit heeft van een staat die geen medewerking verleent aan gedwongen terugkeer of waarvoor een vertrekmoratorium of een andere beleidsmatige belemmering voor de uitzetting geldt; 2: betrokkene beschikt over een geldig (reis)document op basis waarvan hij/zij uitgezet kan worden. (…) 16. De rechtbank stelt vast dat deze motivering niet meer is dan een aaneenrijging van tekstblokken waarbij op geen enkele wijze is gerefereerd aan de verklaringen die eiser heeft afgelegd.

Weliswaar is in het gehoor door middel van het stellen van vragen onderzocht of volstaan kon en dus moest worden met het opleggen van een lichter middel, echter de motivering in de maatregel geeft geen blijk van het onderkennen dat de door eiser afgelegde verklaringen daadwerkelijk en kenbaar moeten worden betrokken bij het nemen van de beslissing om tot inbewaringstelling over te gaan. De rechtbank kan dus niet vaststellen dat bij het opleggen van de maatregel is onderkend dat inbewaringstelling een ultimum remedium is om uitzetting te effectueren en deze beslissing een zorgvuldige en genoegzame motivering vereist.

Dat verweerder ter zitting heeft aangegeven waarom de door eiser afgelegde verklaringen niet nopen tot het volstaan met de oplegging van een lichter middel doet hier niet aan af. Uit het Unierecht, zoals geduid door het Hof en toegepast in de vaste jurisprudentie volgt immers dat deze motivering in de maatregel moet worden opgenomen en niet nadien kan worden verstrekt. Anders dan verweerder ter zitting heeft opgemerkt overweegt de rechtbank dat het niet volstaat dat in de maatregel bij de motivering van de zware en lichte gronden wel (deels) is ingegaan op de verklaringen van eiser.

Dat in de maatregel niet adequaat is gemotiveerd waarom niet is volstaan met de oplegging van een lichter middel leidt tot de conclusie dat de maatregel vanaf aanvang af onrechtmatig is geweest.

17. Het beroep is dan ook gegrond omdat de maatregel van bewaring vanaf het moment van opleggen tot aan de opheffing van de maatregel onrechtmatig geweest. De maatregel is reeds opgeheven en eiser is reeds in vrijheid gesteld zodat rechtbank dit niet hoeft te doen.

18. Op grond van artikel 106 van de Vw 2000 kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel van bewaring beveelt aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. De rechtbank acht gronden aanwezig om een schadevergoeding toe te kennen voor 11 dagen onrechtmatige (tenuitvoerlegging van de) vrijheidsontnemende maatregel van 1 x € 130,- (verblijf politiecel) en 10 x € 100,- (verblijf detentiecentrum) = € 1.130-.

19. De rechtbank veroordeelt verweerder in de door eiser gemaakte proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 1.518,00 (1 punt voor het indienen van het beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde per punt van € 759,- en een wegingsfactor 1). Omdat aan eiser een toevoeging is verleend, moet verweerder de proceskostenvergoeding betalen aan de rechtsbijstandverlener. Beslissing De rechtbank: verklaart het beroep gegrond; veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van een schadevergoeding aan eiser tot een bedrag van € 1.130,-, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding; veroordeelt verweerder in de proceskosten van eiser tot een bedrag van € 1.518,00.

Deze uitspraak is gedaan door mr. S. van Lokven, rechter, in aanwezigheid van H.J. Renders, griffier. De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op: 2 december 2022 Rechtsmiddel Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.