544/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 544 / 2016 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 544/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αντώνιο Ζευγώλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένης της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Δήμητρας Παπαντωνοπούλου και του αρχαιοτέρου Αρεοπαγίτη Κωνσταντίνου Τσόλα, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Κοντό, Αβροκόμη Θούα και Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 26 Σεπτεμβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Σ., συζύγου Α. Γ., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ηλία Κουφόπουλο.

Του αναιρεσιβλήτου: Α. Γ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Βρέλλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-6-2010 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 154/2012 του ίδιου Δικαστηρίου και 693/2014 του Εφετείου Πειραιώς.

Κατά της αποφάσεως αυτής ασκήθηκε η από 15-10-2014 ανακοπή ερημοδικίας από την ήδη αναιρεσείουσα και εκδόθηκε η 552/2015 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 12-11-2015 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αντώνιος Ζευγώλης ανέγνωσε την από 10-3-2016 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 501 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 9 παρ. 1 του Ν. 2145/1993 και ισχύει από 28-5-1993, ανακοπή κατά απόφασης που έχει εκδοθεί ερήμην επιτρέπεται αν εκείνος που δικάστηκε ερήμην δεν κλητεύθηκε καθόλου ή δεν κλητεύθηκε νόμιμα ή εμπρόθεσμα ή αν συντρέχει λόγος ανώτερης βίας. Κατά τη διάταξη αυτή, η οποία δεν αντίκειται σε οποιαδήποτε διάταξη του ισχύοντος Συντάγματος και ιδίως στο άρθρο 20 παρ. 1 και 28 παρ. 1 αυτού, ούτε στο άρθρο 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, και συμπίπτει με την ομώνυμη έννοια της κατ’ άρθρο152 παρ. 1 ΚΠολΔ, ενώ ταυτίζεται κατά τον πυρήνα της προς την ομώνυμη έννοια του ουσιαστικού δικαίου (ΑΠ 484/2010, ΑΠ 302/2007, ΑΠ 141/2005), ως ανωτέρα βία νοείται κάθε απρόβλεπτο και εξαιρετικό γεγονός, είτε αντικειμενικό είτε σχετικό με το πρόσωπο του διαδίκου που ερημοδικάστηκε ή του πληρεξουσίου του δικηγόρου, το οποίο στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν μπορεί να αποτραπεί ούτε με μέτρα εξαιρετικής επιμέλειας και σύνεσης.

Γεγονότα ανώτερης βίας είναι δυνατόν να θεωρηθούν, μεταξύ άλλων, η αιφνίδια ασθένεια ή τυχόν ατύχημα, υπό ορισμένες περιστάσεις, του διαδίκου ή του πληρεξουσίου δικηγόρου του, όπως και κάθε άλλο, εξαιτίας του οποίου ο διάδικος ή ο δικηγόρος περιέρχεται σε κατάσταση αδυναμίας να εμφανιστεί στο δικαστήριο ή να προβεί στις δέουσες ενέργειες για την ανάθεση σε άλλο δικηγόρο της εκτέλεσης της εν λόγω πράξεως, εφόσον τα γεγονότα αυτά υπήρξαν απρόβλεπτα και αναπότρεπτα και επί πλέον συνέβαλαν στην επέλευση της ερημοδικίας (ΑΠ 1568/2013, ΑΠ 1778/2013, ΑΠ 1347/2012, ΑΠ 1260/2010, ΑΠ 774/2011, ΑΠ 1588/2009).

Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσείουσα, με την από 15-10-2014 ανακοπή ερημοδικίας, ζήτησε να εξαφανισθεί η υπ’ αριθ. 693/2014 οριστική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς, που εκδόθηκε ερήμην της και απέρριψε την από 24-2-2012 έφεσή της (αναιρεσείουσας), κατά της υπ’ αριθμ. 154/2012 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, που εκδόθηκε επί αγωγής διαζυγίου του αναιρεσίβλητου (καθ’ ού η ανακοπή) και απήγγειλε τη λύση του γάμου των διαδίκων, προβάλλοντας ακυρότητα της ερημοδικίας, διότι συνέτρεχε λόγος ανώτερης βίας.

Ειδικότερα ισχυρίσθηκε, ότι κατά τη δικάσιμο της 6-2-2014, κατά την οποία συζητήθηκε η έφεσή της κατά της υπ’ αριθμ. 154/2012 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, παρά το γεγονός ότι εμφανίσθηκε για λογαριασμό της η δικηγόρος Μ. Μ., και ζήτησε αναβολή λόγω ανωτέρας βίας που συνέτρεχε στο πρόσωπο του πληρεξουσίου δικηγόρου Η.

Φ., ο οποίος ήταν κλινήρης από 5-2-2014 έως 7-2-2014, πάσχων από οξεία εμπύρετο βρογχίτιδα και αναιμία και αδυνατούσε να την εκπροσωπήσει και να καταθέσει προτάσεις, απέρριψε το αίτημα της παραπάνω εμφανισθείσας δικηγόρου, η οποία μετά ταύτα αποχώρησε και έτσι αυτή (τότε εκκαλούσα και ήδη αναιρεσείουσα) δικάστηκε ερήμην.

Προς απόδειξη δε της ουσιαστικής βασιμότητας της ανακοπής της επικαλέσθηκε και προσκόμισε την από 5-2-2014 ιατρική βεβαίωση του Γ.Ν.Α, "ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ", σύμφωνα με την οποία ο προαναφερόμενος δικηγόρος εξετάσθηκε την 5-2-2014 και βρέθηκε πάσχων από οξεία εμπύρετο βρογχίτιδα και αναιμία και του συστήθηκε να παραμείνει στην οικία του για τρεις ημέρες (5-2-2014 έως 7-2-2014).

Το Εφετείο απέρριψε το λόγο αυτό της ανακοπής, με τις ακόλουθες παραδοχές του: "Η παραπάνω ασθένεια του προαναφερόμενου δικηγόρου δεν συνιστά κατά την κρίση του Δικαστηρίου περιστατικό ανωτέρας βίας με την προεκτεθείσα έννοια, καθόσον δεν πιθανολογήθηκε ότι ο προαναφερόμενος δικηγόρος εξαιτίας της ασθένειας αυτής αδυνατούσε να συντάξει προτάσεις και να αναθέσει την εκπροσώπηση της εκκαλούσας στη συνεργάτιδά του Μ.

Μ., η οποία είχε καταθέσει την έφεση, λαμβανομένου υπόψη και του βαθμού ευκολίας της ένδικης διαφοράς. Εξάλλου, η παραπάνω έφεση προσδιορίσθηκε αρχικά για τη δικάσιμο της 25ης Οκτωβρίου 2012 και μετά δύο αναβολές για τη δικάσιμο της 6-2-2014, σε τρόπον ώστε ο παραπάνω δικηγόρος γνώριζε από πενταμήνου περίπου τη μετ’ αναβολή δικάσιμο και είχε όλα τα περιθώρια να προετοιμαστεί για τη δικάσιμο αυτή και να μην αναμένει την τελευταία ημέρα για να συντάξει προτάσεις.

Τούτο δε ενισχύει και η προεπιδειχθείσα δικονομική συμπεριφορά του ως άνω δικηγόρου, ο οποίος αρκέστηκε μόνο στην κατάθεση της έφεσης, χωρίς να την προσδιορίσει ο ίδιος προς συζήτηση, επιδιώκοντας την παρέλκυση και διαιώνιση της δικαστικής εκκρεμότητας.

Συνεπώς, εφόσον δεν αποδείχθηκε ότι είναι βάσιμος ο λόγος της ανακοπής, πρέπει να απορριφθεί η ένδικη ανακοπής ερημοδικίας ως κατ’ ουσίαν αβάσιμη......" Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε το άρθρο 501 ΚΠολΔ, που εναρμονίζεται πλήρως προς τις διατάξεις των άρθρων 20 παρ. 1, 28 παρ. 1 του Συντάγματος, καθώς το άρθρο 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, ως προς την εκ του ουσιαστικού δικαίου νομική έννοια της ανώτερης βίας και γι’ αυτό ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως που αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την εκ του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 10 ΚΠολΔ, η οποία ορίζει ότι αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά, χωρίς απόδειξη, προκύπτει ότι ο λόγος αυτός αναιρέσεως ιδρύεται όταν το δικαστήριο δέχεται "πράγματα", δηλαδή αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι τείνουν σε θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του δικαιώματος, που ασκείται με την αγωγή, την ανταγωγή, την ένσταση ή αντένσταση, χωρίς να έχει προσαχθεί οποιαδήποτε απόδειξη για τα "πράγματα" αυτά ή όταν δεν εκθέτει από ποια αποδεικτικά στοιχεία άντλησε την απόδειξη γι’ αυτά.

Στην προκειμένη περίπτωση με τον δεύτερο λόγο της αναίρεσης, από τον αριθμό 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προβάλλεται η αιτίαση, ότι το Εφετείο, προκειμένου να κρίνει επί του ουσιώδους ζητήματος αν συνέτρεχε στην προκειμένη περίπτωση ανωτέρα βία που να δικαιολογεί την ακυρότητα της ερημοδικίας της αναιρεσείουσας, κατά την εκδίκαση στις 6-2-2014 της από 24-2-2012 έφεσής της κατά της υπ’ αριθμ. 154/2012 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, δέχθηκε με την προσβαλλόμενη απόφασή του, χωρίς απόδειξη, ότι δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις που να συνιστούν ανωτέρα βία.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι αβάσιμος, γιατί, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, μνημονεύονται σ’ αυτήν όλα τα αποδεικτικά μέσα (έγγραφη ιατρική βεβαίωση, δικαστικά τεκμήρια που προκύπτουν από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης), βάσει των οποίων το Εφετείο σχημάτισε το αποδεικτικό του πόρισμα, ως προς το παραπάνω κρίσιμο ζήτημα.

Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η από 12- 11-2015 αίτησης της Σ. σύζ. Α. Γ., το γένος Ε. Χ. για αναίρεση της υπ’ αριθ. 552/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς, να διαταχθεί η εισαγωγή του καταβληθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12-11-2015 αίτησης της Σ. σύζ. Α. Γ., το γένος Ε. Χ. για αναίρεση της υπ’ αριθ. 552/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς.

Διατάσσει την εισαγωγή του καταβληθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 17 Οκτωβρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 20 Οκτωβρίου 2016.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ