Supreme Court dismisses appeal on grounds that lower court properly evaluated evidence and provided sufficient reasoning for child custody.

Απόφαση 544 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 544/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα και Γεώργιο Χρυσικό, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ, κατοίκου ..., ως ασκούσας την επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων της ΥΥ και ΩΩ, η οποία παρέστη με την πληρεξούσια δικηγόρο της Ελίζα Βόζεμπεργκ - Βρυωνίδη.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Καλαβρό, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τη από 11 Νοεμβρίου 2003 και 5 Φεβρουαρίου 2004 αγωγές των ήδη αναιρεσείουσας και αναιρεσιβλήτου, αντίστοιχα, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 412/2005 οριστική του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και 2697/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 20 Φεβρουαρίου 2007 αίτησή της, ως και τους από 24 Δεκεμβρίου 2007 προσθέτους επ' αυτής λόγους αναίρεσης.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Φούκας, ανέγνωσε την από 24 Ιανουαρίου 2008 έκθεση του Αρεοπαγίτη Δημητρίου Πατινίδη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως, ως και την από 6 Οκτωβρίου έκθεσή του επί των προσθέτων λόγων, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψή των.

Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και των προσθέτων λόγων, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή των, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, ο εκ του άρθρου 559 αρ. 11γ Κ.Πολ.Δ λόγος αναιρέσεως, είναι αβάσιμος κατ' ουσίαν, όταν το δικαστήριο βεβαιώνει στην απόφασή του ότι έλαβε υπόψη τα συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα, για τα οποία προτείνεται ο αναιρετικός λόγος ή ότι έλαβε υπόψη όλα τα προσκομιζόμενα με επίκληση έγγραφα, έστω και χωρίς να γίνεται μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά στην απόφαση, εκτός εάν, παρά τη βεβαίωση αυτή, από το περιεχόμενο της αποφάσεως και ιδίως από τις αιτιολογίες, καταλείπονται αμφιβολίες για τη συνεκτίμηση όλων ή ορισμένων εγγράφων. Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο βεβαιώνει ότι κατέληξε στο αποδεικτικό πόρισμά του αφού συνεκτίμησε τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων, τις ένορκες βεβαιώσεις και όλα τα έγγραφα, τα οποία προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν οι διάδικοι. Από τη βεβαίωση αυτή και το όλο περιεχόμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως, προκύπτει ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη, για το σχηματισμό του αποδεικτικού πορίσματός του και εκτίμησε ελέυθερα (αρ. 340 Κ.Πολ.Δ), "τα αυθόρμητα σημειώματα των ανηλίκων τέκνων" των διαδίκων προς την αναιρεσείουσα, καθώς και την έκθεση της αρμόδιας κοινωνικής υπηρεσίας. Επομένως οι εκ του άρθρου 559 αριθ. 11γ Κ.Πολ.Δ πρώτος, όπως εκτιμάται και δεύτερος λόγοι του κυρίου δικογράφου, ως και ο πρώτος λόγος του δικογράφου των προσθέτων, με τους οποίους προβάλλονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι.

Επειδή, ο λόγος αναίρεσης του άρθρου 559 αρ. 12 ΚΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο αποδίδει σε ορισμένο αποδεικτικό μέσο μεγαλύτερη ή μικρότερη αποδεικτική δύναμη από εκείνη που του προσδίδει ο νόμος, ενώ δεν ιδρύεται όταν το δικαστήριο, συνεκτιμώντας ελεύθερα κατά το άρθρο 340 του ίδιου Κώδικα, τα αποδεικτικά μέσα, αποδίδει σε ορισμένα από αυτά, που κατά το νόμο έχουν την ίδια αποδεικτική με άλλα, μεγαλύτερη ή μικρότερη, βαρύτητα.

Δεν υπάρχει επίσης παράβαση της πιο πάνω διάταξης και όταν στην απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας δεν γίνεται διαστολή ποιά αποδεικτικά μέσα λήφθηκαν υπόψη για άμεση και ποια για έμμεση απόδειξη. Επομένως, οι τρίτος και τέταρτος λόγοι αναίρεσης, με τους οποίους προσάπτεται κατά της προσβαλλομένης απόφασης η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρ. 12 ΚΠολΔ, ότι το Εφετείο με εκείνη προσέδωσε αυξημένη αποδεικτική δύναμη στην προσωπική επικοινωνία του δικαστηρίου με τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο οικείο αποδεικτικό του πόρισμα, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και όλα τα προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα, με το να μνημονεύσει δε ρητά και τη συνταχθείσα έκθεση περί της επικοινωνίας των ανηλίκων με το δικαστήριο, δεν προσέδωσε σε αυτή μεγαλύτερη αποδεικτική δύναμη από εκείνη που της προσδίδει ο νόμος, αλλά έχοντας ως γνώμονα το συμφέρον του τέκνου και λαμβάνεται υπόψη υποχρεωτικώς και συνεκτιμώντας τη γνώμη των ανηλίκων ανάλογα με την ωριμότητά τους, ανάθεσε την άσκηση της επιμέλειας στον ενάγοντα πατέρα τους που έκρινε ως καταλληλότερο προς τούτο.

Επειδή, κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης υπάρχει, όταν από το αιτιολογικό της δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είναι αναγκαία για να σχηματισθεί η κρίση, ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν οι νόμιμοι όροι και οι προϋποθέσεις της διάταξης που εφαρμόσθηκε, ή δεν συντρέχουν και συνεπώς αποκλείεται η εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες για το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών που δέχεται και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Αντίθετα, έλλειψη νόμιμης βάσης δεν υπάρχει, όταν υφίσταται μεν ελλείψεις αλλά αυτές ανάγονται ή στην εκτίμηση των αποδείξεων ή στην αιτιολόγηση του πορίσματος που συνάγεται από αυτές και εκτίθεται σαφώς στην απόφαση. Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πέμπτο λόγο αναίρεσης, προβάλλεται η αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το ζήτημα της καταλληλότητας του προσώπου που θα ασκήσει την επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων, μη περιέχουσα τους λόγους, που το συμφέρον αυτών επιβάλλει όπως αποκλειστικά ανατεθεί η επιμέλεια αυτών στον αναιρεσίβλητο.

Σύμφωνα με τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο δέχθηκε ότι: "Όπως έντονα διαφάνηκε η σχέση τόσο του ΥΥ όσον και της ΩΩ με τον πατέρα τους είναι πολύ θερμή και επικράτησε η εντύπωση, ότι τα παιδιά είναι ψυχικά δεμένα και ταυτισμένα με τον πατέρα τους, ενώ η σχέση της μητέρας τους με τον σύντροφό της και η γέννηση του τρίτου παιδιού, έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη τους στην μητέρα τους και τους έχει δημιουργήσει μεγάλη σύγχυση, πίεση και άγχος.

Έχουν ήδη εμπλακεί στην αντιδικία των γονέων τους και είναι το επίκεντρο της δικαστικής διαμάχης και αυτό θέτει σε κίνδυνο την ψυχική και συναισθηματική ισορροπία τους, ενώ πρέπει να σημειωθεί ότι πρόκειται για ιδιαιτέρως χαρισματικά παιδιά. Με βάση αυτά τα περιστατικά και σύμφωνα με τις προαναφερθείσες νομικές σκέψεις συντρέχει η προϋπόθεση παραδοχής της ουσιαστικής βασιμότητας της εφέσεως του εκκαλούντος (όσον αφορά το περί επιμελείας κεφάλαιο) και η καταλληλότητα αυτού να ασκήσει την επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων του ΥΥ και ΩΩ, ηλικίας σήμερα 12 και 10 ετών, αντίστοιχα.

Το αληθινό και μόνο συμφέρον των ανηλίκων ως ψυχοσωματικής οντότητας εν εξελίξει, με ιδιαίτερη ευαισθησία και δεκτικότητα επιδράσεων από το περιβάλλον, αλλά και την εντονότατη ανάγκη εμπέδωσης του αισθήματος ασφαλείας, κάτω από συνθήκες ανιδιοτελούς ενδιαφέροντος και ανυπόκριτης στοργής για το παρόν και το μέλλον της ζωής τους, υπαγορεύει να μείνουν με τον πατέρα τους".

Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο διέλαβε σαφή και πλήρη αιτιολογία ως προς την καταλληλότητα του αναιρεσιβλήτου και το συμφέρον των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων να ανατεθεί η επιμέλεια σε αυτόν. Επομένως οι αντίθετος πέμπτος του κυρίου δικογράφου και δεύτερος των προσθέτων λόγων αναιρέσεως είναι αβάσιμοι.

Ακολούθως πρέπει να απορριφθούν η αναίρεση και οι πρόσθετοι λόγοι αναιρέσεως. Η αναιρεσείουσα πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 22-10-2007 αίτηση της Χ για αναίρεση της 6897/2007 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Δεκεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 9 Μαρτίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ