Appeal dismissed because the lawyer's fee claim was based on a settlement agreement, not a compromise, under Greek law.

Απόφαση 543 / 2010 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 543/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μίμη Γραμματικούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Χρήστο Αλεξόπουλο, Βασίλειο Λυκούδη, Γρηγόριο Κουτσόπουλο και Δημήτριο Μουστάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Νοεμβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Μαριάννας Νίκου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1)... και 2)..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Κελεμένη. Του αναιρεσιβλήτου: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Λουκία Βαρελά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-12-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χίου. Εκδόθηκαν η 99/2006 απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου και 256/2008 του Εφετείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 14-4-2009 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης, Δημήτριος Μουστάκας ανέγνωσε την από 23-10-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της ένδικης αιτήσεως των ... και ..., για αναίρεση της υπ' αριθ. 256/2008 αποφάσεως του Εφετείου Αιγαίου (μεταβατική έδρα Χίου). Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου την απόρριψη της και καθένας την καταδίκη των αντιδίκων του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται , αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη του πράγματα, που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη του πράγματα, που προτάθηκα και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση ης δίκης. Ως "πράγματα", κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί, που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος.

Στην προκείμενη περίπτωση οι αναιρεσείοντες, με τον πρώτο, εκ του αριθμ.8 περ. β'του άρθρου 559 ΚΠολΔ., λόγο προβαλλουν ότι το δικαστήριο, κατά την εκδίκαση της ένδικης αγωγής του αναιρεσιβλήτου, για καταβολή σ' αυτόν δικηγορικής αμοιβής, κατά τη σχετική συμφωνία τους, δεν έλαβε υπόψη του ουσιώδη ισχυρισμό τους, που προβλήθηκε πρωτόδικα και κατ' έφεση, ότι το μεταξύ αυτών και του αναιρεσιβλήτου συνταχθέν συμφωνητικό δεν αποτελεί "σύμβαση συμβιβασμού", αλλά απλό ιδιωτικό συμφωνητικό και ότι, συνεπώς, η αμοιβή του αναιρεσιβλήτου έπρεπε να υπολογισθεί όχι με βάση το άρθρο 124 του Δικηγορικού Κώδικα, που ζητεί με την αγωγή του, αλλά με βάση τα άρθρα 156 και 161 του ίδιου Κώδικα.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος, διότι ο ανωτέρω ισχυρισμός δεν αποτελεί "πράγμα", υπό την έννοια που εκτέθηκε, αλλά άρνηση του θεμελιωτικού της αγωγής ισχυρισμού, η η λήψη υπόψη του οποίου από το Δικαστήριο της ουσίας, δεν θεμελιώνει τον επικαλούμενο λόγο αναιρέσεως.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 11, περ. γ' του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη του νόμιμα αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Για την ίδρυση του λόγου αυτού, θα πρέπει το αποδεικτικό μέσο να είναι νόμιμο και παραδεκτό. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 671 παρ. 1 του ΚΠολΔ, κατά τη διαδικασία των εργατικών διαφορών λαμβάνονται υπόψη, ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα και ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων, που δίδονται ενώπιον συμβολαιογράφου ή ειρηνοδίκη "μόνον αν έγιναν ύστερα από προηγούμενη κλήτευση του αντιδίκου, πριν από είκοσι τέσσερις τουλάχιστον ώρες".

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι, απαραίτητη προϋπόθεση για την εκτίμηση των ενόρκων βεβαιώσεων από το δικαστήριο της ουσίας, στην διαδικασία των εργατικών διαφορών, αποτελεί η λήψη τους μετά προηγούμενη, νόμιμη κλήτευση του αντιδίκου, από το διάδικο που τις επικαλείται και τις προσκομίζει, ο οποίος και υποχρεούται στην απόδειξη της κλητεύσεως, εκτός εάν ο αντίδικός του παραστάθηκε κατά τη λήψη της ένορκης βεβαίωσης.

Την τήρηση της αναγκαίας αυτής προϋπόθεσης υποχρεούται να ερευνήσει το δικαστήριο και αυτεπαγγέλτως, γιατί η έλλειψή της έχει ως συνέπεια ότι η ένορκη βεβαίωση δεν είναι απλώς άκυρη, αλλά ανυπόστατη, ως αποδεικτικό μέσο, και δε λαμβάνεται υπόψη, ούτε ως τεκμήριο, κατ' εξαίρεση από τη γενική αρχή του άρθρου 671 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ., σύμφωνα με την οποία, κατά τα προαναφερθέντα, λαμβάνονται υπόψη από το δικαστήριο και αποδεικτικά μέσα, που δεν πληρούν τους όρους του νόμου .

Αντίθετη άποψη, ότι δηλαδή μια τέτοια ένορκη βεβαίωση μπορεί να ληφθεί υπόψη ως τεκμήριο, θα οδηγούσε σε καταστρατήγηση των περί ενόρκων βεβαιώσεων διατάξεων. Επομένως, ο εκ του αριθ. 11 περ. γ'του άρθρου 559 ΚΠολΔ δεύτερος λόγος της ένδικης αιτήσεως, με τον οποίο αποδίδεται η αναιρετική πλημμέλεια ότι δεν ελήφθη υπόψη από το Εφετείο η αναφερόμενη σ' αυτήν ένορκη βεβαίωση του μάρτυρα ...

ούτε ως τεκμήριο, είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος, αφού από την επισκόπηση του περιεχομένου της αποφάσεως προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη προς τούτο κρίση του, ότι η εν λόγω ένορκη βεβαίωση δεν δόθηκε νόμιμα, διότι δεν υπήρξε σύννομη κλήτευση του αναιρεσιβλήτου, προκειμένου να παραστεί κατά την εξέταση του μάρτυρα (και ο οποίος - αναιρεσίβλητος- δεν παρέστη), αφού στη σχετική δήλωση των ήδη αναιρεσειόντων, που καταχωρήσθηκε στα πρακτικά συνεδριάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, δεν αναφέρεται η ώρα εξετάσεως του μάρτυρος.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα, που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, όταν στο αιτιολογικό που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, πο εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου, που δεν εφαρμόσθηκε.

Περαιτέρω, κατά μεν το άρθρο 124 του Ν.Δ. 3026|1954 (Κώδικας περί Δικηγόρων) " διά την σύμπραξιν του δικηγόρου, προς επίτευξιν συμβιβασμού, περιλαμβάνουσαν πάσας εν γένει τας προς τούτο ενεργείας μετά ή άνευ συντάξεως σχετικού εγγράφου, επί πάσης φύσως διαφορών, είτε εισαχθεισών προς δικαστικήν, διοικητικήν ή διαιτητικήν κρίσιν είτε μη, το ελάχιστον όριον αμοιβής κανονίζεται επί τη βάσει του ποσού του συμβιβασμού και των αντικειμένων τούτου, αποτιμωμένων εις χρήμα, ως εξής:α)...., β)....", κατά δε το άρθρο 167 του ίδιου Κώδικα, "εάν αι εις τα προηγούμενα άρθρα (μεταξύ των οποίων και το 124) αναφερόμεναι πράξεις και εργασίαι εγένοντο κατ' εντολήν πλειόνων του ενός, το ελάχιστον όριον της αμοιβής του δικηγόρου, αυξάνεται κατά 5% δι'έκαστον των πέραν του ενός εντολέων, μη δυνάμενον εν πάση περιπτώσει, να υπερβή το διπλάσιον".

Τέλος, κατά το άρθρο 871 Α.Κ., με τη σύμβαση του συμβιβασμού, οι συμβαλλόμενοι διαλύουν με αμοιβαίες υποχωρήσεις μια φιλονικία τους ή μια αβεβαιότητα για κάποια έννομη σχέση. Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη περί των πραγμάτων κρίση του, τα εξής: "Οι εναγόμενοι τον μήνα Μάϊο 1998 ανέθεσαν στον ενάγοντα δικηγόρο την εντολή να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες με στόχο αφ' ενός και κυρίως τη συνεννόηση και αφ' ετέρου την εκκαθάριση και διανομή μετά των λοιπών συγκληρονόμων και συγκοινωνών της περιουσίας της αποβιωσάσης στις 23-4-1998 άνευ διαθήκης θείας τους ..., ως και την εκκαθάριση και διανομή της επί χρόνια αδιανέμητης μεγάλης περιουσίας που βρίσκεται στον ...

του θανόντος το έτος 1937 παππού τους ... και της αποβιωσάσης το έτος 1981 συζύγου του και γιαγιάς τους ..., στο μεγαλύτερο μέρος της οποίας οι εναγόμενοι συνέτρεχαν από κοινού κατά τα 2/6 εξ αδιαιρέτου και σε ορισμένα μικρότερα ακίνητα, στα οποία κληρονομούσε και η άνω ..., κατά τα 3/8 εξ αδιαιρέτου, και τη σύνταξη ιδιωτικού εγγράφου περί των κληρονομιαίων ποσοστών τους και τα αντιστοιχούντα σ' αυτά κληρονομιαία στοιχεία.

Το έγγραφο αυτό επρόκειτο να χρησιμεύσει ως σχέδιο εξώδικης διανομής, το οποία θα χρησιμοποιούσε ακολούθως ο συμβολαιογράφος για τη σύνταξη του συμβολαίου διανομής. Ο ενάγων δέχθηκε την εντολή και διεπίστωσε ότι οι κληρονόμοι ανήκαν σε τρεις ομάδες, σε κάθε μία των οποίων ανήκε το 1/3 εξ αδιαιρέτως της κληρονομιάς.

Η μία ομάδα ήταν των εναγομένων, που εκπροσωπούσε ο ενάγων. Τη δεύτερη ομάδα αποτελούσε ο κάτοικος ... ..., τον οποίο εκπροσωπούσε ο δικηγόρος Κων/νος Τριαντάφυλλος, και την Τρίτη ομάδα αποτελούσαν οι ... και ..., τους οποίους εκπροσωπούσε η εξετασθείσα ως μάρτυρας στο ακροατήριο δικηγόρος Μαρία Γιανναρά. Ο ενάγων κατέγραψε τα 31 κληρονομιαία ακίνητα, αποτελούμενα από 10 διαμερίσματα και καταστήματα της πολυκατοικίας επί της οδού ...

του ..., δύο καταστήματα και ένα γραφείο επί της οδού ... στην πόλη της ..., μία οικία στο ..., οικόπεδα και αγροτεμάχια στον ίδιο οικισμό καθώς και πολλά μεγάλης αξίας κινητά πράγματα. Επίσης εξηύρε τις αντικειμενικές αξίες όλων αυτών των ακινήτων και σχημάτισε τρεις ομάδες ακινήτων ίσης περίπου αξίας, που αντιστοιχούσαν σε κάθε μία των τριών ομάδων κληρονόμων.

Αυτό επιτεύχθηκε μετά από επίμονες και δύσκολες διαπραγματεύσεις, συναντήσεις, συζητήσεις, διαφωνίες, αντιπαραθέσεις, υπαναχωρήσεις των κληρονόμων και κατόπιν συνεννοήσεων του ενάγοντος με καθένα από τους κληρονόμους, οι οποίοι δήλωναν τις προτιμήσεις τους για τα ακίνητα που επιθυμούσαν να περιέλθουν στην κυριότητα του καθενός, καθώς και κατόπιν συνεννοήσεως με τους ως άνω δικηγόρους τους.

Ο ενάγων, "με την πείρα του από τη μακροχρόνια δικηγορία του και τη σοφία των ετών της ηλικίας" -όπως χαρακτηριστικά κατέθεσε στο ακροατήριο η δικηγόρος-μάρτυς Μ.Γιανναρά-, την υπομονή που διέθετε και τον μεγάλο κόπο που κατέβαλε στο να μεταφέρει τις προτιμήσεις του ενός μέρους προς το άλλο και φροντίζοντας με τους επανειλημμένους υπολογισμούς που έκανε να είναι πάντοτε η αξία των ακινήτων της μίας μερίδας ισάξια καθεμίας των άλλων δύο, κατόρθωσε να συμφωνήσουν όλοι οι κληρονόμοι συμβιβαστικά με εμφανές και αναμφισβήτητο αποτέλεσμα να αποδεχθούν και να υπογράψουν το από 21-7-1998 ιδιωτικό συμφωνητικό συμβιβαστικής επίλυσης της διαφοράς (εξώδικης διανομής κληρονομιάς), το οποίο υπέγραψαν ο ενάγων και οι άλλοι δύο δικηγόροι καθώς και όλοι οι κληρονόμοι.

Σ'αυτό (συμφωνητικό) ρητώς προεβλέπετο ότι αμελητί θα ακολουθούσε η προβλεπόμενη διαδικασία και συμβολαιογραφική διανομή των ακινήτων δια τη νομότυπη υλοποίηση και ολοκλήρωση της δι'αυτού συμφωνούμενης εξώδικης διανομής, η οποία και πράγματι επηκολούθησε. Από τα προαναφερόμενα αποδείχθηκε ότι ο ενάγων επεδίωξε και επέτυχε συμβιβαστική επίλυση της διαφοράς που είχαν μεταξύ τους οι κληρονόμοι με την προφανή έριδα που υφήρπε στις σχέσεις τους λόγω της καχυποψίας και των αλληλοσυγκρουόμενων συμφερόντων τους σχετικά με το αντικείμενο της κληρονομιάς, η οποία ήρθη με αμοιβαίες υποχωρήσεις ή με παραιτήσεις του ενός συμβαλλομένου προς τον άλλο, ο οποίος σε αντάλλαγμα έδωσε ή υποσχέθηκε να δώσει αντίστοιχη παροχή άλλου είδους.

Επομένως, αφού συνέτρεξαν στην προκειμένη περίπτωση οι όροι του άρθρου 871 ΑΚ πρέπει να έχει εφαρμογή η διάταξη του άρθρου 124 του Κωδικός περί δικηγόρων, που ορίζει την αμοιβή του δικηγόρου που συμπράττει στην επίτευξη συμβιβασμού, μετά ή άνευ συντάξεως σχετικού εγγράφου, βάσει της αξίας του αντικειμένου της διαφοράς και ειδικότερα σε ποσοστό 5% για το πέραν των 100.000 δραχμών.

Αποδείχθηκε, επίσης, ότι το αντικείμενο της εντολής και του συμβιβασμού της κληρονομιαίας περιουσίας και η αξία του μεριδίου των εναγομένων ανέρχεται σε 379.830 ευρώ Χ 5% = 18.991 ευρώ. Επίσης ο ενάγων δικαιούται και της αμοιβής του άρθρου 167 του ίδιου κώδικα, κατά το οποίο, εάν οι στα προηγούμενα άρθρα αναφερόμενες πράξεις και εργασίες έγιναν κατ'εντολή πλειόνων του ενός, το ελάχιστο όριο της αμοιβής αυξάνεται κατά 5% για καθένα των πέραν του ενός εντολέων ήτοι στη συγκεκριμένη περίπτωση κατά 949 ευρώ.".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο, το οποίο, στη συνέχεια, δέχθηκε την έφεση του ενάγοντος, εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, περαιτέρω, έκανε δεκτή κατά ένα μέρος την ένδικη αγωγή του αναιρεσιβλήτου, με την οποία ζητούσε να του επιδικασθούν, ως δικηγορική αμοιβή, τα αναφερόμενα σ' αυτή χρηματικά ποσά, διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς αιτιολογίες ως προς το ανωτέρω ουσιώδες ζήτημα, οι οποίες στηρίζουν πλήρως το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης και επιτρέπουν τον έλεγχο της ορθής εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 124 του Κώδικα περί Δικηγόρων και 871 Α.Κ., που εφαρμόσθηκαν, τις οποίες δεν παραβίασε εκ πλαγίου, αφού αναφέρει ότι ο ενάγων δικηγόρος, με σύντονες προσπάθειές του, κατόρθωσε ώστε να επιτευχθεί συμβιβασμός μεταξύ των διαδίκων, με αμοιβαίες υποχωρήσεις τους, καθόσον μεταξύ τους "υφήρπε έριδα και καχυποψία καθώς και αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα", σχετικά με την διανομή της ως άνω κληρονομιάς τους, χωρίς να απαιτείται περαιτέρω εξειδίκευση ως προς τον χρόνο, που οι σχετικές με την επίτευξη του συμβιβασμού, ενέργειες του ενάγοντος έλαβαν χώρα, ούτε σε τι συνίσταντο οι διαφωνίες και αντιπαραθέσεις των συμβιβασθέντων.

Επομένως, ο εκ του άρθρου 559 αριθ. 19 τρίτος (και τελευταίος) λόγος της ένδικης αιτήσεως, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν τ'αντίθετα, είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 14-4-2009 αίτηση των ... και ..., για αναίρεση της 256|2008 οριστικής αποφάσεως του Εφετείου Αιγαίου (Μεταβατική έδρα Χίου) και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1200) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 23 Μαρτίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ