Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds for failure to raise argument before lower courts.

Απόφαση 542 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 542/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευστάθιο Νίκα, Μαρία Βάρκα, Άννα Αγγελάτου - Βασιλείου και Γεωργία Κατσιμαγκλή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Νοεμβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Ανδριανή Κατσαρού, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Σ. Π. του Λ., κατοίκου ..., 2) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "..." και ήδη "..." και δ.τ. "...", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και 3) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων η 1η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ηλία Σαρακενίδη, η 2η εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Γαρυφαλλιά Γιαννακούρου, που δήλωσε στο ακροατήριο, καθώς και με τις από 19-11-2021 κατατεθείσες προτάσεις της ως άνω μεταβολή της αναιρεσίβλητης εταιρείας, ενώ η 3η δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-12-2015 αίτηση της ήδη 1ης των αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Κιλκίς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 246/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 424/2019 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 3-4-2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Μαρία Βάρκα, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο το αναιρεσείον και οι 1η και 2η των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω. Οι πληρεξούσιοι των παραστάντων αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια του άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως, αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, ή, αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπομένου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Αν η κλήση για συζήτηση δεν επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση. Στην αντίθετη περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί (ΑΠ 1747/2017, ΑΠ 1753/2017, ΑΠ 1545/2017, ΑΠ 242/2015). Στην προκειμένη περίπτωση από τα πρακτικά της δίκης και τα διαδικαστικά έγγραφα προκύπτει ότι η κρινόμενη από 3-4-2020 (με αριθμό κατάθεσης 16/2020) αίτηση αναίρεσης κατά της 424/2019 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς, η οποία εκδόθηκε κατά την διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας μεταξύ των διαδίκων και αφορά υπόθεση του Ν. 3869/2010 "Ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων", έχει προσδιοριστεί για τη σημερινή δικάσιμο, σύμφωνα με την κάτω από αυτήν Πράξη της Προέδρου του Δ' Πολιτικού Τμήματος (άρθρο 568 παρ. 2-4 ΚΠολΔ).

Εξάλλου, από την υπ' αρ. 3655/26-2-2021 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Αθηνών Ε. Α., την οποία επικαλείται και προσκομίζει νόμιμα το αναιρεσείον νομικό πρόσωπο, προκύπτει ότι μετά από έγγραφη παραγγελία του πληρεξουσίου δικηγόρου του αναιρεσείοντος, το οποίο επισπεύδει τη συζήτηση της αναίρεσης, αυτή κοινοποιήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, με επίδοση στην τρίτη αναιρεσίβλητη ανώνυμη τραπεζική εταιρεία και συγκεκριμένα στον εντεταλμένο για παραλαβή υπάλληλο της, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 127 παρ.1 και 129 παρ. 1 ΚΠολΔ, για να λάβει γνώση και να παραστεί κατά την ανωτέρω δικάσιμο.

Ωστόσο, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την απόφαση αυτή πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης με τη σειρά της από το οικείο πινάκιο, η τρίτη αναιρεσίβλητη, αν και κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις, δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε κατέθεσε έγγραφη δήλωση μη παράστασης, σύμφωνα με τα άρθρα 242 παρ.2 και 573 παρ.1 ΚΠολΔ.

Κατά συνέπεια, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία της (άρθρο 576 παρ.2 του ΚΠολΔ).

Από τη διάταξη του άρθρου 533 παρ. 2 του ΚΠολΔ, σύμφωνα με την οποία το δευτεροβάθμιο δικαστήριο εφαρμόζει το νόμο που ίσχυε όταν δημοσιεύθηκε η πρωτόδικη απόφαση, προκύπτει ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, προκειμένου να κρίνει την ορθότητα της εκκληθείσας πρωτόδικης αποφάσεως, εφαρμόζει το νόμο που ίσχυε κατά το χρόνο της δημοσίευσης της πρωτόδικης απόφασης και όχι τον ισχύοντα κατά την κατ' έφεση δίκη νεώτερο νόμο, εκτός αν με αυτόν ορίζεται διαφορετικά ως προς την αναδρομική έναρξη της ισχύος του.

Περαιτέρω με το άρθρο 744 του ΚΠολΔ εισάγεται απόκλιση από την ρύθμιση του άρθρου 106 του ίδιου Κώδικα και έτσι καθιερώνεται για τις υποθέσεις της εκούσιας δικαιοδοσίας το ανακριτικό σύστημα, που παρέχει στο δικαστήριο ελευθερία αυτεπάγγελτης ενέργειας και πρωτοβουλίας συλλογής του αποδεικτικού υλικού και εξακρίβωσης των πραγματικών γεγονότων που ασκούν επίδραση.

Η ειδική αυτή ρύθμιση καταλαμβάνει τόσο τις γνήσιες όσο και τις μη γνήσιες υποθέσεις της εκούσιας δικαιοδοσίας, δηλαδή και εκείνες τις ιδιωτικές διαφορές, που ο νόμος παραπέμπει για εκδίκαση στην ειδική αυτή διαδικασία, λόγω της απλότητας και της συντομίας από την οποία κυριαρχείται (βλ. άρθρο 3 του ν. 3869/2010).

Το ανακριτικό αυτό σύστημα ισχύει και για το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, ενώ η εξουσία του δικαστηρίου για λήψη κάθε πρόσφορου μέσου για την ανεύρεση της αλήθειας δεν οριοθετείται από το νόμο και άρα είναι απεριόριστη. Εξαιτίας του ανακριτικού αυτού συστήματος δεν εφαρμόζεται στην κατ' έφεση δίκη το άρθρο 533 παρ. 2 ΚΠολΔ, ότι δηλαδή το δευτεροβάθμιο δικαστήριο εφαρμόζει το νόμο που ίσχυε όταν δημοσιεύθηκε η πρωτόδικη απόφαση, και συνεπώς το Μονομελές Πρωτοδικείο, ως Εφετείο, εφαρμόζει το νόμο που ισχύει κατά την έκδοση της δικής του αποφάσεως (ΑΠ ΑΠ 633/2018, ΑΠ 64/2017, ΑΠ 236/2015).

Ακολούθως, με τη διάταξη του άρθρου 9 του Ν. 3869/2010 "Διαδικασία ρευστοποίησης περιουσίας - Προστασία κύριας κατοικίας" (3η έκδοση του άρθρου 9 Ν. 3869/2010), όπως ίσχυσε από 14-08-2015 μετά την τροποποίησή του με το νόμο 4336/2015 (ΦΕΚ Α' 94/14-8-2015), ορίζεται ότι "1. Εφόσον υπάρχει ρευστοποιήσιμη περιουσία, η εκποίηση της οποίας κρίνεται απαραίτητη για την ικανοποίηση των πιστωτών, ή όταν το δικαστήριο κρίνει αναγκαίο να παρακολουθήσει και να υποβοηθήσει την εκτέλεση των όρων ρύθμισης των οφειλών για την απαλλαγή του οφειλέτη από τα χρέη ή την εξασφάλιση των συμφερόντων των πιστωτών, ορίζεται εκκαθαριστής...

Έργο του εκκαθαριστή είναι αυτό που προσδιορίζεται ειδικά με την απόφαση του διορισμού του και, σε κάθε περίπτωση, η διαχείριση της περιουσίας του οφειλέτη,... η προνομιακή ικανοποίηση των πιστωτών που έχουν εμπράγματη ασφάλεια στο εκποιούμενο πράγμα και η σύμμετρη ικανοποίηση των ανέγγυων πιστωτών...

Από τη ρευστοποιήσιμη περιουσία του οφειλέτη, εξαιρούνται τα πράγματα που ορίζονται ως ακατάσχετα, σε εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 953 του ΚΠολΔ. Οι απαιτήσεις των πιστωτών ικανοποιούνται σύμφωνα με τα οριζόμενα στον ΚΠολΔ. 2. Ο οφειλέτης μπορεί να υποβάλει στο δικαστήριο πρόταση εκκαθάρισης ζητώντας να εξαιρεθεί από την εκποίηση βεβαρημένο ή μη με εμπράγματη ασφάλεια ακίνητο, που χρησιμεύει ως κύρια κατοικία του.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού, και Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων..., καθορίζονται τα κριτήρια που πρέπει να πληρούνται προκειμένου να εξαιρεθεί η κυρία κατοικία του από τις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου, ιδίως ως προς την αντικειμενική αξία του ακινήτου το ύψος του συνόλου των οφειλών κατά το χρόνο ολοκλήρωσης της κατάθεσης της αίτησης και το μικτό ετήσιο οικογενειακό εισόδημα του οφειλέτη.

Η εξυπηρέτηση της οφειλής γίνεται με επιτόκιο που δεν υπερβαίνει αυτό της ενήμερης οφειλής ή το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο ... Οι απαιτήσεις των πιστωτών ικανοποιούνται συμμέτρως από τις καταβολές του οφειλέτη με βάση την παρούσα παράγραφο. Για τον προσδιορισμό της περιόδου τοκοχρεολυτικής εξόφλησης της οριζόμενης συνολικής οφειλής λαμβάνεται υπόψη η διάρκεια των συμβάσεων ...".

Στη συνέχεια η διάταξη του άρθρου 9 του νόμου 3869/2010 τροποποιήθηκε με το νόμο 4346/2015 (4η έκδοση), που ισχύει από 01-01-2016 (ΦΕΚ Α' 152/1-1-2016) και με αυτήν ορίζεται πλέον ότι: "1. Εφόσον υπάρχει ρευστοποιήσιμη περιουσία, η εκποίηση της οποίας κρίνεται απαραίτητη για την ικανοποίηση των πιστωτών, ή όταν το δικαστήριο κρίνει αναγκαίο να παρακολουθήσει και να υποβοηθήσει την εκτέλεση των όρων ρύθμισης των οφειλών για την απαλλαγή του οφειλέτη από τα χρέη ή την εξασφάλιση των συμφερόντων των πιστωτών, ορίζεται εκκαθαριστής...

Έργο του εκκαθαριστή είναι αυτό που προσδιορίζεται ειδικά με την απόφαση του διορισμού του και, σε κάθε περίπτωση, η διαχείριση της περιουσίας του οφειλέτη, η διασφάλισή της σε όλο το νόμιμο ύφος της χάριν των πιστωτών, η πρόσφορη εκποίησή της, η προνομιακή ικανοποίηση των πιστωτών που έχουν εμπράγματη ασφάλεια στο εκποιούμενο πράγμα και η σύμμετρη ικανοποίηση των ανέγγυων πιστωτών.

Οι διατάξεις του Πτωχευτικού Κώδικα περί συνδίκου εφαρμόζονται αναλόγως και στον εκκαθαριστή. ... Οι απαιτήσεις των πιστωτών ικανοποιούνται σύμφωνα με τα οριζόμενα στον ΚΠολΔ. 2. "Μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2018 ο οφειλέτης μπορεί να υποβάλει στο δικαστήριο πρόταση εκκαθάρισης και σχέδιο διευθέτησης οφειλών ζητώντας να εξαιρεθεί από την εκποίηση βεβαρημένο ή μη με εμπράγματη ασφάλεια ακίνητο, εφόσον, στο πρόσωπο του οφειλέτη, πληρούνται σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις...

Με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος η οποία θα εκδοθεί εντός τριάντα (30) ημερών από τη δημοσίευση του παρόντος ορίζονται η διαδικασία και τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό της μέγιστης ικανότητας αποπληρωμής του οφειλέτη και τον προσδιορισμό του ποσού το οποίο θα ελάμβαναν οι πιστωτές σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης, καθώς και για τον προσδιορισμό της ενδεχόμενης ζημίας των πιστωτών.

Μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2018, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες στο πρόσωπο του οφειλέτη πληρούνται σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις...Ο οφειλέτης δύναται να υποβάλει αίτηση στο Ελληνικό Δημόσιο για τη μερική κάλυψη του ποσού της μηνιαίας καταβολής του σχεδίου διευθέτησης οφειλών του παρόντος άρθρου, το οποίο ορίζει η δικαστική απόφαση.

Ο οφειλέτης υποχρεούται να καταβάλει το μέγιστο της δυνατότητας αποπληρωμής του και σε κάθε περίπτωση υποχρεούται στην καταβολή ελάχιστης συνεισφοράς...Η εξυπηρέτηση της οφειλής γίνεται με επιτόκιο ... Οι απαιτήσεις των πιστωτών ικανοποιούνται από τις καταβολές του οφειλέτη με βάση την παρούσα παράγραφο κατά αναλογική εφαρμογή των άρθρων 974 επ.

ΚΠολΔ. Η έναρξη ισχύος του παρούσας παραγράφου ορίζεται από 1 Ιανουαρίου 2016". Εξ άλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 560 αριθμ. 1 εδ. α' του ΚΠολΔ, όπως ίσχυε, τόσο πριν, όσο και μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του Ν. 4335/2015, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών.

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.

ΑΠ 31/2009, ΑΠ 757/2015). Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανέλεγκτα το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και την υπαγωγή τους στο νόμο και ιδρύεται αυτός ο λόγος αναιρέσεως αν οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως καθιστούν φανερή την παραβίαση (ΑΠ 64/2017).

Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 562 παρ. 2 του ΚΠολΔ, που, κατά την ορθότερη άποψη, εφαρμόζεται και στη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (ΑΠ 2270/2014), είναι απαράδεκτος λόγος αναίρεσης που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση (ήτοι η παραβίαση να προκύπτει μόνο από την ανάγνωση της απόφασης, χωρίς να απαιτείται και επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων) και γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη.

Η διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί εκδήλωση της θεμελιώδους αρχής ότι ο Άρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της απόφασης του δικαστηρίου της ουσίας με βάση την πραγματική και νομική κατάσταση που όφειλε να λάβει υπόψη του ο ουσιαστικός δικαστής, καθιερώνει την ειδική προϋπόθεση του παραδεκτού των λόγων αναίρεσης, της οποίας η συνδρομή πρέπει να προκύπτει από το αναιρετήριο.

Πρέπει, δηλαδή, να αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι ο ισχυρισμός που στηρίζει το λόγο αναίρεσης είχε προταθεί στο δικαστήριο, το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση και μάλιστα είχε προταθεί νόμιμα. Το γεγονός, εξάλλου, ότι ο ισχυρισμός έπρεπε να ληφθεί αυτεπαγγέλτως υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας δεν έχει σημασία, διότι στην περίπτωση αυτή το δικαστήριο παραβίασε μεν το νόμο, όμως λόγος αναίρεσης δεν μπορεί να ιδρυθεί αν ο σχετικός ισχυρισμός δεν είχε προταθεί νόμιμα από τον διάδικο, εκτός αν συντρέχει κάποια από τις εξαιρέσεις του άρθρου 562 παρ. 2 ΚΠολΔ (ΑΠ 73/2016, ΑΠ 168/2015).

Και στις περιπτώσεις, όμως, αυτές, για να είναι παραδεκτός ο σχετικός ισχυρισμός, ο οποίος προτείνεται για πρώτη φορά ενώπιον του Αρείου Πάγου, όταν αφορά τη δημόσια τάξη ή όταν το σφάλμα προκύπτει από την ίδια την απόφαση, πρέπει τα πραγματικά γεγονότα στα οποία στηρίζεται να είχαν υποβληθεί στο δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση και να γίνεται στο αναιρετήριο επίκληση της υποβολής αυτής (ΑΠ 168/2015, ΑΠ 1620/2005).

Επομένως, ο ισχυρισμός πρέπει να παρατίθεται στο αναιρετήριο όπως προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας, να αναφέρεται δε και ο χρόνος και ο τρόπος πρότασής του ή επαναφοράς του στο ανώτερο δικαστήριο, ώστε να μπορεί να κριθεί, με βάση το αναιρετήριο, αν ήταν παραδεκτός και νόμιμος. Το απαράδεκτο αυτό αναφέρεται σε όλους τους λόγους του άρθρου 559 ΚΠολΔ (και, συνακόλουθα, του άρθρου 560).

Με τον μοναδικό λόγο αναίρεσης, το αναιρεσείον νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια εκ του άρθρου 560 αριθμ. 1 α' ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο παραβίασε ευθέως, με τη μη εφαρμογή της, τη διάταξη του άρθρου 9 παρ. 2 Ν. 3869/2010, όπως αυτή ίσχυε, μέχρι 31.12.2015, μετά την τροποποίησή της με τον Ν.4336/2015, που ήταν εφαρμοστέα στην προκειμένη περίπτωση, ως εκ του χρόνου καταθέσεως της αιτήσεως της πρώτης αναιρεσίβλητης στο Ειρηνοδικείο Κιλκίς (8-12-2015), η οποία προέβλεπε την σύμμετρη ικανοποίηση των πιστωτών και αντίθετα εφάρμοσε την μη εφαρμοστέα εν προκειμένω ως άνω διάταξη (του άρθρου 9 παρ. 2 ν. 3869/2010) όπως αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 14 ν.4346/2015, που ισχύει από 1-1-2016, με την οποία προβλέπεται η προνομιακή ικανοποίηση των εμπραγμάτως ασφαλισμένων πιστωτών.

Ειδικότερα, το αναιρεσείον επικαλείται τα ακόλουθα: Καίτοι η αίτηση της πρώτης αναιρεσίβλητης κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Κιλκίς, στις 8.12.2015, και, συνεπώς, εμπίπτει στο μεταβατικό χρονικό διάστημα μεταξύ του νόμου 4336/2015 και του νόμου 4346/2015, δηλαδή από 14.8.2015 έως 31.12.2015, κατά το οποίο η διάταξη του άρθρου 9 παρ. 2 προέβλεπε τη σύμμετρη ικανοποίηση των πιστωτών και όχι την προνομιακή ικανοποίηση των εμπραγμάτως ασφαλισμένων πιστωτών, το, ως Εφετείο, δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, κρίνοντας ότι με τις ορισθείσες καταβολές για τη διάσωση της κύριας κατοικίας της πρώτης αναιρεσίβλητης θα ικανοποιηθεί προνομιακά η εμπραγμάτως ασφαλισμένη απαίτηση της δεύτερης αναιρεσίβλητης πιστώτριας ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας, με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ... ...", έσφαλε, διότι μη εφαρμόζοντας τη διάταξη της παραγράφου 2 του άρθρου 9 του ν. 3869/2010, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο καταθέσεως της αιτήσεως της πρώτης αναιρεσίβλητης -την οποία, εκ του λόγου αυτού, έπρεπε να εφαρμόσει και αντίθετα εφαρμόζοντας την διάταξη αυτή, όπως ίσχυσε από 1.1.2016, τροποποιηθείσα με το νόμο 4346/2015, δεν όρισε τη σύμμετρη ικανοποίηση των πιστωτών της αιτούσας και ήδη πρώτης αναιρεσίβλητης και, ως εκ τούτου, δεν περιέλαβε την απαίτησή του (αναιρεσείοντος), ως ανέγγυα, μεταξύ των απαιτήσεων, που θα ικανοποιηθούν από τις καταβολές χάριν της διασώσεως της κύριας κατοικίας αυτής.

Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αναφορικά με το ενδιαφέρον εν προκειμένω θέμα της εφαρμογής του άρθρου 9 παρ. 2 του Ν. 3869/2010 δέχθηκε, ανελέγκτως, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: " ... Ειδικότερα, τυγχάνουν εφαρμογής οι διατάξεις των άρθρων 8 παρ.2 και 9 παρ.2 του ν. 3869/2010. Πρέπει, δηλαδή, θα γίνει συνδυασμός των δύο ρυθμίσεων του νόμου και συγκεκριμένα αυτής του άρθρου 8 παρ.2 για μηνιαίες καταβολές και αυτής του άρθρου 9 παρ.2 για σταδιακές καταβολές, προκειμένου να εξαιρεθεί από την εκποίηση η κύρια κατοικία της. ...

Η ρύθμιση των χρεών της οφειλέτιδος θα γίνει κατά πρώτο λόγο κατ' άρθρο 8 παρ. 2 με τον ορισμό μηνιαίων καταβολών απ' ευθείας στους πιο πάνω πιστωτές, από τις οποίες αυτοί θα ικανοποιηθούν συμμέτρως, που θα καταβάλλονται μέσα στο πρώτο δεκαήμερο κάθε μήνα... Όσον αφορά στο ειδικότερο περιεχόμενο της ρύθμισης αυτής, το προς διάθεση στις πιστώτριες ποσόν, λαμβανομένων υπόψη των βιοτικών της αναγκών και των εισοδημάτων της, ορίζεται στο ποσό των 140,00 ευρώ μηνιαίως...

Το συνολικό ποσό των οφειλών της Σ. Π. ανέρχεται στο ποσό των 213.319,09 ευρώ, το οποίο αναλύεται ως εξής: Προς την πιστώτρια "... ... Α.Ε.", το ποσό των 167.356,71 ευρώ για την ενέγγυα απαίτησή της και το ποσό των 33.262,91 ευρώ για την ανέγγυα απαίτησή της, προς το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, το ποσόν των 10.076,11 ευρώ, προς την πιστώτρια "..." το ποσόν των 2.623,36 ευρώ.

Το καταβλητέο προς τους πιστωτές ποσό προκύπτει από το κλάσμα με αριθμητή το ποσό της συνολικής καταβλητέας μηνιαίας δόσης, πολλαπλασιαζόμενο με το ύψος κάθε απαίτησης και παρονομαστή το ποσόν του συνόλου των απαιτήσεων. Κατά συνέπεια, από το ποσό των 140 ευρώ: α) στην πιστώτρια "... ... Α.Ε." αναλογεί το ποσό των 109,84 ευρώ (140,00X167,356,71/213.319,09 ) για την ενέγγυα απαίτηση και το ποσό των 21,83 ευρώ για την ανέγγυα απαίτηση, β) προς το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων το ποσό των 6,61 ευρώ ...

γ) προς την πιστώτρια "..." το ποσό των 1,72 ευρώ ....Μετά το τέλος της τριετίας, η Σ. Π. θα έχει καταβάλει συνολικά το ποσό των 5.040,00 ευρώ περίπου και θα έχει μείνει υπόλοιπο το ποσό των 208.279,09 ευρώ ....Οι πραγματοποιηθείσες από το μήνα Νοέμβριο του 2016 μέχρι και τη συζήτηση της αίτησης στο Ειρηνοδικείο (18 μήνες) καταβολές που ορίσθηκαν με την υπ' αριθμ. 126/2016 προσωρινή διαταγή της Ειρηνοδίκη του Ειρηνοδικείου Κιλκίς θα συνυπολογιστούν στο ανωτέρω διάστημα και θα αφαιρεθούν κατά τους τελευταίους μήνες της τριετίας πριν από τη λήξη του.

Η ρύθμιση αυτή για την οφειλέτιδα θα συνδυαστεί με την προβλεπόμενη από τη διάταξη του άρθρου 9 παρ. 2 Ν. 3869/2010, εφ' όσον με τις μηνιαίες καταβολές επί τριετία δεν επέρχεται εξόφληση των απαιτήσεων των πιστωτών της και προβάλλεται σχετικό αίτημα από αυτήν, μετά το οποίο είναι υποχρεωτική για το Δικαστήριο η εξαίρεση της κύριας κατοικίας της από την εκποίηση.

Έτσι, πρέπει να οριστούν μηνιαίες καταβολές για τη διάσωση της κύριας κατοικίας της Σ. Π., για την οποία πρέπει να καταβάλει μέχρι το 80% της αντικειμενικής αξίας της κύριας κατοικίας της, που ανέρχεται σε .... Επομένως, το ποσό που θα κληθεί να καταβάλει η οφειλέτιδα,..θα είναι ...Η αποπληρωμή του ποσού αυτού θα γίνει εντόκως, χωρίς ανατοκισμό ...Ο δε χρόνος εξόφλησής του πρέπει να οριστεί σε 17 χρόνια (204) μηνιαίες δόσεις ...Με τις καταβολές που θα οριστούν για τη διάσωση της κύριας κατοικίας, θα ικανοποιηθεί προνομιακά η πιστώτρια "... ...

Α.Ε.", για την απαίτηση που πηγάζει από την υπ' αριθμ. .../23-7-2007 σύμβαση και τις πρόσθετες πράξεις τροποποίησης αυτής, καθ' όσον είναι εξοπλισμένη με εμπράγματη ασφάλεια και συγκεκριμένα με προσημείωση υποθήκης στην κύρια κατοικία (με το παρακολούθημα αυτής) της δανειολήπτριας. Το υπόλοιπο της απαίτησης μετά και τις καταβολές επί τριετία ανέρχεται στο ποσό των 208.279,09 ευρώ.

Η προνομιακή ικανοποίηση της πιστώτριας αυτής θα γίνει ωστόσο μέχρι το ποσό των 57.850,46 ευρώ, το οποίο αποτελεί και το 80% της αντικειμενικής αξίας της κύριας κατοικίας της. Στο πλαίσιο συνεπώς της ως άνω ρύθμισης, η οφειλέτιδα θα πρέπει να καταβάλει μηνιαίως το ποσό των 283,58 ευρώ και για 204 μήνες προς την πιστώτρια "... ...

Α.Ε." και μόνον για την εμπραγμάτως εξασφαλισμένη απαίτησή της". Κρίνοντας, έτσι, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, εφαρμόζοντας, δηλαδή, όπως όφειλε, κατά το ανακριτικό σύστημα στην παρούσα ειδική διαδικασία, το νόμο που ίσχυε κατά το χρόνο έκδοσης-δημοσίευσης της δικής του απόφασης στις 30-12-2019, ήτοι την διάταξη του άρθρου 9 παρ. 2 Ν.3869/2010, όπως αυτό αντικαταστάθηκε από 1-1-2016, με το άρθρο 14 παρ.1 του Ν.4346/2015, κατά τα προεκτιθέμενα, η οποία ρητά προβλέπει ότι "οι απαιτήσεις των πιστωτών ικανοποιούνται από τις καταβολές του οφειλέτη με βάση την παρούσα παράγραφο κατά την αναλογική εφαρμογή των άρθρων 974 επ.

ΚΠολΔ", ορθά την εφάρμοσε, όπως αναπτύχθηκε πιο πάνω και δεν την παραβίασε ευθέως, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται το αναιρεσείον. Άλλωστε, η ως άνω τροποποιηθείσα διάταξη ίσχυε και κατά το χρόνο δημοσιεύσεως της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου (το οποίο και την εφάρμοσε) και, συνεπώς, ορθώς εφαρμόστηκε από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο και κατά τη διάταξη του άρθρου 533 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως. Προσέτι και πέραν της ως άνω αβασιμότητας, ο λόγος αυτός, είναι απορριπτέος και ως απαράδεκτος, διότι δεν διαλαμβάνεται στο αναιρετήριο ότι ο σχετικός, θεμελιωτικός τούτου, ισχυρισμός προβλήθηκε στο δικαστήριο της ουσίας, ούτε, σε κάθε περίπτωση, από το εφετήριο και τις προτάσεις του αναιρεσείοντος, ενώπιον του παραπάνω δικαστηρίου, καθώς ούτε και από τα πρακτικά συνεδρίασης της δίκης εκείνης, προκύπτει, μετά την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπησή τους (βλ.

σελ 2 αυτών), ότι προβλήθηκε απ' αυτό (αναιρεσείον) τέτοιος ισχυρισμός, αν και μπορούσε να προβληθεί (εφ' όσον, όπως προαναφέρθηκε, το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε εφαρμόσει την τροποποιηθείσα ως άνω διάταξη, που ίσχυε κατά τον χρόνο εκδόσεως της αποφάσεώς του), χωρίς, παράλληλα, να εμπίπτει στις λοιπές εξαιρέσεις της παραγράφου 2 του άρθρου 562 του ίδιου Κώδικα.

Μετά από αυτά, εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως προς έρευνα, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί, χωρίς να περιληφθεί διάταξη για δικαστικά έξοδα κατά το άρθρο 746 ΚΠολΔ, έστω και αν πρόκειται για υπόθεση που κρίνεται κατά τους κανόνες της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρο 3 εδάφ. β' του ν.3869/2010), γιατί η δικαστική διαδικασία του εν λόγω νόμου δεν επιτρέπει την εφαρμογή του άρθρου αυτού, καθώς επικρατεί η ειδικότερη ρύθμιση που προβλέπει το άρθρο 8 παρ.6 εδάφ. β' του πιο πάνω ν.3869/2010, κατά το οποίο "...Δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται", που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη (ΑΠ 1400/2019, ΑΠ 1379/2019, ΑΠ 426/2019).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 3-4-2020 και με αριθμό κατάθεσης 16/2020 αίτηση του αναιρεσείοντος Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων για αναίρεση της 424/2019 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς, που δίκασε ως Εφετείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 18 Φεβρουαρίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, την 1η Απριλίου 2022.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ