541/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 541 / 2016 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 541 /2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ευγενία Προγάκη, Νικήτα Χριστόπουλο Πέτρο Σαλίχο και Ιωάννη Φιοράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 21 Σεπτεμβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δήμου Αχαρνών Αττικής, που εκπροσωπείται νόμιμα και εδρεύει στις …, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Θεμιστοκλή Μαμάκο.

Των αναιρεσίβλητων: 1) Β. Σ. του Ν. και 2) Μ. θυγ. Ν. Σ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Αθανάσιο Δάμη με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-11-1996 αγωγή της αρχικώς ενάγουσας- προσώπου μη μετέχοντος στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:10317/2000 μη οριστική, 1026/2006 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου, και 3666/2007 αναβλητική,2124/2009 αναβλητική ως προς την έκδοση οριστικής απόφασης, 4112/2014 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων, με την από 17-11-2014 αίτησή του, η οποία επανήλθε προς συζήτηση, μετά από ματαίωση, με την 15-1-2016 κλήση των αναιρεσιβλήτων. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ευγενία Προγάκη, ανέγνωσε την από 14-9-2015 έκθεσή της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του παρόντος, Αρεοπαγίτου Ελένης Διονυσοπούλου, με την οποία εισηγείται να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή από τις διατάξεις των άρθρων 94 παρ.1, 96 παρ.1, 97 παρ. 1 και 104 ΚΠολΔικ προκύπτει ότι ο δικηγόρος που επισπεύδει τη συζήτηση της αναίρεσης, υπογράφοντας την απαιτούμενη κλήση και την παραγγελία προς τον δικαστικό επιμελητή για την επίδοση, καθώς και εκείνος που εκπροσωπεί το διάδικο κατά τη συζήτησή της στον Άρειο Πάγο, πρέπει να είναι εφοδιασμένος με σχετική πληρεξουσιότητα, η οποία παρέχεται από τον εκπροσωπούμενο διάδικο, είτε με συμβολαιογραφική πράξη, είτε με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση.

Η έλλειψη της πληρεξουσιότητας εξεταζόμενη και αυτεπαγγέλτως έχει ως συνέπεια την ακυρότητα των πιο πάνω πράξεων της προδικασίας και τη μη προσήκουσα παράσταση του διαδίκου κατά τη συζήτηση της υποθέσεως. Εξάλλου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 110 παρ. 2, 576 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ, αν κατά τη συζήτηση της αναιρέσεως κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο ‘ Αρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση.

Αν τη συζήτηση επισπεύδει ο απολιπόμενος διάδικος, (η τελευταία γίνεται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι), εφόσον όμως ο πληρεξούσιός του που υπέγραψε την κλήση ήταν νόμιμα διορισμένος πληρεξούσιος αυτού, εάν δε τη συζήτηση επισπεύδει ο αντίδικος του απολιπομένου διαδίκου, ο Άρειος Πάγος ερευνά αν ο τελευταίος έχει κλητεύσει νόμιμα και εμπρόθεσμα τον απολιπόμενο.

Περαιτέρω, κατά τα άρθρα 58 παρ. 1 εδ. α και 72 παρ. 1 εδ. ιγ 16 και 2 του Ν 3852/4/7-6-2010 περί ‘ ‘ Νέας Αρχιτεκτονικής της Αυτοδιοίκησης - Πρόγραμμα Καλλικράτης ‘ ‘ , που κατά το άρθρο 286 αυτού, ισχύουν από 1-1-2011 και εφαρμόζονται στην προκειμένη περίπτωση, κατά τη διαχρονικού δικαίου διάταξη του άρθρου 24 του Εισ.Ν ΚΠολΔικ, ως ισχύοντα κατά το χρόνο δημοσιεύσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως (30-6-2014) ‘ ‘ Ο Δήμαρχος εκπροσωπεί το Δήμο στα δικαστήρια και σε δημόσια αρχή - άρθ. 58 παρ. 1 εδ.

α - ‘ ‘ . ‘ ‘ Η Οικονομική Επιτροπή είναι όργανο παρακολούθησης και ελέγχου της οικονομικής λειτουργίας του Δήμου. Ειδικότερα έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες ....... γ) αποφασίζει για την άσκηση όλων των ενδίκων βοηθημάτων και των ενδίκων μέσων - άρθρ. 72 παρ. 1 εδ. γ - αποφασίζει για την πρόσληψη πληρεξουσίου δικηγόρου και για την ανάκληση της πληρεξουσιότητάς του, σε όσους δήμους, είτε δεν έχουν προσληφθεί δικηγόροι, με μηνιαία αντιμισθία, είτε αυτοί που έχουν προσληφθεί δεν έχουν δικαίωμα να παρίστανται σε ανώτατα δικαστήρια - άρθρ. 72 παρ. 1 εδ ιε - ‘ ‘ Για τις περιπτώσεις ..........ιγ της προηγουμένης παραγράφου, η απόφαση λαμβάνεται ύστερα από γνωμοδότηση δικηγόρου, η ανυπαρξία της οποίας συνεπάγεται ακυρότητα της σχετικής απόφασης - άρθρο 72 παρ. 2 - ‘ ‘ Από τις διατάξεις αυτές σαφώς προκύπτει, ότι, για το τυπικά παραδεκτό, εκτός άλλων και του ενδίκου μέσου της αιτήσεως αναιρέσεως από το Δήμαρχο, ως νόμιμο εκπρόσωπο του Δήμου, απαιτείται απαραιτήτως η ύπαρξη άδειας της Οικονομικής Επιτροπής, η οποία λαμβάνεται με απόφαση αυτής, επί της αδείας δε αυτής θεμελιώνεται και η αντιπροσωπευτική εξουσία του δημοσίου για τη διεξαγωγή της δίκης ως αντιπροσώπου του Δήμου, στοιχείο της εγκυρότητάς της είναι η προηγούμενη γνωμοδότηση δικηγόρου ως προς το σκόπιμο ή μη της ασκήσεως του ενδίκου μέσου.

Η άδεια αυτή, που πρέπει να προσκομίζεται κατά τη συζήτηση της αίτησης, νομίμως λαμβάνεται και μετά την άσκηση της αίτησης και μέχρι τη συζήτησή της, ως εγκριτική της άσκησής της. Τούτο προκύπτει από το άρθρο 58 παρ. 2 του ως άνω νόμου που ορίζει ότι, κατ’ εξαίρεση, όταν δημιουργείται άμεσος και προφανής κίνδυνος ή απειλείται άμεση ζημία από την αναβολή λήψης απόφασης, ο δήμαρχος μπορεί να αποφασίσει για θέματα που ανήκουν στην αρμοδιότητα της οικονομικής ή της επιτροπής ποιότητας αυτής.

Στην περίπτωση αυτή οφείλει να υποβάλει προς έγκριση τη σχετική απόφασή του κατά την επόμενη συνεδρίαση της αντίστοιχης επιτροπής ‘ ‘ . Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 73 του ΚΠολΔικ, η έλλειψη της διαδικαστικής αυτής προϋποθέσεως ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης, γιατί η τήρηση της διατάξεως του άρθρου 72 παρ. 1 εδ ιγ του Ν 3852/2010, που αποσκοπεί στην όσο το δυνατό αποτροπή διεξαγωγής ανώφελων δικών, ανάγεται στη δημόσια τάξη (ΑΠ 39/2016, ΑΠ 384/2015, ΑΠ 650/2015, ΑΠ 840/2014).

Η παραπάνω απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής αποτελεί μεν προϋπόθεση για την πρόσληψη του πληρεξούσιου δικηγόρου, πλην όμως δεν αρκεί και για το διορισμό αυτού ως δικαστικού αντιπροσώπου του Δήμου.

Συνεπώς πρέπει ο Δήμαρχος που εκπροσωπεί το Δήμο στα δικαστήρια, να διορίσει δικαστικό του πληρεξούσιο με έναν από τους τρόπους που προβλέπει το άρθρο 96 παρ. 1,2 ΚΠολΔικ (ΑΠ 821/2014, ΑΠ 942/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα ομοιάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά του Δικαστηρίου αυτού, κατά την εκφώνηση της υποθέσεως, κατά την αρχή της παρούσας αποφάσεως δικάσιμο (21.9.2016) ο αναιρεσείων - καθού η κλήση Δήμος Αχαρνών, ο οποίος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα από τους επισπεύδοντες τη συζήτηση καλούντες - αναιρεσίβλητους (βλ.

υπ’ αριθμ ...11.3.2016 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή Αθηνών Π. Γ.) εκπροσωπήθηκε από τον δικηγόρο Αθηνών Θ. Ν. Μ., ο οποίος για την πρόσληψή του ως δικηγόρου προσκομίζει την ληφθείσα μετά την άσκηση της αναίρεσης (17.11.2014) υπ’ αριθμ. 380/29.7.2016 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του αναιρεσείοντος Δήμου.

Πλην όμως η άδεια αυτή, κατά τα αναφερόμενα στη νομική σκέψη δεν παρέχει τη δυνατότητα στον εν λόγω δικηγόρο να εκπροσωπεί τον Δήμο στο δικαστήριο, αλλά θα έπρεπε ο Δήμαρχος ως εκπρόσωπος του Δήμου να του χορηγήσει πληρεξουσιότητα κατά το άρθρο 96 παρ. 1,2 ΚΠολΔικ, η έλλειψη της οποίας έχει ως συνέπεια την μη προσήκουσα παράσταση του Δήμου και συνακόλουθα την δικονομική απουσία του, οπότε σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔικ η συζήτηση θα έπρεπε να προχωρήσει παρά την απουσία αυτού.

Όμως με την προαναφερθείσα απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής, όπως προκύπτει από το περιεχόμενό της, προσλαμβάνεται μόνο πληρεξούσιος δικηγόρος σύμφωνα με το άρθρο 72 παρ. 1 εδ. γ του Ν.3852/2010, ενώ ούτε η άσκηση της αναιρέσεως εγκρίνεται, ούτε γνωμοδότηση δικηγόρου για το σκόπιμο της ασκήσεώς της προκύπτει ότι λήφθηκε, η οποία (γνωμοδότηση) είναι προϋπόθεση της εγκυρότητας της λήψεως της απόφασης αυτής (περί ασκήσεως ή εγκρίσεως) κατά το άρθρο 72 παρ. 2 του ίδιου νόμου.

Εφόσον όμως δεν υφίσταται νόμιμα ληφθείσα εγκριτική της ασκήσεως της αναιρέσεως απόφαση της παραπάνω Επιτροπής (η οποία σημειωτέο δεν ασκήθηκε (κατατέθηκε) από τον υπογράφοντα το δικόγραφο της αναίρεσης δικηγόρο Θ. Ν. Μ., αλλά από τον δικηγόρο Ε. Χ. του Γ.), η συζήτηση της υποθέσεως πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη(ΑΠ 840/2014).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΚΗΡΥΣΣΕΙ απαράδεκτη τη συζήτηση της αιτήσεως του Δήμου Αχαρνών Αττικής κατά του Β. Σ. του Ν. και Μ. θυγ. Ν. Σ., για αναίρεση της υπ’ αριθ. 4112/2014 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Οκτωβρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 19 Οκτωβρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ