541/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 541 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 541/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ηλία Γιαννακάκη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Ζήση Βασιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Φεβρουαρίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Της καλούσας - αναιρεσείουσας - καθής η πρόσθετη παρέμβαση: Εταιρείας με την επωνυμία "Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ΑΕ", που εδρεύει στην Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αριστείδη Χαλικιά, με δήλωση του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ. Του καθού η κλήση - αναιρεσίβλητου - υπερού η πρόσθετη παρέμβαση: ........., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Πέτρο Σπεντζόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ.

Του προσθέτως παρεμβαίνοντος: Επαγγελματικού Σωματείου με την επωνυμία "........", που εδρεύει στη ....... και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ευστράτιο Μαυραγάνη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-12-2002 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 15430/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 1799/2005 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 19-9-2005 αίτησή της και τους από 25/2/2007 πρόσθετους λόγους, επί της οποίας εκδόθηκε η 1513/07 απόφαση, με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναιρέσεως. Η υπόθεση επανέρχεται και πάλι για συζήτηση με την από 12/7/2007 κλήση της αναιρεσείουσας. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ηλίας Γιαννακάκης ανέγνωσε την από 5/12/2006 έκθεση του ήδη αποβιώσαντος Αρεοπαγίτη Γεωργίου Καράμπελα, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Επίσης ανέγνωσε και την από 10/5/2007 συμπληρωματική έκθεσή του με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των προσθέτων λόγων αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του προσθέτως παρεμβαίνοντος ζήτησε την παραδοχή της από 12/2/2008 πρόσθετης παρέμβασης και την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης, καθώς και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 569 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., οι πρόσθετοι λόγοι αναιρέσεως ασκούνται μόνο με δικόγραφο το οποίο κατατίθεται στη γραμματεία του Αρείου Πάγου τουλάχιστον 30 ημέρες πριν από τη συζήτηση της αιτήσεως, επιδίδεται δε στον αναιρεσίβλητο και τους λοιπούς διαδίκους πριν από την ίδια προθεσμία. Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη και προς τις διατάξεις των άρθρων 568 παρ. 3 και 571 Κ.Πολ.Δ., οι οποίες προβλέπουν τον προσδιορισμό δικασίμου σε χρόνο που παρέχει επαρκή προθεσμία για επίδοση και προπαρασκευή της υποθέσεως, ως και τη σύνταξη εκθέσεως από τον οριζόμενο Εισηγητή, προκύπτει ότι ως ημέρα συζητήσεως για τον υπολογισμό της προθεσμίας καταθέσεως και επιδόσεως του δικογράφου των προσθέτων λόγων νοείται η ορισθείσα από τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου ή τον Πρόεδρο του οικείου Τμήματος, κατά το άρθρο 568 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., όχι δε και η μεταγενέστερη μετ' αναβολή εξ αυτής ή ματαίωση προσδιορισθείσα. Επομένως, οι κρινόμενοι πρόσθετοι λόγοι αναιρέσεως, που κατατέθηκαν στη Γραμματεία του Αρείου Πάγου στις 26-3-2007, δηλαδή μετά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 19-12-2006, κατά την οποία ματαιώθηκε η συζήτηση της αναιρέσεως και όχι τουλάχιστον 30 ημέρες πριν την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο, είναι απαράδεκτοι και απορριπτέοι.

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 8 παρ. 2 και 11 παρ. 2 του ν. 1876/90, προκύπτει ότι οι κλαδικές και οι ομοιοεπαγγελματικές ΣΣΕ δεσμεύουν τους εργαζομένους και εργοδότες που είναι μέλη των συμβαλλόμενων συνδικαλιστικών στη οργανώσεων, εκτός αν αυτές, οι οποίες δεσμεύουν ήδη το 51% των εργαζομένων του κλάδου ή του επαγγέλματος, με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, που εκδίδεται μετά από γνώμη του Ανωτάτου Συμβουλίου Εργασίας, επεκταθούν και κηρυχθούν γενικώς υποχρεωτικές για όλους τους εργαζόμενους του κλάδου ή του επαγγέλματος.

Η δέσμευση δε στην περίπτωση αυτή αρχίζει από την ημέρα εκδόσεως της Υπουργικής Αποφάσεως ή αν η επέκταση είχε ζητηθεί από το Συνδικάτο, από την ημέρα υποβολής του αιτήματος αυτού. Περαιτέρω, η δέσμευση άλλων προσώπων από τους κανονιστικούς όρους μιας ΣΣΕ, μπορεί ακόμη να επέλθει είτε εκουσίως, με τη συνυπογραφή της ΣΣΕ, την προσχώρηση σ' αυτήν με έγγραφη δήλωση των εργατικών και εργοδοτικών σωματείων και με την ατομική επέκταση της δεσμεύσεως, είτε με νόμο.

Τέτοια επέκταση με νόμο έχει γίνει με τη 15064/81 απόφαση των Υπουργών Αναπλ. Συντονισμού και Εργασίας "Περί καθορισμού κατωτάτων ορίων αποδοχών Δημοσιογράφων απασχολουμένων εις τους υπό μορφήν ΝΠΙΔ λειτουργούντας Οργανισμούς, Δημόσιες Επιχειρήσεις, Ιδρύματα και λοιπάς κοινωφελείς επιχειρήσεις ΟΠΕ, ΔΕΗ, ΟΑΣΘ, Ο.Α., ΕΑΣ, ΕΛΤΑ, ΟΤΕ κλπ" (ΦΕΚ Β'371/29-6-1981), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του ΑΝ 435/1968, στο άρθρο 3 της οποίας ορίζονται τα εξής: "Αι ανωτέρω αποδοχαί (εκείνες δηλαδή που ορίζονται στο άρθρο 2 της αποφάσεως για τους παραπάνω δημοσιογράφους) θα αναπροσαρμόζονται κατά ποσοστόν ή ποσόν ίσον με το οριζόμενον υπό της εκάστοτε ισχυούσης ρυθμίσεως δια τους Συντάκτας των ημερησίων εφημερίδων Αθηνών.

Αι ούτω αναπροσαρμοζόμεναι αποδοχαί δεν δύνανται να υπολείπονται του συνόλου των αντιστοίχως οριζομένων υπό της εκάστοτε ισχυούσης ρυθμίσεως δια τους συντάκτας ημερησίων εφημερίδων Αθηνών". Στις περιπτώσεις δε της εκούσιας ή νομοθετικής επεκτάσεως της ισχύος μιας ΣΣΕ η δέσμευση είναι αυτοδίκαιη και δεν προϋποθέτει την κήρυξη αυτής γενικώς υποχρεωτικής με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά.

Στην περίπτωση δε ειδικότερα της προαναφερθείσας Υπουργικής αποφάσεως η ισχύς των ΣΣΕ που ρυθμίζουν τις αποδοχές των συντακτών των ημερήσιων εφημερίδων των Αθηνών, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά, επεκτείνεται και στους παραπάνω δημοσιογράφους, από της καταθέσεως αυτών στην αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Εργασίας και όχι από της κηρύξεως αυτών ως γενικώς υποχρεωτικών με υπουργική απόφαση.

Εξάλλου, η ανωτέρω διάταξη της εν λόγω υπουργικής αποφάσεως με την οποία επεκτείνεται η ισχύς της εκάστοτε ισχύουσας για τους συντάκτες των ημερησίων εφημερίδων Αθηνών ΣΣΕ και στους παραπάνω δημοσιογράφους, δεν είναι αντισυνταγματική εφόσον, από τις διατάξεις των άρθρων 12 παρ. 1, 22 παρ. 2 και 23 παρ. 1 του Συντάγματος, δεν προκύπτει ότι ο κοινός νομοθέτης κωλύεται να ρυθμίσει το θέμα του ύψους των αποδοχών ορισμένης κατηγορίας μισθωτών για την οποία δεν έχει συναφθεί ΣΣΕ που να τις καθορίζει, εφόσον παράλληλα δεν αποκλείεται στους ενδιαφερόμενους να προέλθουν σε ελεύθερες διαπραγματεύσεις προς σύναψη ΣΣΕ για τον καθορισμό τους, ούτε χορηγείται συνταγματικώς ανεπίτρεπτα, ήτοι κατά παράβαση της διατάξεως του άρθρου 43 παρ. 2 του Συντάγματος, νομοθετική εξουσιοδότηση (Ολ.

ΑΠ 228/1982). Τέλος, στην ως άνω υπουργική απόφαση υπάγονται και οι δημοσιογράφοι που απασχολούνται στην αναιρεσείουσα ανώνυμη εταιρεία, που ιδρύθηκε με το Π.Δ. 149/4-7-1994 (ΦΕΚ Α'100/4-7-1994) και διαδέχθηκε το Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, μοναδικός μέτοχος της οποίας είναι το Ελληνικό Δημόσιο (άρθρο 4 του Π.Δ.) και της οποίας το Διοικητικό Συμβούλιο διορίζεται με απόφαση του Υπουργού προεδρίας της Κυβερνήσεως (άρθρο 8), ενώ σκοπός της είναι η συλλογή, επεξεργασία και αξιολόγηση εσωτερικών και διεθνών ειδήσεων - ιδίως από το χώρο της Βαλκανικής, της Ανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου και η ενημέρωση των αλλοδαπών, είτε αυτοί κατοικούν στο εσωτερικό είτε στο εξωτερικό (άρθρο 3).

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση ότι, ο αναιρεσίβλητος, που είναι δημοσιογράφος, απασχολήθηκε με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, ως εσωτερικός συντάκτης, από .... μέχρι ...., στην αναιρεσείουσα και επιδίκασε στον αναιρεσίβλητο τη διαφορά των αποδοχών του, που προέκυπτε μεταξύ εκείνων των αποδοχών που καταβλήθηκαν σ' αυτόν και εκείνων που ορίζουν οι από 10-2-1997, 16-12-1997, 16-12-1999 και 26-6-2001 ΣΣΕ, που καθορίζουν τους όρους αμοιβής και εργασίας των συντακτών μελών της Ένωσης Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ), για το χρονικό διάστημα από ....

μέχρι ...... Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεν παραβίασε τις πιο πάνω διατάξεις ουσιαστικού δικαίου και επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πλ.Δ. καθώς και ο δεύτερος, αληθώς από την ίδια διάταξη και όχι από τον αριθμό 8 του ίδιου άρθρου, που επικαλείται η αναιρεσείουσα, με τους οποίους προβάλλεται η παραβίαση των πιο πάνω διατάξεων, είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι, όπως απορριπτέα είναι και η αίτηση για αναίρεση στο σύνολό της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την 326/19-9-2005 αίτηση της εταιρείας με την επωνυμία "Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ΑΕ" για αναίρεση της 1799/2005 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης καθώς και τους προσθέτους λόγους. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου και του προσθέτως παρεμβαίνοντος, τα οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Μαρτίου 2008.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 18 Μαρτίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ