540/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 540 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 540/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ηλία Γιαννακάκη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Ζήση Βασιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Φεβρουαρίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ1, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ιωάννα Βοζίκη, με δήλωση του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ. η οποία δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)Ετερόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "......Ε.Ε.", που εδρεύει στη ......., ως κατά μετατροπή διαδόχου της ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "........Ο.Ε.", νομίμως εκπροσωπούμενης από τη δεύτερη αναιρεσίβλητη, ομόρρυθμο εταίρο αυτής, 2)........, ομορρύθμου εταίρου της ως άνω εταιρίας, 3)........, πρώην (έως την 6-11-2000) ομορρύθμου εταίρου της ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "........... Ο.Ε.", 4)........, ετερορρύθμου εταίρου της ως άνω πρώτης αναιρεσίβλητης εταιρίας, εκ των οποίων οι 1η, 2η και 4ος εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους Νικόλαο Βαβούρη και Ευαγγελία Τουλουμτσόγλου, ενώ η 3η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρόνη Χατζημιχαήλ, με δήλωση του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20/2/2003 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 31910/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1274/2006 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10/7/2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρήστος Αλεξόπουλος, ανέγνωσε την από 26/2/2007 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτη Μάριου-Φώτιου Χατζηπανταζή, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Οι πληρεξούσιοι των παρόντων αναιρεσίβλητων ζήτησαν την απόρριψή της και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τα άρθρα 669 παρ.2 ΑΚ, 1 του Ν.2112/1920 και 1 και 5 του Ν.3198/1955 προκύπτει ότι η καταγγελία της συμβάσεως εργασίας αορίστου χρόνου είναι μονομερής αναιτιώδης δικαιοπραξία και συνεπώς, το κύρος αυτής δεν εξαρτάται από την ύπαρξη ή την ελαττωματικότητα της αιτίας, για την οποία έγινε, αλλ' αποτελεί δικαίωμα του εργοδότη και του εργαζόμενου.

Η άσκηση όμως του δικαιώματος αυτού δεν είναι απεριόριστη και ανέλεγκτη, αλλ' υπόκειται στους περιορισμούς, που θέτει το άρθρο 281 ΑΚ, οπότε η καταγγελία, εφόσον έγινε κατά κατάχρηση του οικείου δικαιώματος, είναι άκυρη και θεωρείται ως μη γενόμενη (άρθρα 174 και 180 ΑΚ). Θεωρείται δε ως καταχρηστική η καταγγελία και όταν έγινε αυτή για λόγους εκδικάσεως από μέρους του εργοδότη έναντι του μισθωτού, ο οποίος διεκδικεί νόμιμες ή συμβατικές αποδοχές ή άλλες παροχές.

Αντίθετα, δεν θεωρείται καταχρηστική η καταγγελία, όταν έχει ως πραγματικό κίνητρο την πλημμελή εκτέλεση των καθηκόντων του απολυόμενου μισθωτ5ού ή την παράβαση απ' αυτόν των συμβατικών υποχρεώσεών του ή την αντισυμβατική συμπεριφορά του εργαζόμενου ή τη μειωμένη απόδοση αυτού ή τη μη καταβολή από τον ίδιο της προσήκουσας επιμέλειας (άρθρο 652 ΑΚ), έστω και αν η επιχείρηση είναι οικονομικά εύρωστη.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ανέλεγκτα και τα εξής: Μεταξύ των δεύτερης και τρίτης εναγομένων και ήδη δεύτερης και τρίτης των αναιρεσιβλητων συστάθηκε, κατόπιν του από .... ιδιωτικού συμφωνητικού, που δημοσιεύθηκε νομίμως, ομόρρυθμη εταιρία με την επωνυμία "........

Ο.Ε." και σκοπό την άσκηση εμπορίας μπιζού και ειδών δώρου. Ο σκοπός αυτός στη συνέχεια μεταβλήθηκε σε σχεδιασμό και κατά παραγγελία κατασκευή και πώληση σε τρίτους χειροποίητων κοσμημάτων- ειδών λαϊκής τέχνης και την εν γένει επεξεργασία πολυτίμων μετάλλων. Η εν λόγω εταιρία λειτούργησε με την ως άνω μορφή της μέχρι τις 6-11-2000, οπότε απεχώρησε απ'αυτή η τρίτη αναιρεσίβλητη, η οποία εξεχώρησε την εταιρική της μερίδα (ποσοστό 50% επί του εταιρικού κεφαλαίου) στη δεύτερη αναιρεσίβλητη κατά ποσοστό 45% και στον τέταρτο εναγόμενο και ήδη τέταρτο αναιρεσίβλητο κατά ποσοστό 5%.

Συγχρόνως δε η εταιρία αυτή μετατράπηκε σε ετερρόρυθμη εταιρία με την επωνυμία "......Ε.Ε.", που είναι η πρώτη εναγομένη και ήδη πρώτη αναιρεσίβλητη, με ομόρρυθμο μέλος τη δεύτερη αναιρεσίβλητη και ετερόρρυθμο μέλος τον τέταρτο αναιρεσίβλητο. Ακολούθως δέχθηκε ότι η ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα στις 17-8-2001 προσλήφθηκε από την πρώτη αναιρεσίβλητη με έγγραφη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, προκειμένου να εργασθεί σ'αυτή ως βοηθός τεχνίτη αργυροχρυσοχοΐας και έκτοτε απασχολήθηκε στην επιχείρηση της τελευταίας συνεχώς μέχρι τις 20-1-2003, οπότε η εν λόγω εργοδότριά της κατάγγειλε εγγράφως την εργασιακή σύμβαση αυτής.

Από κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν αποδείχθηκε ότι η πρώτη αναιρεσίβλητη προέβη στην καταγγελία της εν λόγω συμβάσεως εργασίας από εκδίκηση και συγκεκριμένα, διότι η αναιρεσείουσα απαιτούσε την καταβολή των επιδομάτων ειδικών συνθηκών και τριετίας, κατά ποσοστό 15% και 6% αντίστοιχα επί του βασικού ημερομισθίου της, τα οποία μάλιστα δεν εδικαιούτο, διότι δεν απασχολήθηκε στην επιχείρηση της πρώτης αναιρεσίβλητης κατά κύριο λόγο ως βουρτσαδόρος ή λουστραδόρος αργυροχρυσοχοϊας και λοιπών πολυτίμων μετάλλων, οπότε, σε διαφορετική περίπτωση, θα εδικαιούτο το επίδομα ειδικών συνθηκών και επιπλέον, δεν συμπλήρωσε σ'αυτή τριετή απασχόληση, ως εργασθείσα μόνο κατά το χρονικό διάστημα από 17-8-2001 έως 20-1-2003, οπότε, σε διαφορετική περίπτωση, θα εδικαιούτο το επίδομα πρώτης τριετίας.

Αντίθετα αποδείχθηκε ότι η πρώτη αναιρεσίβλητη αναγκάσθηκε να προβεί στην απόλυση της αναιρεσείουσας λόγω αδιαφορίας της για την εκτέλεση της εργασίας της και πλημμελούς εκπληρώσεως των καθηκόντων της. Ειδικότερα, η αναιρεσείουσα κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα πριν από την απόλυσή της είχε μειωμένη απόδοση στην εργασία της, οφειλόμενη στην οκνηρία της.

Επίσης, δεν επιδείκνυε αυτή τη δέουσα προσοχή κατά την εκτέλεση της εργασία της, με αποτέλεσμα να αναγκάζεται η δεύτερη αναιρεσίβλητη νόμιμη εκπρόσωπος και διαχειρίστρια της πρώτης ομοδίκου της να διορθώνει τα ελαττώματα, τα οποία παρουσίαζαν τα κοσμήματα, που είχε προηγουμένως αυτή επεξεργασθεί. Η αναιρεσείουσα δεν εργαζόταν κατά τη διάρκεια της απουσίας της δεύτερης αναιρεσίβλητης από το εργαστήριο της επιχειρήσεώς της, αλλ'αντίθετα ασχολείτο με τα προσωπικά της τηλεφωνήματα και με τη χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή της επιχειρήσεως για προσωπικούς της λόγους.

Ακόμη, κατά τη διάρκεια της εργασίας της εξιστορούσε και μάλιστα και ενώπιον τρίτων προσώπων, πελατών της επιχειρήσεως, διάφορα περιστατικά από τις διασκεδάσεις της κατά τις προηγούμενες ημέρες, με αποτέλεσμα να αποσπάται η προσοχή της από την εργασία της. Κατά μη διακριβωθείσα ημέρα του μηνός Δεκεμβρίου 2002 και ενώ η δεύτερη αναιρεσίβλητη απουσίαζε από το εργαστήριό της, η αναιρεσείουσα έκανε χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή της επιχειρήσεως, συνομιλώντας δια μέσου του διαδικτύου (INTERNET) ερωτικά με χυδαίες εκφράσεις τη στιγμή που στην οθόνη του υπολογιστή εμφανιζόταν η εικόνα ενός γυμνού άνδρα σε ερωτική πράξη.

Κατά το χρόνο εκείνο εισήλθε στο χώρο του γραφείου, όπου βρισκόταν η αναιρεσείουσα, ο λογιστής της επιχειρήσεως ...... και, μολονότι τον αντιλήφθηκε, συνέχισε αυτή την ενασχόλησή της με το διαδίκτυο. Στη συνέχεια το Εφετείο έκρινε ότι η καταγγελία από μέρους της πρώτης αναιρεσίβλητης της ως άνω συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου δεν είναι καταχρηστική κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 281 ΑΚ, και συνεπώς, άκυρη.

Κατόπιν αυτών απέρριψε τούτο την ένδικη από 20-2-2003 αγωγή, ως ουσιαστικά αβάσιμη. 'Ετσι, ο μοναδικός λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, κατά το πρώτο μέρος του, από το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, περί παντελούς ελλείψεως αιτιολογίας, είναι αβάσιμος, διότι η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει αιτιολογίες. Τέλος, το Εφετείο με βάση τις ανωτέρω παραδοχές του και κρίνοντας κατά τον άνω μνημονευόμενο τρόπο, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του πλήρεις και επαρκείς αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο των προαναφερομένων ουσιαστικού δικαίου διατάξεων, αφού το αποδεικτικό πόρισμα είναι πλήρεις και σαφές στο κρίσιμο για την έκβαση της δίκης ζήτημα της μη καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος της πρώτης αναιρεσίβλητης προς καταγγελία της ένδικης συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας, ως μη υπερβαινούσης προφανώς τα όρια, που επιβάλλει η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή ο οικονομικός σκοπός του δικαιώματος.

Επομένως, ο λόγος αυτός της αναιρέσεως και κατά το δεύτερο μέρος του από το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. Κατόπιν αυτών πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των υποβαλλόντων σχετικές αιτήσεις αναιρεσιβλήτων, εκ των οποίων η τρίτη έχει χωριστή νομική υπεράσπιση (άρθρα 106, 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10.7.2006 αίτηση της Χ1 περί αναιρέσεως της 1274/2006 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει χωριστά για την πρώτη, δεύτερη και τέταρτο των αναιρεσιβλήτων συνολικά σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ και χωριστά για την τέταρτη των αναιρεσιβλήτων σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Μαρτίου 2008.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 18 Μαρτίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ