53/2020 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 53 / 2020 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 53/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Τζανακάκη, Αντώνιο Τσαλαπόρτα, Ελένη Φραγκάκη και Κωνσταντίνο Παναρίτη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Απριλίου 2019, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS ΑΕ", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Φώτιο Σαρρή με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσιβλήτου: Θ. - Δ. Κ. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Γκλέκα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-6-2011 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ζακύνθου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 13/2018 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ζακύνθου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 4-4-2018 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Κωνσταντίνο Παναρίτη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επί της από 02-06-2011 αιτήσεως του αναιρεσιβλήτου ενώπιον του Ειρηνοδικείου Ζακύνθου κατά της αναιρεσείουσας και της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε.", με αίτημα τη ρύθμιση των προς αυτές χρεών του κατά τις διατάξεις του ν. 3869/2010, εκδόθηκε κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας η υπ' αριθμ. 2/2017 απόφαση του Ειρηνοδικείου Ζακύνθου, με την οποία έγινε κατά ένα μέρος δεκτή η αίτηση και καθορίσθηκαν οι καταβολές του αναιρεσιβλήτου στις πιστώτριες τράπεζες επί πενταετία στο ποσό των 305,94 ευρώ το μήνα, αρχής γενομένης από τον πρώτο μήνα μετά τη δημοσίευση της απόφασης. Με την ίδια απόφαση εξαιρέθηκε από την εκποίηση η κύρια κατοικία του αιτούντος-αναιρεσιβλήτου και επιβλήθηκε σ' αυτόν η υποχρέωση να καταβάλει στην εμπραγμάτως ασφαλισμένη αναιρεσείουσα, για τη διάσωση της κύριας κατοικίας του, το ποσό των 305,94 ευρώ μηνιαίως και για διάστημα 180 μηνών, με έναρξη καταβολής των δόσεων αυτών τον πρώτο μήνα μετά την πάροδο πενταετίας από τη δημοσίευση της ως άνω απόφασης. Μετά από έφεση της αναιρεσείουσας, εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων η υπ' αριθμ. 13/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ζακύνθου (αναιρεσιβαλλόμενη) με την οποία απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η έφεση. Κατά της απόφασης αυτής η εκ των καθών η αίτηση - εκκαλούσα ανώνυμη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία "EUROBANK ERGASIAS Α.Ε." άσκησε την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης, η οποία είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς τη βασιμότητα των λόγων αυτής.

Με τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 3869/2010 ορίζεται ότι "φυσικά πρόσωπα που δεν έχουν πτωχευτική ικανότητα και έχουν περιέλθει, χωρίς δόλο, σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών τους (εφεξής οφειλέτες) δικαιούνται να υποβάλουν στο αρμόδιο δικαστήριο την αίτηση που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 4 για ρύθμιση των οφειλών τους και απαλλαγή. Την ύπαρξη δόλου αποδεικνύει ο πιστωτής". Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή απαραίτητη προϋπόθεση για την υπαγωγή στο ρυθμιστικό πεδίο εφαρμογής του ν. 3869/2010 είναι ο οφειλέτης να έχει περιέλθει, χωρίς δόλο, σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής των ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών του. Ο ν. 3869/ 2010 θεωρεί δεδομένη την έννοια του δόλου από τη γενική θεωρία του αστικού δικαίου. Στο πεδίο του τελευταίου ο δόλος, ως μορφή πταίσματος, προβλέπεται στη διάταξη του άρθρου 330 ΑΚ, με την οποία ορίζεται ότι "ο οφειλέτης ενέχεται, αν δεν ορίσθηκε κάτι άλλο, για κάθε αθέτηση της υποχρέωσής του από δόλο ή αμέλεια, δική του ή των νομίμων αντιπροσώπων του". Η εν λόγω διάταξη θεσπίζει δύο μορφές πταίσματος, το δόλο και την αμέλεια. Ενώ όμως δίνει ορισμό της αμέλειας, τον προσδιορισμό του δόλου αφήνει στην επιστήμη και την νομολογία. Η έννοια του δόλου, όπως γίνεται δεκτή και στο πεδίο του αστικού δικαίου, συμπίπτει με εκείνη του άρθρου 27 παρ. 1 του Π.Κ., που ορίζει ότι "με δόλο (με πρόθεση) πράττει όποιος θέλει την παραγωγή των περιστατικών που κατά το νόμο απαρτίζουν την έννοια κάποιας αξιόποινης πράξης επίσης όποιος γνωρίζει ότι με την πράξη του ενδέχεται να παραχθούν αυτά τα περιστατικά και το αποδέχεται". Η τελευταία αυτή διάταξη διακρίνει το δόλο σε άμεσο και ενδεχόμενο. Ορίζει δε ότι με άμεσο δόλο πράττει αυτός που "θέλει" την παραγωγή του εγκληματικού αποτελέσματος, καθώς και εκείνος που δεν επιδιώκει μεν αυτό, προβλέπει όμως ότι τούτο αποτελεί αναγκαία συνέπεια της πράξης του και, παρά ταύτα, δεν αφίσταται αυτής. Αντίθετα με ενδεχόμενο δόλο πράττει εκείνος που προβλέπει το εγκληματικό αποτέλεσμα ως δυνατή συνέπεια της πράξης του και το "αποδέχεται". Η διάταξη αυτή ισχύει και για τις ενοχές άλλων κλάδων του ενοχικού δικαίου και έτσι αποκτά γενικότερη σημασία που ξεπερνά το πλαίσιο της ευθύνης από προϋφιστάμενη ενοχή. Περαιτέρω από τη διατύπωση της παρ. 1 εδαφ. α' του άρθρου 1 του ν. 3869/2010 προκύπτει ότι το στοιχείο του δόλου αναφέρεται στην "περιέλευση" του οφειλέτη σε κατάσταση μόνιμης αδυναμίας πληρωμών. Επομένως, το στοιχείο του δόλου δύναται να συντρέχει τόσο κατά το χρόνο ανάληψης της οφειλής όσο και κατά το χρόνο μετά την ανάληψη της τελευταίας. Ο δόλος πρέπει να αντιμετωπίζεται κατά τον ίδιο τρόπο είτε είναι αρχικός είτε είναι μεταγενέστερος. Το κρίσιμο ζήτημα είναι το περιεχόμενο του δόλου και όχι ο χρόνος που αυτός εκδηλώθηκε. Στην περίπτωση της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 3869/2010, ο οφειλέτης ενεργεί δολίως όταν με τις πράξεις ή παραλείψεις του επιδιώκει την αδυναμία ίων πληρωμών του ή προβλέπει ότι οδηγείται σε αδυναμία πληρωμών και δεν αλλάζει συμπεριφορά, αποδεχόμενος το αποτέλεσμα αυτό. Ειδικότερα, πρόκειται για τον οφειλέτη εκείνον ο οποίος καρπούται οφέλη από την υπερχρέωσή του με την απόκτηση κινητών ή ακινήτων, πλην όμως είτε γνώριζε κατά την ανάληψη των χρεών ότι είναι αμφίβολη η εξυπηρέτησή τους είτε από δική του υπαιτιότητα βρέθηκε μεταγενέστερα σε κατάσταση αδυναμίας πληρωμών.

Συνεπώς, η εξαιτίας του δόλου μόνιμη αδυναμία του οφειλέτη δεν είναι αναγκαίο να εμφανισθεί μετά την ανάληψη του χρέους αλλά μπορεί να υπάρχει και κατά την ανάληψη αυτού, όταν δηλαδή ο οφειλέτης ήδη από την αρχή, αναλαμβάνοντας το χρέος, γνωρίζει ότι με βάση τα εισοδήματά του και τις εν γένει ανάγκες του δεν μπορεί να το εξυπηρετήσει. Περίπτωση ενδεχόμενου δόλου συντρέχει και όταν ο οφειλέτης συμφωνεί με ικανό αριθμό πιστωτικών ιδρυμάτων την απόλαυση μεγάλου αριθμού τραπεζικών προϊόντων, προβλέποντας ως ενδεχόμενο ότι ο υπερδανεισμός του με βάση τις υφιστάμενες ή ευλόγως αναμενόμενες μελλοντικές οικονομικές του δυνατότητες, σε συνδυασμό με το ύψος των οφειλών του, θα τον οδηγήσει σε κατάσταση αδυναμίας πληρωμών και όμως αποδέχεται το αποτέλεσμα αυτό. Αξίωση πρόσθετων στοιχείων για τη συγκρότηση του δόλου στο πρόσωπο του οφειλέτη κατά την ανάληψη του χρέους, όπως είναι η εξαπάτηση των υπαλλήλων του πιστωτικού ιδρύματος ή η παράλειψη του πιστωτικού ιδρύματος να προβεί στις αναγκαίες έρευνες της πιστοληπτικής ικανότητας του δανειολήπτη, δεν ανταποκρίνεται στο πνεύμα του νόμου. Ο δόλος του οφειλέτη στη μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρηματικών χρεών του περιορίζεται στην πρόθεσή του και μόνο, δηλαδή σε ένα υποκειμενικό στοιχείο, χωρίς να είναι ανάγκη προσθήκης και άλλων, κατά τα ανωτέρω, αντικειμενικών στοιχείων. Τέλος, όπως προκύπτει από την πρόβλεψη του τελευταίου εδαφίου της παρ. 1 του πιο πάνω άρθρου 1 του ν. 3869/2010, σύμφωνα με την οποία την ύπαρξη του δόλου αποδεικνύει ο πιστωτής, το επιλαμβανόμενο της υπόθεσης δικαστήριο ερευνά την ύπαρξη του δόλου όχι αυτεπαγγέλτως, αλλά, όπως είναι αυτονόητο και γι' αυτό παραλείφθηκε στο νόμο, κατά πρόταση πιστωτή, ο οποίος πρέπει να προτείνει τον εν λόγω ισχυρισμό κατά τρόπο ορισμένο, ήτοι με σαφή έκθεση των γεγονότων που τον θεμελιώνουν (άρθρο 262 παρ. 1 ΚΠολΔ) και να τον αποδείξει (ΑΠ 156/2018, ΑΠ 65/2017, ΑΠ 951/2015, ΑΠ 1226/20140). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 560 παρ. 1 εδ. α' του ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην παρούσα διαδικασία (άρθρο 14 του ν. 3869/2010), αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών... Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανέλεγκτα το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και την υπαγωγή τους στο νόμο και ιδρύεται αυτός ο λόγος αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση. Με το λόγο αυτόν δεν επιτρέπεται να πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, υπό την επίκληση ότι αυτή παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο κατά το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ (ΑΠ 849/2007).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Μονομελές Πρωτοδικείο Ζακύνθου, που δίκασε ως Εφετείο, με την προσβαλλόμενη 13/2018 απόφασή του, που εκδόθηκε κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρο 3 εδ. β' του ν. 3869/2010, 739 επ. ΚΠολΔ), δέχθηκε κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά, κατά το μέρος που ενδιαφέρει στην προκειμένη δίκη: "Ο εφεσίβλητος υπέβαλε ενώπιον του Ειρηνοδικείου Ζακύνθου την από 2-6-2011 αίτησή του, με αντικείμενο τη ρύθμιση των οφειλών του προς τις πιστώτριες τράπεζες, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3869/2010. Οι οφειλές αυτές ανέρχονται στο συνολικό ποσό των 418.237,88 ευρώ, το οποίο αναλύεται ως ακολούθως, σύμφωνα με τις προσκομιζόμενες βεβαιώσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων: 1) στην εκκαλούσα ανώνυμη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία "Τράπεζα Eurobank Ergasias Ανώνυμη Εταιρεία" οφείλεται συνολικό ποσό 394.658,14 ευρώ και ειδικότερα ποσό 286.275,46 ευρώ (300.675,11 CHF) από την υπ' αριθμ. .../2007 σύμβαση στεγαστικού δανείου, που χορηγήθηκε σε ελβετικά φράγκα και ποσό 108.382,68 ευρώ από την υπ' αριθμ..../2009 σύμβαση στεγαστικού δανείου και 2) στην ανώνυμη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία "... ΑΕ" οφείλεται ποσό 23.579,74 ευρώ από την υπ' αριθμ. ...11-9-2008 σύμβαση καταναλωτικού δανείου. Ο εφεσίβλητος, ηλικίας σήμερα 52 ετών, βρίσκεται από το έτος 2011 σε διάσταση με τη γερμανικής υπηκοότητας σύζυγό του Σ. Γ., η οποία έχει μετοικήσει στη Γερμανία. Από το γάμο του με τη σύζυγό του έχει αποκτήσει δύο ενήλικα τέκνα, το Χ., ηλικίας 25 ετών, ο οποίος έχει μεταναστεύσει στη Γερμανία προς εύρεση εργασίας, και τη Δ., ηλικίας 21 ετών, η οποία φοιτά από το 2016 στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Τμήμα Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας. Ο εφεσίβλητος απασχολείται ως υπάλληλος στο Σύνδεσμο Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Ν. Ζακύνθου, με σύμβαση αορίστου χρόνου και αποδοχές που ανέρχονταν κατά το μήνα Μάρτιο του 2016 στο ποσό των 1.479,08 ευρώ. Τυγχάνει κύριος ενός οικοπέδου άρτιου και οικοδομήσιμου που βρίσκεται στη θέση "..." του Τοπικού Διαμερίσματος ... του Δήμου ..., εντός ορίου οικισμού, μετά της επ' αυτού ισόγειας οικίας επιφανείας 114,76 τ.μ., το οποίο απέκτησε με το προαναφερθέν και ληφθέν από την εκκαλούσα στεγαστικό δάνειο και αποτελεί την κύρια κατοικία του, καθώς και ενός ΙΧΕ αυτοκινήτου υπό στοιχεία ..., κυβισμού 1124 cc, με έτος πρώτης κυκλοφορίας το 2001. Επί του προαναφερθέντος ακινήτου του εφεσιβλήτου υφίστανται δύο προσημειώσεις υποθήκης υπέρ της εκκαλούσας, προς εξασφάλιση των έναντι αυτού απαιτήσεών της, που απορρέουν από τις άνω υπ' αριθμ. .../2007 και .../2009 συμβάσεις στεγαστικού δανείου, ποσού 325.337,92 ελβετικών φράγκων η πρώτη και ποσού 74.400,00 ευρώ η δεύτερη... Ακόμα ο εφεσίβλητος έχει στην κατοχή του, με παρακράτηση κυριότητας, ένα έτερο ΙΧΕ αυτοκίνητο, υπό στοιχεία ..., μάρκας Mitsubishi Lane, κυβισμού 1584 cc, με ημερομηνία πρώτης κυκλοφορίας την 21-3-2007. Πέραν των ανωτέρω ο εφεσίβλητος στερείται έτερης περιουσίας και πηγών εισοδήματος... Από τα παραπάνω προκύπτει μείωση των κατά μέσο όρο μηνιαίων εισοδημάτων του εφεσιβλήτου, που ενώ κατά τα έτη 2007 και 2008, οπότε αναλήφθηκαν και οι επίμαχες δανειακές υποχρεώσεις, ανέρχονταν, συνυπολογιζομένων και των ετήσιων εισοδημάτων της συζύγου του, στο ποσό των (30.868,25 διά 12 = ) 2.572,35 ευρώ και [(26.081,42 + 7.726,83) διά 12 =] 2.817,35 ευρώ, αντίστοιχα, κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης για την υπαγωγή στις ρυθμίσεις του ν. 3869/2010 ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου (το έτος 2011), ανέρχονταν στο ποσό των (16.051,58 διά 12 =) 1.337,63 ευρώ και κατά το χρόνο συζήτησής της (το έτος 2016) ανέρχονταν, όπως προαναφέρθηκε, στο ποσό των 1.479,08 ευρώ. Από τη μείωση αυτή, στην οποία προφανώς συνέβαλε και η αρξαμένη από το έτος 2010 οικονομική κρίση, προκύπτει ότι η αδυναμία του εφεσιβλήτου να εξυπηρετήσει τις δανειακές του υποχρεώσεις ήταν επιγενόμενη και δεν μπορούσε να προβλεφθεί από αυτόν κατά το χρόνο ανάληψής τους, οπότε και είχε την οικονομική δυνατότητα να τις εξυπηρετεί (η μηνιαία δόση του, κατά το χρόνο ανάληψης των δανείων, ανερχόταν στο ποσό των 850,00 ευρώ, όπως ο ίδιος αναφέρει εξεταζόμενος ανωμοτί ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου), επιβοηθούμένος και από τη σύζυγό του (που μάλιστα είχε συμβληθεί στα δάνεια ως συνοφειλέτης), που, όμως, μετά το 2011, έπαψε να συνεισφέρει στην εκπλήρωση των οικονομικών υποχρεώσεων της οικογένειας, ενόψει της ανεργίας της και της μετοίκησής της στο εξωτερικό, με αποτέλεσμα το σύνολο αυτών (οικογενειακών οικονομικών υποχρεώσεων), που, μάλιστα σήμερα εμφανίζονται έτι περαιτέρω αυξημένες, λόγω των σπουδών της κόρης του εφεσιβλήτου στην Αθήνα, να επιβαρύνει εξ ολοκλήρου τον ίδιο. Στην επιβάρυνση αυτή της οικονομικής κατάστασης του εφεσιβλήτου θα πρέπει να συνυπολογισθεί, άλλωστε, και η επί τα χείρω μεταβολή της ισοτιμίας ευρώ-ελβετικού φράγκου σε βάρος του ευρώ, που οδήγησε, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, σε σημαντική αύξηση της μηνιαίας δόσης των δανειοληπτών ελβετικού φράγκου, μεταβολή που αυτοί (δανειολήπτες), μεταξύ των οποίων και ο εφεσίβλητος, δεν ήταν σε θέση να προβλέψουν, κατά το χρόνο ανάληψης των δανειακών τους υποχρεώσεων. Ούτε, άλλωστε προέκυψε ότι ο εφεσίβλητος προέβη, μετά το χρόνο σύναψης των δανειακών συμβάσεων, σε οποιαδήποτε ενέργεια που να οδηγεί σε απομείωση της υφιστάμενης περιουσίας του σε βάρος των πιστωτών του. Εξάλλου, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη, ότι η ανάληψη των άνω δανείων από τον εφεσίβλητο δεν έγινε προκειμένου να διάγει πολυτελή βίο, αλλά, αντιθέτως, το μεν στεγαστικό δάνειο αναλήφθηκε προκειμένου να προβεί σε επαναγορά κατασχεθέντος ακινήτου του, που αποτελεί, όπως προειπώθηκε, το μοναδικό του περιουσιακό στοιχείο και την κύρια κατοικία του, το δε καταναλωτικό δάνειο για την κάλυψη τρεχουσών βιοτικών αναγκών του. Ο ισχυρισμός δε της εκκαλούσας περί του ότι η καθυστέρηση εξόφλησης των συμφωνημένων δόσεων των δανείων άρχισε από τον εφεσίβλητο μόλις οκτώ μήνες μετά τη λήψη του πρώτου εξ αυτών το έτος 2007 από κανένα στοιχείο δεν αποδείχθηκε, παρότι τούτο θα ήταν ευχερές, με την προσκόμιση εκ μέρους της αντιγράφου των κινήσεων των εξυπηρετούντων το εν λόγω δάνειο λογαριασμών.

Συνεπώς, με βάση τα ανωτέρω, ο ισχυρισμός της εκκαλούσας, του οποίου η ίδια φέρει το βάρος απόδειξης, κατά τα αναφερόμενα στην άνω υπό στοιχείο III μείζονα σκέψη, περί δόλιας περιέλευσης του οφειλέτη σε κατάσταση αδυναμίας πληρωμών, είτε αρχική, είτε επιγενόμενη, δεν αποδείχθηκε αλλά, αντίθετα, αποδείχθηκε ότι ο εφεσίβλητος, κατά το χρόνο ανάληψης των δανείων, αλλά και μεταγενέστερα, δεν γνώριζε και δεν επιδίωξε ούτε προέβλεψε ως ενδεχόμενη την αδυναμία αποπληρωμής αυτών, ούτε, άλλωστε, προκάλεσε ο ίδιος την αδυναμία αυτή με υπέρμετρο δανεισμό. Έτσι, ο μοναδικός προβαλλόμενος με την υπό κρίση έφεση λόγος θα πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος....". Με βάση τις παραδοχές αυτές, το παραπάνω Δικαστήριο απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη την από 24-4-2017 έφεση της αναιρεσείουσας κατά της πρωτόδικης 2/2017 απόφασης του Ειρηνοδικείου Ζακύνθου, που είχε κρίνει παρομοίως, απορρίπτοντας ως αβάσιμη την προβληθείσα από την αναιρεσείουσα ένσταση περί δόλιας περιέλευσης του αιτούντος και ήδη αναιρεσιβλήτου σε αδυναμία πληρωμών. Η αναιρεσείουσα πιστώτρια Τράπεζα με το μοναδικό λόγο αναίρεσης προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτίαση από τον αριθμό 1 εδαφ. α' του άρθρου 560 ΚΠολΔ, που συνίσταται στο ότι το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, αρνούμενο την ύπαρξη ενδεχόμενου δόλου κατά το χρόνο ανάληψης των δανειακών υποχρεώσεων εκ μέρους του δανειολήπτη, απέρριψε την ένστασή της περί δόλιας περιέλευσης του αναιρεσιβλήτου δανειολήπτη σε αδυναμία πληρωμών ως ουσιαστικά αβάσιμη, παραβιάζοντας, έτσι, ευθέως, με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή, τις διατάξεις ουσιαστικού δικαίου των άρθρων 1 παρ. 1 του ν. 3869/2010 και 330 ΑΚ. Από τις προεκτεθείσες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι το Δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι ο αιτών και ήδη αναιρεσίβλητος περιήλθε, άνευ δόλου, σε μόνιμη και γενική αδυναμία εξυπηρετήσεως των ληξιπρόθεσμων χρεών του, ανερχομένων στο ποσό των 418.237,88 ευρώ (δύο στεγαστικών δανείων συνολικού ποσού 394.658,14 ευρώ προς την αναιρεσείουσα και ενός καταναλωτικού δανείου ύψους 23.579,74 ευρώ προς την Τράπεζα "... ΑΕ"), καθόσον κατά το χρόνο ανάληψης των δανείων, η οικονομική του κατάσταση ήταν τέτοια που του δημιουργούσε την πεποίθηση ότι σε κάθε περίπτωση θα ικανοποιούνταν οι απαιτήσεις των πιστωτών του, ότι κατά το χρόνο ανάληψης των δανείων αλλά και μεταγενέστερα δεν γνώριζε και δε επιδίωξε ούτε προέβλεψε ως ενδεχόμενη την αδυναμία αποπληρωμής αυτών και ότι η κατάσταση μόνιμης αδυναμίας πληρωμών που έχει περιέλθει οφείλεται σε γεγονότα και περιστατικά ανεξάρτητα από τον ίδιο, ενώ παράλληλα ήταν απρόβλεπτα κατά τη σύναψη της εκάστοτε δανειακής σύμβασης, όσο και κατά το χρόνο μετά την ανάληψη των χρεών του και δεν συνέτρεχε στο πρόσωπό του ούτε αρχικός, αλλά ούτε και μεταγενέστερος δόλος. Επομένως, το Δικαστήριο της ουσίας, απορρίπτοντας τον επίμαχο ισχυρισμό - ένσταση της αναιρεσείουσας, ως ουσιαστικά αβάσιμο, δεν παραβίασε, ευθέως, τις παραπάνω διατάξεις, με εσφαλμένη υπαγωγή σε αυτές των πραγματικών περιστατικών που ανέλεγκτα δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, όπως αβάσιμα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα.

Συνεπώς, ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Μετά από αυτά, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, πρέπει να απορριφθεί και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα, στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 εδαφ. ε', όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015), χωρίς να περιληφθεί διάταξη για δικαστικά έξοδα κατά το άρθρο 746 ΚΠολΔ, έστω και αν πρόκειται για υπόθεση που κρίνεται κατά τους κανόνες της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρο 3 εδαφ. β' του ν. 3869/2010), γιατί η δικαστική διαδικασία του εν λόγω νόμου δεν επιτρέπει την εφαρμογή του άρθρου αυτού, καθώς επικρατεί η ειδικότερη ρύθμιση που προβλέπει το άρθρο 8 παρ. 6 του ίδιου ν. 3869/2010, κατά το οποίο "...Δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται", που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη (ΑΠ 156/2018, ΑΠ 1208/2017, ΑΠ 636/2017).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 4-4-2018 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 13/2018 αποφάσεως του ως Εφετείου δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Ζακύνθου. Και Διατάζει την εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα, στο δημόσιο ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Δεκεμβρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Ιανουαρίου 2020.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ