534/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 534 / 2006 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 534/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Γεώργιο Βούλγαρη, Δημήτριο Κυριτσάκη, Αχιλλέα Νταφούλη και Ανδρέα Μαρκάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Φεβρουαρίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Ε. χήρας Σ. Δ., το γένος Μ., κατοίκου ..., ατομικώς και ως ασκούσας τη γονική μέριμνα των ανηλίκων τέκνων της Γ. Δ. του Σ., Ε. Δ. του Σ. και Β. Δ. του Σ., κατοίκων ..., 2. Β. χήρας Ε. Δ., 3. Ε. Δ., κατοίκου ..., 4. Ε. Δ., κατοίκου ..., 5. Ι. Μ., κατοίκου ... και 6. Γ. Μ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Παπαστεργίου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 ΚΠολΔ., ο οποίος κατέθεσε τις από 26 Ιανουαρίου 2006 προτάσεις του, στις οποίες αναφέρει ότι η 2η αναιρεσείουσα Β. χήρα Ε. Δ., απεβίωσε στις 30 Αυγούστου 2004, σύμφωνα με την …61/1/2004 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Δήμου … και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της οι παραπάνω αναιρεσείουσες 1, 1α, 1β και 1γ (Ε. Δ., Γ. Δ., Ε. Δ. και Β. Δ.) καθώς και οι 3η και 4η από τις αναιρεσείουσες (Ε. Δ. και Ε. Δ.).

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΕΓΑ", που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σπυρίδωνα Καραβασίλη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3 Μαϊου 2000 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 16.261/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1963/2003 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 29 Απριλίου 2004 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αχιλλέας Νταφούλης ανέγνωσε την από 18 Νοεμβρίου 2005 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Από τα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα έγγραφα (βλ. την 561/Ι/2004 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου Δήμου ..., τα ..19/2005 και …38/2000 πιστοποιητικά του ίδιου Δήμου …. και τα …62, …344, …347 και …064/2006 πιστοποιητικά του γραμματέα πρωτοδικείου Θεσ/νίκης), αποδεικνύεται, ότι η δεύτερη αναιρεσείουσα Β. χήρα Ε. Δ. πέθανε στις 29-8-2004 χωρίς διαθήκη και κληρονομήθηκε εξ αδιαθέτου από τους νόμιμους κληρονόμους της - αναιρεσείοντες Ε. Δ., Γ. Δ., Ε. Σ. Δ., Β. Δ., Ε. Δ. και Ε. Δ., που αναφέρονται στο αναιρετήριο υπό τα στοιχεία 1, 1α, 1β, 1γ, 3 και 4.

Συνεπώς, μετά τη βίαιη διακοπή της δίκης που επήλθε με το θάνατο της αναιρεσείουσας αυτής, νόμιμα (άρθρα 286 εδ.α, 287 παρ.1 και 290 ΚΠολΔικ) επαναλαμβάνεται η δίκη ως προς την αναιρεσείουσα αυτή από τους πιο πάνω κληρονόμους της, με σχετική δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρο τους που περιέχεται στις από 26-1-2006 προτάσεις του που κατέθεσε.

ΙΙ.- Από τα άρθρα 118 αρ. 4, 566 παρ. 1 και 577 παρ. 3 ΚΠολΔικ προκύπτει, ότι στο αναιρετήριο πρέπει να αναφέρεται κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, ώστε να είναι δυνατόν να διαπιστωθεί αν και ποιο λόγο αναίρεσης από τους περιοριστικά αναφερόμενους στο άρθρο 559 ΚΠολΔικ θεμελιώνει η προβαλλόμενη αιτίαση.

Ειδικότερα, για το ορισμένο των λόγων που προβλέπονται από τα εδάφια 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ, χρειάζεται να αναφέρονται στο αναιρετήριο, αντίστοιχα, α) οι πραγματικές διαπιστώσεις της προσβαλλόμενης απόφασης, η έννομη συνέπεια που με βάση αυτές διαγνώστηκε, ο κανόνας του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε και η που συγκεκριμένα βρίσκεται η παραβίαση (Ολ Απ 32/1996, 50/1990) και β) ο ισχυρισμός (αγωγικός, ένσταση κλπ) και τα περιστατικά που προτάθηκαν για θεμελίωσή του, ως προς τον οποίο παρουσιάζεται η έλλειψη, ανεπάρκεια ή αντίφαση, η εξειδίκευση του σφάλματος του δικαστηρίου, καθώς και οι πραγματικές παραδοχές ή η μνεία ότι δεν έχει καθόλου αιτιολογία.

Στην προκείμενη περίπτωση, με τους τέσσερις λόγους αναίρεσης οι αναιρεσείοντες επικαλούνται τα εδάφια 1, 9 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ και προβάλλουν την αιτίαση, ότι το Εφετείο υπέπεσε στις από τις διατάξεις αυτές πλημμέλειες, γιατί: αα) παραβίασε, με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή, τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 2 και 4 του Π.Δ. 264/1991, 7 του ν. 489/1976, 914 και 922 ΑΚ, κρίνοντας ότι δεν θεωρούνται αυτοί (αναιρεσείοντες - ενάγοντες) τρίτοι κατά την έννοια του νόμου και ως εκ τούτου δεν υποχρεούται η αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρία (εναγόμενη) να τους καταβάλει αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης εξαιτίας του θανάτου του συγγενούς τους Σ.

Δ. (κατόχου και νομέα Δ.Χ.Φ. αυτοκινήτου λόγω χρηματοδοτικής μίσθωσης), που επήλθε από υπαιτιότητα του προστηθέντος από αυτόν οδηγού του αυτοκινήτου αυτού στο οποίο επέβαινε (στις 15-12-1999 στην Εθνική οδό ...) και είχε ασφαλίσει στην αναιρεσίβλητη που χορήγησε και τη σχετική πράσινη κάρτα. ββ) Παρέλειψε να εφαρμόσει τη διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ στους προβληθέντες σχετικούς ισχυρισμούς τους για καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος της αναιρεσίβλητης να αρνείται να καταβάλει τις αποζημιώσεις τους, καθότι "η νομοθετική ρύθμιση των παραπάνω διατάξεων ότι δεν θεωρούνται τρίτοι οι οδηγός, κάτοχος ιδιοκτήτης και αντισυμβαλλόμενος, ως σκοπεύουσα στον αποκλεισμό του κινδύνου συμπαιγνιών για εμφάνιση ατυχημάτων και αξιώσεων αποζημιώσεων προς ζημία του ασφαλιστή, είναι υπερβολική, μη συμβάλλουσα στην προστασία της οικογένειας, υπερβαίνουσα τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη, τα χρηστά ήθη και ο κοινωνικός και οικονομικός σκοπός του δικαιώματος".

γγ) Παρά το νόμο άφησε αδίκαστο αίτημα των τεσσάρων πρώτων απ' αυτούς για επιδίκαση ποσού δραχμών 1.125.000 σε κάθε μία (ανάλογα με την κληρονομική μερίδα τους), λόγω συμβατικής κάλυψης με το ασφαλιστήριο συμβόλαιο …82 ΑΜ ….70 και του κινδύνου θανάτου από το ατύχημα του ιδιοκτήτη του αυτοκινήτου αυτού, ιδιότητα που πρέπει να θεωρηθεί, ανεξάρτητα από δεσμεύσεις διατάξεων νόμων, ότι είχε ο παραπάνω νομέας και κάτοχός του θανών σύζυγος και πατέρας τους.

Και δδ) παρέλειψε να εφαρμόσει, τις διατάξεις των άρθρων 200 και 173 ΑΚ για να βρει την πραγματική θέληση του θανόντος και της αναιρεσίβλητης στην παραπάνω κάλυψη κατά του κινδύνου του θανάτου από ατύχημα που αναγράφεται στο πιο πάνω ασφαλιστήριο, η οποία ναι μεν αφορούσε στον ιδιοκτήτη του αυτοκινήτου, αλλά απευθυνόταν στο Σ.

Δ., που τα συμβληθέντα μέρη χαρακτήρισαν ως "ιδιοκτήτη", ανεξάρτητα αν αυτός (που ήταν νομέας και κάτοχός του) συγκέντρωνε ή όχι όλα τα τυπικά στοιχεία του ιδιοκτήτη αυτοκινήτου. Με αυτό το περιεχόμενο όλοι οι λόγοι πρέπει να απορριφθούν προεχόντως ως αόριστοι και απαράδεκτοι. Αναλυτικότερα: Οι δυο πρώτοι λόγοι αναίρεσης, με τα στοιχεία (αα) και (ββ), είναι απορριπτέοι ως αόριστοι, διότι στο αναιρετήριο δεν αναφέρονται με πληρότητα και σαφήνεια όλα τα παραπάνω αναγκαία για το ορισμένο τους στοιχεία και ιδίως οι κρίσιμες αναγκαίες στο σύνολό τους πραγματικές παραδοχές της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, η έννομη συνέπεια που με βάση αυτές διαγνώστηκε και που συγκεκριμένα βρίσκεται η παραβίαση.

Μάλιστα ο δεύτερος λόγος δεν περιέχει κανένα εδάφιο από τη διάταξη του άρθρου 559 ΚΠολΔικ, στο οποίο να θεμελιώνεται η προβαλλόμενη αιτίαση. Ο τρίτος λόγος είναι επίσης αόριστος και απορριπτέος, διότι στο αναιρετήριο οι τέσσερις πρώτες αναιρεσείουσες δεν εκθέτουν με πληρότητα και σαφήνεια όλα τα αναγκαία πραγματικά περιστατικά του αγωγικού αιτήματός τους (περιεχόμενο ασφαλιστηρίου κ.λ.π.), ώστε να προσδιορίζεται ποιο αίτημα έμεινε αδίκαστο.

Ο ίδιος τρίτος λόγος, κατά την αιτίασή του από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, αφού το δικαστήριο της ουσίας απέρριψε την αγωγή ως μη νόμιμη και δεν εισήλθε στην ουσία με διατύπωση αποδεικτικού πορίσματος (Ολ ΑΠ 44/1990). Τέλος και ο τέταρτος λόγος, με στοιχεία (δδ), πρέπει να απορριφθεί ως αόριστος, διότι στο αναιρετήριο οι αναιρεσείοντες δεν διαλαμβάνουν και ότι το Εφετείο διαπίστωσε ευθέως ή εμμέσως κενό ή αμφιβολία στη σύμβαση ασφάλισης μεταξύ του θανόντος και της αναιρεσίβλητης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 29-4-2004 αίτηση των Ε. χήρας Σ. Δ. κλπ, για αναίρεση της 1963/2003 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, που ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 1η Μαρτίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 17 Μαρτίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ